I FSK 1764/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-12
Skład orzekający: Artur Mudrecki, Danuta Oleś, Dagmara Dominik - Ogińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie pracownikom samochodów służbowych do dojazdów z miejsca zamieszkania do pracy i z pracy do miejsca zamieszkania, w sytuacji gdy pracodawca nie ma wystarczających warunków do garażowania floty, stanowi nieodpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Udostępnienie pracownikom samochodów służbowych do dojazdów z miejsca zamieszkania do pracy i z powrotem stanowi nieodpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, ponieważ służy ono zasadniczo prywatnym celom pracownika, a nie bezpośrednio działalności gospodarczej pracodawcy. Odstępstwo od tej zasady jest możliwe tylko w sytuacjach, gdy charakter działalności pracodawcy wymusza zapewnienie takiego transportu.Stan faktyczny
Spółka C. P. Sp. z o.o. udostępnia swoim przedstawicielom handlowym samochody służbowe, które mogą oni parkować w miejscu zamieszkania i wykorzystywać do dojazdów do pracy i z pracy. Spółka nie pobiera od pracowników żadnych opłat za korzystanie z samochodów w tym zakresie, argumentując, że jest to podyktowane organizacją pracy i brakiem miejsca do garażowania. Spółka zapytała, czy taka sytuacja stanowi nieodpłatną usługę podlegającą VAT. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia del. WSA Dagmara Dominik - Ogińska, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 224/13 w sprawie ze skargi C. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na rzecz Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 28 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 224/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C. P. sp. z o.o. z siedzibą w O. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z 27 listopada 2012 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług.
We wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, C. P. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako "spółka" lub "wnioskodawca") przedstawiła stan faktyczny, z którego wynika, że zatrudnia wielu pracowników na stanowisku przedstawiciela handlowego. Zadaniem tych pracowników jest tworzenie sieci klienckiej na terenie całego kraju, a niekiedy za granicą. Zadania te realizowane są zarówno na odległość (mail, telefon), jak i podczas wizyt pracowników w siedzibach potencjalnych klientów. Jednocześnie obowiązkiem przedstawicieli handlowych wnioskodawcy jest obsługiwanie pozyskanych klientów poprzez zaopatrywanie ich w materiały reklamowe i promocyjne, a także przyjmowanie zamówień. Na potrzeby wykonywania powyższych zadań przedstawiciele handlowi otrzymują do swojej dyspozycji samochód służbowy (stanowiący własność wnioskodawcy lub przez niego leasingowany). Jednocześnie, z uwagi na fakt, że większość swoich obowiązków pracowniczych wykonują poza siedzibą pracodawcy, uzyskali od niego zezwolenie na parkowanie tych samochodów w miejscu zamieszkania. Powyższe ma na celu ułatwienie pracownikom wykonywania obowiązków służbowych poprzez zwolnienie ich z konieczności odbierania samochodu służbowego w siedzibie wnioskodawcy, w sytuacji gdy w danym dniu wykonuje pracę "w terenie". Wnioskodawca udziela zezwolenia na parkowanie samochodu służbowego w miejscu zamieszkania pracownika w umowie dotyczącej powierzenia tego pojazdu. Przyjęcie takiego schematu organizacyjnego podyktowane jest dodatkowo tym, że wnioskodawca nie ma wystarczających warunków do garażowania na co dzień całej swojej floty.
W efekcie, niezależnie od tego gdzie pracownicy wykonują pracę danego dnia (w siedzibie pracodawcy, czy też poza nią), każdorazowo pozostawiają powierzony im samochód służbowy w miejscu ich zamieszkania. Wielokrotnie zdarza się, że przedstawiciele handlowi korzystają z samochodów służbowych w celu dojechania do zakładu pracy. Od pracowników tych nie są pobierane jakiekolwiek opłaty za umożliwienie korzystania z samochodu służbowego w powyższym zakresie.
Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i przy nabyciu przedmiotowych pojazdów przysługiwało jej prawo do odliczenia VAT naliczonego, przy czym kwota ta stanowiła 60% kwoty podatku określonego w fakturze lub fakturach (w przypadku pojazdów leasingowych), nie więcej jednak niż 6.000 zł.
W związku z powyższym zapytano, czy w takiej sytuacji wnioskodawca ma do czynienia ze świadczeniem na rzecz pracownika nieodpłatnej usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Zdaniem wnioskodawcy, co do zasady, nieodpłatne przekazanie pracownikowi na cele prywatne jakichkolwiek składników majątkowych przedsiębiorstwa pracodawcy stanowić będzie przychód pracownika podlegający opodatkowaniu. Zasada ta nie ma jednak zastosowania w przedstawionym stanie faktycznym, bowiem umożliwienie pracownikom wykorzystywania samochodów służbowych na dojazd do pracy i z pracy, podyktowane jest specyfiką zadań przedstawiciela handlowego i wynika z przyjętej przez wnioskodawcę organizacji pracy. Odwołując się do interpretacji podatkowych wydanych w innych sprawach spółka twierdziła, że pracownicy dojeżdżający samochodami służbowymi z wyznaczonego miejsca garażowania (parkowania) do siedziby pracodawcy i odwrotnie, nie uzyskują przychodów ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia, w sytuacji gdy miejsce parkowania samochodu służbowego zostało im wyznaczone przez pracodawcę zgodnie z obowiązującą umową lub regulaminem pracy.
Dalej spółka argumentowała, że skoro umożliwienie pracownikom parkowania w miejscu swojego zamieszkania ma charakter czysto organizacyjny i nie oznacza spełnienia na rzecz pracowników jakiegokolwiek świadczenia, uznać należy, że po ich stronie nie powstaje z tego tytułu jakikolwiek przychód podatkowy. W konsekwencji, powyższa sytuacja jest neutralna z punktu widzenia podatku od towarów i usług.
W indywidualnej interpretacji z 27 listopada 2012 r. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe.
Organ stwierdził, że od 1 stycznia 2011 r. na podstawie art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. nr 247, poz. 1652, dalej jako "ustawa zmieniająca ustawę o VAT") i art. 6 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 102, poz. 585; dalej jako "ustawa zmieniająca ustawę o rachunkowości"), art. 8 ust. 2 ustawy o VAT nie ma zastosowania w przypadku wykorzystywania przez podatnika na cele niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych, w warunkach o których mowa w tym przepisie, a zatem czynność taka nie podlega opodatkowaniu VAT.
Minister Finansów wskazał, że nie jest prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym w przedstawionym stanie faktycznym nie mamy do czynienia ze spełnianiem jakiegokolwiek świadczenia na rzecz pracowników, lecz tylko z określeniem sprawowania pieczy nad powierzonym mieniem.
Po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciła naruszenie:
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") poprzez brak wskazania przyczyn, dla których organ uznał, że samochody służbowe wykorzystywane przez pracowników do przemieszczania się pomiędzy wyznaczonym miejscem parkowania (miejscem zamieszkania), a miejscem pracy nie służą realizacji zadań służbowych, natomiast okoliczność ta miała kluczowe znaczenie dla możliwości oceny stanowiska spółki na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług,
- art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji, w której został przyjęty odmienny stan faktyczny od tego, który został przedstawiony przez spółkę i w oparciu o który prezentowała swoje stanowisko,
- art. 8 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej jako "ustawa o VAT") poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że w opisanym stanie faktycznym mamy do czynienia ze świadczeniem nieodpłatnych usług na cele osobiste pracowników spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd wyjaśnił, że spór w sprawie niniejszej dotyczy nie tyle kwestii opodatkowania nieodpłatnego świadczenia w postaci udostępnienia pracownikom samochodów służbowych na dojazd z i do miejsca pracy, tu bowiem strony są zgodne co do neutralności podatkowej tej czynności z punktu widzenia VAT, lecz samej kwalifikacji takiej czynności. W ocenie spółki nie mamy w tym przypadku do czynienia z przekazaniem pojazdu na cele osobiste pracownika, zdaniem zaś organu czynność taką traktować należy na równi z odpłatnym świadczeniem usług zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
Sąd wskazał, że to, czy spółka świadczy nieodpłatne usługi na rzecz pracowników (przedstawicieli handlowych) i czy samochody są wykorzystywane w celu prywatnym bądź służbowym, w istocie nie należy do sfery stanu faktycznego przedstawionego przez spółkę, a do oceny prawnej podanych we wniosku okoliczności. Spółka uznaje, że przekazanie samochodów pracownikom bez wynagrodzenia na przejazdy z domu do miejsca pracy i z miejsca pracy do miejsca zamieszania, nie jest usługą i służy działalności gospodarczej spółki. Z kolei, w ocenie organu jest to nieodpłatna usługa na prywatny użytek pracowników korzystających z tych samochodów. Organ nie dopuszcza się tu przyjęcia stanu faktycznego odmiennego od podanego we wniosku o interpretację, a jedynie odmiennej jego oceny od tej dokonanej przez wnioskodawcę i ma do tego prawo, jeżeli kwalifikacja danej czynności przyjęta przez pytającego jest nieprawidłowa. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze.
W ocenie Sądu przedmiotowa interpretacja jest prawidłowa również merytorycznie. Sąd podkreślił, że co do zasady, to w gestii pracownika leży decyzja odnośnie tego, gdzie znajdować się będzie jego miejsce zamieszkania w stosunku do miejsca pracy oraz z jakiego środka transportu chce korzystać. Pracodawca nie uczestniczy w tych decyzjach, ponieważ to obowiązkiem pracownika jest stawianie się w miejscu pracy w uzgodnionych godzinach. W sytuacji, gdy pracodawca udostępnienia pracownikom samochody służbowe, z przeznaczeniem na dojazdy do pracy i z pracy, świadczy na ich rzecz usługę. Usługa ta służy celom prywatnym pracownika, gdyż jak wyżej wskazano, to pracownik, bez względu na odległość od miejsca pracy, ma zadbać o to, w jaki sposób się tam dostanie na ustaloną z pracodawcą godzinę. Pracodawca, w normalnych warunkach, nie ma obowiązku zapewnienia pracownikowi transportu do pracy. Jeżeli jednak dobrowolnie ułatwia dotarcie z miejsca zamieszkania do miejsca pracy, poprzez przekazanie samochodu służbowego do wykorzystania w tym celu, jednocześnie nie oczekując ekwiwalentu za powierzenie auta, to niewątpliwie świadczy nieodpłatną usługę na rzecz pracownika. Ponieważ określenie sposobu w jaki pracownik stawia się do pracy pozostaje poza sferą zainteresowań i obowiązków pracodawcy (jest to prywatna sprawa pracownika), to przekazanie samochodu na ten cel zaspokaja osobiste potrzeby pracownika. Równie dobrze pracownik mógłby skorzystać z komunikacji publicznej albo wykorzystać na dojazd do pracy samochód prywatny.
Sąd stwierdził, że sam dojazd pracownika do pracy nie ma związku z działalnością gospodarczą pracodawcy. Jak już wyżej zaznaczono, pracownik ma się stawić w miejscu pracy o określonej godzinie i sam musi zdecydować w jaki sposób tego dokona. Zapewnienie ułatwienia w tym zakresie ze strony pracodawcy realizuje cel prywatny (obowiązek wynikający ze stosunku pracy) pracownika, nie zaś gospodarczy pracodawcy.
Zdaniem Sądu w zgodzie z powyższym stanowiskiem pozostaje teza postawiona w wyroku ETS z dnia 16 października 1997 r. w sprawie C-285/95 (winno być C-258/95), zgodnie z którą artykuł 6 (2) VI Dyrektywy należy interpretować w taki sposób, aby usługi przewozu świadczone nieodpłatnie na rzecz pracowników przez pracodawcę na odcinku od miejsca zamieszkania do miejsca pracy z wykorzystaniem samochodu służbowego traktowane były jako wykonywane zasadniczo na osobiste potrzeby pracowników, a zatem do celów innych niż cele prowadzonej działalności.
W ocenie Sądu organ w zaskarżonej interpretacji zasadnie ocenił, że w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności, świadczy ona nieodpłatną usługę na rzecz pracowników, którym udostępnia samochody służbowe z wykorzystaniem ich na dojazdy z domu do pracy i z pracy do domu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł pełnomocnik spółki, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 146 § 1 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") przez oddalenie skargi, mimo że skarga była zasadna i zaakceptowanie w ten sposób uchybień, których dopuściły się organy podatkowe w toku postępowania podatkowego, a polegających na naruszeniu:
- art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i 14c Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania przyczyn, dla których organ uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym samochody służbowe wykorzystywane przez pracowników, zwłaszcza zaś przedstawicieli handlowych, do przemieszczania się pomiędzy wyznaczonym miejscem parkowania (miejscem zamieszkania), a miejscem pracy nie służą realizacji zadań służbowych, natomiast okoliczność ta miała kluczowe znaczenie dla możliwości oceny stanowiska spółki na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług,
- art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji w której został przyjęty odmienny stan faktyczny od tego, który został przedstawiony przez spółkę i w oparciu o który prezentował swoje stanowisko, co skutkuje że organ nie dokonał oceny stanowiska spółki,
b) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na braku odniesienia się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów stawianych przez podatnika w skardze oraz braku wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj.
- braku odniesienia się do zarzutu wydawania przez organ podatkowy interpretacji w oparciu o ten sam stan faktyczny, dotyczący tego samego podmiotu inaczej traktujących wykorzystywanie samochodów służbowych przez pracowników do przemieszczania się pomiędzy wyznaczonym miejscem parkowania (miejscem zamieszkania) a miejscem pracy, na gruncie podatku dochodowego (traktowane jako działalność na rzecz przedsiębiorstwa) i na gruncie podatku VAT (traktowane jako zaspokajanie indywidualnych potrzeb pracownika);
- braku wyjaśnienia podstaw poglądu, iż ocena czy samochód jest wykorzystywany do celów prywatnych czy służbowych pracownika należy do sfery oceny prawnej a nie do opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
2) prawa materialnego tj. art. 8 ust. 2 pkt 2) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym ma miejsce świadczenie nieodpłatnych usług na cele osobiste pracowników spółki.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Minister Finansów nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów i dlatego podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za całkowicie błędny uznaje zarzut strony skarżącej, że Sąd I instancji powołał się na nieistniejący wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rzeczywiście podał błędną sygnaturę orzeczenia, tj. C-285/95 zamiast C-258/95, jednak zarówno podana data wydania orzeczenia (16 października 1997 r. ) jak i treść przytoczonej tezy pozwalają prawidłowo określić, o jakie orzeczenie w istocie chodziło Sądowi I instancji. Ponadto z treści skargi kasacyjnej można wywieść, że również strona skarżąca nie miała żadnego problemu z prawidłową identyfikacją wyroku, gdyż przytoczyła obszerny jego fragment i stwierdziła, że zapadł on w stanie faktycznym odmiennym od rozpoznawanej sprawy.
Nie są również trafne zarzuty dotyczące naruszenia art. 146 § 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i 14c Ordynacji podatkowej. Uzasadniając te zarzuty autor skargi kasacyjnej podnosi przede wszystkim, że Sąd I instancji błędnie zaakceptował uchybienie organu podatkowego, w wyniku którego zaskarżona indywidualna interpretacja została wydana w oparciu o odmienny stan faktyczny, od tego który został przedstawiony przez spółkę we wniosku o interpretację.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3).
Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający taką interpretację może wydać ją w ramach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). Zatem opisany we wniosku przez zainteresowanego stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone skutki prawne. W konsekwencji ani organ podatkowy, który wydaje interpretację, ani sąd administracyjny dokonujący jej kontroli, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę. Co więcej, okoliczności stanu faktycznego opisane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w skardze do sądu administracyjnego czy w skardze kasacyjnej, jako zaprezentowane po zakończeniu administracyjnego postępowania interpretacyjnego, nie mogą zastąpić, zmienić czy uzupełnić stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie odpowiada prawdzie twierdzenie skarżącej spółki, że zaskarżona indywidualna interpretacja została wydana w oparciu o stan faktyczny odmienny od przedstawionego we wniosku o interpretację. Podkreślenia wymaga, że elementem stanu faktycznego jest opis, że pracownicy spółki korzystają z samochodów służbowych, aby dojechać z miejsca zamieszkania do pracy oraz z pracy do miejsca zamieszkania. Natomiast stwierdzenie czy jest to przejazd służbowy czy prywatny, stanowi ocenę stanu faktycznego, a nie jego element.
Słusznie zatem stwierdził Sąd I instancji, że to czy samochody są wykorzystywane w celu prywatnym bądź służbowym, w istocie nie należy do sfery stanu faktycznego przedstawionego przez stronę, a do oceny prawnej podanych we wniosku okoliczności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również uprawnione twierdzenie strony skarżącej, że zaskarżona indywidualna interpretacja w istocie nie odpowiada na zasadnicze zagadnienie – czy w opisanym we wniosku stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) mamy do czynienia ze świadczeniem usługi na rzecz pracowników. Wskazać bowiem należy na stwierdzenie Sądu I instancji, że zasadnie organ w zaskarżonej interpretacji ocenił, że w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności, świadczy ona nieodpłatną usługę na rzecz pracowników, którym udostępnia samochody służbowe z wykorzystaniem ich na dojazdy z domu do pracy i z pracy do domu (str. 8 uzasadnienia wyroku).
Rozstrzygając zasadniczą dla rozpoznawanej sprawy kwestię należy mieć na względzie treść wyroku z 16 października 1997 r. w sprawie C-258/95 Julius Fillibeck Söhne GmbH&Co. W wyroku tym Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) orzekł, że artykuł 6 (2) VI Dyrektywy należy w ten sposób, że transport z miejsca zamieszkania do miejsca pracy zapewniany nieodpłatnie pracownikom przez pracodawcę przy użyciu pojazdu firmowego służy zasadniczo do prywatnych celów pracowników i tym samym służy do celów innych niż jego działalność gospodarcza. Jednak przepis ten nie odnosi się do sytuacji, gdy ze względu na określone okoliczności, takie jak utrudnienia w znalezieniu innych odpowiednich środków transportu lub zmienność miejsca pracy, wymogi przedsiębiorstwa czynią koniecznym dla pracodawcy zapewnienie transportu pracownikom, w którym to przypadku świadczenie usług transportowych służy celom związanym z prowadzoną działalnością.
W cytowanym powyżej wyroku Trybunał przesądził jako zasadę, że usługi przewozu świadczone nieodpłatnie na rzecz pracowników przez pracodawcę na odcinku od miejsca zamieszkania do miejsca pracy z wykorzystaniem samochodu służbowego winny być traktowane jako wykonywane zasadniczo na osobiste potrzeby pracowników, a zatem do celów innych niż cele prowadzonej działalności gospodarczej. ETS stwierdził jednocześnie, że tylko w sytuacji, gdy charakter prowadzonej działalności wymusza na pracodawcy zapewnienie nieodpłatnego transportu dla pracowników, usługa przewozu może być traktowana jako związana z prowadzoną działalnością.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że zaakceptowane przez Trybunał odstępstwo od przedstawionej powyżej zasady związane jest ze specyfiką stanu faktycznego sprawy, która była przedmiotem oceny Trybunału, tj. charakteru prowadzonej działalności (budownictwo) oraz wynikającego z federalnego układu zbiorowego obowiązku pracodawcy zapewnienia pracownikom transportu do miejsca pracy (przy przekroczeniu pewnej minimalnej odległości od miejsca pracy do miejsca zamieszkania).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują takie specyficzne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady, że zapewniany nieodpłatnie pracownikom przez pracodawcę transport samochodem służbowym z miejsca pracy i do pracy należy uznać za służący celom prywatnym pracowników. Podkreślić przy tym należy, że we wniosku o interpretację sama skarżąca spółka stwierdziła, że sposób udostępniania i korzystania z samochodów służbowych przez pracowników wynika z przyjętej przez nią organizacji pracy i służy ułatwieniu pracownikom wykonywania obowiązków oraz redukcji kosztów związanych ze sprawowaniem pieczy i przechowywaniem pojazdów służbowych (spółka nie ma wystarczających warunków do garażowania na co dzień całej swojej floty samochodowej). Zatem są to niewątpliwie inne cele niż służące bezpośrednio prowadzeniu działalności gospodarczej.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że sam dojazd pracownika do pracy nie ma związku z działalnością gospodarczą pracodawcy. Pracownik ma się stawić w miejscu pracy o określonej godzinie i sam musi zdecydować w jaki sposób tego dokona. Zapewnienie ułatwienia w tym zakresie ze strony pracodawcy realizuje cel prywatny (obowiązek wynikający ze stosunku pracy) pracownika, nie zaś cel gospodarczy pracodawcy.
Konsekwencją powyższej oceny jest stwierdzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny niezasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 2 pkt 2) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Nie jest wreszcie zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem strony skarżącej polegał on na braku odniesienia się przez WSA w Łodzi do zarzutu wydawania przez organ podatkowy interpretacji w oparciu o ten sam stan faktyczny, dotyczący tego samego podmiotu inaczej traktujących wykorzystywanie samochodów służbowych przez pracowników do przemieszczania się pomiędzy wyznaczonym miejscem parkowania (miejscem zamieszkania) a miejscem pracy, na gruncie podatku dochodowego (traktowane jako działalność na rzecz przedsiębiorstwa) i na gruncie podatku VAT (traktowane jako zaspokajanie indywidualnych potrzeb pracownika).
Powołane przez stronę skarżącą interpretacje, według twierdzeń skarżącej spółki dotyczyły tego samego podmiotu i tego samego stanu faktycznego, jednak wydane zostały na tle innych ustaw podatkowych. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie była wyłącznie indywidualna interpretacja Ministra Finansów z 27 listopada 2012 r. wydana w przedmiocie podatku od towarów i usług. Ponieważ Sąd nie kontrolował legalności interpretacji dotyczącej podatku dochodowego, a zatem nie mógł ocenić zawartego w niej stanowiska organu w odniesieniu do tego, który został przedstawiony w zaskarżonej interpretacji.
Ponadto istotne jest, że podatek od towarów i usług jest podatkiem zharmonizowanym i należy interpretować go z uwzględnieniem przepisów prawa wspólnotowego oraz zapadłego na ich tle orzecznictwa. W rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji miał to na względzie, gdyż kontrolując stanowisko Ministra Finansów zawarte w zaskarżonej indywidualnej interpretacji uwzględnił stanowisko wyrażone przez Trybunał w wyroku w sprawie C-258/95.
Wobec stwierdzenia niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło