VII SA/Wa 585/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-10
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która częściowo obejmuje nieruchomość stanowiącą plac manewrowy Stacji Kontroli Pojazdów, narusza uzasadnione interesy osób trzecich, w szczególności prawo do prowadzenia działalności gospodarczej i prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej, wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile interes prawny jednostki nie jest naruszany w sposób niezgodny z prawem. W analizowanej sprawie, zajęcie fragmentu nieruchomości skarżącego było niezbędne dla realizacji inwestycji drogowej, a zaproponowane rozwiązania techniczne i lokalizacyjne zostały uznane za zgodne z prawem i mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąd podkreślił, że przepisy specustawy drogowej nie wymagają uzyskania zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji, a wszelkie szkody majątkowe wynikające z inwestycji podlegają rekompensacie w odrębnym postępowaniu cywilnym.Stan faktyczny
Skarżący M. S. zakwestionował decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody zezwalającą na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej. Skarżący podniósł, że jego nieruchomość, stanowiąca plac manewrowy Stacji Kontroli Pojazdów, została częściowo zajęta pod inwestycję, co ograniczy jego działalność gospodarczą i naruszy jego uzasadnione interesy. Zarzucił organom administracji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie jego interesów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), w związku z decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...] L.Dz.: [...], po ponownym rozpatrzeniu w części wniosku zarządcy drogi – [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji: "rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] – [...] [...] – [...], na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] na terenie miasta [...], powiatu [...], województwa [...]" - kategoria obiektów budowlanych XXV, XXVI i zatwierdził projekt budowlany, oznaczony jako załącznik nr 1 do niniejszej decyzji, w części w jakiej Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W sentencji decyzji organ:
1. określił nr ewidencyjne działek usytuowania obiektu - drogi (tłustym drukiem - numery działek przeznaczone pod przejęcie dla inwestycji, w nawiasach - numery działek po podziale): działki nr ew. m. [...] : obręb [...]: [...], [...] ([...], [...]), [...], [...] ([...], [...]), [...], [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), obręb [...]: [...] ([...], [...]), [...], [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...]; obręb [...]: [...], [...].
2. określił nr działek przeznaczone pod przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej, niewchodzące w skład projektowanego pasa drogowego: działki nr ew. m. [...]: obręb [...]: [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...]; obręb [...]:[...],[...]; obręb [...]:[...],[...].
3. określił działki w całości przeznaczone pod projektowany pas drogowy, będące obecnie we władaniu osób trzecich: obręb [...] – nr działki stający się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego: [...], [...], obręb [...] - nr działki stający się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego: [...].
4. zatwierdził na potrzeby ww. inwestycji podział nieruchomości:
|Lp |obręb |nr działki przed podziałem |nr działek po podziale, pogrubione|
| | | |przeznaczone pod inwestycję, inne |
| | | |pozostają przy obecnym właścicielu|
|1 |[...] |[...] |[...], [...] |
|2 |[...] |[...] |[...], [...] |
|3 |[...] |[...] |[...], [...] |
|4 |[...] |[...] |[...], [...] |
|5 |[...] |[...] |[...], [...] |
|6 |[...] |[...] |[...], [...] |
|7 |[...] |[...] |[...], [...] |
5. wskazał, że mapy zatwierdzające projekt podziału nieruchomości jako załącznik nr 2 stanowią integralną część niniejszej decyzji. Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, które stają się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
6. wskazał, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości - art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
7. poinformował, że w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równa 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
8. ustalił obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu i zezwalam na wykonanie powyższego obowiązku na poniższych nieruchomościach:
|Lp |obręb |nr działki |szacunkowa powierzchnia |Uwagi (przyczyna zajęcia |
| | | |przewidziana do zajęcia na czas |wskazanej działki) |
| | | |przebudowy [m2] | |
|1 |[...] |[...] (po podziale dz.|[...] |prace przy przebudowie |
| | |[...]) | |istniejącej na tej działce |
| | | | |sieci elektroenergetycznej i |
| | | | |wodociągowej (przebudowa istn.|
| | | | |przyłącza elektrycznego do |
| | | | |budynku, przebudowa ist. kabli|
| | | | |SN, przebudowa/likwidacja |
| | | | |istn. wodociągu) |
|2 |[...] |[...] |[...] |prace przy istniejącym na tej |
| | | | |działce kablu elektroenerg..i |
| | | | |przyłączu napowietrznym do |
| | | | |budynku; zajęcie części |
| | | | |działki na czas wykonywania |
| | | | |przebudowy linii napowietrznej|
| | | | |w bezpośrednim sąsiedztwie |
| | | | |(ul. [...]. [...]) |
|3 |[...] |[...] |[...] |przebudowa istniejącego na tej|
| | | | |działce przyłącza |
| | | | |napowietrznego do budynku |
|4 |[...] |[...] |[...] |zajęcie części działki na czas|
| | | | |wykonywania przebudowy linii |
| | | | |napowietrznej w ulicy [...] |
| | | | |(dostęp do istniejącego na tej|
| | | | |działce słupa |
| | | | |elektroenergetycznego) |
|5 |[...] |[...] (po podziale |[...] |prace przy istniejącej na tej |
| | |[...]) | |działce stacji [...] |
|6 |[...] |[...] |[...] |przebudowa istniejącej na tej |
| | | | |działce linii napowietrznej, |
| | | | |przebudowa istniejącego |
| | | | |wodociągu (ul. [...]) |
|7 |[...] |[...] |[...] |przebudowa istniejącej na tej |
| | | | |działce linii napowietrznej |
| | | | |(ul. [...]) |
|8 |[...] |[...] (po podziale |[...] |prace przy istniejącym na tej |
| | |[...]) | |działce słupie |
| | | | |elektroenergetycznym linii |
| | | | |napowietrznej |
|9 |[...] |[...](po podziale |[...] |prace przy przebudowie |
| | |[...]) | |istniejącej na tej działce |
| | | | |sieci teletechnicznej |
|10 |[...] |[...] |[...] (cała działka) |prace przy przebudowie |
| | | | |istniejącej na tej działce |
| | | | |sieci elektroenergetycznej |
|11 |[...] |[...] |[...] |prace przy przebudowie |
| | | | |istniejącej na tej działce |
| | | | |sieci elektroenergetycznej - |
| | | | |wykonanie prac przy słupie |
| | | | |oświetleniowym |
9. wskazał, że działki przeznaczone pod przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej, nie wchodzą w skład projektowanego pasa drogowego, jednakże przedmiotową decyzją ogranicza się na rzecz inwestora sposób korzystania z ww. nieruchomości. Do ograniczeń stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.).
10. wskazał, że całe zamierzenie inwestycyjne odzwierciedla projekt budowlany sporządzony zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. nr 120, poz. 1133 ze zm.).
11. określił linie rozgraniczające teren. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono grubą, przerywaną linią koloru różowego, na poświadczonej za zgodność z oryginałem przez uprawnionego geodetę kopii mapy zasadniczej do celów projektowych w skali 1:500. Przedmiotowa mapa stanowi część graficzną projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego niniejszą decyzją projektu budowlanego
12. nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.S..
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] NK: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (zwana dalej "specustawą drogową"), po rozpatrzeniu odwołania M. S.:
I.II. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, w odniesieniu do nr ewidencyjnych działek usytuowania obiektu - drogi (tłustym drukiem - numery działek przeznaczone pod przejęcie dla inwestycji, w nawiasach - numery działek po podziale), zapis [...] oraz [...] i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, nowego zapisu odpowiednio [...] ([...],[...]) oraz [...] ([...],[...]).
III. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis: "Mapy z projektem podziału nieruchomości jako załącznik nr 2 stanowią integralną część niniejszej decyzji. Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, które stają się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, nowego zapisu:"
|8 |[...] |[...] |[...], [...] |
|9 |[...] |[...] |[...], [...] |
Mapy zatwierdzające projekt podziału nieruchomości stanowią integralną część decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, które stają się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego",
- zatwierdzenie mapy z projektami podziału działek nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...], według projektu podziału przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] w dniu [...] października 2014 r. pod numerem ewidencyjnym [...], która stanowi załącznik nr 2 do niniejszej decyzji,
IV. uchylił: - rysunki Nr 3 i 4 części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, będącego elementem projektu budowlanego, który stanowi integralną część zaskarżonej decyzji jako załącznik nr 1, oraz - w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 5, zapis stanowiący dotychczasową treść pkt III. Określenie linii rozgraniczających teren, i orzekł w tym zakresie poprzez: - zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, rysunków zamiennych Nr 3 i 4 części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, które stanowią integralną część niniejszej decyzji jako załączniki nr 1.1 i 1.2, oraz - ustalenie, w miejsce uchylenia, zapisu stanowiącego nową treść pkt III: "III. Określenie linii rozgraniczających teren. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono grubą, przerywaną linią koloru różowego, na mapach stanowiących część graficzną projektu zagospodarowania terenu, będącego elementem projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej projektu budowlanego".
V. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdującą się na stronie 3, tabelę wskazującą nieruchomości, wobec których ustalono obowiązek przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, zezwolono na wykonanie tego obowiązku oraz określono ograniczenia w korzystaniu - w zakresie dotyczącym zapisów stanowiących pozycje nr 2, 5 i 8, i orzekł w tym zakresie, poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowych zapisów tabeli:
|2 |[...] |[...] |[...] |Prace związane z przebudową istniejącej linii |
| | | | |napowietrznej, polegające na wymianie słupów i |
| | | | |przewieszeniu przewodów. Dokonanie tej przebudowy będzie|
| | | | |powodowało konieczność odłączenia (na czas dokonywanej |
| | | | |przebudowy), a następnie ponownego zainstalowania, |
| | | | |istniejącego przyłącza napowietrznego do budynku |
| | | | |handlowego w rejonie wjazdu na teren stacji paliw. |
| | | | |Jednocześnie ww. wymiana słupów powoduje konieczność |
| | | | |przebudowy (odłączenia i ponownego przyłączenia |
| | | | |odcinkiem nowego przewodu) istniejącej linii eANN. |
|5 |[...] |[...] (po podziale [...]) |[...] |Prace przy istniejącej na tej działce stacji TRAFO - |
| | | | |polegające na przebudowie linii kablowych SN oraz NN, |
| | | | |połączonych ze stacją transformatorową. |
|8 |[...] |[...] (po podziale [...]) |[...] |Przebudowa istniejącej sieci elektroenergetycznej w |
| | | | |rejonie istniejącego słupa na działce nr [...] (w |
| | | | |poboczu ul. [...]). Prace będą polegały na |
| | | | |zainstalowaniu przyłącza elektrycznego na istniejącym |
| | | | |słupie linii napowietrznej. |
VI. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując m.in., że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], Zarząd Województwa [...], reprezentowany przez M. K., Zastępcę Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], zwany dalej "inwestorem", wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] – [...] – [...] – [...], na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] na terenie miasta [...], powiatu [...], województwa [...], oraz o nadanie wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wojewoda [...], na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wydał w dniu [...] maja 2012 r. decyzję nr [...], znak: [...], zezwalającą na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji: rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] – [...] – [...] – [...], na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] na terenie miasta [...], powiatu [...], województwa [...]" - kategoria obiektów budowlanych XXV, XXVI, oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (zwany dalej Ministrem Transportu) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołań: K. P., E. P., Z. M. oraz M.S., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2012 r., w części dotyczącej działek nr [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m. [...] oraz działek nr [...] ([...], [...]), [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m. [...], położonych w liniach rozgraniczających projektowanej drogi, oraz działek nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] m. [...] oraz działki nr [...] z obrębu [...] m. [...], przeznaczonych pod przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej, nie wchodzących w skład projektowanego pasa drogowego i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], m. [...], obręb [...], nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], m. [...], obręb [...], oraz nr ewid. [...], [...], [...], [...], m. [...], obręb [...] i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.
Uzasadniając konieczność uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., w części dotyczącej wskazanych powyżej działek i w tym zakresie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji, Minister Transportu wskazał, iż wydana decyzja Wojewody [...] narusza art. 11 d ust. 1 pkt 9 specustawy drogowej, gdyż obejmuje swoim zakresem ww. działki, które to nieruchomości nie zostały objęte decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] – [...] – [...] – [...], na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] tj. od km 18+755 do km 19+581 w [...] (zwana dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach."). Jak wynikało bowiem z projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego część projektu budowlanego, będącego załącznikiem nr 1 do ww. decyzji Wojewody [...], znajdują się one w pikietażu od km 19+578,66 do km 19+867,18. Tymczasem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana została dla inwestycji, której pikietaż kończy się na km 19+581. Stosownie do przytoczonych wyżej wyjaśnień Minister Transportu uznał, że przedmiotowa decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej wskazanych działek nr [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m. [...] oraz działek nr [...], [...], [...], [...], [...], z obrębu [...] m. [...] jest bezprzedmiotowa, z uwagi na brak określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację ww. przedsięwzięcia w stosunku do przedmiotowych nieruchomości. Zatem w ocenie Ministra Transportu brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji na tych nieruchomościach, czyli jednego z podstawowych elementów wniosku inwestora o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowił o bezprzedmiotowości postępowania organu I instancji w tym zakresie. Ponadto, analizując zaskarżoną decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., Minister Transportu stwierdził, iż występują rozbieżności pomiędzy treścią wniosku inwestora oraz wydaną decyzją, a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie rozbudowy skrzyżowań drogi wojewódzkiej nr [...] z innymi drogami publicznymi, w tym ulicą [...] oraz [...], na odcinku objętym planowaną inwestycją drogową. Jak bowiem wynikało z materiałów stanowiących podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym z informacji o planowanym przedsięwzięciu drogowym, inwestor składając wniosek o wydanie tej decyzji wskazał, iż planowane zamierzenie inwestycyjne polegać będzie na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] (Al. [...]), tj. na długości ok. 826 metrów wraz z przebudową skrzyżowań. Jednocześnie w Charakterystyce przedmiotowego przedsięwzięcia drogowego, stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ środowiskowy stwierdził, iż na odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] objętej zakresem ww. inwestycji drogowej przewiduje się m.in. przebudowę skrzyżowań. Tymczasem, jak wynikało ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z map przedstawiających linie rozgraniczające teren inwestycji, skrzyżowanie ul. [...] oraz ul. [...], a także skrzyżowanie ul. [...] z ul. [...] miało zostać rozbudowane, co stało w sprzeczności z zakresem inwestycji wskazanym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie była mowa przebudowie skrzyżowań. W ramach rozbudowy skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] z ul. [...] liniami rozgraniczającymi teren objęto także część działki nr [...] z obrębu [...] m. [...], będącej w użytkowaniu wieczystym M. S.. W świetle powyższych ustaleń dotyczących przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania, Minister Transportu uznał, iż w niniejszej sprawie Wojewoda [...] w części dotyczącej zezwolenia na realizację ww. inwestycji, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązany był na podstawie art. 7 i 77 Kpa, nie wskazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a związany z tym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wskazane powyżej uchybienia, w ocenie Ministra Transportu miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co w pełni uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m[...], działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m. [...], oraz działek nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...], m. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w tym zakresie. Powyższe rozstrzygnięcie Ministra Transportu dotyczyło również działki nr [...], której użytkownikiem wieczystym jest M. S..
Wojewoda [...] po przeprowadzeniu ponownego postępowania w zakresie przekazanym przez Ministra Transportu do ponownego rozpatrzenia, działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f i art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, oraz 104 k.p.a., wydał w dniu [...] lutego 2014 r. decyzję nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na "rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] – [...] – [...] – [...], na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] na terenie miasta [...], powiatu [...], województwa [...]" - kategoria obiektów budowlanych XXV, XXVI, na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m. [...], nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] m. [...], oraz na działkach nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...], m. [...], oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
W merytorycznym uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi oraz linie rozgraniczające teren, stanowiąca graficzną część projektu zagospodarowania terenu, będącego częścią projektu budowlanego, stanowiącego integralną część decyzji). Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapa z projektem podziałów nieruchomości w skali 1:500 wraz z wykazem zmian gruntowych, stanowiąca załącznik nr 2 do decyzji, będąca jej integralną częścią).
Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący załącznik nr 1 do decyzji, będący jej integralną częścią. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Województwa [...], jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej organ I instancji ustalił również obowiązek dokonania przebudowy sieci uzbrojenia terenu, określił ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji tego obowiązku, a także zezwolił na jego wykonanie.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...] określa również termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 16 ust. 2 specustawy drogowej. Pozytywnie Minister ocenił określenie przez Wojewodę [...] - biorąc pod uwagę dyspozycję art. 16 ust. 2 specustawy drogowej - terminu wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (najkrótszy dopuszczalny termin). Organ zobowiązany był bowiem tak uczynić wobec uzasadnionego wystąpienia przez inwestora o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ II instancji uznał, iż wydana decyzja wymaga jednakże dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej.
Analizując projekt budowlany zatwierdzony decyzją Wojewody [...], Minister stwierdził, iż działka [...] z obrębu [...] i działka [...] z obrębu [...] w [...], stanowiące istniejący pas drogowy ul. [...], zostały objęte jedynie w części zakresem przedmiotowej inwestycji drogowej. Powyższego faktu nie odzwierciedlały jednak ani wniosek inwestora, ani załącznik mapowy do decyzji Wojewody [...], na którym ustalono linie rozgraniczające teren inwestycji. Minister wyjaśnił, iż działka nr [...] z obrębu [...] powstała z podziału działki nr [...] z obrębu [...], zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym wykazany na mapie nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Natomiast działka nr [...] z obrębu [...] powstała z podziału działki nr [...] z obrębu [...] na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym wykazany na mapie nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Natomiast działka [...] z obrębu [...] w [...] powstała z podziału działki ewidencyjnej nr [...], na mocy ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Minister zauważył, że na gruncie specustawy drogowej linie rozgraniczające teren inwestycji powinny obejmować teren, który przeznaczony jest pod pas drogowy projektowanej drogi. Zakres zajęcia tego terenu wynika z kolei z projektu budowlanego, który jest niezbędnym elementem wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a następnie stanowi integralną część tej decyzji, jako jeden z załączników.
Z decyzji Wojewody [...] nie wynikało, by zakres terytorialny przedmiotowego przedsięwzięcia - w zakresie działek [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...] - został jednolicie określony. Wspomniana powyżej rozbieżność była efektem błędów polegających na braku wyznaczenia linii rozgraniczających teren inwestycji w zakresie ww. działek drogowych.
Minister stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy drogowej, linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Stąd też, o ile w pasie wydzielonym liniami rozgraniczającymi teren znajduje się część nieruchomości, linie rozgraniczające stanowią linie podziału nieruchomości i dla tej sytuacji art. 12 ust. 1 specustawy drogowej stanowi podstawę do zatwierdzenia tego podziału. Artykuł 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej przewiduje w takiej sytuacji konieczność zawarcia w decyzji rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu podziału nieruchomości dokonywanego w odniesieniu do nieruchomości usytuowanej na terenie objętym liniami rozgraniczającymi. Zaznaczył, że orzeczenie o zatwierdzeniu podziału nieruchomości jest obowiązkowym elementem decyzji, jeżeli w liniach rozgraniczających projektowanej drogi publicznej ujęte zostaną części powierzchni nieruchomości niewyodrębnione dotychczas ewidencyjnie w osobne działki gruntu. W takim przypadku istnieje bowiem konieczność ewidencyjnego oddzielenia części nieruchomości objętej zamiarem zrealizowania na niej inwestycji od pozostałej jej powierzchni. Powyższe jest niezbędne również z uwagi na obowiązek odzwierciedlenia w odpowiednich rejestrach zaistniałych na nieruchomościach zmian stanu faktycznego i prawnego, wynikających z realizacji na tychże gruntach określonej inwestycji drogowej.
Stosownie natomiast do art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych lub gminnych. W myśl art. 20 ust. 1 specustawy drogowej Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo samorządowa jednostka organizacyjna otrzymują z mocy prawa, nieodpłatnie w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna.
W przypadku ww. nieruchomości dokonanie ich podziału zgodnie z wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, konieczne jest zatem zarówno z uwagi na skutki, jakie wynikają z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, jak i skutki, jakie wynikają z art. 20 ust. 1 specustawy drogowej. Województwo [...] nie może bowiem nabyć z mocy prawa, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji stanie się ostateczna, własności ww. działek w zakresie większym niż jest to niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej, gdyż jedynie ich część jest niezbędna dla planowanych obiektów budowlanych w ramach realizacji ww. inwestycji. Właściwa zaś jednostka organizacyjna, w niniejszej sprawie [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], nie może natomiast otrzymać z mocy prawa, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji stanie się ostateczna, w trwały zarząd ww. działek w całości, gdyż jedynie jej część jest niezbędna dla planowanych obiektów budowlanych w ramach realizacji ww. inwestycji.
Ze wskazanych powyżej powodów brak zatwierdzenia podziału ww. nieruchomości uznać należy za niedopuszczalny na gruncie uregulowań specustawy drogowej. Wobec powyższego zachodziła konieczność prawidłowego określenia linii rozgraniczającej teren inwestycji w zakresie przedmiotowych działek, a w konsekwencji dokonania ich podziału w miejscu wyznaczonym linią rozgraniczającą teren inwestycji, stosownie do treści art. 12 ust. 2 specustawy drogowej.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wezwał inwestora do dostarczenia 4 egzemplarzy projektu zagospodarowania terenu (Nr Tomu [...] TOM 1/1, Nr rysunków 3 i 4) - określającego linie rozgraniczające teren przedmiotowej inwestycji drogowej, z uwzględnieniem:
- aktualnych numerów ewidencyjnych nieruchomości oznaczonych na ww. rysunkach jako działki nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] w [...],
- przebiegu linii rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji drogowej przez działki nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...] w miejscu oznaczającym "granicę opracowania",
- zastąpienia linii oznaczającej "granicę opracowania" przebiegającej przez teren działek nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...], linią rozgraniczającą teren inwestycji, oraz do przedłożenia map z projektem podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...].
Uzasadniając konieczność zastąpienia linii oznaczającej "granicę opracowania" przebiegającej przez teren działek nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...], linią rozgraniczającą teren inwestycji Minister wyjaśnił, iż zgodnie z wnioskiem inwestora oraz decyzją Wojewody [...] działka nr [...] z obrębu [...] (stanowiąca istniejący pas drogowy ul. [...]) i działka nr [...] (stanowiąca istniejący pas drogowy ul. [...]) z obrębu [...] w [...] ulegają podziałowi odpowiednio na działki nr [...] i [...] oraz [...] i [...]. W konsekwencji, skoro linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości, zachodziła konieczność zastąpienia linii oznaczającej "granicę opracowania" przebiegającej przez teren działki nr [...] z obrębu [...] i działki nr [...] z obrębu [...] w [...], linią rozgraniczającą teren inwestycji przebiegającą przez obszar tych działek. Przy pismach z dnia [...]czerwca 2014 r" znak: [...], oraz z dnia [...] października 2014 r" [...] inwestor dostarczył żądane dokumenty.
W związku z powyższym, w punkcie I i II niniejszej decyzji Minister uchylił w sentencji decyzji Wojewody [...] zapisy dotyczące działek nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w [...], położonych w części w liniach rozgraniczających teren inwestycji, na których fragmentach ma być realizowana przedmiotowa inwestycja drogowa, orzekając w tym zakresie poprzez umieszczenie w miejscu uchyleń zapisów czyniących zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 specustawy drogowej, oraz uwzględniających istniejący stan prawny tych nieruchomości.
Minister, w pkt III niniejszej decyzji, dokonał również odpowiednich zmian w sentencji decyzji Wojewody [...], dotyczących zatwierdzenia podziału nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren objętych przedmiotową inwestycją drogową. Organ odwoławczy uchylił zapis znajdujący się na stronie 2 inkryminowanej decyzji dotyczący tego, iż mapy z projektem podziału nieruchomości stanowią załącznik nr 2 do decyzji Wojewody [...] i orzekł w tym zakresie poprzez umieszczenie w miejscu uchylenia zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej i zatwierdzając podział ww. działek drogowych oraz wskazując, iż mapy z projektem podziału nieruchomości stanowią integralną część decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. W tym samym punkcie niniejszej decyzji Minister zatwierdził mapę z projektem podziału działek nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...], jako załącznik nr 2 do niniejszej decyzji. Powyższe wynikało z faktu, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w ten sposób, iż w orzeczniczej części decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie dotyczące zatwierdzenia podziału.
W związku z ww. zmianami, Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie IV niniejszej decyzji, uchylił rysunki Nr 3 i 4 części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, będącego elementem projektu budowlanego, który stanowi integralną część zaskarżonej decyzji, i orzekł w to miejsce co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, rysunków zamiennych nr 3 i 4, stanowiących załączniki nr 1.1 i 1.2 do niniejszej decyzji. W tym samym punkcie niniejszej decyzji, Minister uchylił w sentencji decyzji Wojewody [...], znajdujący się na stronie 5, zapis stanowiący dotychczasową treść pkt III. Określenie linii rozgraniczających teren informujący, na jakich załącznikach mapowych określono linie rozgraniczające teren przedmiotowej inwestycji i orzekł w to miejsce co do istoty sprawy, poprzez ustalenie w sentencji decyzji Wojewody [...], w miejsce uchylenia, nowego zapisu, uwzględniającego w swej treści wprowadzone niniejszą decyzją zmiany.
Jednocześnie, analizując decyzję Wojewody [...], Minister dostrzegł, iż w ramach obowiązku przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu organ pierwszej instancji zezwolił na m.in. na "prace przy istniejącej na tej działce stacji [...]" (działka nr [...] z obrębu [...]), "prace przy istniejącym na tej działce słupie elektroenergetycznym linii napowietrznej (działka nr [...] z obrębu [...]), oraz "prace przy istniejącym na tej działce kablu elektroenergetycznym i przyłączu napowietrznym do budynku" (działka nr [...] z obrębu [...]).
Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e, f, g specustawy drogowej, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera razie potrzeby ustalenia dotyczące obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu lub obowiązku przebudowy dróg innych kategorii oraz określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji ww. obowiązków.
Mając na uwadze powyższe koniecznym było ustalenie, na czym polegają prace przy istniejącej na działce nr [...] z obrębu [...] stacji [...], prace przy istniejącym na działce nr [...] z obrębu [...] słupie elektroenergetycznym linii napowietrznej, oraz prace przy istniejącym na działce nr [...] z obrębu [...] kablu elektroenergetycznym i przyłączu napowietrznym do budynku, tj. jednoznaczne ustalenie, czy ww. prace stanowią przebudowę istniejącej sieci uzbrojenia terenu.
W piśmie z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. inwestor wyjaśnił, iż przywołane "prace przy istniejącej stacji [...]" związane są z przebudową linii kablowych SN oraz NN, połączonych ze stacją transformatorową. Jak szczegółowo wyjaśnił inwestor fragment sieci elektroenergetycznej w rejonie całego skrzyżowania Al. [...] i [...] (w tym działka nr [...]) ulega przebudowie polegającej m in. na zastąpieniu linii napowietrznych liniami kablowymi, zgodnie z warunkami technicznymi RE [...]. Wydane warunki skutkują koniecznością przebudowy istniejących linii kablowych m.in. właśnie tych, które prowadzą do stacji [...]. W przypadku linii SN (średniego napięcia) zainstalowane zostaną przewody aluminiowe typu XURHAKXs, a w przypadku linii NN - przewody typu YAKXS. Reasumując, inwestor wyjaśnił, iż na działce nr [...] zaplanowano prace w miejscu istniejącej wiązki przewodów biegnących do stacji transformatorowej (wyłączenie części przewodów, zamontowanie muf, zainstalowanie przewodów aluminiowych typu XURHAKXs).
Odnośnie prac przy istniejącym na działce nr [...] z obrębu [...] słupie elektroenergetycznym linii napowietrznej inwestor wyjaśnił, iż przebudowa skrzyżowania Al. [...] z ul. [...] skutkuje koniecznością zmiany geometrii ul. [...] jak również koniecznością przebudowy lokalnej infrastruktury technicznej elektroenergetycznej. W ramach przebudowy, ww. skrzyżowanie wyposażone zostanie w sygnalizację świetlną. Konieczność zasilenia sygnalizacji powoduje, iż niezbędna jest przebudowa istniejącej sieci elektroenergetycznej w rejonie istniejącego słupa na działce nr [...] (w poboczu ul. [...]). Prace będą polegały na zainstalowaniu przyłącza elektrycznego na istniejącym słupie linii napowietrznej.
Odnośnie zaś prac przy istniejącym na działce nr [...] z obrębu [...] kablu elektroenergetycznym i przyłączu napowietrznym do budynku inwestor wskazał, iż w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] zaprojektowana jest przebudowa istniejącej linii napowietrznej. Polega ona na wymianie słupów i przewieszeniu przewodów. Dokonanie tej przebudowy będzie powodowało konieczność odłączenia (na czas dokonywanej przebudowy), a następnie ponownego zainstalowania, istniejącego przyłącza napowietrznego do budynku handlowego (budynek zlokalizowany przy granicy opracowania na ul. [...] w rejonie wjazdu na teren stacji paliw). Jednocześnie, jak wyjaśnił inwestor, ww. wymiana słupów powoduje konieczność przebudowy (odłączenia i ponownego przyłączenia odcinkiem nowego przewodu) istniejącej linii eANN.
Wobec powyższego prace przy istniejącej na działce nr [...] z obrębu [...] stacji [...], prace przy istniejącym na działce nr [...] z obrębu [...] słupie elektroenergetycznym linii napowietrznej, oraz prace przy istniejącym na działce nr [...] z obrębu [...] kablu elektroenergetycznym i przyłączu napowietrznym do budynku, mieszczą się w dyspozycji art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e, f, g specustawy drogowej, bowiem wobec jednoznacznych wyjaśnień inwestora, stanowią one przebudowę istniejącej sieci uzbrojenia terenu.
W konsekwencji powyższego, w pkt. V niniejszej decyzji Minister uchylił w sentencji decyzji Wojewody [...] tabelę znajdującą się na stronie 3, wskazującą nieruchomości, wobec których ustalono obowiązek przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, zezwolono na wykonanie tego obowiązku oraz określono ograniczenia w korzystaniu - w zakresie nieprecyzyjnych zapisów odnoszących się do działek [...] i [...] (przed podziałem działka nr [...]) z obrębu [...] w [...], oraz działki nr [...] (przed podziałem działka [...]) i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejsce uchylenia, nowych zapisów, jednoznacznie stanowiących o tym, iż w ramach przedmiotowej inwestycji drogowej prace do wykonania na tych działkach stanowią przebudowę istniejącej sieci uzbrojenia terenu.
Organ odwoławczy dokonując powyższych rozstrzygnięć uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., ponieważ zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody [...] było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren, zatwierdzenie podziału nieruchomości i projektu budowlanego, a te pozostają zgodne z wnioskiem inwestora oraz z decyzją organu pierwszej instancji.
Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy drogowej oraz, że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punktach I-V sentencji niniejszej decyzji.
Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych przez M. S., Minister uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Podkreślił, że zarówno wojewoda orzekający w sprawie jako organ pierwszej instancji, jak i Minister działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zadaniem organu jest sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Następnie, organ odwoławczy wskazał, że wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej poruszonych przez M.S., w tym m.in. do wypowiedzenia się, czy istnieje możliwość zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej poprzez ominięcie nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego, a jeśli nie, to do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanego przez skarżącego żądania.
Pismami z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], oraz z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], inwestor odniósł się do uwag M. S.. Do ww. pism inwestora z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2014 r. skarżący ustosunkował się w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. Minister przekazał inwestorowi kopię pisma M.S. z dnia [...] czerwca 2014 r., stanowiącego uzupełnienie złożonego odwołania od decyzji Wojewody [...], wzywając do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień poruszonych w przedmiotowym piśmie w zakresie lokalizacji inwestycji. W dniu [...] lipca 2014 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło pismo M.S. z dnia [...] lipca 2014 r. stanowiące kolejne uzupełnienie złożonego odwołania. Minister przekazał inwestorowi kopię pisma M. S. z dnia [...] lipca 2014 r. i wezwał do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień poruszonych w przedmiotowym piśmie w zakresie lokalizacji inwestycji. Pismami z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], oraz z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], inwestor odniósł się do uwag skarżącego. Powyższe stanowisko inwestora organ odwoławczy, przesłał skarżącemu przy pismach z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], oraz z dnia [...] sierpnia 2014 r" znak: [...]. Do ww. pism inwestora z dnia [...] i [...] lipca 2014 r. skarżący ustosunkował się w piśmie z dnia [...] września 2014 r. Minister przekazał inwestorowi kopię ww. pisma M. S. z dnia [...] września 2014 r. i wezwał do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień poruszonych w przedmiotowym piśmie w zakresie lokalizacji inwestycji. Pismem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], inwestor odniósł się do uwag skarżącego. Powyższe stanowisko inwestora organ odwoławczy, przesłał skarżącemu przy piśmie z dnia [...] października 2014 r., znak: [...]. Do ww. pisma inwestora [...] września 2014 r. skarżący ustosunkował się w piśmie z dnia [...] października 2014 r.
Po uzyskaniu stanowisk inwestora oraz przeanalizowaniu zarzutów zawartych w odwołaniu i uzupełniających je pismach M. S., Minister stwierdził, że zrzut dotyczący braku zgody skarżącego na przejęcie pod realizację przedmiotowej inwestycji fragmentu działki nr [...] z obrębu [...] w [...], będącej w jego użytkowaniu wieczystym, jest niezasadny.
Podkreślił, że obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy specustawy drogowej, nie uzależniają udzielenia inwestorowi zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości. Wobec powyższego brak zgody M. S. na realizację przedmiotowej inwestycji w obszarze wskazanej powyżej działki nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji Wojewody [...].
Niezależnie od powyższego, Minister podzielił argumentację przedstawioną przez inwestora, iż nie ma możliwości zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji poprzez ominięcie działki będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego. Jak bowiem szczegółowo wyjaśnił inwestor, fragment działki skarżącego (narożnik tej działki o powierzchni 13 m2) jest niezbędny dla przejęcia pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej z uwagi na usytuowanie elementów sieci elektroenergetycznej (zasilanie projektowanej sygnalizacji świetlnej, kable elektryczne/oświetleniowe), a także z uwagi na zapewnienie optymalnych miejscowo warunków widoczności, zgodnie z Załącznikiem nr 2 do rozporządzenia MTiGM. Inwestor, jako podmiot wyspecjalizowany w przedmiotowej dziedzinie, wskazał, iż ustalając przebieg linii rozgraniczającej zgodnie z ww. rozporządzeniem MTiGM powinno się stosować narożne ścięcia, nie mniejsze niż 5 m x 5 m, przy czym wymóg ten winien być stosowany już w przypadku ulic o niższych klasach technicznych aniżeli ma to miejsce w przedmiotowej inwestycji. Zaprojektowane ścięcie naroża działki skarżącego (ok. 5m x 5m) na omawianym skrzyżowaniu dróg klasy Z i G zostało więc przyjęte jako minimum. Projektowane przedsięwzięcie to droga główna, dwujezdniowa w klasie technicznej G wraz z rozbudową m.in. wlotu ul. [...] do trzech pasów ruchu. Konsekwencją takich założeń inwestycji jest konieczność poszerzenia pasa drogowego, a co za tym idzie, wywłaszczenia poszczególnych nieruchomości (w tym również części działki nr [...]). Dalej, inwestor wskazał, iż projektując skrzyżowanie Al. [...] z ul. [...] kierowano się możliwie najmniejszą ingerencją w nieruchomości przyległe. Linia rozgraniczająca od strony działki skarżącego, tam gdzie było to możliwe, została poprowadzona wzdłuż faktycznych granic ewidencyjnych. Jak wskazał inwestor pomniejszenie terenu Stacji Kontroli nie powinno być jednak utożsamiane z przejęciem fragmentu działki nr [...], gdyż ten jest stosunkowo niewielki (ok. 13 m2). Główne znaczenie ma natomiast fakt, że Stacja Kontroli zajmuje obecnie ok. 109 m2 działki nr [...] oraz ok.80 m działki nr [...], które to powierzchnie zostały przeznaczone pod poszerzenie pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...]. Inwestor jednoznacznie wskazał, iż z uwagi na uwarunkowania miejscowe, które wpływają na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego (zarówno pieszych jak i zmotoryzowanych), jak również warunki techniczne, niemożliwym jest zaprojektowanie nowego układu drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] bez zajęcia fragmentu nieruchomości skarżącego w takim zakresie, jak to zostało poczynione.
Minister wskazał, iż wbrew sugestiom skarżącego, działka, na której prowadzona jest Stacja Kontroli Pojazdów, nie podlega specjalnemu reżimowi prawnemu, ograniczającemu możliwość przejęcia jej części pod realizację inwestycji drogowej. Brak jest bowiem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które ograniczałyby możliwość wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na terenie, na którym prowadzona jest taka działalność. W konsekwencji powyższego przedstawione przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego pismo Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczące tego, iż przejęcie fragmentu jego nieruchomości pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej uniemożliwi dalsze prowadzenie Stacji Kontroli Pojazdów, w ocenie Ministra, pozostaje bez wpływu na zgodność z prawem decyzji Wojewody [...].
Organ odwoławczy wskazał, odnosząc się do stanowiska M.S., iż chybiony jest argument inwestora o przejęciu pod inwestycję narożnika działki nr [...] ze względu na zapewnienie widoczności uczestnikom ruchu zbliżającym się z ul. [...] do [...] (droga wojewódzka nr [...]), bowiem nie uwzględnia warunków tego skrzyżowania wyposażanego w sygnalizacją świetlną, iż niedopuszczalna jest ocena racjonalności, czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora przez organ orzekający o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Dodał, że jak szczegółowo wyjaśnił inwestor, spełnienia warunków widoczności nie można uzależniać od wyposażenia skrzyżowania w sygnalizację świetlną. Tak, jak istnieje obowiązek projektowania znaków określających pierwszeństwo ruchu na skrzyżowaniach wyposażonych w sygnalizację świetlną, tak również odpowiednia widoczność dla kierujących zawsze musi zostać zapewniona (bez względu na fakt czy skrzyżowanie jest wyposażone w sygnalizację świetlną czy też nie). Dalej, inwestor wskazał, iż przy opracowywaniu projektu przedsięwzięcia nie można pomijać sytuacji, w których sterowanie sygnalizacją może zwyczajnie nie działać, zgodnie bowiem z obowiązującym rozporządzeniem MTiGM, istnieje obowiązek zapewnienia takich warunków, dla których "widoczność drogi z pierwszeństwem przejazdu umożliwi podjęcie decyzji o wykonaniu zamierzonego manewru lub o konieczności zatrzymania". Zapewnienie widoczności przy dojeździe do skrzyżowania obowiązuje w stosunku do wszystkich relacji, nie tylko skrętnych (np. w prawo o których pisze skarżący). Ponadto, organ podniósł, że inwestor wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem MTiGM należy w odległości co najmniej 10 m od krawędzi [...] zapewnić pole widoczności o odległości ponad 100 m (zalecane ok. 120 m) mierzonej wzdłuż drogi z pierwszeństwem przejazdu. Dotyczy to pojazdów jadących na wprost lub skręcających w lewo z ul. [...]. Określenie wymaganej widoczności odnosi się do stanu projektowanego. Wyznaczony w ten sposób trójkąt widoczności dla poszerzonej ulicy [...], jak wskazał inwestor, koliduje z narożem działki skarżącego nr [...]. Na tej podstawie zaprojektowano minimalne ścięcie naroża linii rozgraniczających - ok. 5 m x 5 m. Zatem w ocenie Ministra, przejęcie fragmentu działki skarżącego przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa ruchu poprzez zapewnienie trójkąta widoczności.
Minister nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącego, że zapewnienie warunków widoczności ogranicza się wyłącznie dla relacji skrętnej w prawo, jak również, iż "prześwitująca struktura ogrodzenia" nie wpływa na zmniejszenia bezpieczeństwa na skrzyżowaniu. Wskazać bowiem należy, iż rozporządzenie MTiGM jednoznacznie określa, że w polu widoczności nie mogą znajdować się żadne przeszkody za wyjątkiem podpór znaków drogowych czy pni pojedynczych drzew. Wszelkie ogrodzenia, wiaty, budynki, ekrany, bariery energochłonne na wysokości 1 m itp. traktowane są jako przeszkoda ograniczająca widoczność, bez względu na to, czy dany element ma strukturę "prześwitującą" czy też nie. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie istnieje możliwość zapewnienia wymaganej widoczności poprzez odebranie oświadczenia od władającego daną nieruchomością do zapewnienia widoczności. Nie jest również prawdą stwierdzenie skarżącego, iż warunki widoczności na rozbudowywanej drodze będą zawsze wystarczające, jeśli w stanie istniejącym są one spełnione. Jak bowiem wyjaśnił inwestor, projektowane w ramach inwestycji skrzyżowania zmieniają swoje parametry, ulegają znacznym poszerzeniom poprzez pojawienie się dodatkowych pasów ruchu a to z kolei powoduje, że przesunięciu ulegają m.in. obszary wymaganej widoczności.
Za całkowicie błędne uznał Minister stanowisko skarżącego dotyczące tego, iż narożnik jego działki przejęty pod realizację inwestycji jest niezbędny nie dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, a dla ustawienia na nim ekranów akustycznych, bowiem projekt budowlany przedmiotowej inwestycji drogowej, jak i decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, nie przewidują ustawienia ekranów akustycznych w ramach planowanego przedsięwzięcia. Zajętość samego narożnika działki [...], poza koniecznością usytuowania urządzeń podziemnych, wynika przede wszystkim z konieczności poprawnego kształtowania linii rozgraniczającej pas drogowy oraz jednoczesnego spełnienia warunków widoczności, które powinny zostać zapewnione bez względu na to, czy projektowana droga jest wyposażona w ekrany akustyczne, czy też nie, a nie, jak twierdzi skarżący, umieszczenia tam ekranów akustycznych.
Na uwzględnienie, w ocenie Ministra, nie zasługuje zarzut M. S., iż rozwiązania projektowe przedmiotowej inwestycji drogowej ograniczają możliwości wjazdu do prowadzonej przez niego Stacji Kontroli Pojazdów. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz wyjaśnień inwestora, zasady obsługi komunikacyjnej wjazdu na działkę skarżącego z ul. [...] nie ulegają zmianie w stosunku do stanu istniejącego, a wszystkie planowane roboty budowlane w rejonie wjazdu ograniczają się do nieruchomości stanowiącej ulicę [...]. Projektowane linie rozgraniczające inwestycji w rejonie wjazdu na teren działki nr [...] obejmują jedynie niezbędny teren ul. [...], nie ingerują w działkę [...] od jej północnej strony i przebiegają po granicach ewidencyjnych. Tak więc stwierdzenie skarżącego, iż "zaprojektowane linie rozgraniczające zamykają drogę wjazdu do stacji kontroli" nie znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W omawianym przypadku linie rozgraniczające nie mogą stanowić jakiejkolwiek przeszkody uniemożliwiającej wjazd na działkę. Organ podał, że inwestor wyjaśnił, iż usytuowanie przejścia dla pieszych jest nieprzypadkowe i ustalane było przy uwzględnieniu możliwości zatrzymania pojazdów przed tym przejściem, co warunkuje odsunięcie przejścia od krawędzi ul. [...]. Według inwestora, będącego podmiotem wyspecjalizowanym w przedmiotowej dziedzinie, jest to kluczowe dla zapewnienia podstawowego bezpieczeństwa zarówno osobom znajdującym się na przejściu jak również kierującym pojazdami. Inwestor wskazał również, że nie istnieje możliwość innego zlokalizowania przejścia dla pieszych, czy też samego wjazdu na działkę skarżącego. Należy bowiem zapewnić wymaganą ilość miejsca dla pieszych jak również możliwość ustawienia znaków pionowych (w szczególności znaku D-6).
Poparcia w zgromadzonym materiale nie znajduje również twierdzenie skarżącego, iż "pas dla pieszych zaprojektowano naprzeciw bramy". Również linia ciągła zaprojektowana została w taki sposób, aby umożliwić wjazd na teren działki [...]. Wobec powyższego za niezasadne należy uznać twierdzenia skarżącego dotyczące zawężenie wjazdu do szerokości 4 m, zaprojektowania pasów dla pieszych naprzeciw bramy wjazdowej do jego działki, oraz wytyczania linii ciągłej na długości 8 m. Jednocześnie, jak wskazał inwestor, w sytuacji, kiedy dojazd o szerokości ok. 4.7 m byłby niewystarczający, na etapie wykonywania inwestycji istnieje możliwość wykonania krawężnika obniżonego w rejonie wyjazdu oraz wzmocnienie konstrukcji przyległego chodnika, który usprawniłby wyjazd pojazdów o największych gabarytach.
Na uwzględnienie nie zasługuje także, w ocenie Ministra, stanowisko M. S., iż udostępni czasowo część swojej działki niezbędnej do przeprowadzenia robót budowlanych w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, która jego zdaniem znajduje komplementarne zastosowanie w sprawach prowadzonych na podstawie specustawy drogowej. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do treści art. 23 specustawy drogowej tylko w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 (nabywanie nieruchomości pod drogi) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z zasadą lex specialis derogat legi generali, pierwszeństwo stosowania ma w tym przypadku specustawa drogowa. Specustawa drogowa zawiera wyczerpujące uregulowania dotyczące przejmowania nieruchomości lub ich części niezbędnych pod realizację inwestycji drogowych, wobec czego przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają w tym przypadku zastosowania.
Odnosząc się do szeroko opisywanych przez skarżącego zarzutów dotyczących tego, iż przejęcie części jego działki pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej może mieć wpływ na możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej w postaci Stacji Kontroli Pojazdów, z powodu ograniczenia powierzchni manewrowej niezbędnej dla pojazdów zgłaszających się do kontroli technicznej, Minister wskazał, że stosownie do treści art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, jeżeli pod inwestycję została przejęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, to strona może zwrócić się w oddzielnym wniosku do właściwego zarządcy drogi o nabycie tej pozostałej części nieruchomości. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wykup nieruchomości spełniającej przesłanki wskazane w art. 13 ust. 3 specustawy drogowej (a więc stanowiącej część pozostałą po dokonanym podziale nieruchomości, która nie nadaje się do wykorzystania zgodnego z dotychczasowym przeznaczeniem) jest w niniejszej sprawie Zarząd Województwa [...]. Jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym.
Odnosząc się zarzutów skarżącego, iż w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej poniesie on wymierne straty finansowe spowodowane ograniczeniem lub zamknięciem prowadzonej działalności gospodarczej, co może spowodować utratę jego miejsca pracy i konieczność zwolnienia zatrudnionych pracowników, Minister podniósł, iż organ wydający decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych, oraz społecznych powstającej inwestycji, w jej kształcie określonym przez inwestora. Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Jeżeli, w wyniku realizacji ww. inwestycji, skarżący poniesie jakiekolwiek szkody materialne, to będzie mu przysługiwało roszczenie odszkodowawcze, dochodzone na zasadach ogólnych w postępowaniu cywilnym. Natomiast wszelkie kwestie związane z odszkodowaniem za zajęte nieruchomości pod planowaną inwestycję nie są przedmiotem orzekania na obecnym etapie postępowania. Zgodnie z art. 12 ust. 4a i 4b specustawy drogowej, decyzję o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji wydaje Wojewoda [...] w odrębnym postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu M. S. dotyczącego tego, iż Wojewoda [...] w ponownie prowadzonym postępowaniu nie wyjaśnił, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuję część inwestycji, która jest zlokalizowana na jego działce nr [...], organ odwoławczy ponownie zauważył, że Wojewoda [...], wykonując dyspozycję zawartą w decyzji Ministra Transportu, podjął czynności wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy przewidziana w ramach przedmiotowej inwestycji drogowej rozbudowa skrzyżowań drogi wojewódzkiej nr [...] z innymi drogami publicznymi, w tym rozbudowa skrzyżowania z ulicą [...], jest zgodna z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W aktach sprawy zakończonych wydaniem decyzji Wojewody [...] znajduje się postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydane w trybie art. 113 § 2 k.p.a. W ww. postanowieniu z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent Miasta [...], jako organ prowadzący postępowania zakończone wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, potwierdził, iż planowana modernizacja skrzyżowań, która wiąże się z niezbędnym poszerzeniem pasa drogowego w rejonie skrzyżowań, nie stoi w sprzeczności z kształtem inwestycji określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent Miasta [...] jednoznacznie wskazał, iż zakres robót budowlanych, o których mowa w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obejmował będzie również rozbudowę skrzyżowań związanych bezpośrednio z planowaną inwestycją, a więc także rozbudowę skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] z ul. [...], pod rozbudowę którego to skrzyżowania został przeznaczony fragment działki skarżącego.
Za błędne, Minister uznał stanowisko skarżącego, iż w żadnym miejscu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi o rozbudowie skrzyżowania ul. [...] z drogową wojewódzką nr [...], z którą to rozbudową związany jest zamiar przejęcia fragmentu jego działki, oraz jego twierdzenie, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawiera oceny oddziaływania na środowisko dla robót przewidzianych do wykonania na jego działce. Skoro bowiem działka skarżącego została przeznaczona we fragmencie pod rozbudowę skrzyżowania ul. [...] z drogą wojewódzką nr [...] (Al. [...]), a rozbudowa tego skrzyżowania jest zgodna z zakresem inwestycji określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to w takim przypadku działka skarżącego była przedmiotem oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Minister podkreślił także, że organy orzekające o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie są właściwe do oceny prawidłowości postępowania zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kompetencja w tym zakresie przysługuje organom wskazanym w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku.
Organ odwoławczy jest natomiast zobowiązany do oceny decyzji Wojewody [...], w tym zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego, pod kątem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska określonymi m.in. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W niniejszej sprawie, po dokonaniu takiej kontroli, Minister nie dopatrzył się żadnych uchybień.
Na uwzględnienie, w ocenie Ministra, nie zasługuje także zarzut dotyczący tego, iż ingerencja w drogę powiatową (ul. [...]) i drogę gminną (ul. [...]) mocno wykracza poza rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg różnej kategorii, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi w pasie drogowym oraz urządzeniami bezpieczeństwa i organizacji ruchu, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania, należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii. Z uwagi na fakt, iż realizacja przedmiotowej inwestycji drogowej obejmuje m.in. rozbudowę skrzyżowania drogi wojewódzkiej [...] z drogą powiatową - ul. [...], zgodnie z ww. art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, budowa tego skrzyżowania należy do zarządcy drogi wyższej kategorii, czyli zarządcy drogi wojewódzkiej nr [...].Mając na uwadze art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, mimo brzmienia art. 11a specustawy drogowej, stanowiącego, iż wojewoda wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich, starosta zaś w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, zasadnym jest przyjęcie, iż w przypadku zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dotyczącej rozbudowy drogi wojewódzkiej, w niniejszej sprawie drogi wojewódzkiej nr [...], dopuszczalne jest wydanie przez wojewodę decyzji obejmującej rozbudowę (drogi powiatowej, gdy wynika to z konieczności budowy (przebudowy) skrzyżowania dróg różnych kategorii. W sytuacji uznania, iż planowane przedsięwzięcie drogowe mieści się w pojęciu rozbudowy skrzyżowania, za racjonalne wydaje się uznanie, iż może dojść do zmiany granic/powstania nowego pasa drogowego również w odniesieniu do drogi niższej kategorii - w analizowanym przypadku drogi gminnej. Powyższą konkluzję potwierdza również § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda (Dz. U. nr 235, poz. 1539, ze zm.) stanowiący, iż wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji w sprawach dotyczących dróg gminnych lub powiatowych, jeżeli konieczność ich budowy lub przebudowy wynika z budowy lub przebudowy drogi krajowej lub wojewódzkiej.
Organ odwoławczy dodał, iż w ramach przedmiotowej inwestycji drogowej nie jest rozbudowywana droga gminna - ul. [...] (działka nr [...]). Jak wynika bowiem ze zgromadzonej dokumentacji, część działki nr [...] została przeznaczona pod rozbudowę skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] z ul. [...]. Ponadto, jak wyjaśnił inwestor, rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] w [...] byłaby niemożliwa bez dokonania rozbudowy skrzyżowań z ulicami [...], [...] i [...], która ograniczona została do minimum. Zakres rozbudowy ul. [...] związany jest z koniecznością zapewnienia m.in. wymaganej długości poszczególnych pasów na wlocie (obszary akumulacji) oraz wymaganej ilości pasów ruchu. Jak dalej wyjaśnił inwestor, potrzeby takie wynikają przede wszystkim z prognoz i warunków ruchu (rzutuje to na liczbę pasów, ich długości na wlotach), ale również z obowiązujących przepisów (minimalne odległości linii zatrzymań, linii segregacyjnych na wlocie skrzyżowania, które również wpływają na zakres rozbudowy ul. [...]). Wobec powyższego, inwestor wskazał, iż niemożliwa byłaby rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na tym terenie bez ingerencji w ul. [...] i ul. [...] w takim zakresie, jak zostało to poczynione w projekcie.
W odniesieniu do stwierdzenia skarżącego, iż projekt inwestycji musi precyzyjnie określać i uzasadniać budowę dróg przyległych do rozbudowywanej drogi nr [...] i nie poprzestawać na określeniu "wraz z przyległymi skrzyżowaniami", co powodować może dowolność ingerencji w prawa osób trzecich, Minister wyjaśnił, iż projekt budowlany przedmiotowego przedsięwzięcia jasno i precyzyjnie określa, jaki jest zakres rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...], w tym w obrębie skrzyżowań z drogami innej kategorii i który to zakres wynika z konieczności poszerzenia skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] m.in. z ul. [...]. Brak jest natomiast uregulowań, które sankcjonowałyby zasięg rozbudowy takiego skrzyżowania, co stara się wykazać skarżący wskazując, iż rozbudowa przedmiotowego skrzyżowania "mocno wykracza" poza rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...].
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego tego, iż objęcie rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...] również ulicy [...] jest "nie do końca przemyślane", organ odwoławczy podniósł, że niedopuszczalna jest ocena racjonalności, czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora przez organ orzekający o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. Zaznaczył, że opinię na temat proponowanych m.in. przez skarżącego rozwiązań dotyczących obsługi komunikacyjnej ul. [...] wyraził Marszałek Województwa [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], skierowanym m.in. do skarżącego, w którym organ stwierdził m.in., iż żadne z zaproponowanych przez skarżącego rozwiązań nie pozostaje bez wpływu na bezpieczeństwo użytkowników przedmiotowego skrzyżowania oraz standardu ich obsługi. Organ ten wskazał również, iż wszelkie standardy projektowania skrzyżowań dróg publicznych uniemożliwiają przychylenie się do wniosku skarżącego.
Następnie Minister, odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż przyjęte rozwiązania w zakresie przebudowy skrzyżowania ul. [...] z ul. [...], utrudnią dojazd do prowadzonej przez skarżącego Stancji Kontroli Pojazdów, jak i są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podał, że inwestor wyjaśnił, że projekt rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] na terenie miasta [...] wraz z geometrią wszystkich skrzyżowań poprzedzony był wielokrotną inwentaryzacją w terenie, fizycznymi pomiarami ruchu na wszystkich skrzyżowaniach i wszystkich ich wlotach oraz opracowaniem prognozy warunków i bezpieczeństwa ruchu z uwzględnieniem m.in. ruchu krajowego o charakterze tranzytowym, ruchu aglomeracyjnego [...] i ruchu wewnętrznego [...] i gmin okolicznych. Według inwestora zaprojektowanie pełnego skrzyżowania z ulicą [...] w rejonie wlotu skrzyżowania głównego byłoby rozwiązaniem niedopuszczalnym i potencjalnie niebezpiecznym. Zaprojektowane rozwiązania geometryczne skrzyżowań w dniu [...] kwietnia 2010 r. uzyskało pozytywną opinię Zarządu Powiatu [...] (opinia techniczna zamieszczona w projekcie budowlanym – [...] TOM IX UZGODNIENIA, OPINIE, ZAŚWIADCZENIA, str. 40), oraz pozytywną opinię Marszałka Województwa [...] (opinia techniczna zamieszczona w projekcie budowlanym – [...] TOM IX UZGODNIENIA, OPINIE, ZAŚWIADCZENIA, str. 36). Ponadto, jak wyjaśnił inwestor, przyjęte rozwiązania techniczne dopuszczają wyjazd z działki skarżącego w ul. [...] oraz zjazd z ul. [...] na teren działki. Dopuszczalne są więc wszelkie relacje skrętne, a co za tym idzie, zasady obsługi komunikacyjnej nie ulegają zmianie w stosunku do zasad obecnie obowiązujących na tym zjeździe.
Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego, iż rozwiązania w zakresie przebudowy skrzyżowania ul. [...] z ul. [...], są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Minister podkreślił, iż stosownie do treści art. 11i ust. 2 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ odwoławczy uznał także, jako bezzasadny, zarzut dotyczący tego, iż w decyzji Wojewody [...] organ I instancji nie odniósł się do kwestii oddziaływania robót budowlanych na działce nr [...]. Wskazał przy tym, że Wojewoda [...] wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.pa i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., ocenił całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również rozważył argumenty przedstawione przez M. S..
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego tego, iż w decyzji Wojewody [...] zostały zamieszczone rozstrzygnięcia pozostające ze sobą w sprzeczności, bowiem organ I instancji w jednym miejscu decyzji Wojewody [...] wskazał na przejęcie działki nr [...] (pochodzącej z podziału działki nr [...]) jako niezbędnej dla realizacji inwestycji, a w kolejnym akapicie sentencji decyzji wskazano, iż cała działka nr [...] nie wchodzi w skład projektowanego pasa drogowego, Minister wskazał, iż skarżący błędnie odczytał zapisy decyzji Wojewody [...] stanowiące o przyczynie zajętości działki nr [...]. Zauważył, iż działka nr [...] z obrębu [...] w [...], będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącego w ramach przedmiotowej inwestycji drogowej ulega podziałowi na działki nr [...] i [...]. Pod inwestycję zostaje przejęta działka nr [...], i to ta działka stanie się własnością Województwa [...] z dniem, w którym decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stanie się ostateczna. Natomiast część działki nr [...], pozostającej przy skarżącym, przeznaczona została pod przebudowę istniejącej sieci uzbrojenia terenu, o której mowa na str. 3 decyzji Wojewody [...], i podlegać będzie jedynie ograniczeniom w korzystaniu. Przytoczone przez skarżącego zapisy zawarte na stronie 3 decyzji Wojewody [...] zawierają uzasadnienie zajęcia części poszczególnych nieruchomości, w tym pozostającej przy skarżącym działki nr [...] w celu dokonania przebudowy istniejących sieci uzbrojenia terenu w trybie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e, f, g specustawy drogowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający zobowiązany jest określić ograniczenia w sposobie korzystania z sąsiednich nieruchomości wobec terenu przeznaczonego do wybudowania drogi publicznej nie tylko na czas przebudowy sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy innych dróg publicznych, ale również na czas po wykonaniu przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Przebudowa tej sieci może bowiem wymagać nie tylko czasowego zajęcia nieruchomości, ale posadowienia na nich lub pod ich powierzchnią przebudowywanych odcinków tej sieci. W takiej sytuacji przebudowane sieci uzbrojenia terenu pozostaną na nieruchomościach. W konsekwencji nietrafne jest stanowisko skarżącego, iż Wojewoda [...] zezwolił na ograniczenie korzystania z jego nieruchomości "na nieokreślony czas trwania robót".
Z faktu zaś pozostawania tych sieci na nieruchomościach, właściciele i użytkownicy wieczyści tych nieruchomości mogą doznać ograniczeń w dotychczasowym sposobie korzystania z nich lub w możliwym dotychczas sposobie ich zagospodarowania, co może spowodować spadek wartości tych nieruchomości. Z kolei właściciele tych sieci (przedsiębiorstwa infrastrukturalne) muszą mieć zapewnioną możliwość każdorazowego wstępu na te nieruchomości, w celu dokonania konserwacji lub usunięcia awarii tych sieci. Właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, w omawianej wyżej sytuacji, przysługują roszczenia określone w art. 124 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestor drogi publicznej dokonujący przebudowy sieci uzbrojenia terenu będzie więc musiał po zakończeniu tej przebudowy przywrócić nieruchomości zajęte pod przebudowane sieci do stanu poprzedniego.
Minister wskazał, że w ramach przebudowy przebiegającego przez teren nieruchomości skarżącego wodociągu DN 600, jak również sieci elektrycznych SN ustalono ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, które nie ma związku z linią rozgraniczającą. Linia rozgraniczająca teren wskazuje bowiem, gdzie przebiegać będzie zewnętrzna granica pasa drogowego. W tej samej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ I instancji określił, zgodnie z ww. art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. e, f, g specustawy drogowej, ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości w stosunku do nieruchomości, w tym pozostającej przy skarżącym działki nr [...] (powstałej z podziału z działki nr [...]) w celu dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu. Tak więc stwierdzenie skarżącego, że obiekty przewidziane do przebudowy (w domyśle - istniejący wodociąg i kabel SN) znajdują się poza wyznaczonym terenem inwestycji jest błędne.
W przypadku przebudowy kabli SN, o których pisze M. S., inwestor zaś wyjaśnił, iż stanowią one element istniejącej infrastruktury podziemnej, która w ramach przedmiotowej inwestycji musiała zostać przebudowana. Co więcej, jak wskazał inwestor, oraz jak wynika z zgromadzonego materiału dowodowego, żaden projektowany (ani również istniejący) kabel SN nie przebiega przez "środek bramy wjazdowej" jak podnosi skarżący - kable SN są bowiem zlokalizowane równolegle do bramy, poza ogrodzeniem działki [...], a więc poza terenem Stacji Kontroli Pojazdów. Przez środek bramy przebiega jedynie istniejący wodociąg w50, który nie podlega przebudowie. Dokumentacja projektowa zakłada, że ww. istniejące linie kablowe zlokalizowane przed bramą działki [...] zostaną w części przebudowane (zastąpione nowymi liniami), przy czym projektant usytuował nowe okablowanie możliwie najdalej od linii ogrodzenia działki (w stanie istniejącym kable elektroenergetyczne przebiegają praktycznie w linii bramy natomiast projekt zakłada, iż po przebudowie będą od niej odsunięte o ok. 2-2,5m). Ponadto, jak wyjaśnił inwestor, mając na uwadze sąsiedztwo istniejącego gazociągu widać wyraźnie, że usytuowanie projektowanych odcinków linii kablowych było nieprzypadkowe. Istniejące kable elektroenergetyczne, również te zlokalizowane przed bramą działki [...], zostały w ramach przedmiotowej inwestycji przewidziane do przebudowy zgodnie z wytycznymi [...] S.A Rejon Energetyczny [...], właściciela infrastruktury elektroenergetycznej, a zakres ich przebudowy został zaprojektowany zgodnie z warunkami technicznymi RE [...] i w takim właśnie kształcie uzyskał uzgodnienie tej Spółki. Ponadto, przebudowa infrastruktury podziemnej wraz ze wskazanym obszarem zajętości na czas prowadzenia robót, była przedmiotem uzgodnień z Jednostką Wojskową nr [...], a finalnie zatwierdzona została uzgodnieniem ZUDP nr [...].
Ingerencja w działkę nr ew. [...] (powstałą z podziału działki nr [...]) w zakresie przebudowy istniejących przed bramą linii kablowych oraz wodociągu DN 600 jest nieunikniona i ogranicza się ona do zajęcia części działki na czas dokonania tej przebudowy. Natomiast działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), jako niezbędna do rozbudowy skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] z ul. [...], przejdzie na własność Województwa [...], z dniem w którym niniejsza decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stanie się ostateczna.
Odnosząc się do zarzutu M. S. dotyczącego naruszenia przez Wojewodę [...] art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 11 i specustawy drogowej, poprzez nie ustalenie i nie dokonanie oceny w zakresie konieczności ingerencji w przysługujące mu jako użytkownikowi wieczystemu prawo do działki nr [...], Minister zauważył, że zasada ochrony interesu prawnego osób trzecich znajduje konkretyzację w art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy Prawa budowlane. Zgodnie z ww. artykułem "obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy (...) projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, (...) zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej". Oceniając to, czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W ocenie Ministra, roszczenia skarżącego stanowią próbę wykazania posiadania interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej na podstawie art. 11 f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej. Tak sformułowany interes faktyczny skarżącego jest analogiczny z interesem każdego innego podmiotu, na którego funkcjonowanie w życiu codziennym będzie miała wpływ realizacja przedmiotowej inwestycji. Uznanie że ochronie przewidzianej w powołanym powyżej przepisie art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej winien podlegać interes faktyczny osób trzecich, mogło by prowadzić do paraliżu inwestycji związanych z realizacją dróg publicznych, nie zaś do zapewnienia poszanowania praw które są zagrożone w związku z planowana inwestycją.
Minister podniósł, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący tego, iż projekt budowlany nie spełnia warunku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zawarte w nim ustalenia - wbrew treści art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane - nie zostały poprzedzone uzgodnieniami z właścicielem (użytkownikiem wieczystym) przyjętych w projekcie rozwiązań, który to obowiązek, co podkreślił skarżący, znalazł wyraz w pkt 3.1.4. Specyfikacji istotnych warunków zamówienia wiążącej wyłonionego w drodze przetargu wykonawcę opracowania projektowego. W tym kontekście organ wskazał, że przywołane przez skarżącego art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wbrew jego twierdzeniom, nie zawierają wymogu uzgodnienia projektu budowlanego z właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości objętych jego zakresem. Specustawa drogowa nie zobowiązuje także inwestora do poprzedzenia wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przeprowadzeniem konsultacji społecznych, które miałyby na celu ustalenie przebiegu projektowanej inwestycji z właścicielami bądź użytkownikami wieczystymi nieruchomości, lub też określenie sposobu przeprowadzonych prac na nieruchomości. Ponadto, w ramach niniejszego postępowania odwoławczego ocenie Ministra nie podlega przywołany przez skarżącego dokument pt. "SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA - Części III specyfikacja Techniczna 3.1.4".
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego tego, iż decyzja Wojewody [...] została wydana z przeterminowaną dokumentacją, gdyż zmiana organizacji ruchu związana z rozbudową skrzyżowania [...] z ul. [...] zastała zatwierdzona przez Urząd [...] z klauzulą, iż należy ją wprowadzić do dnia [...] października 2013 r. natomiast inwestor wniosek o wydanie decyzji Wojewody [...] złożył w dniu [...] grudnia 2013 r., Minister wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej nie został złożony w dniu [...] grudnia 2013 r., lecz w dniu [...] stycznia 2012 r. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r., decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] zezwolił na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Decyzją Ministra Transportu, po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, Minister Transportu uchyli ww. decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej m.in. działki skarżącego i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W następstwie decyzji Ministra Transportu, decyzją Wojewody [...] organ I instancji ponownie zezwolił na realizację ww. inwestycji drogowej, w części uchylonej wcześniej przez organ odwoławczy. Przepis § 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462, z późn. zm), zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego" wskazuje na elementy niezbędne części opisowej projektu architektoniczno- budowlanego. Przywoływana przez skarżącego "zmiana organizacji ruchu" nie stanowi jednego z elementów projektu architektoniczno-budowlanego, wymienionych w § 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w stosunku do budowy obiektu liniowego.
Odnośnie zarzutu skarżącego, iż pomiarów jego działki geodeta wykonał podczas nieobecności jego lub pracowników Stacji Kontroli Pojazdów, organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 11 d ust. 1 pkt 3 specustawy drogowej wymaga, aby wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawierał w szczególności mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Z kolei zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1. Żaden z przepisów specustawy drogowej nie zawiera innych wymogów - poza przedstawieniem projektu podziału nieruchomości, od których spełnienia zależne byłoby zatwierdzenie podziału nieruchomości niezbędnych dla planowanej inwestycji. W tym względzie przepisy specustawy drogowej są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisów specustawy drogowej wynika zaś, że procedura podziału nieruchomości nie poprzedza postępowania o zezwoleniu na budowę drogi, ale jest prowadzona jednocześnie z nią i to bez zachowania trybu wskazanego w ustawie o gospodarce nieruchomości, także co do konieczności przedstawienia określonych w art. 97 ust. 1a tej ostatniej ustawy dokumentów.
Minister nie stwierdził także naruszenia art. 22 Konstytucji RP.
Podsumowując, Minister stwierdził, że zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody [...], poza częścią uchyloną niniejszą decyzją, nie naruszają prawa, a zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej punkt VI sentencji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez niepełne i niewyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wobec tego nieustalenie prawdy materialnej, a w rezultacie oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a także art. 11f ust. 1 pkt 4 oraz pkt 8 lit. a specustawy, poprzez niedostrzeżenie braku w decyzji Wojewody wymaganego specustawą obowiązku wskazania wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak również określenia szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych;
2) prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 11i ust. 1 i art. 11f ust. 1 pkt 4 i pkt 8 lit. a specustawy oraz w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę uzasadnionych interesów skarżącego.
W uzasadnieniu skargi M.S. wskazał, iż jego uzasadniony interes, w rozumieniu art. 11f ust. 1 pkt 4 oraz pkt 8 lit.a specustawy dotyczy istotnego ograniczenia działalności gospodarczej o charakterze użyteczności publicznej. Diagnostyka i kontrola techniczna pojazdów, świadczona odpowiedzialnie i fachowo na podstawie udzielonego mu przez starostę upoważnienia, służy zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Działalność Stacji Kontroli Pojazdów musi zapewniać bieżącą obsługę zgłaszających się klientów. Istotną w tej sprawie okoliczność stanowi fakt, że utrzymanie tej działalności w całości pokrywane jest z bieżących opłat za wykonywane czynności. Z bieżących wpływów są bowiem ponoszone opłaty i daniny publiczne, koszty dotyczące zakupu i remontów wyposażenia. Są one także jedynym źródłem dochodu oraz wynagrodzeń pracowników.
Podniósł, że treść wyjaśnień inwestora daje podstawy sądzić, iż nie rozważano alternatywnych rozwiązań dotyczących istnienia możliwość zastosowania innego sposobu realizacji inwestycji, w szczególności takiego, który nie wymagałby wywłaszczenia z części działki stanowiącej integralną część placu manewrowego Stacji Kontroli Pojazdów, a także przedstawienia uzasadnienia w kwestii zaprojektowanego rozwiązania komunikacyjnego w obrębie skrzyżowania ulicy [...] i ulicy [...].
M. S. zarzucił organowi odwoławczemu, iż ten zbyt powierzchownie ocenił ustalenia stanu faktycznego i ustalenia prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym I instancji. Ani w czasie przygotowywania opracowań projektowych, ani w wyjaśniającym postępowaniu administracyjnym I instancji, nie zwrócono się do skarżącego w celu zapoznania się z istniejącymi warunkami i specyfiką działalności Stacji Kontroli Pojazdów, aby stwierdzić, czy zachodzą szczególne warunki realizacji tej inwestycji, obligujące organ administracji do rozważenia okoliczności, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 4 i pkt 8 lit. a specustawy, tj. zastrzeżenia i warunki dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, będące niezbędnymi elementami decyzji wydanej w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji i zatwierdzenia projektu.
Zdaniem strony, nie można w tej sytuacji uznać, że zachowana została zasada współdziałania organu z obywatelem, określona w art. 10 k.p.a., która przecież nie powinna być wyłączona tam, gdzie chodzi o wyraźnie zastrzeżone ustawą poszanowanie praw osób trzecich będących stronami postępowania.
Ponadto, nie jest zgodne z prawdą materialną stwierdzenie, że zasady obsługi komunikacyjnej wjazdu na działkę skarżącego nie ulegną zmianie. Proste porównanie stanu wykazanego na mapie projektowej (stanowiącej załącznik nr 5 do projektu) oraz pomiar w terenie wskazuje, że ustalenia poczynione w tym zakresie nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. Zaprojektowane wydłużenie krawężnika ciągu pieszego w świetle wjazdu z ulicy [...] do Stacji Kontroli Pojazdów rzeczywiście zawęża dotychczasową szerokość tego wjazdu z 8,70 m do ok. 5 m, czego nie zechciano zweryfikować w postępowaniu administracyjnym. Wskutek takiego działania wjazd do bramy będzie znacznie utrudniony, gdyż pojazdy będą musiały wykonać skręt pod kątem 90 stopni. Natomiast sam wjazd do Stacji Kontroli Pojazdów w świetle bramy wjazdowej, mierzony od krawędzi obecnego chodnika posiada szerokość 5,89 m, podczas gdy na mapie ustalono szerokość tego wjazdu na 4,68 m. Wjazd został więc zawężony o ponad 1 m. W ocenie strony, na omawianym terenie nie były wykonane pomiary, a jeśli były - to zostały błędnie naniesione na mapie do celów projektowych, o czym może świadczyć fakt, iż sama brama wjazdowa uwidoczniona na mapie odbiega wymiarami od rzeczywistego stanu.
M.S. podniósł, że błędne są ustalenie faktyczne, które zaakceptował organ odwoławczy, dotyczące położenia podziemnego kabla energetycznego SN, który podlega przebudowie w ramach projektowanej inwestycji. Błędne jest twierdzenie organu I instancji, że kabel ten nie przebiega przez bramę wjazdową do Stacji Kontroli Pojazdów, lecz jest zlokalizowany poza terenem działki nr [...]. Analiza treści załączonej mapy odzwierciedlającej stan dotychczasowy (mapa wykonana w dniu [...].05.2012 r.) wyraźnie wskazuje przebieg kabla SN (zaznaczony czerwoną linią), nie pozostawiając wątpliwości, iż kabel ten "przecina" linię bramy.
Skarżący wskazał nadto, że projektowane uszczuplenie powierzchni placu manewrowego Stacji Kontroli Pojazdów przez "ścięcie" narożnika działki w istotny sposób może zasadniczo ograniczyć pracę Stacji, a przede wszystkim stworzy znaczne utrudnienia dla zgłaszających się do kontroli klientów. Zajęcie zaś pozostałej powierzchni placu manewrowego Stacji w nieoznaczonym terminie i na niewiadomy czas spowoduje wyłączenie Stacji Kontroli Pojazdów z ruchu. Oznaczać to będzie utratę bieżących wpływów finansowych z działalności Stacji, przy równoczesnym obowiązku ponoszenia niezbędnych kosztów, jak niezaplanowane na ten czas, płatne urlopy pracowników, opłaty za dostarczane media, podatki i inne daniny publiczne.
Dodał również, że z treści wyjaśnień inwestora, reprezentowanego w postępowaniu przez autora projektu - firmę [...] Sp. z o.o., powielano stwierdzenia o szczególnym charakterze ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. z obszernym przytaczaniem treści jej przepisów i z uporczywym twierdzeniem o braku możliwości innego, niż wywłaszczenie, sposobu rozwiązania inwestycyjnego. Nie podjęto jakiejkolwiek próby ustalenia i rozważenia możliwości zastosowania innego, aniżeli wywłaszczenie, ograniczenia uprawnień do przedmiotowej działki. Nie wyjaśniono, jakie prawne i faktyczne względy stanowiły przeszkodę w przyjęciu proponowanej instytucji zajęcia narożnika działki tylko na czas wykonania robót ziemnych, chociaż w tym miejscu chodzi o wymianę tylko kabla elektrycznego i przewodu wodociągowego, bez udziału przewodów gazowych, które musiałyby być potraktowane odrębnie. Taki sam powierzchowny i arbitralny kierunek uzasadnienia konieczności wywłaszczenia części działki pojawił się na etapie postępowania odwoławczego, kiedy to inwestor wskazał na konieczność "ścięcia" omawianego narożnika działki dla zapewnienia widoczności na skrzyżowaniu [...] z ulicą [...]. Uznano tym razem, iż przeszkodę dla widoczności poruszających się kierowców stanowi ogrodzenie działki, na które składa się metalowa siatka o dużym prześwicie, o wysokości ok. 1,4 m. Tymczasem, jak wynika z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. poz. 430), przeszkodę taką stanowią wszelkie ogrodzenia, budynki, ekrany, bariery energochłonne na wysokości 1 m, bez względu na to, czy mają strukturę prześwitującą, czy też nie. Ogrodzenie terenu jest urządzeniem, które w każdym czasie może być zmienione przez jego obniżenie do 1 m, jak również powiększenie prześwitu, tak by nie kolidowało to z wymaganiami przepisów prawa. Skarżący zaznaczył, że w postępowaniu administracyjnym oświadczył, iż dla zapewnienia warunków widoczności na spornym narożniku, ogrodzenie działki z siatki metalowej będzie miało wysokość nieprzekraczającą 1 m. Zapewni to widoczność dla kierowców pojazdów zgodną z obowiązującymi przepisami. W tej kwestii Minister Infrastruktury i Rozwoju w zaskarżonej decyzji nie przedstawił własnego stanowiska, przytaczając jedynie argumentację inwestora.
M. S. zarzucił organowi odwoławczemu, iż ten nie wyraża własnego poglądu, ale każdorazowo powołuje się na stanowisko inwestora, a właściwie - autora projektu, będącego jego pełnomocnikiem. Minister, bez szczególnych dociekań, bezkrytycznie podzielił wszystkie poglądy zaprezentowane przez inwestora, który przecież jest stroną postępowania administracyjnego. Dlatego trudno jest przyjąć za miarodajne argumenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Skarżący nie zgodził się także z kategorycznym stwierdzeniem Ministra, że przesądzającym w sprawie argumentem jest fakt, iż "inwestor realizujący przedmiotową inwestycję działa w interesie publicznym, który posiada prymat nad interesem prawnym jednostki". Nie w każdym bowiem przypadku reguła ta znajduje zastosowanie, o czym może świadczyć wiele orzeczeń sądowych w tego rodzaju sprawach.
Zdaniem strony skarżącej, niczym nieuzasadnione jest stwierdzenie organu odwoławczego, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w przepisach Prawa budowlanego i specustawy, odnosi się wyłącznie do interesów prawnych osób trzecich, natomiast jest wyłączona w odniesieniu do ich interesów faktycznych. Stanowisko takie, jest rezultatem wyraźnej nadinterpretacji przepisów ustawowych. Ponadto, gdyby, jak twierdzi Minister odwołanie dotyczyło tylko interesu faktycznego, to Minister jako organ odwoławczy, nie mógłby prowadzić postępowania i rozstrzygać co do istoty sprawy, z uwagi na kolizję z treścią art. 28 k.p.a., jako normy prawa materialnego. Skarżący wskazał, że żądanie ochrony jego praw mieści się w granicach zarówno interesu prawnego jak również interesu faktycznego i jest w pełni uprawnione. Zgłoszone zarzuty dotyczą bowiem ingerencji inwestora w obiekty, do których posiada stosowne tytuły prawne. Budynek Stacji Kontroli Pojazdów stanowi jego własność, a do gruntu obejmującego działkę, na której jest on posadowiony, przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego. Żądanie ochrony interesów związanych z posiadanymi tytułami prawnymi dotyczy więc interesu prawnego wyrażającego się w prawie do niezakłóconego korzystania z przysługujących praw do tych obiektów, a także zapewniających konstytucyjne gwarancje: zachowania wolności prowadzenia działalności gospodarczej oraz ochrony pełnienia pracy (art. 20 i art. 24 zd. pierwsze Konstytucji RP).
M. S. podniósł, że cała obecna działka nr [...] (poza powierzchnią zajętą budynkiem Stacji Kontroli Pojazdów) stanowi część placu manewrowego będącego funkcjonalną częścią Stacji. Uszczuplenie tej działki poprzez wywłaszczenie jej części, jak również czasowe zajęcie pozostałego obszaru, może mieć zasadniczy wpływ na możliwość dalszego prowadzenia działalności przez Stację. Upoważnienie do wykonywania tej działalności jest obwarowane ustawowymi wymogami, które m. in. dotyczą powierzchni manewrowej, niezbędnej dla pojazdów zgłaszających się do kontroli technicznej. Nie ulega wątpliwości, że projektowana do przejęcia działka nr [...] wypełnia powierzchnię obszaru manewrowego niezbędnego dla pojazdów zgłaszających się do kontroli. Teren ten stanowi narożnik dotychczasowej działki nr [...] i mimo, iż obejmuje tylko 13 m2, ze względu na strukturę placu manewrowego, posiada istotne znaczenie dla prawidłowej działalności Stacji Kontroli Pojazdów. Manewrowanie pojazdem po placu wymaga zachowania odpowiednich parametrów, a ponadto proces kontroli technicznej odbywa się nie tylko w hali diagnostycznej, ale także na otwartym terenie Stacji.
Skarżący podkreślił, że od początku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, rozumiejąc potrzebę rozbudowy drogi, zgłaszał propozycję oddania tej części działki we władanie inwestora na czas trwania niezbędnych robót, ze zwrotem terenu po dokonaniu przebudowy, z wszystkimi skutkami wynikającymi z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. poz. 651 z późn. zm.), których stosowanie dopuszcza specustawa w art. 11f ust. 2. Orzekające w sprawie organy administracji nie wzięły jednak propozycji pod uwagę, z uporem forsując zaprojektowane rozwiązanie, mając przy tym wiedzę, iż przy jego opracowaniu autor nie zadał sobie trudu przeprowadzenia analizy terenu w jego realnym kształcie oraz sposobu zagospodarowania, a w szczególności rozpoznania rodzaju i specyfiki funkcjonującego na nim obiektu. W ocenie skarżącego, dla przeprowadzenia zamierzonej inwestycji nie ma konieczności zastosowania tak drastycznego ograniczenia przysługujących mu uprawnień do przedmiotowej działki.
W odniesieniu do kwestii dotyczącej zajęcia na cele związane z przedmiotową inwestycją części działki o powierzchni 164 m2, tj. całego drastycznie uszczuplonego placu manewrowego, pozostawionego po podziale działki nr [...], skarżący wskazał, że przewidziany do zajęcia teren placu manewrowego ma służyć przebudowie, a w istocie przemieszczeniu w inne miejsce, położonego w obszarze bramy wjazdowej kabla energetycznego SN i przebiegającego przez działkę nr [...] (po podziale działki nr [...]) przewodu wodociągowego [...]. W ocenie strony, znając sytuację faktyczną i prawną Stacji Kontroli Pojazdów, zarówno Wojewoda [...], jak również Minister Infrastruktury i Rozwoju, brali pod uwagę, że dojdzie do zajęcia całego placu manewrowego Stacji Kontroli Pojazdów. Można z tego wnosić, że organy orzekające zaakceptowały fakt, iż inwestor zarezerwował w ten sposób miejsce na urządzenie sobie przez wykonawcę na tym terenie zaplecza budowy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że kontrolowaną decyzją organ rozstrzygał wiele kwestii związanych z realizacją opisanej w decyzji inwestycji polegającą na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] - [...] - [...] - [...], na odcinku: od ulicy [...] do ulicy [...] na terenie miasta [...]. Skarżący w odwołaniu, a następnie w skardze podnosił zarzuty co do części decyzji odnoszącej się do jego nieruchomości, a częściowo w odniesieniu do całej inwestycji. W konsekwencji Sąd oceniał zaskarżoną decyzję udzielającą pozwolenia na rozbudowę drogi jedynie co do rozstrzygnięcia odnoszącego się do nieruchomości strony skarżącej, uznając, że nie ma ona interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji w całości.
Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy tzw. specustawy drogowej, tj. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Art. 11i tej ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. A zatem, zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 11i specustawy drogowej w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu, decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi oraz linie rozgraniczające teren, stanowiąca graficzną część projektu zagospodarowania terenu, będącego częścią projektu budowlanego, stanowiącego integralną część decyzji). Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapa z projektem podziałów nieruchomości w skali 1:500 wraz z wykazem zmian gruntowych). Na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, będący jej integralną częścią. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Województwa [...], jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej organ ustalił również obowiązek dokonania przebudowy sieci uzbrojenia terenu, określił ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji tego obowiązku, a także zezwolił na jego wykonanie.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że doszło w sprawie do naruszenia art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11c specustawy drogowej, poprzez niepełne i niewyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wobec tego nieustalenie prawdy materialnej, a w rezultacie oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a także art. 11f ust. 1 pkt 4 oraz pkt 8 lit. a specustawy, poprzez niedostrzeżenie braku w decyzji Wojewody wymaganego specustawą obowiązku wskazania wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak również określenia szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych.
W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, z całą starannością przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, w tym zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania i wydanej decyzji Wojewody [...], jak również rozpatrzył zarzuty zawarte w odwołaniu M. S..
Stosownie do art. 7 k.p.a. organ administracji stoi na straży praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy podkreślić, że zgłoszone w toku postępowania odwoławczego zarzuty, uwagi i wnioski strony postępowania podlegały wnikliwej analizie, a w razie konieczności były przedmiotem dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o czym każdorazowo powiadamiano jego strony. W decyzji Ministra szczegółowo odniesiono się do wskazanych przez skarżącego uchybień i w tym zakresie wskazano odpowiednie przepisy prawa regulujące kwestie postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgromadzony przez organ pierwszej instancji oraz Ministra materiał dowodowy, był kompletny i umożliwiał wydanie rozstrzygnięcia, w związku z czym podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczący naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. uznać należy za nietrafny. W trakcie prowadzonego postępowania Minister wzywał inwestora do przedstawienia stosownych wyjaśnień w sprawie. Natomiast z jego stanowiskiem dotyczącym poszczególnych rozwiązań, strony mogły zapoznać się na każdym etapie postępowania, z czego skarżący skorzystał. Ponadto, przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawiadomił strony, o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań (pismo z dnia 7 listopada 2014 r.). Tym samym, nie zasługuje na uwagę zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Naruszenia tego przepisu nie można upatrywać w tym, że decyzja wydana przez organ administracji publicznej nie jest zgodna z wolą strony. Dodatkowo decyzja Ministra zawiera szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia z dokładnym wskazaniem przesłanek, które miały wpływ na jego treść. Minister w zaskarżonej decyzji odniósł się do poszczególnych zarzutów formułowanych przez odwołującego się wraz ze wskazaniem stosownego uzasadnienia. Wnikliwie przedstawiono też powody stanowiące podstawę do dokonania korekty decyzji Wojewody [...].
Zgłaszane w toku postępowania wątpliwości i zarzuty lokalizacyjne M.S. zostały przez Ministra wnikliwie wyjaśnione. W szczególności organ odwoławczy w toku postępowania odwoławczego zwrócił się do inwestora o wyjaśnienie, czy istnieje możliwość zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej zgodnie z żądaniem skarżącego, a jeśli nie do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanego przez skarżącego żądania. Po uzyskaniu stanowisk inwestora oraz przeanalizowaniu zarzutów zawartych w odwołaniu i uzupełniających je pismach, w decyzji organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez inwestora, iż zajęcie fragmentu działki skarżącego jest niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej i nie ma możliwości zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji poprzez ominięcie tej działki.
Minister przeanalizował także sprawę pod kątem dyspozycji art. 11f ust. 1 pkt 4 oraz pkt 8 lit. a) specustawy drogowej. Przedstawił wywody na temat wymagań ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak również określenia szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.
Jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 k.p.a., a z uzasadnienia decyzji wynika, jakimi przesłankami kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zadaniem organu jest sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym organ właściwy do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2621/12, z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13).
Ponadto, specustawa drogowa nie zobowiązuje inwestora do poprzedzenia wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przeprowadzeniem konsultacji społecznych, które miałyby na celu ustalenie przebiegu projektowanej inwestycji z właścicielami bądź użytkownikami wieczystymi nieruchomości, lub też określenie sposobu przeprowadzonych prac na nieruchomości. Uzależnienie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej od uprzedniego przeprowadzenia konsultacji społecznych byłoby wprowadzeniem pozaustawowej przesłanki, co byłoby sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Oznacza to, że strona nie może skutecznie domagać się od organu administracji publicznej przeprowadzenia takich konsultacji jak i zarzucać wadliwości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z powodu braku ich przeprowadzenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 432/13).
Zgodnie ze wskazanym w zarzutach skargi przepisem art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zawiera w szczególności wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. "Uzasadniony interes osób trzecich" o którym mowa w powyżej powołanym przepisie to interes prawny, nie zaś interes faktyczny. Podstawą materialnoprawną ochrony praw osób trzecich w postępowaniu administracyjnym w zakresie dostępu do dróg upatrywać należy w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy, wielokrotnie zwracał się do inwestora, przesyłając m.in. uwagi M. S., o wypowiedzenie się, czy istnieje możliwość zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej, poprzez ominięcie nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego, a jeśli nie, to do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanego przez skarżącego żądania. Miało to na celu, realizację dyspozycji ww. przepisu art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej.
Inwestor wyjaśnił, że fragment działki skarżącego nr [...] (narożnik tej działki o powierzchni 13 m2) jest niezbędny dla przejęcia pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej z uwagi na usytuowanie elementów sieci elektroenergetycznej (zasilanie projektowanej sygnalizacji świetlnej, kable elektryczne/oświetleniowe), a także z uwagi na zapewnienie optymalnych miejscowo warunków widoczności, zgodnie z Załącznikiem nr 2 do rozporządzenia MTiGM. Inwestor, jako podmiot wyspecjalizowany w przedmiotowej dziedzinie, wskazał, iż ustalając przebieg linii rozgraniczającej zgodnie z ww. rozporządzeniem MTiGM powinno się stosować narożne ścięcia, nie mniejsze niż 5 m x 5 m, przy czym wymóg ten winien być stosowany już w przypadku ulic o niższych klasach technicznych aniżeli ma to miejsce w przedmiotowej inwestycji. Zaprojektowane ścięcie naroża działki skarżącego (ok. 5m x 5m) na omawianym skrzyżowaniu dróg klasy Z i G zostało więc przyjęte jako minimum. Dalej, inwestor wskazał, iż projektując skrzyżowanie [...] z ul. [...] kierowano się możliwie najmniejszą ingerencją w nieruchomości przyległe. Linia rozgraniczająca od strony działki skarżącego, tam gdzie było to możliwe, została poprowadzona wzdłuż faktycznych granic ewidencyjnych. Jak wskazał inwestor pomniejszenie terenu Stacji Kontroli nie powinno być jednak utożsamiane z przejęciem fragmentu działki nr [...], gdyż ten jest stosunkowo niewielki (ok. 13 m2). Główne znaczenie ma natomiast fakt, że Stacja Kontroli zajmuje obecnie ok. 109 m2 działki nr [...] oraz ok. 80 m działki nr [...], które to powierzchnie zostały przeznaczone pod poszerzenie pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...]. Inwestor jednoznacznie wskazał, iż z uwagi na uwarunkowania miejscowe, które wpływają na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego (zarówno pieszych jak i zmotoryzowanych), jak również warunki techniczne, niemożliwym jest zaprojektowanie nowego układu drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] bez zajęcia fragmentu nieruchomości skarżącego w takim zakresie, jak to zostało poczynione.
Słusznie także organ uznał, iż nie może wziąć pod uwagę oświadczenia M. S., iż zobowiązuje się on, w celu zapewnienia warunków widoczności na spornym narożniku, do obniżenia ogrodzenia działki z siatki metalowej, tak, iż nie będzie przekraczało wysokości 1 metra. Wskazane rozporządzenie MTiGM jednoznacznie określa, że w polu widoczności nie mogą znajdować się żadne przeszkody za wyjątkiem podpór znaków drogowych czy pni pojedynczych drzew. Wszelkie ogrodzenia, wiaty, budynki, ekrany, bariery energochłonne na wysokości 1 m itp. traktowane są jako przeszkoda ograniczająca widoczność, bez względu na to, czy dany element ma strukturę "prześwitującą" czy też nie. Ponadto, w świetle obowiązujących przepisów prawa nie istnieje możliwość zapewnienia wymaganej widoczności poprzez odebranie oświadczenia od władającego daną nieruchomością do zapewnienia widoczności, tak jak to chce uczynić skarżący.
Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika także, że zasady obsługi komunikacyjnej wjazdu na działkę skarżącego z ul. [...] nie ulegają zmianie w stosunku do stanu istniejącego, a wszystkie planowane roboty budowlane w rejonie wjazdu ograniczają się do nieruchomości stanowiącej ulicę [...]. Projektowane linie rozgraniczające inwestycji w rejonie wjazdu na teren działki nr [...] obejmują jedynie niezbędny teren ul. [...], nie ingerują w działkę [...]od jej północnej strony i przebiegają po granicach ewidencyjnych. Tak więc stwierdzenie skarżącego, iż "zaprojektowane linie rozgraniczające zamykają drogę wjazdu do stacji kontroli" nie znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W omawianym przypadku linie rozgraniczające nie mogą stanowić jakiejkolwiek przeszkody uniemożliwiającej wjazd na działkę.
Skarżący zarzuca w tym względzie, iż proste porównanie stanu wykazanego na mapie projektowej (stanowiącej załącznik nr 5 do projektu) oraz pomiar w terenie wskazuje, że ustalenia poczynione w tym zakresie nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. W ocenie strony, na omawianym terenie nie były wykonane pomiary, a jeśli były - to zostały błędnie naniesione na mapie do celów projektowych, o czym może świadczyć fakt, iż sama brama wjazdowa uwidoczniona na mapie odbiega wymiarami od rzeczywistego stanu.
W tym kontekście należy podkreślić, jak to uczynił organ w odpowiedzi na skargę, że dokumentacja geodezyjno-kartograficzna, przyjęta do opracowania materiałów graficznych wchodzących w skład projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, która została opatrzona stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, stanowiącymi potwierdzenie dokonania ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno-kartograficzne, nie może być kwestionowana przez organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1593/13, z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 208/12).
Organ odwoławczy odniósł się także do spornej kwestii położenia kabla energetycznego, który w ocenie skarżącego, przebiega przez bramę wjazdową do Stacji Kontroli Pojazdów. Wskazał w tym względzie, że ze zgromadzonego materiału dowodowego i wyjaśnień inwestor wynika, że żaden projektowany (ani również istniejący) kabel SN nie przebiega przez środek bramy wjazdowej, kable SN są bowiem zlokalizowane równolegle do bramy. Przez środek bramy przebiega jedynie istniejący wodociąg w50, który nie podlega przebudowie. Dokumentacja projektowa zakłada, że ww. istniejące linie kablowe zlokalizowane przed bramą działki [...] zostaną w części przebudowane (zastąpione nowymi liniami), przy czym projektant usytuował nowe okablowanie możliwie najdalej od linii ogrodzenia działki (w stanie istniejącym kable elektroenergetyczne przebiegają praktycznie w linii bramy natomiast projekt zakłada, iż po przebudowie będą od niej odsunięte o ok. 2-2,5m). W przypadku przebudowy kabli SN, inwestor wyjaśnił, iż stanowią one element istniejącej infrastruktury podziemnej, która w ramach przedmiotowej inwestycji musiała zostać przebudowana. Istniejące kable elektroenergetyczne, również te zlokalizowane przed bramą działki [...], zostały w ramach przedmiotowej inwestycji przewidziane do przebudowy zgodnie z wytycznymi [...] S.A Rejon Energetyczny [...], właściciela infrastruktury elektroenergetycznej, a zakres ich przebudowy został zaprojektowany zgodnie z warunkami technicznymi RE [...] i w takim właśnie kształcie uzyskał uzgodnienie tej Spółki. Ponadto, przebudowa infrastruktury podziemnej wraz ze wskazanym obszarem zajętości na czas prowadzenia robót, była przedmiotem uzgodnień z Jednostką Wojskową nr [...], a finalnie zatwierdzona została uzgodnieniem ZUDP nr [...]. Ingerencja w działkę nr ew. [...] (powstałą z podziału działki nr [...]) w zakresie przebudowy istniejących przed bramą linii kablowych oraz wodociągu DN 600 jest nieunikniona.
Zasadnie także zauważył organ odwoławczy, że nie jest możliwe czasowe udostępnienie część działki niezbędnej do przeprowadzenia robót budowlanych w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, która zdaniem skarżącego znajduje komplementarne zastosowanie w sprawach prowadzonych na podstawie specustawy drogowej.
Stosownie do treści art. 23 specustawy drogowej tylko w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 (nabywanie nieruchomości pod drogi) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z zasadą lex specialis derogat legi generali, pierwszeństwo stosowania ma w tym przypadku specustawa drogowa. To oznacza, że tylko w przypadku wyraźnego odesłania do odpowiedniego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz w zakresie nieuregulowanym w tych przepisach, można stosować przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazać należy, iż specustawa drogowa zawiera wyczerpujące uregulowania dotyczące przejmowania nieruchomości lub ich części niezbędnych pod realizację inwestycji drogowych, wobec czego przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają w tym przypadku zastosowania.
Ponadto, zauważyć należy, iż z faktu pozostawania sieci na nieruchomościach będących własnością innych osób, właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, przysługują roszczenia określone w art. 124 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestor drogi publicznej dokonujący przebudowy sieci uzbrojenia terenu będzie obowiązany po zakończeniu przebudowy przywrócić nieruchomości zajęte pod przebudowane sieci do stanu poprzedniego. Przywrócenie stanu poprzedniego polega na przywróceniu takiego stanu zagospodarowaniu nieruchomości i struktury ich gruntu, jakie istniały przed podjęciem przebudowy, uwzględniając pozostawanie na tych nieruchomościach przebudowanych sieci uzbrojenia terenu. Dopiero zaś, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielom i użytkownikom wieczystym tych nieruchomości przysługuje roszczenie o odszkodowanie za szkody powstałe wskutek zrealizowanej przebudowy. Ponadto roszczenie odszkodowawcze może obejmować także okoliczność zmniejszenia się wartości nieruchomości na skutek dokonanej przebudowy. W przypadku, gdy przebudowane na określonych nieruchomościach sieci uzbrojenia terenu uniemożliwiają właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowo korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogi krajowej nabył od tych osób odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste tych nieruchomości. Roszczenie to ma także charakter cywilnoprawny. Taka sama sytuacja występuje w przypadku, gdy w wyniku zajęcia części działki strony pozostała część działki utraciła możliwość zagospodarowania.
Nadto, wiadomym jest, że każda realizacja inwestycji wiąże się z pewnymi uciążliwościami, jeżeli skarżący uzna, że inwestor zajął jego własność, na okres dłuższy, niż jest to wymagane dla dokonania prac, może wystąpić z odpowiednim roszczeniem.
Zauważyć należy, jak to zasadnie podniósł Minister, iż oceniając to, czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem.
Jak wyżej wskazano, organ orzekający o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie dokonuje oceny racjonalności, czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora. O przebiegu drogi i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca drogi i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, szczegółowych rozwiązaniach technicznych i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Nie można dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora.
Specustawa drogowa służy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa dróg publicznych. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania. Ustawodawca wyznacza też termin dla wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Powyższe dowodzi, iż pomimo pozbawienia własności nieruchomości, dochodzi do wyrównania strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Zatem przy realizacji systemu dróg publicznych, służących poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy specustawy drogowej są rekompensowane stosownym odszkodowaniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1688/11).
W ocenie Sądu, organ rozpoznający sprawę, w sposób należyty, przeanalizował sprawę pod kątem naruszenia art. 11f ust. 1 pkt 4 i pkt 8 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Teren będący własnością skarżącego, nie został zajęty w wymiarze większym, niż jest to wymagane dla realizacji inwestycji. Nie została także zamknięta droga skarżącemu do dochodzenia ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych, w tym wykupu części nieruchomości, która utraciła możliwość zagospodarowania.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło