II SA/Wa 259/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-16

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje odmawiające wypłaty równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej, które były przedmiotem kontroli sądowej zakończonej oddaleniem skargi bez uzasadnienia, mogą zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzje administracyjne, które były przedmiotem kontroli sądowej zakończonej oddaleniem skargi, nawet jeśli wyrok sądu nie zawierał uzasadnienia, nie mogą zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli organy administracji zastosowały się do wskazań sądu zawartych w wyroku i przeprowadziły merytoryczne postępowanie. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości sprzeczności między przepisem a rozstrzygnięciem, a nie błędów w wykładni prawa.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiających mu wypłaty równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej. Organy administracji wielokrotnie odmawiały przyznania tego świadczenia, powołując się na przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym definicję 'miejscowości pobliskiej'. Decyzje te były przedmiotem kontroli sądowej, w tym wyroku WSA w Gdańsku z 2004 r. oddalającego skargę, choć bez uzasadnienia. Po kolejnych postępowaniach i wyroku WSA w Warszawie z 2014 r. uchylającym decyzje organów, sprawa trafiła ponownie do organów, które ponownie odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzje nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 13 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. Z., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że K. Z. pełniąc służbę w JW [...], na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 1977 r. otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w [...]. Przydział kwatery nastąpił z uwzględnieniem żony H. i syna L. W grudniu 1994 r. [...] Z. został przeniesiony z garnizonu [...] do Akademii [...] w [...]. Następnie w dniu [...] stycznia 1995 r. złożył wniosek o przydzielenie osobnej kwatery stałej w garnizonie [...]. Za okres od [...] grudnia 1994 r. do [...] grudnia 1994 r. skarżący otrzymał równoważnik za brak osobnej kwatery stałej. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. garnizonowy organ kwaterunkowo-budowlany odmówił [...] K. Z. prawa do pobierania równoważnika za brak osobnej kwatery stałej i jednocześnie zezwolił na wypłacenie równoważnika do dnia [...] grudnia 1994 r. i oczekiwanie w garnizonie [...] na przydział osobnej kwatery stałej w ramach poprawy warunków mieszkaniowych. Szef Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dowódcę Garnizonu [...] z powodu rozstrzygnięcia w jednej decyzji kilku spraw. Dowódca Garnizonu [...] w decyzji nr [...] z dnia [...] października 1995 r. odmówił [...] K. Z. prawa do pobierania równoważnika za brak kwatery stałej w garnizonie [...]. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1996 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 czerwca 1997 r. II SA/Gd 548/96 uchylił decyzję Dyrektora OR WAM w [...] i decyzję Dowódcy Garnizonu [...]. Sąd wskazał, że w czasie rozstrzygania sprawy przez organ II instancji obowiązywały już przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433) bowiem weszła ona w życie z dniem 1 sierpnia 1995 r., a przepisy rozdziału 4-6 oraz art. 86-91 obowiązują od dnia 1 stycznia 1996 r. Sąd wskazał również, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy orzekające winny rozstrzygnąć kwestię, czy [...] są miejscowością pobliską w stosunku do [...], gdzie pełni służbę [...] K. Z., uwzględniając definicję zawartą w art. 22 ust. 6 obowiązującej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W dniu [...] lipca 1998 r. Dyrektor OR WAM w [...] zawarł z [...] K. Z. umowę nr [...] o przyznaniu ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, obliczając wysokość ekwiwalentu wg średnich cen ustalonych dla garnizonu [...]. W dniu 12 stycznia 1999 r. K. Z. skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] w przedmiocie wypłaty równoważnika za brak osobnej kwatery stałej. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 października 2000 r. sygn. akt II SAB/Gd 2/99 zobowiązał Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie 30 dni od chwili doręczenia organowi odpisu wyroku z uzasadnieniem. Dyrektor OT WAM w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. odmówił [...] K. Z. prawa do pobierania równoważnika za brak kwatery stałej w garnizonie [...] za okres od dnia [...] grudnia 1994 r. do dnia [...] lipca 1998 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ww. równoważnik pieniężny nie przysługuje żołnierzom, którzy zajmują kwaterę w miejscowości pobliskiej. K. Z. ówcześnie pełnił służbę w Akademii [...] w [...], a osobną kwaterę stałą zajmował w [...]. Ustawodawca w art. 22 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zdefiniował "miejscowość pobliską", jako miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu nie przekracza w obie strony dwóch godzin. Na podstawie posiadanego rozkładu jazdy Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...], w którym zostały podane godziny faktycznego czasu przejazdu poszczególnych autobusów na linii [...] organ ustalił, iż miejscowość [...] jest miejscowością pobliską do miejscowości [...]. Po rozpatrzeniu odwołania strony zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 1707/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. Z. na ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. W dniu [...] listopada 2012 r. K. Z. wystąpił do Prezesa Wojskowej Mieszkaniowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w sprawie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej. Przedmiotowy wniosek skarżący doprecyzował pismem z [...] stycznia 2013 r., zarzucając, że zaskarżone decyzje dotknięte są wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Prezes WAM decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. i [...] stycznia 2001 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że decyzje te były przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 1707/01, oddalił skargę K. Z. Wobec powyższego dokonując oceny, czy zaskarżone decyzje organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, organ jest związany, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) - oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem, zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. W dniu [...] marca 2013 r. K. Z. wniósł do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od powyższej decyzji Prezesa WAM. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił decyzję Prezesa WAM z dnia [...] lutego 2013 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy wskazał, że przy dokonywaniu oceny zasadności wniosku K. Z. należy wziąć pod uwagę przepis art. 170 oraz art. 171 P.p.s.a. Minister wskazał, że wprawdzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2004 r. nie zawiera uzasadnienia, niemniej jednak porównując zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. uznać należy, iż są one analogiczne z zarzutami zawartymi w skardze K. Z. wniesionej w dniu 17 maja 2001 r. na ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. W uzupełnieniu skargi skarżący podkreślił bowiem, że istota jego sporu z organem kwaterunkowym sprowadza się do interpretacji przepisu art. 22 ust. 6 zawartego w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dotyczącego pojęcia "miejscowości pobliskiej". Powołane okoliczności, stanowiące również podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności, były już zatem przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Mając na uwadze powyższe organ przyjął, że w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 1707/01 brak jest podstaw prawnych uzasadniających wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji objętych kontrolą ww. wyroku. W konsekwencji organ uznał postępowanie zainicjowane wnioskiem K. Z. za bezprzedmiotowe, co skutkowało uchyleniem decyzji Prezesa WAM z dnia [...] lutego 2013 r. oraz umorzeniem postępowania pierwszej instancji w całości. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1165/13, po rozpoznaniu skargi K. Z., uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] lutego 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2004 r., na który to powołują się organy obu instancji, nie zawiera uzasadnienia. Nie wiadomo więc, w jakim zakresie zostały poddane kontroli sądowej decyzje organów WAM w [...] z 2001 r. Przy braku uzasadnienia, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie może być przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien merytorycznie odnieść się do wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji organów WAM w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. i z dnia [...] kwietnia 2001 r. Uzasadniając odmowę stwierdzenia nieważności Prezes WAM w decyzji z dnia [...] października 2014 r. wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia kwestionowanych decyzji jest art. 88 ust. 2 w zw. art. 93 ust. 2 oraz art. 22 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zlikwidowała świadczenie w postaci równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej, który był przyznawany żołnierzom zawodowym na podstawie art. 27 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19). W art. 88 ust. 2 ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. przewiduje, że żołnierze zawodowi, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1996 r.) pobierają równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy powołanej w art. 93 ust. 1 - tj. ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, zachowują prawo do jego otrzymywania do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art. 24 ust. 1 lub 2. Przepis ten wskazuje, że tylko ci żołnierze zawodowi uprawnieni do pobierania równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej zachowują prawo do jego otrzymywania, którzy pobierali go w dniu wejścia w życie omawianej ustawy. Natomiast żołnierze zawodowi, którzy pod rządami poprzedniej ustawy mieliby prawo do otrzymania przedmiotowego świadczenia, ale nie pobierali go w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. nie mogą w oparciu o przepis art. 88 ust. 2 czynić starań o uzyskanie go. Skarżący otrzymał równoważnik za brak osobnej kwatery stałej za okres od [...] grudnia 1994 r. do [...] grudnia 1994 r. Zatem w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie pobierał równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej. Tym samym po tej dacie organ Agencji nie mógł mu przyznać przedmiotowego świadczenia. Ponadto, uprawnienie skarżącego w postaci prawa do kwatery zostało zrealizowane w dniu [...] lipca 1998 r. poprzez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do kwatery. Organ ustalił nadto, że miejscowość [...] jest miejscowością pobliską do miejscowości [...] w rozumieniu art. 22 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Zastępcy Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w [...] z dnia [...] lutego 1995 r., z treści którego wynika, że czas przejazdu autobusów zgodnie z rozkładem jazdy na trasie [...],[...] w jedną stronę wynosi 54 minuty. Zatem została spełniona przesłanka z ww. przepisu aby uznać, że miejscowość [...] jest miejscowością pobliską do miejscowości [...], gdzie skarżący wykonywał obowiązki służbowe. W świetle powyższego Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa WAM z dnia [...] października 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, że prawidłowe jest stanowisko Prezesa WAM, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. nie są obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2, tj. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ podał, że wnioskodawca otrzymał równoważnik za brak osobnej kwatery stałej za okres od [...] grudnia 1994 r. do [...] grudnia 1994 r. natomiast w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej takiego równoważnika nie pobierał. Tym samym po zmianie stanu prawnego brak było podstaw prawnych umożliwiających przyznanie wnioskodawcy żądanego świadczenia. Otrzymywać go bowiem mogli, do czasu zrealizowania prawa do kwatery, jedynie żołnierze pobierający go w dniu wejścia w życie nowej ustawy. Niezależnie od powyższego MON wskazał, odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 22 ust. 6 powołanej wyżej ustawy, że przepis ten definiował miejscowość pobliską. Miejscowość [...] jest miejscowością pobliską do miejscowości [...] w rozumieniu art. 22 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem czas przejazdu autobusów zgodnie z rozkładem jazdy na trasie [...],[...] w jedną stronę wynosi 54 minuty (pismo Zastępcy Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w [...] z dnia [...] lutego 1995 r.). MON podkreślił, że z brzmienia art. 22 ust. 6 ustawy nie wynikało, że należy brać pod uwagę rozkładowy czas przejazdu najdogodniejszym dla żołnierza środkiem transportu publicznego. W ocenie MON obie kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym decyzje nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. stała się przedmiotem skargi K. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa WAM oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. W uzasadnieniu, po obszernym przedstawieniu dotychczasowego przebiegu sprawy, wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 1997 r. sygn. akt II SA/Gd 548/96 rozstrzygnął prawomocnie sprawę co do istoty, wyjaśniając zagadnienie "miejscowości pobliskiej". Zdaniem skarżącego skoro stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie od momentu wydania powyższego wyroku do daty wydania kontrolowanych decyzji to organy winny uznać, iż miejscowość [...] nie jest miejscowością pobliską do miejscowości [...]. Ponadto skarżący stwierdził, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. nie otrzymywał należnego świadczenia z powodu błędnych decyzji organów oraz przekraczania, w sposób niedopuszczalny, ustawowych terminów załatwiania sprawy. Zdaniem skarżącego powyższe stanowi o naruszeniu przez organ art. 130, art. 12 i art. 35 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zarówno zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Trafnie organy obu instancji stwierdziły, że zarówno decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., jak i decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej nie są obarczone przesłanką określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym samym nie zaszła podstawa do stwierdzenia ich nieważności. Stosownie do przepisu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrujący niniejszą sprawę, będąc związany wcześniej wydanym w tej sprawie wyrokiem stwierdził, że organ zastosował się do wskazań WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1165/13 i przeprowadził należycie postępowanie w celu merytorycznego rozpoznania złożonego przez stronę wniosku o stwierdzenie nieważności powołanych wyżej decyzji, zasadnie stwierdzając, iż nie było podstaw do wyeliminowania kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Organy rozpoznały niniejszą sprawę w trybie nieważnościowym w jej całokształcie. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej sytuacja taka nie występuje. Organ prawidłowo wskazał, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) wnioskodawca nie pobierał równoważnika za brak osobnej kwatery stałej. Powołana ustawa zlikwidowała świadczenie w postaci równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej, który był przyznawany żołnierzom zawodowym na podstawie art. 27 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19). Na mocy art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. tylko ci żołnierze zawodowi uprawnieni do pobierania równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej zachowali prawo do jego otrzymywania, którzy pobierali go w dniu wejścia w życie omawianej ustawy. Trafnie tym samym organ wskazał, że po zmianie stanu prawnego, nie było podstaw do przyznania wnioskodawcy przedmiotowego świadczenia. Nie można zatem mówić o naruszeniu powołanego przepisu, tym bardziej o jego rażącym naruszeniu. W postępowaniu nieważnościowym organy zasadnie stwierdziły również, iż w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 22 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten definiował miejscowość pobliską jako miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekraczał w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliżej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliżej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie wliczało się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której żołnierz dojeżdżał oraz miejscowości, w której wykonywał obowiązki służbowe. Prawidłowo Minister Obrony Narodowej stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu zwykłym dokonano ustalenia, jakiego wymagał powołany przepis i na podstawie pisma Zastępcy Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w [...] z dnia [...] lutego 1995 r. ustalono wówczas, iż czas przejazdu autobusów zgodnie z rozkładem jazdy na trasie [...],[...] w jedną stronę wynosi 54 minuty, z wyjątkiem jednego 1-godzinnego przejazdu z [...] do [...] o godz. 6.00, a zatem średni dojazd autobusem PKS nie przekraczał w obie strony dwóch godzin. Prawidłowo Minister Obrony Narodowej stwierdził również, iż z brzmienia art. 22 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie wynikało, że należy brać pod uwagę rozkładowy czas przejazdu najdogodniejszym dla żołnierza środkiem transportu publicznego. Biorąc pod uwagę, że skarżący właśnie w wykładni tego przepisu, a w konsekwencji jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez nieuwzględnienie czasu przejazdu najdogodniejszym wówczas dla strony środkiem transportu, upatruje rażące naruszenie prawa, wskazania wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest stanowisko, że w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod red. R.Hausera, Warszawa 1995, str. 337). Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 5 czerwca 1997 r. sygn. akt II SA/Gd 548/96 stwierdził, iż [...] są miejscowością pobliską w stosunku do [...]. NSA wskazał w tym wyroku, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny rozstrzygnąć kwestię, czy [...] są miejscowością pobliską w stosunku do [...], opierając się o definicję zawartą w art. 22 ust. 6 obowiązującej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. W świetle powyższego, nie ma podstaw do przyjęcia, iż organy wydając decyzje, o których stwierdzenie nieważności wystąpił skarżący, nie zastosowały się do powołanego wyroku NSA. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnione. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło