II SA/Bd 1443/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-10

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który zawiera jedynie opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, spełnia wymogi ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Lakoniczne lub niepełne przedstawienie tych wariantów, skupiające się jedynie na kwestiach technicznych lub ekonomicznych, nie spełnia wymogów ustawy. Brak analizy wariantów uniemożliwia organom dokonanie pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla budowy kurnika. Zarzucali organom nieuwzględnienie pasów zieleni izolacyjnej, niewłaściwe określenie wariantów alternatywnych, niezgodność inwestycji ze studium uwarunkowań oraz nieuwzględnienie istniejących w sąsiedztwie podobnych produkcji rolnych. SKO uchyliło część decyzji Wójta Gminy dotyczącą zieleni izolacyjnej, nakładając nowy obowiązek jej zastosowania. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawierał analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, co naruszało przepisy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M.B., D.B., K.B. i W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M.B. i D.B. solidarnie 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących K.B. i W.B. solidarnie 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] r. znak [...], po rozpoznaniu wniosku B. W., Wójt Gminy O. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku - kurnika służącego do odchowu brojlera kurzego w ilości 158 DJP (39500 sztuk) wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w skład której wchodzą: 2 silosy paszowe o pojemności 15 Mg, 2 zbiorniki wybieralne o pojemności 3 m3 i 1 zbiornik wybieralny o pojemności 1 m3, zbiornik na gaz o pojemności 6700 l planowanych do realizacji na działce nr [...] w miejscowości S., z wjazdem na teren inwestycji z działki nr [...] na działkę [...], składowaniem obornika na wynajętej płycie obornikowej, usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości S. powiat r., województwo [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i D. B. oraz K. i W. B. – zwani dalej skarżącymi. W tożsamych, co do treści odwołaniach zarzucili, że: 1) organ wydając decyzję nie uwzględnił wyraźnego i istotnego dla okolicznych mieszkańców i stron postępowania stanowiska, co do nasadzenia pasów zieleni ze wszystkich stron instalacji. Podnieśli brak wytłumaczenia dla pominięcia przez organ takiej formy minimalizowania czy też ograniczania uciążliwości odorowej, tym bardziej, że w sąsiedztwie znajdują się już inne kurniki. Wyjaśnili, że bardzo uciążliwy jest dla nich okres letni i zimowy, gdyż wtedy bardzo często występują wiatry północne i północno-wschodnie. Wszelkie nieprzyjemne zapachy z kurników hodowli drobiu mogą powodować u ludzi i zwierząt domowych mdłości, zawroty głowy w szczególności u osób, które nie mają na co dzień kontaktu ze środowiskiem hodowli drobiu. Odwołujący wskazali, że to organ decyduje posiłkując się opinią RDOŚ. Kierując się dobrem uczestników i stron, organ może więc postanowić więcej w stosunku do zieleni niż to określa opinia RDOŚ. organ nie dokonał istotnego zapisu w decyzji (pkt III orzeczenia) o utrzymaniu przez cały okres trwania przedsięwzięcia w dobrym stanie pasów zieleni izolacyjnej. Organ nie zobligował inwestora terminem wykonania pasów zieleni średnio i wysokopiennej. Nasadzenia zieleni, aby spełniały przewidzianą dla nich funkcję powinny zostać wykonane w całości tuż po zakończeniu robót budowlanych, a przed uruchomieniem produkcji w obiektach. rażąco niewłaściwe określenie wariantów alternatywnych dla przedsięwzięcia. Przedstawione warianty inwestycji w żaden sposób nie uwzględniają istoty wymogu zapisu art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie [...]. Wskazana zmiana technologii dotycząca utrzymywania ptaków na ściółce lub na rusztach lub też zmiana lokalizacji inwestycji w żaden sposób nie jest rozwiązaniem alternatywnym dla tego rodzaju i przedmiotu inwestycji. Jest to ich zdaniem tylko odniesienie do samej technologii, która nie jest alternatywnym rozwiązaniem w myśl ww. przepisów. niezgodność inwestycji ze studium uwarunkowań. Organ wydając decyzję nie odniósł się do inwestycji w tym kontekście założeń przedmiotowego studium. Podali, że w opracowanym studium teren, którego dotyczy lokalizacja inwestycji leży w obszarze niskiej intensywności produkcji rolnej i sąsiaduje z terenem budownictwa jednorodzinnego, usług lokalnych z uciążliwością mieszczącą się w granicach władania działką. W sytuacji, gdy właściciele istniejących w sąsiedztwie 4 kurników podjęli czynności związane z realizacją kolejnych dwóch kurników (na działce nr [...] wieś S.), przy jednoczesnym planowaniu budowy 1 kurnika o obsadzie 158 DJP na działce [...] wieś S., trudno zgodzić się z respektowaniem postanowień i ustaleń ww. studium. Zdaniem odwołujących, przeczy to działaniu zgodnemu z polityką przestrzenną zawartą w studium. Podali, że całoroczna produkcja w bliskim sąsiedztwie na działkach [...], [...], [...] w ilości łącznie 1074,04 DJP brojlera kurzego w sposób oczywisty wiąże się z emisją odoru i hałasu większą niż z usług lokalnych. Ponadto sama specyfikacja oddziaływania na środowisko czynnika typu odór, hałas nie da się zamknąć w granicach działki inwestora o pow. 1,13ha. uwarunkowań środowiskowych dla wskazanej inwestycji nie można ustalać bez uwzględnienia już istniejących w bliskim sąsiedztwie podobnych produkcji rolnych oraz mających powstać w stosunku do których postępowanie o wydanie środowiskowych uwarunkowań jest w toku lub zakończyło się decyzją. Nie można też ignorować lub pomijać uwarunkowań przestrzennych terenów na jakich ma być realizowana inwestycja oraz ignorować polityki przestrzennej gminy oraz interesu faktycznego i dobra lokalnych mieszkańców. To zdaniem skarżących nasila konflikt społeczny. Podnieśli również, że przedmiotowa inwestycja nie jest to zwykła hodowla przydomowa rolnicza, trudno ją nawet uznać za usługę lokalną czy produkcję rolną o niskiej intensywności. Charakter produkcji przy spojrzeniu w szerszym aspekcie zaczyna przybierać znamiona przemysłowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we W., decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło pkt III. podpunkt 7 decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] r. i w tym zakresie orzekło: dodać w pkt II podpunkt 30 decyzji o treści: "30. Zastosować gęstą zieleń izolacyjną z rodzimych gatunków drzew i krzewów, całoroczną, o zróżnicowanej wysokości, na długości całej ściany planowanego obiektu usytuowanej w kierunku północno-wschodnim (ściana podłużna) oraz południowo-wschodnim (ściana szczytowa bez wentylacji), o szerokości 5m." oraz utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazało, że odwołania są w części zasadne. Powołując się na art. 71 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej w skrócie "ustawą") SKO podało, że organ I instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do wystąpienia zostały załączone dokumenty określone w art. 64 ust. 2 ustawy, tj. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, karta informacyjna przedsięwzięcia oraz informacja o nieobowiązywaniu na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazane wyżej organy wyraziły zbieżne opinie, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest konieczne. W konsekwencji, organ I instancji, zasadnie zdaniem Kolegium, nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego postępowaniem i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. W ocenie SKO, zakres raportu został określony z uwzględnieniem art. 66 ust. 1 ustawy i uprzednio uzyskanych opinii organów wyspecjalizowanych, a także zgłaszanych przez strony zarzutów. Wskazano zatem na zakres raportu zgodny z art. 66 ust. 1 pkt 1 -9 , 11 -20, ze szczególnym uwzględnieniem m in."oddziaływania projektowanej inwestycji na klimat akustyczny, biorąc pod uwagę wszystkie źródła dźwięku funkcjonujące na terenie inwestycji (analiza akustyczna) w porze dnia i nocy, w odniesieniu do terenów chronionych akustycznie[...]", "oddziaływania na powietrze atmosferyczne obejmującego emisję zorganizowaną i niezorganizowaną substancji zanieczyszczających charakterystycznych dla danego rodzaju inwestycji, zgodnie z metodyką modelowania poziomów substancji w powietrzu zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) [...]", "rozwiązania chroniące środowisko, w tym oddziaływania na powietrze (odory) i klimat akustyczny", "przedstawienia oddziaływania skumulowanego inwestycji z istniejącymi, projektowanymi i planowanymi przedsięwzięciami (obiekty inwentarskie) występujące w odległości ok. 500 m od przedmiotowego obszaru". Zdaniem SKO przedłożony w tej sprawie przez inwestora raport, wielokrotnie uzupełniany o dodatkowe dane zarówno na wezwanie organu I instancji, jak i w związku z postępowaniem uzgodnieniowym przed RDOŚ, odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy i jest zgodny z postanowieniem określającym jego zakres. Jako podstawowy dokument w sprawie został oceniony przez organ I instancji i stanowił podstawę dokonanych uzgodnień. Wyspecjalizowane organy (PPIS i RDOŚ) nie kwestionowały wyników badań ani ocen w nim zawartych. Organ stwierdził, że dokument ten w ostatecznej wersji jest rzetelny i szczegółowy i nie ma podstaw do jego kwestionowania, przy jednoczesnym braku dowodów przeciwnych w tym względzie. Z ustaleń raportu (uzupełnionych pismem z 21 lutego 2014 r.) wynika przy tym, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje powstania znaczących negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykonane przez autorów wyliczenia wykazały dotrzymanie standardów jakości powietrza i dotyczy to również analizy skumulowanej, tj. uwzględniającej emitory położone w obrębie zakładu oraz na działce bezpośredniego sąsiedztwa (str. 126 i 203 raportu i str. 19 uzupełnienia z 21. 02. 2014 r.). Analizy wykonano dla emisji amoniaku i tlenków azotu, tj. głównych gazów występujących w zakładzie objętym postępowaniem. Wyniki obliczeń nie przekraczają dopuszczalnych norm określonych Rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Według SKO obliczenia zawarte w raporcie wykazały także brak przekroczeń emisji hałasu (str. 185 i 203 raportu i str. 19 uzupełnienia z 21. 02. 2014 r.). Poza tym, w ocenie twórców raportu, działalność fermy nie powoduje bezpośrednich oddziaływań na wody powierzchniowe i podziemne. Planowany obiekt będzie posiadał uporządkowaną gospodarkę wodno-ściekową. Bezpośrednie oddziaływanie na powierzchnię ziemi w fazie eksploatacji wynika z kolei z trwałego wyłączenia z użytkowania gruntu pod obiekt inwentarski oraz utwardzone place i drogi wewnętrzne. Raport zawiera ponadto szczegółowy opis inwestycji, opis środowiska w otoczeniu planowanej inwestycji. Omawia również wpływ zamierzenia inwestycyjnego na wymienione elementy przyrody, a także na otoczenie ludzi w fazie budowy inwestycji i jej eksploatacji. Dokument spełnia więc rolę, jakiej ma służyć w niniejszym postępowaniu. Organ zważył, że raport był też przedmiotem merytorycznej oceny przez organy współdziałające i kompetentne w przedmiocie ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia i życia ludzi, które uzgodniły i zaopiniowały realizację inwestycji wskazując określone warunki środowiskowe. SKO podkreśliło, że podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym miały możliwość zgłoszenia dowodów zmierzających do podważenia miarodajności raportu, w których dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób wskazywałyby na wadliwość raportu. Takich wniosków i dowodów nie złożono. Nie przedstawiono też argumentów, podważających zawarte w nim ustalenia. W odwołaniu od decyzji strony jedynie podważają prawidłowość przyjętych wariantów alternatywnych. SKO stwierdziło, że stawiany raportowi zarzut nie jest zasadny, ponieważ pismem z 21 lutego 2014 r. uzupełniającym raport inwestor wskazał warianty alternatywne przedsięwzięcia i to zarówno wariant lokalizacyjny, jak i technologiczny. W ocenie autora raportu przedstawione warianty alternatywne są jedynymi możliwymi wariantami dla przedmiotowej inwestycji, po uwzględnieniu przedmiotowej lokalizacji (działki, którą dysponuje inwestor) oraz rodzaju planowanej inwestycji. Nie prowadzą one jednak do uzyskania korzystniejszego wpływu na środowisko niż wariant wnioskowany (str. 24 pisma z 21. 02. 2014 r.). Wobec braku dowodów podważających prawidłowość raportu w tym zakresie, SKO, podobnie jak organ I instancji przyjął, że dokument ten może stanowić podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji również, podstawę dla określenia uwarunkowań środowiskowych planowanej inwestycji w wariancie proponowanym przez inwestora. W ocenie SKO organy współdziałające, w szczególności RDOŚ, przy zajmowaniu stanowiska przeanalizowały wszystkie możliwe zagrożenia związane z realizacją przedsięwzięcia (kurnika z infrastrukturą towarzyszącą), w tym możliwość oddziaływania na zdrowie ludzi (postanowienie z [...] r. znak [...] z dodatkowym stanowiskiem zawartym w piśmie z 10.06.2014 r. oraz opinia z 27.02.2014 r.). SKO zauważyło, że akta sprawy i treść zaskarżonej decyzji świadczą o tym, że organ I instancji nie uwzględnił całej treści uzgodnienia RDOŚ w zakresie obowiązku zastosowania przez inwestora zieleni izolacyjnej, przy czym nie uzasadnił dokonanej modyfikacji. Po pierwsze, wymóg w zakresie zieleni izolacyjnej został postawiony przez organ uzgadniający, jako jeden z warunków realizacji przedsięwzięcia "na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia", a organ I instancji zawarł go jedynie w ramach wymagań dotyczących ochrony środowiska "do uwzględnienia w pozwoleniu na budowę". Ponadto, wymaganie nałożone w pkt III podpunkt 7 zaskarżonej decyzji stanowi o zastosowaniu zieleni izolacyjnej "na długości całej ściany planowanego obiektu usytuowanej w kierunku północno-wschodnim (ściana szczytowa bez wentylacji)", podczas gdy organ uzgadniający postawił wymaganie zastosowania zieleni izolacyjnej "na długości całej ściany planowanego obiektu usytuowanej w kierunku północno-wschodnim (ściana podłużna) oraz południowo-wschodnim (ściana szczytowa bez wentylacji)". Zdaniem SKO różnica jest znaczna, a dodatkowo, realizacja wymogu określonego w decyzji napotkałaby trudności interpretacyjne z tego powodu, że wg założeń inwestora przedstawionych na mapach znajdujących się w aktach i jednocześnie - wg wariantu realizacji przyjętego w decyzji, w kierunku północno-wschodnim usytuowana jest ściana podłużna obiektu, a nie ściana szczytowa. Dodatkowo, według założeń samego inwestora przedstawionych w uzupełnieniu raportu w piśmie z 21 lutego 2014 r., dla zminimalizowania oddziaływań planuje on zastosować pas zieleni izolacyjnej z dwóch stron obiektu kurnika, tj. wzdłuż podłużnej ściany obiektu od strony północno-wschodniej i od ściany szczytowej, zlokalizowanej od strony południowo-wschodniej (str. 10 pisma oraz mapa z lokalizacją zieleni). Takie też założenia zostały przyjęte w uzgodnieniu RDOŚ. W ocenie SKO, biorąc pod uwagę m. in. skumulowane oddziaływania fermy, uzasadnione ze względu na ochronę środowiska było postawienie omawianego wymogu zastosowania zieleni izolacyjnej w zakresie szerszym niż określony w zaskarżonej decyzji, zarówno ze względu na okres jego realizacji i zakres. Z punktu widzenia terminu obowiązywania tego obowiązku – winien obejmować fazę realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, a nie tylko fazę uzyskiwania pozwolenia na budowę. Z kolei odnośnie zakresu - uzasadnione jest postawienie warunku, by zieleń izolacyjna była zastosowana od strony północno-wschodniej, jak i południowo-wschodniej planowanego kurnika, zbieżnie ze stanowiskiem określonym przez RDOŚ. SKO podało, że w decyzji organu I instancji określono zarówno warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, jak i wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz określono szereg działań, które należy podjąć celem zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przewidziane w decyzji obowiązki, w szczególności dotyczące wykonania analiz porealizacyjnych, mają służyć weryfikacji przyjętych w decyzji założeń. Załącznikiem do rozważanej decyzji, zgodnie z powołanym wyżej art. 84 ust. 2 ustawy, jest Charakterystyka planowanego przedsięwzięcia. Organ zauważył nadto, że stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez składanie w postępowaniu uwag i wniosków oraz podawał do publicznej wiadomości informacje o toku postępowania. SKO zwróciło uwagę, że przedmiotową inwestycję należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących tylko potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i dla których może być nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ta potencjalność znaczącego oddziaływania na środowisko nie oznacza, że zagrożenie dla środowiska występuje przy tych przedsięwzięciach zawsze. Ocena jego występowania dotyczy konkretnej, określonej we wniosku inwestycji. Wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych, jest właśnie celem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Mając to na uwadze SKO oceniło, że pozostałe zarzuty podnoszone w odwołaniach nie uzasadniają uchylenia lub zmiany decyzji. Analiza akt sprawy, przede wszystkim raportu i stanowisk organów uzgadniającego - RDOŚ i opiniującego - PPIS, wskazuje, że uwzględniając charakter przedsięwzięcia, ustalone warunki jego realizacji (z uwzględnieniem zmiany dokonanej niniejszą decyzją) minimalizujące negatywny wpływ na otoczenie, wypełnia cel decyzji środowiskowej. Za niezasadny organ uznał zarzut niezgodności inwestycji ze studium uwarunkowań podkreślając, że celem decyzji środowiskowej jest określenie warunków realizacji przedsięwzięcia z punktu widzenia jego wpływu na środowisko. W kontekście warunków zagospodarowania terenu ustawodawca przewidział jedynie w art. 80 ust 2 ustawy, że organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Brak planu miejscowego - tak jak w tym przypadku - uniemożliwia ocenę zgodności lokalizacji z punktu widzenia ładu przestrzennego. Podstawą do takiej oceny, wbrew stanowisku skarżących -nie mogło być zdaniem SKO studium uwarunkowań, nie jest to bowiem akt prawa miejscowego powszechnie obowiązującego, ani nie ma ku temu podstaw w ustawie. Niezasadny według SKO był również zarzut nieuwzględnienia w postępowaniu istniejących w sąsiedztwie podobnych produkcji rolnych, bowiem, jak wynika z treści raportu, w analizach wpływu przedsięwzięcia na środowisko uwzględniono kumulację oddziaływań. Nie zmieniło to jednak wniosków końcowych, sprowadzających się do ustalenia, że emisje nie przekroczą dopuszczalnych norm. Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego złożyli skarżący, którzy wnieśli o jej uchylenie. Jednocześnie zarzucili jej naruszenie przepisów art. 8, art. 10, art. 15 i art. 84 Kpa oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżący wskazali, że przedmiotowe postępowanie nie powinno być wszczęte, ponieważ Wójt Gminy O. jest związany własną prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] r., która w pkt 3 stawia inwestorom warunek wprowadzenia od strony istniejącej zabudowy mieszkaniowej piętrowej zieleni izolacyjnej. Ten pas zieleni miał izolować sąsiednich mieszkańców od rozbudowanej fermy zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S. Mimo że od wydania tej decyzji minęło 7 lat to zamiast pasa zieleni o różnej wysokości posadzono przez właścicieli fermy pojedyncze drzewa wyłącznie od strony drogi wojewódzkiej 267. Skarżący podali, że dokonano podziału działki [...] na działki [...] i [...], a na tej ostatniej działce jej obecny właściciel, będący synem właścicieli działki [...] przed jej podziałem, zamierza przeprowadzić przedmiotową inwestycję. W ich ocenie gdyby doszło do właściwej realizacji zapisów decyzji nr [...] z dnia [...] r., to niemożliwe byłoby dzielenie działki [...], w celu założenia na jej części odrębnej fermy, przez innego inwestora. Zdaniem skarżących wprowadzenie przez SKO w decyzji pkt II podpunktu 30, nie ma charakteru formalnego projektu, do wdrożenia którego można się odnieść w celu oceny realizacji lub egzekucji decyzji, ponieważ pozostawienie takiego zapisu w praktyce będzie miało taki sam skutek jak warunek zapisany w pkt 3 decyzji nr [...] z dnia [...] r. Skarżący wskazali, że SKO nie wykorzystując zapisów art. 10 § 1 i art. 15 Kpa nie umożliwiło im wypowiedzenia się, co do przedstawionych w raporcie środowiskowym wariantów alternatywnych. Ponadto stwierdzili, że ani w raporcie środowiskowym ani w przywoływanym przez SKO piśmie firmy E. sp. k. z dnia 21.02.2014 r. nie został przedstawiony, wymagany przez ustawę "racjonalny wariant alternatywny". Skarżący zarzucili niewiarygodność raportu wskazując na liczbę wniesionych do niego korekt i to głównie na wyraźne żądania organów uczestniczących w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, tj. zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem postępowania jest kontrola legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie budynku - kurnika służącego do odchowu brojlera kurzego w ilości 158 DJP (39500 sztuk) wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w skład, której wchodzą: 2 silosy paszowe o pojemności 15 Mg, 2 zbiorniki wybieralne o pojemności 3 m3 i 1 zbiornik wybieralny o pojemności 1 m3, zbiornik na gaz o pojemności 6700 l planowanych do realizacji na działce nr [...] w miejscowości S., z wjazdem na teren inwestycji z działki nr [...] na działkę [...], składowaniem obornika na wynajętej płycie obornikowej, usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości S. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ww. ustawy. Ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko oraz w sprawach transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ustawa, zgodnie z art. 1, określa także zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska. W toku postępowania organ I instancji, uwzględniając wskazania zawarte w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określając równocześnie zakres tego raportu. Inwestor przedstawił do oceny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę była, więc w szczególności wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości, co do jakości i wyników tego raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 ustawy. Raport nie stanowi, bowiem opinii biegłego, gdyż ustawa nie wymaga sporządzenia go przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, lecz jest dowodem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę. Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. Wynika to wprost z art. 81 ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania. Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4) oraz opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5). Nadto należy określić przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy). W rozpoznawanej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera opis wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane (wariant zerowy). Natomiast przedstawiony w raporcie wariant alternatywny nie spełnia zdaniem Sądu wymagań przewidzianych przez art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Organy obu instancji analizując raport pominęły, że brak w nim tego właśnie jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, tj. racjonalnego wariantu alternatywnego, a także określenia przewidywanego jego oddziaływania na środowisko. W raporcie – wersja ujednolicona z października 2013 r. - na str. 220 – 221 znaleźć można jedynie kilka zdań poświęconych opisowi analizowanych wariantów planowanego przedsięwzięcia. W pkt 13.2. Racjonalny wariant alternatywny raportu wskazano, że ze względu na brak znacząco negatywnych oddziaływań, predyspozycje wnioskowanego terenu oraz przyjęte rozwiązania techniczno – technologiczne odstąpiono od analizy rozwiązań alternatywnych. Następnie uzupełniono zagadnienie poprzez podanie, że racjonalnym wariantem alternatywnym będzie zmiana technologii produkcji, np. zostaną w chowie drobiu zastosowane systemy rusztowe lub siatkowe. Jednakże z punktu widzenia dobrostanu najlepszym rozwiązaniem utrzymania zwierząt jest ich utrzymanie na ściółce. Podano również, że można rozważyć zmianę konstrukcji budynku, czyli tradycyjną zastąpić budynkiem bez bocznych ścian, w miejsce których znajdują się żaluzje, lub też zastosować wyłącznie wentylatory ścienne. Nie zmienia tego faktu również kolejne uzupełnienie raportu pismem z dnia 21 lutego 2014 r., w którym na str. 22 -24 przedstawiono wariant lokalizacyjny oraz wariant technologiczny. Odnośnie wariantu lokalizacyjnego podkreślono, że istnieje tylko jeden taki wariant zaś w przypadku wariantu technologicznego zauważono, że będzie konieczna zmiana technologii produkcji. W chowie drobiu zostaną zastosowane systemy rusztowe. W konkluzji stwierdzono, że zbudowanie obiektu na rusztach jest droższe dla inwestora, jednak nie spowoduje zminimalizowania oddziaływania, a wręcz pogorszy uciążliwość zapachową. Ponadto wskazano, że istnieją technicznie inne rozwiązania powodujące nieznaczne zmniejszenie emisji i konsumpcji w stosunku do przedstawionych, jednakże w wyniku przewidywalnie znacznie większych nakładów finansowych na realizację przedsięwzięcia lub interakcji rozwiązania takie nie zostały uznane za Najlepsze Dostępne Techniki. Odnosząc się do powyższego należy uznać, że twierdzenia tę dotyczą raczej technicznych kwestii planowanego przedsięwzięcia aniżeli wariantowania. W pkt 14 raportu str. 221 – 222 oraz w piśmie uzupełniającym raport z dnia 21 lutego 2014 r. na str. 24 oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono w sposób lakoniczny i ogólnikowy. Gdyby zostały przedstawione różne warianty wówczas takie oddziaływanie należałoby przedstawić oddzielnie dla każdego z nich. To wszystko prowadzi do wniosku, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie mogło być realizowane albo wskazanie, że przedstawiona lokalizacja jest jedyna usprawiedliwiając to najtańszą zastosowaną technologią. Wariant opisany w pkt. 13.2. raportu oraz w piśnie z dnia 21 lutego 2014 r. odnosi się jedynie i to w niewielkim stopniu do stosowania technologii produkcji czy konstrukcji budynku. Skoro raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi opisywać kilka wariantów jego realizacji, a nie tylko wariant wnioskodawcy oraz wariant polegający na niepodejmowaniu niemożliwego do realizacji przedsięwzięcia, a także skoro z powołanego wyżej art. 81 ust. 1 ustawy wynika, że to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, szczególnie istotne jest rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń, co do realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Sądu obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach należy znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym. Istotną rolę w ocenie wskazanych sprzecznych racji ma właściwe uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie bez powodu ustawodawca w art. 85 ust. 2 ustawy uregulował uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody w sposób szczególny w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc m.in., że w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Reasumując, skoro raport uzupełniony w piśmie z dnia 21 lutego 2014 r. w rzeczywistości zawiera jedynie jeden wariant, to już tylko z tego powodu organy nie mogły dokonać pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zaakceptowanie odmiennego poglądu doprowadziłoby do wyrażenia zgody na ewidentną próbę obejścia przepisów, gdyż inwestor obok wariantu dla siebie korzystnego mógłby zawsze zaoferować inny, niemożliwy do realizacji, co powodowałoby konieczność wyboru jedynie jednego wariantu, tj. możliwego do wykonania i korzystniejszego dla inwestora. Brak wariantowania jest w sprawie niniejszej szczególnie istotnym brakiem, gdyż zaproponowane przedsięwzięcie znajduje się w bliskiej odległości od zabudowań (str. 1 i 2 pisma z dnia 21 lutego 2014 r.), co winno skłonić organy do szczególnie wnikliwego rozpoznania sprawy. Zdaniem Sądu, taka ocena narusza w sposób oczywisty przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Nie powinna budzić, bowiem wątpliwości teza, że na podstawie wyżej wskazanego, lakonicznego opisu niemożliwe jest dokonanie oceny, czy w sprawie występuje zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez inwestora. W judykaturze zwrócono uwagę, że środowisko stanowi dobro publiczne, zaś jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie, co od zasady analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., II OSK 1238/11., www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynie tytułem przykładu można wskazać, że wariant alternatywny przewidywanego przedsięwzięcia mógłby polegać na realizacji kurnika o mniejszej liczbie brojlerów kurzych. Należy także wskazać, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można poprzestać na wskazaniu wariantów proponowanych przez wnioskodawcę. Zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, gdyż wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia nie oddziałuje na środowisko. Nie o taki zatem wariant chodzi w art. 66 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., II SA/Gd 864/10, ONSAiWSA 2012/3/48, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., II OSK 1376/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu takie lakoniczne, niespójne przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego, jak zostało to uczynione w rozpoznawanej sprawie, niewątpliwie nie może być uznane za spełniające wymagania z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Tym samym, z uwagi na brak analizy wariantów w raporcie, pomimo że określono przewidywane oddziaływania na środowisko to nie ma ono większego znaczenia, ponieważ dotyczy tylko jednego wariantu najkorzystniejszego dla inwestora, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy. Konstatując należy stwierdzić, że sporządzony w rozpoznawanej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wielokrotnie uzupełniany) zawiera opis wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, przy czym ten ostatni nie jest w istocie wariantem lecz raczej lakonicznym zestawieniem technologii produkcji czy konstrukcji budynku. W ocenie Sądu raport ten nie zawiera w istocie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wobec wariantu wnioskodawcy, jak i wyjaśnienia w oparciu, o jakie przesłanki wariant preferowany do realizacji został uznany za najkorzystniejszy dla środowiska. Raport nie zawiera, zatem wymaganego przez art. 66 ust. 1 pkt 5 in fine ustawy uzasadnienia dokonanego wyboru rozpatrywanych wariantów. W konsekwencji nie spełnia on, zatem wymagań określonych przez przepisy prawa. Brak zgodności z prawem raportu, jest wystarczającym powodem do uznania, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem, albowiem już tylko z tego powodu organy nie mogły dokonać pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W takiej sytuacji konieczne jest ponowne sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z prawidłowym opisem wariantów i przeprowadzenie w tym zakresie postępowania. Organy obu instancji dokonały, zatem błędnej oceny podstawowego dokumentu w sprawie, a mianowicie raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przedmiotowy raport złożony w niniejszej sprawie wchodził w skład materiału dowodowego sprawy, a będąc dowodem z dokumentu, jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ, podlegał regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu przedstawiony raport nie spełnia, co wskazano wyżej, wymogów z art. 66 ustawy, organy nie dostrzegając tego naruszyły też ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art.77, art. 80, 107§ 3, 138 § 1 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. Zgodnie z powyższymi zasadami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto zgodnie z treścią art. 77 § 1 organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rezultaty tak prowadzonego postępowania winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, bowiem w myśli art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne wydanej decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wobec stwierdzonego przez Sąd naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, konieczne było wyeliminowanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy O. Należy także zwrócić uwagę na to, że Sąd kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez właściwe organy, lecz sam nie może jego ustalać, tym bardziej, kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści przedmiotowego raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki np. biologii i fizyki czy chemii. Stąd ocena przez Sąd raportu dotyczy w szczególności kwestii czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania, co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 cyt. ustawy, a więc nie może to być ocena merytoryczna. Dokonując właśnie takiej kontroli Sąd doszedł do wniosku, że przedmiotowy raport znajdujący się w aktach sprawy jest niekompletny. Oparcie się zaś przez organy na niepełnym materiale dowodowym prowadzi w następstwie tego do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły też z naruszeniem przepisów prawa materialnego dotyczących wymogów, jakim winien odpowiadać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżących zasądzono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Natomiast pozostałe zarzuty zawarte w skardze należało uznać za niezasadne. Dla zrozumienia istoty sprawy należy mieć na względzie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest tylko jednym z etapów procesu inwestycyjnego, a jej wydanie następuje m.in. przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 72 ustawy). Decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Reasumując, analizowana decyzja nie jest decyzją lokalizacyjną, a jedynie rozstrzygnięciem, które stwierdza, w jaki sposób i przy zachowaniu jakich warunków realizacja inwestycji jest możliwa bez negatywnego wpływu na środowisko. Skarżący w skardze wskazali, że przedmiotowe postępowanie nie powinno być wszczęte, ponieważ Wójt Gminy O. jest związany własną prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] r., która w pkt. 3 stawia inwestorom warunek wprowadzenia od strony istniejącej zabudowy mieszkaniowej piętrowej zieleni izolacyjnej. Ten pas zieleni miał izolować sąsiednich mieszkańców od rozbudowanej fermy zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S. Skarżący zauważyli, że mimo, iż od wydania tej decyzji minęło 7 lat to zamiast pasa zieleni o różnej wysokości posadzono przez właścicieli fermy pojedyncze drzewa wyłącznie od strony drogi wojewódzkiej 267. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że w świetle obowiązujących w dacie wydania decyzji z dnia [...] r. przepisów tj. art. 46 ust. 4b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), zgodnie z którym, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 4, oraz do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a; złożenie wniosku albo dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić nie później niż przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Termin, o którym mowa w ust. 4b, może ulec wydłużeniu o dwa lata, jeżeli realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 46 ust. 4c). W świetle obowiązujących wówczas przepisów (dnia [...] 2007 r.) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była, zgodnie z art. 46 ust. 4a, decyzją wydaną z warunkiem rozwiązującym. Było nim złożenie w ciągu czterech lat od uprawomocnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wniosku o wydanie decyzji następczej lub zgłoszenia. Jeżeli warunek ten nie został dochowany, stanowiło to przesłankę obligatoryjnego wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wyjątek od tej zasady określony został w art. 46 ust. 4c Prawo ochrony środowiska. Dopuszczalne było wydłużenie terminu czteroletniego o dwa lata dla przedsięwzięć realizowanych etapowo. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że termin 4 lat od dnia wydania decyzji z dnia [...] 2007 r. upłynął przed złożeniem wniosku z dnia 10 lipca 2013 r. o przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zatem należy uznać, że ta decyzja nie miała jakiegokolwiek znaczenia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ wygasła z mocy prawa i obecnie nie obowiązuje w obrocie prawnym. Zarzut skarżących dotyczący niewystarczającego zastosowania ,,zieleni izolacyjnej" należy uznać za bezzasadny. Organ odwoławczy uchylił w tym zakresie decyzję organu I instancji i uwzględnił warunki zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] r. Poza tym wszelkie insynuacje skarżących odnośnie niewdrożenia tego zapisu decyzji do realizacji tak jak to miało miejsce w przypadku decyzji z dnia [...] 2007 r. należy uznać za przedwczesne na tym etapie postępowania. Stwierdzić nadto należy, że w związku z faktem, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zaświadczenie Wójta z dnia 16 lipca 2013 r.), nie zachodziła w tej mierze negatywna przesłanka niezgodności przedsięwzięcia z planem. Wykładnia językowa, jak i systemowa art. 80 ust. 2 ustawy powinna być dokonana pod kątem oceny zgodności lokalizacji danego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, przed wydaniem decyzji środowiskowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2012 r. II OSK 85/12). Stąd też zarzut zawarty w odwołaniu i skardze dotyczący naruszenia studium uwarunkowań jest nieuzasadniony. Ponadto w ocenie Sądu organy nie naruszyły art. 10 Kpa czy też przepisów art. 33 ustawy, ponieważ zapewniły stronom możliwość udziału w toczącym się postępowaniu oraz została przeprowadzona przez organ I instancji w dniu 9 maja 2014 r. rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa. Również jako przykład tego, że ww. przepisy nie zostały naruszone można podać pismo skarżących z dnia 20 grudnia 2013 r., w którym zawarli oni własne uwagi i wnioski po zapoznaniu się z raportem (wersja z października 2013 r.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło