II GSK 1160/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie NSA Zofia Przegalińska Krystyna Anna Stec Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1606/13 w sprawie ze skargi W. N. na niewykonanie przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 2117/11 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.; 2. zasądza od Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Cz. na rzecz W. N. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1606/13 oddalił skargę W. N. na niewykonanie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) orzeczenia sądu w przedmiocie płatności obszarowych w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 2117/11 (wyrok z 17 kwietnia 2012 r.). Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 4 maja 2009 r. (sygn. akt III SA/GI 1560/08) uchylił zaskarżoną przez W. N. decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] listopada 2008 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z [...] stycznia 2008 r. Nr [...], którą Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. (dalej: Kierownik Biura ARiMR) odmówił przyznania W. N. płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, z uwagi na złożenie przez wnioskodawczynię (wniosek z [...] lipca 2006 r.) oświadczenia o wykonaniu zalesienia w niewłaściwym terminie. Skargę kasacyjną Dyrektora Oddziału ARiMR od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 920/09). W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy – po uchyleniu decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR nr [...]decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] stycznia 2008 r. Nr [...] – została wydana decyzja Kierownika Biura ARiMR z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] o odmowie przyznania W. N. płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, utrzymana następnie w mocy decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] października 2011 r. Nr [...], która z kolei została zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez W. N.. Wyrokiem z 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gl 2117/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że: - przy rozstrzyganiu sprawy jest związany zarówno ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi zakończonej wyrokiem NSA z 27 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 920/09), jak i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w G. z 4 maja 2009 r. (sygn. akt III SA/Gl 1560/08); – nieuzasadnione jest powoływanie się przez organy na okoliczność przekroczenia terminu 30 czerwca 2008 r. przewidzianego w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), który stanowi: "Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r.", albowiem argument ten nie był podnoszony przez organy na etapie postępowania odwoławczego w roku 2008, zakończonego decyzją organu odwoławczego z 24 października 2008 r.; – nie znajduje uzasadnienia przedstawione przez organ twierdzenie, że wykonanie wyroku WSA w G. z 4 maja 2009 r. jest niemożliwe. Skoro zarówno wspomniany wyrok, jak i wyrok NSA z 27 października 2010 r., zostały wydane po 30 czerwca 2008 r., to tym samym sądy te miały możliwość podniesienia kwestii limitów kwotowych i czasowych wynikających z art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ale tego nie uczyniły. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia; – organy nie wyjaśniły stanu faktycznego i prawnego sprawy; – organ drugiej instancji ponownie nie przekazał do sądu wraz z odpowiedzią na skargę pełnych akt sprawy. W konsekwencji WSA stwierdził niewykonanie przez Dyrektora Oddziału ARiMR wskazań zawartych w wyroku WSA w G. z 4 maja 2009 r. (sygn. akt III SA/Gl 1560/08), co skutkowało naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Skarżąca pismem z 24 sierpnia 2012 r. wezwała Dyrektora Oddziału ARiMR do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gl 2117/11) i wydania decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie zgodnie z wnioskiem. Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z 26 września 2012 r. Nr OR12-2012-3395 na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura ARiMR z 24 czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności na zalesienie oraz umorzył postępowanie administracyjne w całości wskazując, że termin określony w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r., jest terminem prawa materialnego. Ograniczenie przyznawania pomocy datą 30 czerwca 2008 r. powoduje skutek w postaci niemożności przyznania płatności. Organ drugiej instancji podkreślił, że w przypadku upływu tego terminu, organ nie jest już władny do wydania decyzji administracyjnej o charakterze merytorycznym i z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania winien orzec o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W. N. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z 26 września 2012 r. do WSA w G., który nieprawomocnym wyrokiem z 17 czerwca 2013 r. (sygn. akt III SA/Gl 1856/12) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu WSA podniósł w szczególności, że mimo jasnych wskazań Sądu co do konieczności merytorycznego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu terminowego złożenia oświadczenia o założeniu uprawy leśnej, zawartych w wyrokach WSA w G. z 4 maja 2009 r. (sygn. akt II SA/GL 1560/08) i z 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/GL 2117/11), organy cały czas uchylają się od takiego rozstrzygnięcia, a przez to dopuszczają się naruszenia art. 153 p.p.s.a. Następnie W. N. wniosła do WSA w G. skargę na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Oddziału ARiMR postępowania po wyroku z 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gl 2117/11). Na podstawie art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., wniosła: – po pierwsze – o wymierzenie Dyrektorowi Oddziału ARiMR grzywny na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych wszczętego na wniosek skarżącej z [...] lipca 2006 r. (znak sprawy: [...]), – po drugie – o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji nie podzielił wyrażonego przez skarżącą poglądu, zgodnie z którym wydanie w terminie przez organ rozstrzygnięcia sprzecznego z wskazaniami sądu administracyjnego co do sposobu i kierunku rozpoznania sprawy jest wystarczający do stwierdzenia przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, w przypadku wyroku uchylającego zaskarżony akt wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest możliwe wówczas, gdy organ pozostaje bezczynny w kontynuowaniu postępowania administracyjnego, bądź nie kończy sprawy w sposób przewidziany prawem. W rozumieniu powołanego przepisu nie zachodzi bezczynność w sytuacji, w której – tak, jak w rozpoznawanej sprawie – organ podjął rozstrzygnięcie kończące postępowanie. WSA podkreślił, że brak wykonania w kolejnym rozstrzygnięciu wskazań sądu zawartych w wyroku może być podstawą kolejnej skargi do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji zauważył, że W. N. skorzystała z takiej możliwości i wniosła do WSA w G. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z 26 września 2012 r. Sąd uznał, że na ocenę stanu bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało ono wydane. W szczególności niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu nie może skutkować ukaraniem organu grzywną. W związku z powyższym za nietrafne uznano przedstawione przez skarżącą stanowisko, według którego art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje również taką postać przewlekłości postępowania, gdy organ w powtórnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wydaje nowy akt, lecz pozostający w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku sądu. W. N. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 grudnia 2013 r. zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 154 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. – polegającą na uznaniu, że nie zachodzi przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym decyzję, w sytuacji kolejnego już uchylenia przez sąd decyzji organu administracji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 2117/11; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd nie wymierzył grzywny organowi administracji mimo, że organ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 2117/11, wiążącej również Sąd badający, czy w sprawie miała miejsce przewlekłość postępowania. Co za tym idzie, mimo, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. zamiast ją uwzględnić i wymierzyć organowi grzywnę. W związku ze wskazanymi naruszeniami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza, że podstawy skargi kasacyjnej determinują zakres kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, poza wypadkami nieważności postępowania, która w tej sprawie nie występuje, nie może z urzędu kontrolować innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podniosła zarzuty w ramach obu wymienionych podstaw kasacyjnych. Sposób sformułowania i uzasadnienia zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej uzasadnia łączne ich rozpoznanie. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy równoznaczne z wykonaniem wyroku uchylającego akt jest wydanie w terminie przez organ rozstrzygnięcia, które nie respektuje wskazań co do sposobu i kierunku rozpoznania sprawy, zawartych w wyroku sądu administracyjnego. Zdaniem WSA, w przypadku, gdy w sprawie był wydany wyrok uwzględniający skargę, to jedyną przesłanką, która warunkuje wymierzenie grzywny jest bezczynność organu rozumiana jako brak wydania rozstrzygnięcia w czasie właściwym, tj. wskazanym w wyroku sądu albo wynikającym z przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji za nietrafne uznał przedstawione przez stronę skarżącą stanowisko, według którego art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje postać przewlekłości postępowania sprowadzającą się do tego, że organ w powtórnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wydaje akt pozostający w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku sądu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 154 § 1 p.p.s.a. – w razie przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym akt strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma to, jak należy rozumieć zwrot "niewykonanie wyroku", która to okoliczność uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Rozważając przedstawione zagadnienie nie można pominąć standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja). W ocenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: ETPC), wywiedziona z art. 6 ust. 1 Konwencji norma prawna sprzeciwia się przewlekłości postępowania administracyjnego (zob. wyroki ETPC: z 22 lipca 2008 r. w sprawie Przepałkowski przeciwko Polsce ze skargi nr 23759/02, LEX nr 411773; z 9 czerwca 2009 r. w sprawie Kamecki i inni przeciwko Polsce ze skargi nr 62506/ 00, LEX nr 531001; z 4 października 2011 r. w sprawie Mularz przeciwko Polsce ze skargi nr 9834/08, LEX nr 951073; z 1 grudnia 2009 r. w sprawie Trzaskalska przeciwko Polsce ze skargi nr 34469/05, LEX nr 530148). Sąd administracyjny, wydając wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej (art. 173, art. 174 i art. 175 ust. 1 Konstytucji), jest – jako organ państwa – zobowiązany do przestrzegania prawa międzynarodowego (art. 9 Konstytucji). Nie może przy tym abstrahować od treści normy prawnej wywiedzionej przez ETPC z art. 6 ust. 1 Konwencji. Musi mieć nadto na względzie obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji) zasadę sądowej kontroli aktów i czynności organów administracji oraz wymóg spójności działania systemu władzy publicznej. Wobec powyższego zachodzi konieczność dokonania wykładni art. 154 p.p.s.a., w taki sposób, ażeby korzystanie z mechanizmu, o którym mowa w tym przepisie, prowadziło do realizacji standardów konstytucyjnych i międzynarodowych. Celem, któremu ma służyć środek prawny przewidziany w art. 154 p.p.s.a. jest skuteczne zdyscyplinowanie organu administracji w postaci skłonienia go do wykonania wyroku. Omawiana regulacja ma wzmacniać wykonywanie funkcji, jaką ma spełniać sądownictwo administracyjne (efektywna kontrola organu administracji publicznej i ochrona obywatela przed naruszeniem prawa przez organ). Konstrukcja skuteczności orzeczenia sądu administracyjnego, jak i jej zakres oraz konsekwencje nieprzestrzegania są ściśle powiązane z zasadą związania organów administracyjnych oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego, uregulowaną w art. 153 p.p.s.a. Odwołanie się do art. 153 p.p.s.a., poprzedzającego omawiany art. 154 p.p.s.a., jest podyktowane zastosowaniem także reguł wykładni systemowej – obok reguł wykładni celowościowej. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu orzeczenia oraz przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08). W przypadku, gdy sprawa ponownie trafia do organu administracyjnego – po uchyleniu decyzji tego organu przez sąd – organ ten związany jest oceną prawną wyrażoną przez ten sąd. Oznacza to, że organ nie może swobodnie – według własnego uznania – kształtować sytuacji prawnej stron postępowania. Skoro tak, to wydanie w terminie przez organ rozstrzygnięcia, które nie respektuje wskazań co do sposobu i kierunku rozpoznania sprawy, zawartych w kasacyjnym wyroku sądu administracyjnego, jest równoznaczne z niewykonaniem wyroku uchylającego akt. W konsekwencji należy stwierdzić, że niewykonaniem wyroku jest takie działanie organu po zwrocie akt administracyjnych przez sąd administracyjny, które pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku. Niewykonanie wyroku zachodzi w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji przez organ obowiązków nałożonych przez sąd. W zakresie pojęciowym niewykonania wyroku mieści się przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Analiza art. 154 p.p.s.a., dokonana przy zastosowaniu reguł wykładni celowościowej i systematycznej oraz przy uwzględnieniu standardów konstytucyjnych i międzynarodowych, pozwoliła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w rozpoznawanej sprawie stwierdzić, że norma prawna zawarta w tym przepisie przewiduje możliwość skierowania do sądu administracyjnego skargi na takie postępowanie organu mające miejsce po wydaniu wyroku uchylającego akt, które jest równoznaczne z niewykonaniem wyroku przez to, że rozstrzygnięcie wydane przez organ w ramach ponownego rozpoznawania sprawy pozostaje w jawnej sprzeczności z zawartymi w tym wyroku wskazaniami co do sposobu i kierunku rozpoznania sprawy. Przy czym z art. 154 p.p.s.a. nie wynika norma prawna zakazująca skorzystania ze skargi na niewykonanie wyroku podmiotowi, który rozstrzygnięcie sprzeczne ze wskazaniami sądu zawartymi w wyroku zaskarżył do sądu administracyjnego skargą na akt. Odmienna wykładnia art. 154 p.p.s.a. dokonana w zaskarżonym wyroku prowadzi do konkluzji, że postawiony w skardze kasacyjnej pod adresem Sądu pierwszej instancji zarzut błędnej wykładni tego przepisu jest trafny. Ze stanu sprawy przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd pierwszej instancji wynika, że w decyzji z 26 września 2012 r. wydanej po wyroku WSA w G. z 17 kwietnia 2012 r. (o sygn. akt III SA/Gl 2115/11) Dyrektor Oddziału ARiMR – z powołaniem się na art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności na zalesianie z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania, wynikającą z okoliczności, że w przedmiotowej sprawie z dniem 30 czerwca 2008 r. został przekroczony termin do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Sądowi pierwszej instancji znane było – przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – stanowisko WSA w G., który w wyroku z 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gl 2117/11) wyraźnie podkreślił, że w świetle zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a. niezasadne było powoływanie się przez Dyrektora Oddziału w decyzji z [...] października 2011 r. na art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, skoro sądy administracyjne w swoich rozstrzygnięciach (wyrok WSA w G. z 4 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1560/08, wyrok NSA z 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 920/09) nie podnosiły kwestii limitów kwotowych i czasowych wynikających z art. 5 ust. 3a tej ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z bezspornego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego niewątpliwie wynika, że okoliczność, iż podjęte w decyzji z [...] września 2012 r. przez Dyrektora Oddziału ARiMR rozstrzygnięcie pozostaje w jawnej sprzeczności ze wskazaniami co do sposobu i kierunku rozpoznania sprawy, zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gl 2117/11), świadczy o tym, że organ ten doprowadził do sytuacji, w której zaistniał stan równoznaczny z niewykonaniem tego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., rozpoznając sprawę ponownie powinien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną. Dodać także trzeba, że jak wiadomo Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu, wyrok WSA w G. z 17 czerwca 2013 r. (sygn. akt III SA/Gl 1856/12) jest obecnie prawomocny, gdyż skarga kasacyjna wywiedziona przez Dyrektora Oddziału ARiMR została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II GSK 276/14). W związku z tym obawy Sądu pierwszej instancji co do potencjalnie różnej oceny działania organu administracji publicznej w aspekcie jego związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku sądu przestały być, niezależnie od ich zasadności, aktualne. Sąd pierwszej instancji powinien także rozważyć okoliczności uzasadniające wymierzenie organowi grzywny, w szczególności długość postępowania i charakter naruszeń. Uwzględnić przy tym należy okoliczność, że w wyroku z 17 kwietnia 2012 r. (sygn. III SA/Gl 2117/11), którego niewykonania dotyczy zarzut skargi, WSA w G. stwierdził niewykonanie przez organ wskazań zawartych w wyroku tego Sądu z 4 maja 2009 r. (sygn. akt III SA/Gl 1560/08) i w konsekwencji stwierdził naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji winien rozważyć także, czy i w jaki sposób powyższe okoliczności rzutują na ocenę postępowania organu jako rażąco naruszającego prawo. Na potrzeby ustalenia wysokości grzywny Sąd pierwszej instancji powinien także zbadać i ocenić przyczyny działania organu wbrew wytycznym zawartym w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, prowadzące w konsekwencji do niewykonania wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w myśl art. 203 pkt 1 p.p.s.a.