II FSK 1248/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej PHU "I." S.A. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 572/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi PHU "I." S.A. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zaliczek ma podatek dochodowy od osób fizycznych za 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę PHU I. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wskazano, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2015 r., wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości zaskarżenia oraz złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie po podwójnym awizowaniu w dniach 17 kwietnia 2015 r. oraz 27 kwietnia 2015 r., zostało doręczone w dniu 4 maja 2015 r. w trybie art. 73 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie uzupełniła w terminie braków skargi. Wobec tego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd skargę odrzucił. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną, wskazując, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie może być uznane za skuteczne. Świadczą o tym czynności dokonane na potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej, jak i na stronie adresowej samej przesyłki, które są sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277). Z potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że doręczyciel nie dokonał stosownej adnotacji, z której wynikałoby, z jakiego powodu przesyłka nie mogła zostać doręczona jej adresatowi. Doręczyciel nie dokonał na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki adnotacji "awizowano dnia", jak również nie złożył tam swojego podpisu. Ponadto brak jest adnotacji na potwierdzeniu odbioru, z którego wynikałoby, czy przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, czy w urzędzie gminy, jak również adnotacji o tym, czy zawiadomienie umieszczono w drzwiach adresata, w oddawczej skrzynce pocztowej, czy w skrytce pocztowej. Skarżąca twierdzi, że żadnych zawiadomień od operatora pocztowego nie otrzymała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego należy ją uwzględnić. Podstawą odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji było uznanie, że skarżącej skutecznie doręczono wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Przyjmując zaistnienie skutku procesowego w postaci doręczenia przesyłki, Sąd oparł się na domniemaniu, że została ona awizowana, zgodnie z procedurą określoną w art. 73 P.p.s.a. Takie stanowisko jest wadliwe. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika jednoznacznie z jakich przyczyn awizowano pismo, brak jest adnotacji "awizowano dnia", jak również podpisu doręczyciela. Ponadto brak jest adnotacji na potwierdzeniu odbioru, z którego wynikałoby, gdzie można odebrać przesyłkę oraz gdzie umieszczono zawiadomienie o przesyłce. Mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego, jego funkcje, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności, dotyczące zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. W sytuacji, gdy skarżąca kwestionuje doręczenie zastępcze, podnosząc, że nie otrzymała w ogóle zawiadomienia o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym (awiza), wadliwe wypełnienie przez doręczyciela zwrotnego potwierdzenia odbioru uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie skuteczności doręczenia dokonanego w trybie art. 73 P.p.s.a. W takiej sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, czy spełnione zostały warunki do zastosowania doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a, Sąd powinien dokonać ponownie doręczenia pisma stronie. Ponadto należy wskazać, że domniemanie doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a ma charakter wzruszalny, a jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego" (por. np. postanowienia NSA: z 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12 oraz z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). Pełnomocnik skarżącej wszczął postępowanie reklamacyjne. Operator pocztowy w swojej odpowiedzi stwierdził, że w dniu 4 maja 2015 r. były odbierane inne przesyłki, jednakże wyjaśnienie okoliczność niewydania przedmiotowej przesyłki nie jest możliwe, gdyż zainteresowany pracownik nie jest już zatrudniony w Poczcie Polskiej S.A.. Operator stwierdził, że nie ma obiektywnych możliwości wykluczenia zaistnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącą. W świetle powyższych ustaleń, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że skarżąca obaliła domniemanie, iż przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została w sposób prawidłowy doręczona. Nie należy bowiem rozstrzygać uzasadnionych wątpliwości, mogących zamknąć skarżącemu drogę do sądu, na niekorzyść strony. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do zastosowania fikcji doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że termin do uzupełnienia braków skargi w ogóle nie rozpoczął biegu, w związku z czym nie było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.