II SA/Sz 19/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-07-02
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dieta wypłacana kierowcy za podróż służbową poza granicami kraju powinna być wliczana do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, a jeśli tak, to w jaki sposób powinna być uwzględniana przy obliczaniu dochodu rodziny w przypadku uzyskania dochodu w trakcie okresu zasiłkowego?Ratio decidendi
Dieta wypłacana kierowcy za podróż służbową poza granicami kraju nie stanowi dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż jest rekompensatą za poniesione wydatki. Nawet jeśli zostałaby uznana za dochód, jej jednorazowy charakter nie pozwala na traktowanie jej jako dochodu uzyskiwanego regularnie. Ponadto, przy obliczaniu dochodu rodziny w przypadku uzyskania dochodu w trakcie okresu zasiłkowego, należy stosować zasady ustalania przeciętnego miesięcznego dochodu z całego roku kalendarzowego, a nie dochodu z jednego miesiąca.Stan faktyczny
Skarżący R. G. otrzymał decyzję przyznającą zasiłek rodzinny i dodatki. Organ I instancji uchylił tę decyzję, wliczając do dochodu rodziny emeryturę wojskową, nowe zatrudnienie oraz diety za pracę za granicą, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób wliczania diet do dochodu oraz zasady obliczania dochodu w przypadku uzyskania nowych dochodów w trakcie okresu zasiłkowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego R. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją wydaną w dniu [...]r., nr [...] Burmistrz Miasta przyznał R. G. zasiłek rodzinny na dzieci od dnia [...] r. wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego.
W trakcie pobierania przez wnioskodawcę ww. świadczeń organ I instancji powziął wiadomość o tym, że zmieniła się sytuacja dochodowa wnioskodawcy. Organ ten ustalił, że R. G. od dnia [...] r. pobiera emeryturę wojskową (miesięczny dochód netto –[....] zł), od dnia [...] r. podjął nowe zatrudnienie w "E. . (dochód netto za [...] r. – [...] zł) oraz otrzymał diety za pracę za granicą (dochód za [...]
– [...] zł). Ponadto żona wnioskodawcy od dnia [...] r. podjęła zatrudnienie
w firmie "L. (dochód netto za [...] zł).
W związku z powyższym, Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] r., nr [...] w oparciu o przepis art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 2a, pkt 23 lit. b i c, pkt 24 lit. c i d, art. 5 ust. 1, 4 i 4b, art. 8 pkt 4a, pkt 6, pkt 7, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 4d, art. 24 ust. 7,
art. 25 ust.1, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), uchylił decyzję własną z dnia
[...] r., przyznającą R. G. zasiłek rodzinny wraz
z dodatkami za ww. okres.
Organ ten wskazał, że w okresie zasiłkowym[...] , trwającym od [...] r. prawo do świadczeń rodzinnych ustalone zostało na podstawie dochodu uzyskanego w roku [...], który w przypadku rodziny R. G. wyniósł [...] zł. W związku ze zmianą sytuacji dochodowej rodziny, która nastąpiła po wydaniu decyzji przyznającej zasiłki rodzinne, organ dokonał weryfikacji prawa do przyznanych świadczeń rodzinnych. Po odliczeniu w następnym okresie dochodu utraconego w wysokości [...] zł oraz doliczeniu dochodu uzyskanego w wysokości [...] zł miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, a dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł.
Burmistrz Miasta wyjaśnił, że po dokonaniu przeliczenia dochodu rodziny ustalono, że zostało przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Dochód na jednego członka rodziny przewyższył bowiem ustawową kwotę [...] zł. Tym samym wnioskodawcy nie przysługuje zasiłek rodzinny (art. 5 ust. 1 ustawy) i z tego powodu organ ten z urzędu uchylił wcześniejszą decyzję własną.
Od przedmiotowej decyzji R. G. złożył odwołanie. Wnosząc o jej uchylenie w całości podniósł, że organ bezzasadnie do dochodu zaliczył jego wynagrodzenie z tytułu diety w wysokości [...] zł, które otrzymał za wyżywienie i noclegi związane z pracą. Wskazał, że są to wydatki w całości wolne od podatku i jako kierowca nie ma obowiązku ich podawania i ewidencjonowania. W związku z błędną interpretacją przepisów przez MOPS o wliczaniu do dochodu zagranicznych diet wypłacanych dla kierowców przeznaczonych na noclegi i wyżywienie jako czynnika składowego dochodu, uchylono przyznane mu świadczenia. Na poparcie swojego stanowiska odwołujący się przytoczył wyroki sądów administracyjnych, z treści których wynika, że diety nie stanowią dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało ją w mocy.
Kolegium podało, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych szczegółowo regulują, które źródła zarobkowania oraz świadczenia pieniężne uzyskiwane przez osoby wchodzące w skład rodziny są wliczane do kryterium dochodowego. Należą do nich:
- po pierwsze przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych
w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (są one pomniejszane
o koszty uzyskania przychodu, podatek i składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne);
- po drugie dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (pomniejszany o podatek i składki do ZUS i NFZ);
- po trzecie dochody w ogóle nie podlegające opodatkowaniu, takie jak: m.in. alimenty i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zasiłki chorobowe, stypendia
o charakterze socjalnym przysługujące uczniom, a także należności ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium RP, przebywających czasowo za granicą, w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku R. G. wystąpiła przesłanka zmiany sytuacji dochodowej rodziny, mająca wpływ na prawo do świadczenia, gdyż w 2014 r. otrzymał między innymi dietę za pracę za granicą
w wysokości [...] zł za miesiąc [...] r.
Kolegium podało dalej, że z zaświadczenia pracodawcy R. G. z dnia [...] r. wynika bowiem, że za [...] r. otrzymał on wynagrodzenie (dochód netto) w wysokości [...] zł oraz diety za pracę za granicą w wysokości [...] zł. R. G. zatrudniony jest w firmie "E. jako [...]. Organ I instancji uznał, że dieta wypłacona kierowcy transportu międzynarodowego zalicza się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako uzyskana w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. W ocenie organu do takich sytuacji odnosi się art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców regulujący tę kwestię, a stanowiący, że kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego.
Kolegium zauważyło, że ww. art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczący zaliczania do dochodu członka rodziny kwot wynikających z diet otrzymywanych w związku z wykonywaniem podróży służbowej poza granicami kraju, jest różnie interpretowany przez ośrodki pomocy społecznej oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.
Organ odwoławczy podzielił jednak stanowisko organu I instancji w tej kwestii i uznał, że dochód z tytułu diety za pracę za granicą w wysokości [...] zł powinien być wliczony do ogólnego dochodu strony ubiegającej się o świadczenie rodzinne, gdyż można go zakwalifikować jako inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. należności
ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.).
Końcowo Kolegium zauważyło, że niniejszej sprawie, gdyby nawet uznać,
że dieta nie wchodzi do dochodu w myśl ustawy o świadczeniach rodzinnych, to i tak nastąpiłoby przekroczenie progu dopuszczalnego w wysokości 539 zł, gdyż pozostałe dochody doliczone jako uzyskane kształtowałyby dochód na osobę w rodzinie na poziomie [...] zł.
Na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
, wnosząc o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, oraz że jest sprzeczna z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem nie chroni rodziny wielodzietnej, będącej w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.
W ocenie R. G. przyjęty przez organy sposób obliczania kryterium dochodu potrzebnego do uzyskania świadczeń rodzinnych jest niezgodny z orzecznictwem sądów administracyjnych. Przy obliczaniu dochodu na okres zasiłkowy od [...] r.(na który wydana została decyzja nr [...]) podstawowym czynnikiem jest osiągnięty dochód za [...] r. Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r. złożył wniosek do MOPS w W. o wypłacenie dodatku do zasiłku w związku z podjęciem przez syna nauki poza miejscem zamieszkania. Posiadając ważną decyzję przyznającą świadczenia rodzinne do dnia [...] r., wniosek ten był zasadny. Tymczasem MOPS w W. w miesiącu [...] r. nie wypłacił mu świadczeń rodzinnych w wyznaczonym terminie (tj. [...]), nie powiadamiając go przy tym o przyczynie zwłoki.
R. G. podkreślił, że decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia otrzymał w dniu [...] r. Zatem wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w miesiącu wrześniu przez MOPS w W. oraz wydanie decyzji uchylającej wypłatę tych świadczeń w dniu [...] r., w ocenie skarżącego stanowi naruszenie ciągłości ważności decyzji oraz naruszenie zasady, że prawo nie może działać wstecz. Zaznaczył także, że w jego sprawie została naruszona zasada zaufania obywatela do państwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. skarżący podtrzymał skargę i zaznaczył,
że stanowią rodzinę wielodzietną, którą trudno jest utrzymać z otrzymywanego wynagrodzenia za pracę, stąd zmuszony jest starać się o pomoc. Zawsze jednak przedkłada wszystkie zaświadczenia o otrzymywanych dochodach. W jego ocenie MOPS błędnie interpretuje przepisy. Oświadczył, że koszty dojazdu z W. do S. i z powrotem wynoszą [...] złotych (odległość [...] , dojazd samochodem osobowym rodziny).
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r.1456 ze zm.) zwanej dalej "ustawą".
Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Stanowiący materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepis
art. 32 ustawy stanowi, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.
W rozpoznawanej sprawie organ uchylił decyzją z dnia [...] r. przyznane skarżącemu świadczenia rodzinne na dzieci (zasiłki rodzinne, dodatki do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, zamieszkiwania w miejscowości, w której znajduje się szkoła, oraz z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej), albowiem uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny w porównaniu z sytuacją dochodową za rok [...]. Organ wskazał, że część dochodów uzyskanych w roku [...] w okresie zasiłkowym zostało utraconych, natomiast inne dochody skarżący w okresie zasiłkowym uzyskał.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 zł. Dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2). Ustawa określa również, jakie dochody podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że w [...] r. dochód na osobę
w rodzinie skarżącego nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego. Dochód ten stanowił podstawę przyznania skarżącemu świadczeń na okres zasiłkowy od dnia [...]r. oraz dodatków do zasiłku na rok szkolny [...].
Rozważyć należało zatem, czy dochód utracony i uzyskany w trakcie okresu zasiłkowego, może mieć wpływ na prawo do świadczeń przyznanych na podstawie wysokości dochodu rodziny osiągniętego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy.
Definicję "dochodu uzyskanego" zawiera przepis art. 3 pkt 24 ustawy, który stanowi, że przez "uzyskanie dochodu" należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane zdarzeniami w tym przepisie wymienionymi, tj. zakończeniem urlopu wychowawczego, uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania, uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei " dochodem utraconym" w myśl art. 3 pkt 23 jest utrata dochodu spowodowana uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.),utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń.
Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu w rozumieniu wyżej podanym, zgodnie z ust. 4a powołanego przepisu, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód.
Organ orzekający w sprawie ustalił dochód rodziny skarżącego, w oparciu o które to ustalenia następnie uchylił decyzję przyznająca skarżącemu prawo do zasiłku wraz z dodatkami w ten sposób, że od dochodu rodziny za rok [...], wynoszącego [...] zł odliczył dochód utracony R. G. i A. G. w wysokości [...]zł a następnie doliczył dochód uzyskany przez oboje małżonków w wysokości [...] (emerytura wojskowa), z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł, z tytułu diety za wyjazd służbowy w kwocie [...] zł oraz dochód uzyskany przez A. G. z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł, co stanowiło łączną kwotę [...] zł.
Zauważyć jednak należy, że A. G. jest zatrudniona od [...] r., natomiast R. G. otrzymywał prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu ze służby od [...] r., wznowienie wypłaty emerytury nastąpiło natomiast od [...] r. Zatrudnienie skarżący podjął od [...] r., natomiast dietę wypłacono mu za [...] r.
Stosownie do przepisów ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych, w tym do zasiłków rodzinnych, uzależnione jest od wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny, uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, w przeliczeniu na osobę w rodzinie (por. art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1). Oznacza to, że ustawodawca przyjął jako kryterium uprawniające do świadczeń średni miesięczny dochód rodziny, liczony w stosunku rocznym, niezależnie od tego, czy dochód rodziny uzyskiwany był w danym roku kalendarzowym przez całe 12 miesięcy, czy też nie oraz niezależnie od tego, czy dochód ten był taki sam w poszczególnych miesiącach. Jest to niewątpliwie rozwiązanie uzasadnione, o prawie do zasiłku rodzinnego nie może bowiem decydować wysokość dochodu rodziny z jednego czy nawet dwóch lub trzech miesięcy. Nie byłoby to bowiem kryterium miarodajne dla oceny rzeczywistej sytuacji dochodowej rodziny.
Łączna kwota dochodów za cały rok podzielona przez 12 miesięcy, a następnie przez liczbę członków rodziny pozwala na ocenę sytuacji rodziny w dłuższym okresie zgodnie z ustawą.
Tak obliczony dochód decyduje o prawie do świadczeń na okres zasiłkowy zaczynający się w listopadzie następnego roku kalendarzowego i trwający do
[...] kolejnego roku kalendarzowego. Jest zatem oczywiste, że w okresie tym sytuacja dochodowa rodziny ulegać może zmianom. Ustawa przewiduje więc
w określonych sytuacjach możliwość weryfikacji danych o dochodach rodziny. Jedną
z takich sytuacji jest uzyskanie przez członka rodziny w czasie pobierania świadczeń dochodu na skutek rozpoczęcia określonej formy zarobkowania. Art. 5 ust. 4a ustawy nakazuje w tym przypadku ustalenie prawa do świadczeń na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód.
Określone w art. 5 ust. 4a doliczenie dochodu uzyskanego w celu ustalenia prawa do świadczeń nie może jednak odbywać się na innych zasadach niż określone
w art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy. Skoro przepisy te prawo do świadczeń uzależniają od średniego miesięcznego dochodu w przeliczeniu na członka rodziny za cały rok kalendarzowy, to takie same kryteria stosowane być muszą w przypadku obliczania dochodu na podstawie art. 5 ust. 4a ustawy. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający okres zasiłkowy, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. Obliczony zostanie w ten sposób dochód, o którym mowa w art. 5 ust. 4a, czyli dochód rodziny, powiększony o uzyskany dochód. Nie sposób uznać, tak jak to przyjęły organy, że o prawie do świadczeń w przypadku uzyskania dochodu w trakcie okresu zasiłkowego decydować miałby dochód z jednego miesiąca, podczas gdy zasadą przy przyznawaniu świadczeń jest ustalanie przeciętnego miesięcznego dochodu z całego roku.
Niewłaściwy obraz sytuacji dochodowej rodziny przedstawia również wliczenie do dochodu jednorazowego dochodu z tytułu diety za podróże służbowe. Jakkolwiek - zdaniem Sądu - dieta wypłacana kierowcy za podróż służbową poza granice kraju nie jest dochodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy, albowiem stanowi ona rekompensatę dla pracownika w związku z poniesionymi, zwiększonymi wydatkami w podróży zagranicznej związanymi z wyżywieniem, noclegami etc. (art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców), to nawet gdyby uznać dietę za dochód, to miał on charakter jednorazowy i nie może być traktowany tak, jakby dochód ten był uzyskiwany regularnie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję I instancji, pomimo dokonania przez organ I instancji wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 4 i 4a, oraz ich stosowania naruszyło wskazane wyżej przepisy prawa materialnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa, a także do naruszenia przepisów ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania oraz przepisów ustawy, podlegają więc uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 135 tej ustawy.
Uchylenie decyzji organów obu instancji rodzi obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji z uwzględnieniem wszystkich wskazanych wyżej uwag. Organy zobowiązane będą do ustalenia - zgodnie
z przedstawioną wykładnią przepisów art. 5 ust. 4 i 4a ustawy do ustalenia, czy kwota dochodu osiągniętego przez skarżącego w 2014 r. spowodować mogła przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, obliczanego jako średni miesięczny dochód z całego roku w przeliczeniu na członka rodziny. W uzasadnieniu decyzji organy przedstawią szczegółowo sposób ustalenia dochodu rodziny, tak by sposób obliczenia tego dochodu (jego części składowe) nie budziły wątpliwości strony oraz umożliwiały kontrolę wydanej decyzji przez Sąd.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w pkt I uchylił decyzje organów obu instancji, natomiast w pkt II orzekł w kwestii wydatków poniesionych przez skarżącego na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło