I OZ 614/15

1 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2561/14 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2561/14, odmówił A. W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na sprecyzowane w sentencji postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W uzasadnieniu tegoż postanowienia Sąd I instancji podał, że zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrał w/w zarządzenie w dniu 26 stycznia 2015 r. (z.p.o. k-24). W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podnosząc, że wszystkie środki finansowe, które posiadał na rachunku bankowym zostały zajęte w 2015 r. przez komornika. Nie mógł w związku z tym wykonać przelewu elektronicznie. Ponadto, ze względu na stan zdrowia i brak możliwości poruszania się, nie był w stanie uiścić wpisu w terminie. Wpis od skargi został opłacony w dniu 4 lutego 2015 r. z rachunku siostry skarżącego, która wcześniej, jak podał, również nie była w stanie dokonać tej opłaty. W załączeniu skarżący przedstawił oświadczenie siostry, że opłaciła na jego prośbę wpis sądowy, potwierdzenie przelewu kwoty 200 zł z dnia 4 lutego 2015 r., wyniki badań usg stawu kolanowego prawego z dnia 3 lutego 2015 r. oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 19 grudnia 2014 r. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Powołując się na ugruntowany w orzecznictwie pogląd wskazał, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przyjmując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy wzięciu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu I instancji trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Strona, która nie ma środków na uiszczenie wymagalnych kosztów sądowych, ma bowiem możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Brak środków finansowych wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić jedynie podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych (p. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 886/10; z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II FZ 752/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podkreślił, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zawierało pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże z tego uprawnienia strona skarżąca nie skorzystała. W ocenie Sądu meriti skarżący nie uprawdopodobnił również złego stanu zdrowia i niemożności poruszania się. Do wniosku dołączono jedynie kserokopię badań USG stawu kolanowego. Z uwagi na to Sąd uznał, że skoro skarżący w dniu 3 lutego 2015r. stawił się w gabinecie lekarskim w O., a więc miejscu znajdującym poza miejscowością, w której zamieszkuje - jego stan zdrowia pozwalał na poruszanie się. Jeżeli zatem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł jak w sentencji tegoż postanowienia. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył A.W., zarzucając Sądowi I instancji bezpodstawne przyjęcie, że nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący załączył do wniosku o przywrócenie terminu wyniki badań usg wraz ze stosownym opisem. Z badań tych wynika, że doznał urazu stawu kolanowego. Badanie nosi datę 3 lutego 2015 r., zatem co najmniej na 2 dni przed upływem terminu skarżący nie był w stanie osobiście dokonać płatności za skargę w Urzędzie Pocztowym, bowiem fakt zajęcia rachunku bankowego przez komornika uniemożliwiał mu przeprowadzenie tego rodzaju operacji za pośrednictwem internetu. Dlatego postulował zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 85 P.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i nast. P.p.s.a. przewidziana została możliwość przywrócenia uchybionego terminu; określone zostały jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. W świetle treści art. 86 i art. 87 P.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. W sprawie kluczowym zagadnieniem jest kwestia winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wynika z dopełnienia przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Tak więc tylko wówczas, gdy mimo tego nie można było dochować terminu, możliwe jest jego przywrócenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (i nie tylko) jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób odzwierciedlający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przy czym tylko wówczas, gdy nadzwyczajna przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była nie do przezwyciężenia, możliwe jest przyjęcie braku winy strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany wyjątkowe, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 352/10, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 581/08, publ. pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę te poglądy należy podzielić. Przeto przytoczona w zażaleniu oraz we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja dotycząca urazu stawu kolanowego oraz zajęcia komorniczego, co w ocenie skarżącego uniemożliwiło mu uiszczenie wpisu od skargi, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać bowiem należy, że załączona do akt sprawy kserokopia wyników badań usg nosi datę 3 lutego 2015 r., natomiast termin do uiszczenia wpisu od skargi mijał w dniu 2 lutego 2015 r. Pomiędzy datą odebrania przez skarżącego wezwania do uiszczenia wpisu (26 styczna 2015 r.), a datą upływu terminu do jego uiszczenia (2 lutego 2015 r.) skarżący nie przebywał na zwolnieniu lekarskim ani nie wskazał żadnych innych okoliczności, które uniemożliwiłoby mu uiszczenie przedmiotowego wpisu. Jak trafnie podniósł Sąd I instancji brak środków finansowych będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może co najwyżej stanowić podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych, a nie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jest to okoliczność znana skarżącemu wcześniej, przeto inicjując sprawę sądową winien sobie zdawać sprawę z jej konsekwencji. Ta materia jest utrwalona w judykaturze. W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, bo konkluzja ta ma oparcie w niewadliwie ustalonym i rozważonym stanie faktycznym i prawnym, a ocena przezeń dokonana nie wykracza poza granice uznania. Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. ----------------------- 4