III SA/Wa 3005/14
WyrokWSA w Warszawie2015-07-08
Skład orzekający: Sylwester Golec, Bożena Dziełak, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu finansowego z przyczyn leżących po stronie leasingobiorcy, w szczególności w wyniku szkody całkowitej lub utraty przedmiotu leasingu, leasingodawca powinien wystawić fakturę korygującą do pierwotnie wystawionej faktury dokumentującej wydanie przedmiotu leasingu, zmniejszając podstawę opodatkowania do wysokości kwot faktycznie otrzymanych od leasingobiorcy?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów, że kwoty należne od leasingobiorcy lub ubezpieczyciela w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu finansowego, nawet jeśli nazwane 'odszkodowaniem', stanowią zapłatę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Faktura korygująca może być wystawiona jedynie w ściśle określonych przypadkach, w tym w przypadku zwrotu towarów lub zwrotu zapłaty, co nie ma miejsca w przypadku szkody całkowitej lub utraty przedmiotu leasingu. Dopiero w sytuacji zwrotu przedmiotu leasingu z powodu zalegania z opłatami przez leasingobiorcę, możliwe jest wystawienie faktury korygującej.Stan faktyczny
Spółka R. S.A. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości wystawienia faktury korygującej do faktury dokumentującej wydanie przedmiotu leasingu w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu finansowego z winy leasingobiorcy (np. szkoda całkowita, utrata przedmiotu, zaleganie z opłatami). Spółka uważała, że otrzymywane kwoty mają charakter odszkodowawczy i powinna móc skorygować podstawę opodatkowania. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że kwoty te stanowią zapłatę z tytułu dostawy towaru, a faktura korygująca jest możliwa tylko w określonych przypadkach, m.in. przy zwrocie towaru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 maja 2014 r. nr IPPP1/443-249/14-2/AS w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
R. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwana Skarżącą) złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie w zakresie możliwości wystawienia faktury korygującej do pierwotnie wystawionej faktury dokumentującej wydanie przedmiotu leasingu w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie leasingobiorcy.
Skarżąca wyjaśniła, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy m.in. usługi leasingu finansowego. Umowy leasingu finansowego są zawierane na czas oznaczony i spełniają warunki określone w art 17f ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej zwana u.p.d.o.p.), co oznacza, że odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej przedmiotu leasingu w podstawowym okresie trwania umowy leasingu będzie dokonywał. Z pierwszym dniem po zakończeniu umowy leasingu finansowego, w przypadku wypełnienia przez Korzystającego wszystkich zobowiązań wynikających z tej umowy, Skarżąca przenosi na Korzystającego własność przedmiotu leasingu. Z punktu widzenia podatku VAT, Skarżąca wydając przedmiot leasingu Korzystającemu dokonuje dostawy towarów, która potwierdzona jest wystawieniem przez Skarżącą faktury VAT na pełną wartość przedmiotu leasingu wraz z podatkiem należnym VAT według właściwej stawki podatku VAT.
Niekiedy jednak, umowy leasingu finansowego wygasają lub zostają rozwiązane - z winy Korzystającego - przed upływem terminu, na jaki zostały zawarte. Do takich okoliczności należy między innymi stwierdzenie szkody całkowitej, utraty przedmiotu leasingu (np. w wyniku kradzieży), bądź windykacji i sprzedaży przedmiotu leasingu osobie trzeciej lub Korzystającemu na skutek zaprzestania regulowania płatności rat leasingowych przez Korzystających. Zgodnie z Obowiązującymi Warunkami Umowy Leasingu Finansowego (dalej jako OWULF) stanowiącymi integralną część umowy leasingu, w przypadku wygaśnięcia umowy na skutek wystąpienia szkody całkowitej Korzystający może być zobowiązany do zapłaty na rzecz Skarżącej jednorazowego odszkodowania równego różnicy pomiędzy wartością odszkodowania wypłaconego przez firmę ubezpieczeniową Finansującemu a tzw. Kwotą Zdyskontowaną, bądź odszkodowania będącego ekwiwalentem Kwoty Zdyskontowanej powiększonej o koszty związane z likwidacją szkody (w przypadku odmowy wypłaty przez firmę ubezpieczeniową). Kwota Zdyskontowana, zgodnie z OWULF, oznacza powstającą w przypadku wygaśnięcia lub wypowiedzenia Umowy Leasingu należność Finansującego, stanowiącą sumę zdyskontowanych Okresowych Opłat Leasingowych netto, których termin płatności nie nastąpił do dnia wygaśnięcia lub wypowiedzenia Umowy Leasingu.
Ponadto, zgodnie z OWULF, Skarżąca może wypowiedzieć umowę leasingu z winy Korzystającego (gdy np. Korzystający pozostaje w zwłoce w zapłacie Wstępnej Opłaty Leasingowej lub jednej Okresowej Opłaty Leasingowej i pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu zapłaty - Korzystający nie uiścił ich).
W przypadku wypowiedzenia Umowy Leasingu z uwagi m.in. na zaleganie przez Korzystającego z opłatami leasingowymi, Korzystający jest zobowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie wyznaczonym przez Finansującego, zwrócić kompletny Przedmiot Leasingu na swój koszt i ryzyko w miejsce wskazane przez Finansującego na terenie Polski wraz ze wszystkimi instrukcjami obsługi i innymi dokumentami związanymi z Przedmiotem Leasingu, wolny od wad fizycznych oraz oznaczeń Korzystającego. Niezależnie od tego Finansujący jest uprawniony do odbioru Przedmiotu Leasingu na koszt Korzystającego z miejsca znajdowania się Przedmiotu Leasingu bez potrzeby uzyskiwania odrębnej zgody Korzystającego. W przypadku, gdy po wypowiedzeniu Umowy Leasingu uzyskana przez Finansującego cena sprzedaży netto Przedmiotu Leasingu albo wartość rynkowa netto Przedmiotu Leasingu ustalona przy przekazaniu Przedmiotu Leasingu innemu korzystającemu lub wartość rynkowa netto przyjęta w przypadku przejęcia na potrzeby własne, po potrąceniu kwoty netto kosztów poniesionych przez Finansującego w związku z odebraniem Przedmiotu Leasingu, jego wyceną, naprawą, usunięciem oznaczeń Korzystającego, ubezpieczeniem, przechowaniem, konserwacją lub sprzedażą jest niższa od Kwoty Zdyskontowanej, wówczas Korzystający jest zobowiązany zapłacić Finansującemu różnicę, niezależnie od wszelkich innych wymagalnych wierzytelności głównych i ubocznych Finansującego wobec Korzystającego.
Prawo do żądania przez Skarżącą określonych kwot z tytułu przedterminowego wypowiedzenia umowy z winy Korzystającego, bądź jej wygaśnięcia, ma na celu zabezpieczenie interesów Skarżącej i zrekompensowanie jej straty z tytułu korzyści, które mogłaby uzyskać w przypadku, gdyby nie doszło do wcześniejszego zakończenia umowy leasingu. Powyższe, w ocenie Skarżącej, potwierdza odszkodowawczy charakter wypłacanych kwot. Kwoty wypłacane przez Korzystającego w opisanych sytuacjach mają więc charakter odszkodowawczy i nie stanowią zapłaty za jakiekolwiek świadczenie.
Skarżąca wskazała, że odszkodowawczy charakter wpłat dokonywanych przez Korzystającego potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2006 r. dotyczącym Skarżącej (sygn. akt II FSK 699/05).
Na tle powyższego Skarżąca spytała czy w przypadku wygaśnięcia, bądź przedterminowego rozwiązania umowy leasingu finansowego, w szczególności na skutek wystąpienia szkody całkowitej, utraty przedmiotu leasingu lub gdy umowa wygasa bądź jest rozwiązana z winy Korzystającego, Skarżąca powinna wystawić korektę faktury VAT dokumentującej wydanie przedmiotu leasingu i wykazać obrót jedynie w wysokości kwot faktycznie otrzymanych od Korzystającego?
Zdaniem Skarżącej, wygaśnięcie umowy leasingu finansowego w czasie jej trwania, bądź przedterminowe jej rozwiązanie przez Spółkę, w szczególności na skutek wystąpienia szkody całkowitej, utraty przedmiotu leasingu lub gdy umowa wygasa bądź jest rozwiązana z winy Korzystającego, spowoduje konieczność wystawienia korekty faktury VAT dokumentującej transakcję dostawy w ramach leasingu finansowego.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 26 maja 2014 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko Minister Finansów podkreślił, że w niniejszej sprawie istotne jest ustalenie, czy opisane w stanie faktycznym zdarzenia losowe powodujące wygaśnięcie bądź przedterminowe rozwiązanie umowy leasingu z winy leasingobiorcy powodują możliwość dokonania korekty wysokości podstawy opodatkowania ww. dostawy do wysokości kwot faktycznie otrzymanych od korzystającego.
Minister Finansów wskazał na art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm. dalej zwana u.p.t.u), z którego wynika, że podstawą opodatkowania jest co do zasady wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy lub osoby trzeciej. W takim przypadku mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną -- świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Minister wyjaśnił, że termin "odszkodowanie" jest pojęciem niezdefiniowanym w u.p.t.u., wobec czego odwołał się do art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121). W ocenie Ministra Finansów w analizowanej sprawie kwoty określane przez Skarżącą, jako "odszkodowanie" uiszczane są w związku z dokonaną czynnością dostawy - leasingu finansowego. Strony zawarły umowę dostawy, ta zaś na gruncie przepisów u.p.t.u. została zrealizowana z momentem wydania towaru. Opisane przez Skarżącą zdarzenia, które doprowadziły do wygaśnięcia czy rozwiązania umowy leasingowej nie mają znaczenia dla uznania, że umowa dostawy została na gruncie ustawy VAT wykonana. Jej aspekt ekonomiczny zrealizował się bowiem z chwilą wydania przedmiotu leasingu. Zatem wszelkie wpłaty, które wynikają z postanowień umowy leasingowej do jakich zobowiązany jest korzystający z przedmiotu leasingu należy uznać jako stanowiące odpłatność z tytułu dokonanej dostawy. Zdaniem Ministra Finansów, kwoty przekazane na rzecz leasingodawcy po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy z tytułu stwierdzenia szkody całkowitej, utraty przedmiotu leasingu, bądź zalegania z opłatami, stanowią zwykłą płatność, będącą elementem zawartej umowy leasingu finansowego (dostawy towaru), która została jednorazowo objęta opodatkowaniem w chwili wydania towaru (przedmiotu leasingu) i pomimo wygaśnięcia lub rozwiązania umowy leasingu na podstawie ww. sytuacji, kwoty te stanowią kwotę należną z tytułu dokonania dostawy. Przedmiotowe kwoty w momencie ich wpłaty nie mają wpływu na wcześniejsze rozliczenie dokonanej dostawy, w tym na wysokość podstawy opodatkowania i kwoty podatku.
Zatem w ocenie Ministra Finansów w wyniku przedterminowego zakończenia umowy leasingu finansowego w przypadku szkody całkowitej, bądź utraty przedmiotu leasingu nie zachodzą podstawy uzasadniające dokonanie korekty faktury, gdyż nie dochodzi do zwrotu przedmiotu leasingu, ani też nie są spełnione inne przesłanki określone w art. 106j ust. 1 u.p.t.u.
W przypadku natomiast przedterminowego zakończenia umowy leasingu w wyniku zalegania przez korzystającego z opłatami leasingowymi, gdzie jak wskazała Skarżąca dochodzi do zwrotu przedmiotu leasingu i zmniejszenia podstawy opodatkowania, zastosowanie znajdzie art. 29a ust. 10 u.p.t.u. Wówczas Skarżąca winna stosownie do art. 106j pkt 3 u.p.t.u. wystawić fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania do kwoty należności wymaganych od korzystającego do dnia przedterminowego zakończenia umowy, łącznie z kwotami, określanymi przez Skarżącą jako "odszkodowawcze", a stanowiące zapłatę w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. z tytułu dostawy towarów (leasingu finansowego).
Zdaniem Ministra Finansów powołany przez Skarżącą wyrok NSA z dnia 30 maja 2006 r. sygn. II FSK 699/05 rozstrzyga w zakresie wykładni art. 12 ust. 3 i 3c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i nie znajduje zastosowania w sprawie.
Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 11 lipca 2014 r. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
Skarżąca nie zgadzając się z wydaną interpretacją złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Interpretacji zarzuciła naruszenie art. 29a ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędne uznanie, że odszkodowanie uzyskane od leasingobiorcy z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie leasingobiorcy będzie elementem zapłaty w rozumieniu tego artykułu; naruszenie art. 106j ust. 1 u.p.t.u. poprzez uznanie, iż możliwość wystawienia faktury korygującej do pierwotnie wystawionej faktury w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie leasingobiorcy jest zależne od otrzymania zwrotu przedmiotu leasingu.
W ocenie Skarżącej Minister Finansów błędnie oparł swoją interpretację jedynie na wykładni językowej, całkowicie pomijając cel oraz charakter realizowanych w ramach umowy świadczeń, co ma wpływ na ocenę skutków podatkowych. Zdaniem Skarżącej kwoty z tytułu odszkodowania nie stanowią części zapłaty w ramach umowy leasingu finansowego w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. W sprawie podstawą i istotą z prawnego punktu widzenia oraz celem ekonomicznym wypłaty odszkodowania nie jest uregulowanie płatności z tytułu umowy leasingu, ale wyrównanie szkód, jakie leasingodawca poniósł z powodu zaistniałego zdarzenia. Skarżąca wskazała, iż szkody te nie mogą być utożsamiane jedynie z wartością nieotrzymanych płatności z tytułu umowy leasingu. W związku ze zdarzeniami, które doprowadziły do wygaśnięcia lub rozwiązania umowy leasingu przed terminem Skarżąca zobowiązana była bowiem do poniesienia dodatkowych kosztów lub wykorzystania dodatkowych zasobów. Odszkodowanie ma więc na celu zrekompensowanie poniesionych strat, a na jego wysokość mają wpływ nie tylko nieotrzymane płatności, ale również dodatkowe koszty przekładające się na straty, na jakie narażona była Skarżąca w związku z zaistniałymi zdarzeniami. Zdaniem Skarżącej nie można utożsamiać kwot otrzymanych z tytułu odszkodowania z płatnościami w ramach umowy leasingu.
Ponadto w ocenie Skarżącej Minister Finansów niesłusznie wywnioskował z art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz art. 106j ust. 1 u.p.t.u., że w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z winy Korzystającego kluczowy dla możliwości korekty obrotu określonego w pierwotnej fakturze będzie fizyczny zwrot przedmiotu leasingu.
Zdaniem Skarżącej możliwość wystawienia faktury korygującej nie powinna być uzależniona od zwrotu towaru, gdy efektywnie w ramach umowy leasingu finansowego dochodzi (w sposób faktyczny) do świadczenia usług rozliczanych w okresach.
Skarżąca podkreśliła, że powinna mieć prawo do skorygowania wysokości zobowiązania podatkowego w związku ze zmianą wysokości ostatecznie otrzymanych należności z tytułu zrealizowanej umowy leasingu. Celem faktury korygującej jest bowiem wykazanie ostatecznej wysokości podstawy opodatkowania. Możliwość taka jest zgodna z jedną z podstawowych zasad podatku VAT - zasadą neutralności.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontroli Sądu w rozpoznanej sprawie poddano interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 maja 2014 r., w której uznał on za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy co do możliwości wystawienia faktury korygującej do pierwotnie wystawionej faktury dokumentującej wydanie przedmiotu leasingu w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie leasingobiorcy.
Jak wynika z treści wniosku, w opisanym w nim stanie faktycznym należało rozróżnić dwie sytuacje: pierwszą, gdzie umowa leasingu finansowego wygasa na skutek wystąpienia szkody całkowitej; drugą, gdzie Skarżąca wypowiada umowę leasingu finansowego z winy Korzystającego, gdyż ten np. zalega z opłatami leasingowymi. Elementem różniącym obie sytuacje jest to, że w drugiej sytuacji Korzystający zwraca kompletny przedmiot leasingu Skarżącej. Ich elementem wspólnym jest natomiast to, że w obu przypadkach Korzystający (na zasadach wynikających z Obowiązujących Warunków Umowy Leasingu Finansowego) może być zobowiązany do zapłaty różnicy. Różnica w pierwszym przypadku obejmuje kwotę pomiędzy wartością odszkodowania wypłaconego przez firmę ubezpieczeniową Finansującemu a tzw. Kwotą Zdyskontowaną, bądź ekwiwalent Kwoty Zdyskontowanej powiększonej o koszty związane z likwidacją szkody w razie odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. Kwotę Zdyskontowaną stanowi należność Finansującego, obejmująca sumę zdyskontowanych Okresowych Opłat Leasingowych netto, których termin płatności nie nastąpił do dnia wygaśnięcia lub wypowiedzenia umowy leasingu. Kwotę różnicy należnej Finansującemu w takim przypadku wnioskodawca określił mianem "odszkodowania", stosownie do Obowiązujących Warunków Umowy Leasingu Finansowego. Różnica w drugim przypadku obejmuje, niezależnie od innych wymagalnych należności głównych i ubocznych, kwotę między ceną sprzedaży netto przedmiotu leasingu albo wartością rynkową netto przedmiotu leasingu ustaloną przy przekazaniu tego przedmiotu innemu Korzystającemu lub wartością rynkową netto przyjętą w przypadku przejęcia na potrzeby własne (po potrąceniu kwoty netto kosztów poniesionych przez Finansującego w związku z odebraniem przedmiotu leasingu, jego wyceną naprawą, usunięciem oznaczeń Korzystającego, ubezpieczeniem, konserwacją lub sprzedażą) a Kwotą Zdyskontowaną, jeśli cena jest niższa od Kwoty Zdyskontowanej.
Na tym tle powstał problem oceny, czy opisane we wniosku zdarzenia powodują możliwość dokonania korekty podstawy opodatkowania przy dostawie, jaką jest umowa leasingu finansowego – do wysokości kwot faktycznie otrzymanych od Korzystającego. Innymi słowy, czy należności otrzymywane przez Finansującego stanowią odszkodowanie, czy zwykłą płatność.
Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów, że mamy w tym przypadku do czynienia z zapłatą w rozumieniu art. 29a ust. 1 up.t.u.
Zgodnie z tym przepisem, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Przepis ten, wraz użytym w nim sformułowaniem "wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej" odpowiada treści art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1). Przepisy obu aktów prawnych dają wyraz zasadzie, że podstawa opodatkowania dla celów VAT stanowi wartość subiektywną, czyli wynagrodzenie należne od dostawcy z tytułu danej transakcji, co znajduje odzwierciedlenie w sformułowaniu "otrzymał lub ma otrzymać" (J. Martini (red.), Dyrektywa VAT 2006/112/WE, Wrocław 2010, s. 417-418). Zapłata jest więc kwotą bądź wartością, na którą strony się umówiły, czyli kwotą, którą podatnik ma otrzymać od nabywcy towarów lub usług (bądź wartością, na którą strony wyceniają swoje świadczenia wzajemne). Tym samym kwotę należną stanowi całość świadczenia należnego od nabywcy, a nie kwota faktycznie przez niego zapłacona (A. Bartosiewicz, VAT. Komentarz Lex, lex/el, uw. 11 do art. 29a). Nie jest przy tym istotne, czy wynagrodzenie (zapłata) zostało uiszczone podatnikowi przez nabywcę towaru, czy przez podmiot trzeci (J. Martini (red.), op.cit., s. 418, A. Bartosiewicz, op.cit., uw. 10 do art. 29a). W konsekwencji nie ma znaczenia, kto faktycznie pokrywa koszty związane z wykonaniem czynności opodatkowanej; zapłatę stanowi wszelka korzyść majątkowa, jaką podatnik uzyska lub ma uzyskać w związku z tym, że czynności opodatkowanej dokonał.
Zatem fakt, że wnioskodawca kwoty należne przypadające od nabywcy towaru (Korzystającego) i/lub ubezpieczyciela (w razie wygaśnięcia umowy leasingu z powodu szkody całkowitej) określa mianem "odszkodowania", nie oznacza, że mogą one być tak kwalifikowane z punktu widzenia prawa podatkowego. Obowiązek ich zapłaty powstaje bowiem "z tytułu sprzedaży" i jest realizowany przez nabywcę (korzystającego) i/lub osobę trzecią (ubezpieczyciela). Nie zmienia tej oceny okoliczność, że wnioskodawca zmuszony jest wykazać aktywność w dochodzeniu kwot różnicy w celu ich faktycznego otrzymania.
Przyczyny wystawienia faktury korygującej wymienia enumeratywnie przepis art. 106j ust. 1 u.p.t.u. Zgodnie z jego treścią, w przypadku gdy po wystawieniu faktury:
1) udzielono obniżki ceny w formie rabatu, o której mowa w art. 29a ust. 7 pkt 1,
2) udzielono opustów i obniżek cen, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1,
3) dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
4) dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
5) podwyższono cenę lub stwierdzono pomyłkę w cenie, stawce, kwocie podatku lub w jakiejkolwiek innej pozycji faktury
- podatnik wystawia fakturę korygującą.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazał w interpretacji, że "w wyniku przedterminowego zakończenia umowy leasingu finansowego w przypadku szkody całkowitej, bądź utraty przedmiotu leasingu, nie zachodzą podstawy uzasadniające dokonanie korekty faktury, gdyż nie dochodzi do zwrotu przedmiotu leasingu, ani nie są spełnione inne przesłanki określone w art. 106j ust. 1 ustawy". Natomiast w przypadku przedterminowego zakończenia umowy leasingu w wyniku zalegania przez korzystającego z opłatami leasingowymi, gdzie dochodzi do zwrotu przedmiotu leasingu i zmniejszenia podstawy opodatkowania, zachodzi podstawa do wystawienia faktury korygującej, zmniejszającej podstawę opodatkowania do kwoty należności wymagalnych od korzystającego do dnia przedterminowego zakończenia umowy łącznie z kwotami tytułem "zapłaty", określonymi przez wnioskodawcę jako "odszkodowawcze" (s. 8 interpretacji).
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 106j ust. 1 pkt 3 i art. 29 ust. 10 ustawy.
Sąd nie podziela argumentów skargi, że możliwość wystawienia faktury korygującej nie powinna być uzależniona od zwrotu towaru, bowiem leasing finansowy jest jedynie uznawany za dostawę towarów dla celów VAT, a więc zaprzestanie wykonywania usługi leasingu finansowego powinno być rozumiane jako odwrócenie dostawy towaru proporcjonalnie do okresu, w którym usługa nie jest świadczona. Poza tym, zdaniem Skarżącej, o odszkodowawczym charakterze wypłat świadczy ich cel wyrównania szkód, jakie Finansujący poniósł, co potwierdza stanowisko NSA w wyroku z 30 maja 2006 r., II FSK 699/05. Zdaniem Sądu, wyrok ten, dotyczący momentu rozpoznania przychodu z tytułu odszkodowań umownych w leasingu, nie przeczy przyjętemu w rozpoznanej sprawie poglądowi, że wypłaty te stanowią element zapłaty w rozumieniu art. 29a u.p.t.u. Stanowisko organu co do możliwości wystawienia faktury korygującej znajduje natomiast pełne oparcie w przepisie art. 10 ust. 1 u.p.t.u.
Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdza, że analogiczny, jak w rozpoznanej sprawie, podgląd wyrażono w prawomocnym wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 marca 2012 r., I SA/Wr 1304/11 (CBOSA) i Sąd w pełni go aprobuje. Zdaniem Sądu, uznano tam trafnie, że "zdarzenia na jakie powołuje się strona, które doprowadziły do wygaśnięcia czy rozwiązania umowy leasingowej i w ostateczności nie doszło do przeniesienia prawa własności leasingowego przedmiotu zgodnie z przepisami prawa cywilnego nie mają znaczenia dla uznania, iż umowa dostawy została na gruncie ustawy o VAT wykonania. Przepisy prawa podatkowego charakteryzują się pewną odrębnością od innych gałęzi prawa. Należy wskazać, że jednym z podstawowych warunków odpowiedniego stosowania prawa podatkowego jest właściwe oddzielenie zagadnień podatkowych od cywilnoprawnych przy analizie stanów faktycznych związanych z opodatkowaniem. Stosowanie prawa to przede wszystkim określenie konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego, wiązanie ustaleń faktycznych w rozpatrywanej sprawie z normą prawa podatkowego VAT. Wyrazem powyższego jest odmienna definicja dostawy towarów na gruncie VAT, która dla skutecznego jej zrealizowania wymaga jedynie ,,przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel". Powyższe zaś skutkować musi uznaniem, że wszelkie wpłaty, które wynikają z postanowień umowy leasingowej do jakich zobowiązany jest korzystający z przedmiotu leasingu należy uznać jako stanowiące odpłatność z tytułu dokonywanej dostawy. Fakt, że nazwane one zostały w umowie jako ,,odszkodowanie" czy też ,,rozliczenie" i na gruncie prawa cywilnego mają charakter odszkodowawczy nie podważa stanowiska, iż na gruncie ustawy o VAT stanowią odpłatność z tytułu skutecznie zrealizowanej umowy dostawy". Zdaniem Sądu, "jej aspekt ekonomiczny zrealizował się bowiem z chwilą wydania przedmiotu leasingu", zaś "nie uiszczone opłaty leasingowe po zdarzeniach opisanych w stanie faktycznym tj. wygaśnięcia lub rozwiązania umowy nie zwalniają leasingobiorcy od ich zapłaty, zaś konieczność ich uiszczenia wynika przede wszystkim z wykonania umowy dostawy w jej aspekcie ekonomicznym, finansowym zrealizowanej z momentem kiedy powstał obowiązek podatkowy w podatku VAT. Nadal pomimo wygaśnięcia czy rozwiązania umowy leasingowej finansujący winien otrzymać całość wynagrodzenia wynikającego z umowy".
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło