III SA/Wa 1280/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-10
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Elżbieta Olechniewicz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka niemająca osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa, jest zobowiązana do złożenia deklaracji VAT-7 za miesiąc, w którym nastąpiło wniesienie wkładu, uwzględniając czynności dokonane przez osobę fizyczną przed wniesieniem przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Spółka niemająca osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa, wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki związane z tym przedsiębiorstwem, w tym obowiązek zaewidencjonowania i wykazania w deklaracji podatkowej transakcji z nim związanych. Oznacza to, że spółka powinna złożyć odrębną deklarację VAT za miesiąc, w którym nastąpiło wniesienie wkładu, uwzględniając czynności związane z aportowanym przedsiębiorstwem od daty jego wniesienia. Osoba fizyczna, która wniosła aport, nadal jest podatnikiem VAT i jest zobowiązana do złożenia deklaracji za okres przed wniesieniem przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Spółka L. wniosła skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka, która prowadzi działalność w zakresie ochrony środowiska, otrzymała wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa od osoby fizycznej. Spółka uważała, że powinna złożyć jedną deklarację VAT za październik 2012 r., obejmującą czynności zarówno osoby fizycznej przed wniesieniem aportu, jak i spółki po wniesieniu aportu. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że osoba fizyczna i spółka powinny złożyć odrębne deklaracje.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, stwierdzenie, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015 r. sprawy ze skargi L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. (dawniej L. sp. z o.o sp.k.) na interpretację indywidualną Minister Finansów z dnia 30 stycznia 2013 r. nr IPPP2/443-1257/12-2/DG w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. (dawniej L. sp. z o.o sp.k.) kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. L. Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. (dawniej: L. Sp. z o.o. spółka komandytowa, zwana dalej: "Spółką"), wnioskiem z 10 grudnia 2012r. zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług (dalej zwany: "VAT").
Z opisu stanu faktycznego zawartego w ww. wniosku wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w szeroko rozumianym zakresie ochrony środowiska (w tym głownie transportu materiałów niebezpiecznych dla środowiska). Do Spółki 16 października 2012r. przystąpił R. P. (dalej zwany: "Przedsiębiorcą") jako komandytariusz, który na pokrycie swojego udziału w Spółce wniósł wkład niepieniężny w postaci prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, w ramach którego wykonywał działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo obejmowało zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie składniki majątku przedsiębiorstwa przeszły na Spółkę i od tego dnia stały się jej własnością. Przedsiębiorca, do wniesienia wkładu, był czynnym podatnikiem VAT rozliczającym się za okresy miesięczne. Spółka od 16 października 2012r. wykonuje takie same czynności opodatkowane, jak Przedsiębiorca przed wniesieniem ww. aportu i jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynny. W konsekwencji jedynie do 15 października 2012r. czynności opodatkowane wykonywał Przedsiębiorca w ramach ww. przedsiębiorstwa. Od 16 października 2012r. do zakończenia tego miesiąca nie wykonał on czynności podlegających opodatkowaniu VAT i innych czynności podlegających opodatkowaniu VAT, czyli takich, które nie byłyby związane z prowadzeniem Przedsiębiorstwa. Od 1 do 15 października 2012r. również Spółka nie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu; czynności te rozpoczęła od 16 października 2012r. - po nabyciu w. przedsiębiorstwa.
W związku z tym Spółka zapytała czy w deklaracji VAT-7 za październik 2012r. powinna wykazać sumę: wartości (obrotów, VAT należnego, nabycia oraz VAT naliczonego) wynikających z czynności dokonywanych przez Spółkę w ramach przedsiębiorstwa do 15 października 2012r. oraz wartości (obrotów, VAT należnego, nabycia i VAT naliczonego) wynikających z czynności dokonywanych w całym październiku 2012r. (również w ramach nabytego ww. przedsiębiorstwa od 16 października do zakończenia miesiąca)? Inaczej mówiąc, czy Spółka jest zobowiązana do złożenia deklaracji VAT-7 za październik 2012r., które uwzględniają także wartości wynikające z czynności opodatkowanych VAT dokonywanych przez Przedsiębiorcę w ramach ww. przedsiębiorstwa przed wniesieniem go do Spółki tytułem aportu?
W ocenie Spółki zbycie przedsiębiorstwa oznacza, że Spółka - jako jego nabywca w związku z wniesieniem wkładu niepieniężnego na pokrycie udziału w Spółce - wstąpiła z dniem wniesienia wkładu - 16 października 2012r. we wszystkie przewidziane przepisami prawa podatkowego prawa i obowiązki związane z nabytym przedsiębiorstwem. Spółka jako jedyna powinna złożyć deklarację VAT-7 za październik 2012r. Wskazuje na to wyraźnie treść art. 93a § 2 pkt 2 w związku z art. 93a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., zwana dalej: "O.p."), które będą miały zastosowanie w sprawie. Do obowiązków związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy obowiązek złożenia deklaracji VAT w zakresie jego działalności. Przepisy ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 177. poz. 1054 ze zm.) zwana dalej: "u.p.t.u.") nie dopuszczają możliwości składania dwóch lub więcej deklaracji VAT-7 za ten sam okres rozliczeniowy przez jednego podatnika. Nie ma więc podstaw, aby Przedsiębiorca musiał złożyć odrębną deklarację VAT-7 za październik 2012r. w zakresie działalności przedsiębiorstwa, ponieważ deklaracje złoży Spółka i obejmie nią wszystkie czynności mające miejsce w październiku 2012r. Rozwiązanie to nie jest sprzeczne z żadnym z przepisów u.p.t.u. W stanie faktycznym mamy do czynienia ze specyficzną sytuacją prawną, w której dochodzi do sukcesji praw i obowiązków podatkowych, ale tylko obejmujących część działalności podatnika. Sukcesor przejmuje mianowicie te prawa i obowiązki, które są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa osoby fizycznej. Oczywiście może to dotyczyć też tylko takich praw i obowiązków, których "nosicielem" może być spółka nabywająca wkład, zatem z oczywistych względów sukcesja jest wykluczona w odniesieniu do praw i obowiązków podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, jako że spółka osobowa nie jest podatnikiem tego podatku. Sukcesja jednak w pełnej rozciągłości dotyczy praw i obowiązków w u.p.t.u.
2. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 30 stycznia 2013r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, przytaczając na wstępie treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 1 u.p.t.u. i art. 93a § 1 i 2 pkt 2 O.p.
Minister Finansów uznał, że wszystkie elementy stanu faktycznego mające znaczenie prawnopodatkowe wystąpiły w październiku 2012r. u dwóch niezależnych - o odrębnym bycie - podmiotów i deklaracje składane za ten miesiąc winny odzwierciedlać ten stan. Na przedsiębiorcy wnoszącym ww. aport z momentem wniesienia przedsiębiorstwa do Spółki - 16 października 2012r. i zaprzestaniem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu nadal ciążą obowiązki w zakresie VAT i w związku z zakończeniem działalności gospodarczej jest zobowiązany, zgodnie z art. 14 u.p.t.u., sporządzić spisu z natury towarów podlegających opodatkowaniu i stosownego rozliczenia, zgodnie z art. 99 u.p.t.u., zaś do dnia wniesienia jest odrębnym podatnikiem VAT, wystawiającym i otrzymującym we własnym imieniu faktury i prowadzącym ewidencję na potrzeby sporządzenia deklaracji VAT, która jest potwierdzeniem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu w danym okresie rozliczeniowym. Czynności te od 1-15 października 2012r., za który jest składana deklaracja, wykonywane były przez Przedsiębiorcę - odrębnego podatnika, posiadającego odrębną podmiotowość podatkową, na którym to za okres sprzed wniesienia przedsiębiorstwa, ciążą określone obowiązki, w tym obowiązek złożenia deklaracji VAT. Osoba fizyczna po wniesieniu aportem swojego przedsiębiorstwa do innego podmiotu w rozumieniu przepisów u.p.t.u. jest nadal podatnikiem do momentu dokonania zgłoszenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT i ostatecznego rozliczenia, zgodnie z art. 14 u.p.t.u. Wniesienie przedsiębiorstwa do Spółki nie spowodowało, że Przedsiębiorca jako podatnik został zwolniony z rozliczenia prowadzonej działalności opodatkowanej do 15 października 2012r.
Spółka kontynuująca działalność gospodarczą - jako następca prawny ma obowiązek zarejestrować się jako odrębny podmiot gospodarczy. Biorąc pod uwagę art. 93 § 2a pkt 2 O.p. z momentem przejęcia ww. przedsiębiorstwa Spółkę obciążał jedynie obowiązek złożenia deklaracji w zakresie własnej działalności gospodarczej za październik 2012r. Spółka będzie zobowiązana w deklaracji za ten miesiąc uwzględnić czynności podlegające opodatkowaniu i VAT naliczony związany z nabytym przedsiębiorstwem od daty jego wniesienia - 16 października 2012r. Pozostały okres dotyczący przedsiębiorstwa winien być ujęty w rozliczeniu składanym przez Przedsiębiorcę. Nie wpłynie ujemnie na prawa Spółki w zakresie VAT w związku z przejęciem przedsiębiorstwa, na podstawie art. 93a § 2 pkt 2 O.p.
3. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie Spółki do usunięcia naruszenia prawa, pismem z 18 marca 2013r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. interpretacji Ministra Finansów, z uwagi na naruszenie: art. 93a § 2 pkt 2 w związku z art. 93a § 1 O.p. i art. 99 ust. 1 u.p.t.u. przez uznanie, że Spółka nie była zobowiązana do złożenia deklaracji VAT-7 za październik 2012r., w której wykazałaby wartości wynikające z czynności dokonanych w ramach przedsiębiorstwa prowadzonego przez Przedsiębiorcę do 15 października 2012r., czyli do dnia wniesienia ww. aportu.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że kluczowy w sprawie przepis art. 93a § 2 pkt 2 O.p. odsyła do art. 93a § 1 O.p., nakazując jego odpowiednie zastosowanie oraz powołała się m.in. wyrok NSA z 26 sierpnia 2011r. sygn. II FSK 499/10, podkreślając, że ma prawo do korygowania deklaracji złożonych przez przedsiębiorcę w zakresie ww. przedsiębiorstwa przed wniesieniem go do Spółki. Skoro ma więc ww. prawo, nie ma powodów, aby odmawiać jej złożenia jednej deklaracji za ww. okres rozliczeniowy, w trakcie którego dochodzi do wstąpienia w prawa i obowiązki związane z wniesionym przedsiębiorstwem. Możliwość korekty deklaracji oznacza weryfikację oświadczeń wiedzy i ewentualnie woli określonego innego podatnika, a korekta jest nową deklaracją, nowym oświadczeniem wiedzy i (ewentualnie) woli. Możliwość korygowania przez Spółkę deklaracji złożonych przez Przedsiębiorcę (a więc rozliczeń przypisywanych innemu podatnikowi), przemawia za możliwością złożenia przez Spółkę deklaracji VAT obejmującej czynności wykonane przez Przedsiębiorcę, przed wniesieniem aportu przedsiębiorstwa do Spółki.
5. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
6. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Spółki, wyrokiem z 5 marca 2015r. sygn. akt I FSK 216/14 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2013r. sygn. akt III SA/Wa 1263/13, który oddalił skargę na powyższa interpretację, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia ww. orzeczenia NSA wynika, że w odniesieniu do okoliczności sprawy NSA nie podzielił kategorycznie poglądu NSA wyrażonego w wyroku z 19 grudnia 2012r. sygn. akt I FSK 1183/12 (publ. CBOSA), zgodnie z którym skoro osoba fizyczna nie traci wraz wniesieniem swego przedsiębiorstwa do spółki niemającej osobowości prawnej swojej podmiotowości podatkowej to nie można przyjąć, by sformułowanie "stosuje się odpowiednio" zawarte w art. 93a § 2 pkt 2 O.p. oznaczało stosowanie wprost regulacji określonych w § 1 tego artykułu do podmiotów wymienionych w § 2 pkt 2 tego przepisu.
NSA w wiążącym w sprawie wyroku wskazał, że wykładnia literalna nie pozostawia wątpliwości, że art. 93a § 1 O.p. ma zastosowanie do przypadku przewidzianego w art. 93a § 2 pkt 2 O.p. "Odpowiedniość" ma na celu zwrócenie uwagi osoby interpretującej daną normę na szczególny charakter odesłania, czyli wskazanie, że odpowiednio nie znaczy wprost, lecz niejako pośrednio, przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej, celowościowej przed literalną (por. M. Hauser, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa – uwagi porządkujące, LEX). Jeżeli zatem zamiarem ustawodawcy byłoby niestosowanie normy art. 93a § 1 O.p., w odniesieniu do przypadku, o którym mowa w art. 93a § 2 pkt 2 O.p., to w tym właśnie przepisie nie ująłby dyspozycji odpowiedniego stosowania normy § 1. Tym samym użycie sformułowania "odpowiednio" nie można oznaczać niestosowania przepisu w ogóle. Co prawda nie można utożsamiać wniesienia przedsiębiorstwa osoby fizycznej do osobowej spółki prawa handlowego z przekształceniem regulowanym w art. 551 ustawy z dnia 15 września 2000r. kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013r. poz. 1030 ze zm.), jednakże Ordynacja podatkowa takiego utożsamienia dokonuje. Należy tym samym uznać, że sam ustawodawca zrównał w skutkach przekształcenie z następstwem prawnym na gruncie O.p. (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2012r. sygn. akt I FSK 490/12, publ. CBOSA; G. Jarosiewicz, Glosa do wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2012r. sygn. akt I FSK 1183/12, POP nr 4/2012, s. 321). Wsparciem dla argumentacji na rzecz następstwa prawnego na gruncie VAT w rozpoznawanym przypadku jest treść art. 19 zdanie pierwsze dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006r. Nr L 347, s. 1 i nast.), zgodnie z którym w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. Przepis ten wskazuje wyraźnie, że o następstwie prawnym będzie decydował zamiar kontynuowania przez nabywcę prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o ww. majątek (por. też wyrok TSUE w sprawie Zita Modes, C-497/01, EU:C:2003:644, pkt 44). Pojęcie zaś "całości lub części majątku" jako autonomiczne prawo Unii zostało doprecyzowane w orzecznictwie TSUE jako "przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, lecz nie obejmuje samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów" (por. wyrok TSUE w sprawie V BV, C-651/11, EU:C:2013:346, pkt 32 i powołane tam orzecznictwo). Państwo polskie skorzystało z tego uprawnienia przewidując w treści art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zaś charakteru sugerowanego w dyrektywie 112 następstwa prawnego można doszukiwać się m.in. w art. 93a § 2 pkt 2 O.p.
NSA wyraźnie jednak podkreślił, że ww. wyroku NSA z 19 grudnia 2012r. sygn. akt I FSK 1183/12, rozpatrywał kwestię transferu przez osobę fizyczną odpowiedzialności za własne długi podatkowe na nabywcę przedsiębiorstwa – spółkę osobową powstałe przed wniesieniem rzeczonego aportu. Wskazał też, że o ile należy zgodzić się z konkluzją Sądu, że przepis art. 93 § 2 pkt 2 O.p. nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia osoby fizycznej od odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w czasie prowadzenia przez tę osobę działalności w ramach tego przedsiębiorstwa. To jednak wynika to nie tyle z braku możliwości zastosowania przepisów art. 93a § 2 pkt 2 O.p w zw. z art. 93a § 1 O.p. lecz właśnie zastosowania ich w sposób odpowiedni.
Zdaniem NSA rację ma autor skargi kasacyjnej, że co się tyczy transakcji zrealizowanych w ramach ww. przedsiębiorstwa (przed dniem wkładu i po dniu wkładu) powinny być rozliczone przez spółkę w deklaracji VAT za październik 2012r. NSA uznał więc za zasadny zarzut naruszenia art. 93a § 2 pkt 2 O.p. w z art. 93a § 1 O.p. oraz wskazał, że pogląd wyrażony w wyroku Sądu pierwszej instancji byłby słuszny, gdyby cytowane przepisy O.p. nie obowiązywały.
W ocenie NSA powyższe nie zmienia faktu, że osoba fizyczna będąc nadal czynnym podatnikiem VAT zobowiązana będzie do złożenia deklaracji VAT – w sprawie w braku czynności opodatkowanych – tzw. deklaracji "zerowej" – stosownie do treści art. 99 ust. 1 u.p.t.u. Z tego też powodu NSA za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 93e, art. 93a § 2 pkt 2 i art. 93a § 1 O.p., w zakresie w jakim Sąd pierwszej instancji nakazał rozliczyć w deklaracji VAT za październik 2012r. transakcje związane z przejętym przez spółkę przedsiębiorstwem osoby fizycznej.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje:
1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej: "P.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w art. 247 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd wskazuje również, że zgodnie z art. 190 zd. 1 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
3. Sąd, mając na względzie treść wyżej wskazanych unormowań prawnych, a przede wszystkim biorąc pod uwagę dyspozycję art. 190 zd. 1 P.p.s.a. stwierdza, że zaskarżona interpretacja Ministra Finansów nie odpowiada prawu, a w szczególności jest niezgodna z treścią art. 99 ust. 1 u.p.t.u. w związku z art. 93e, art. 93a § 2 pkt 2 i art. 93a § 1 O.p.
4. Przedmiot sporu między stronami sprowadza się w istocie do rozumienia w okolicznościach przepisu art. 93a § 2 pkt 2 O.p. w zw. z art. 93a § 1 O.p. Chodzi o kwestię następstwa prawnego spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła wkład niepieniężny (aport) w postaci przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 93a § 1 O.p. osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku: 1) przekształcenia innej osoby prawnej, 2) przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej - wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swojego przedsiębiorstwa (art. 93a § 2 pkt 2 O.p.).
Przepis ten wskazuje wyraźnie, że w sytuacji, gdy do spółki nie mającej osobowości prawnej osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci przedsiębiorstwa ma odpowiednie zastosowanie treść art. 93a § 1 O.p., tj. spółka ta wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przejmowanego przedsiębiorstwa. Mamy tutaj do czynienia ze specyficznym rodzajem następstwa prawnego powstałym na skutek zmiany podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo.
Wniesienia przedsiębiorstwa przez osobę fizyczną do spółki osobowej niemającej osobowości prawnej nie oznacza automatycznie, że osoba fizyczna przestaje być podatnikiem tego podatku. Nie można też utożsamiać przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym (zespół składników materialnych i niematerialnych) z przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą. Otóż przedsiębiorca to podmiot, który może posiadać, nabywać, zbywać, prowadzić jedno lub więcej przedsiębiorstw w znaczeniu przedmiotowym. Zbycie wszystkich prowadzonych przez niego przedsiębiorstw nie powoduje, że ustaje byt prawny przedsiębiorcy ani że ustaje jego działalność.
Przedsiębiorca może istnieć dalej i prowadzić działalność gospodarczą w oparciu o nowe przedsiębiorstwo (nowo nabyte, zorganizowane, wydzierżawione itp.). Wbrew zatem temu co twierdzi Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej osoba fizyczna, która wniosła aportem przedsiębiorstwo do spółki osobowej niemającej osobowości prawnej – nazywany na potrzeby rozpoznawanej sprawy Przedsiębiorcą - nie będzie zobowiązany do zastosowania art. 14 u.p.t.u., albowiem majątek przez niego wniesiony do ww. spółki będzie służył kontynuacji działalności gospodarczej (por szerzej wyrok NSA z 22 stycznia 2015r. sygn. akt I FSK 1996/13, który został zaaprobowany przez NSA w wiążącym w sprawie wyroku NSA z 5 marca 2015r. sygn. akt I FSK 216/14, oba dostępne na www.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje również, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 5 marca 2015r. sygn. akt I FSK 216/14), że z treści wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej nie wynika, że Przedsiębiorca - osoba fizyczna w ogóle zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej.
Sąd, odnosząc przedstawione we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej okoliczności faktyczne do treści powołanych wyżej przepisów - art. 93a § 2 pkt 2 i art. 93a § 1 O.p. - wskazuje, że z następstwem prawnym mamy do czynienia wówczas, gdy osoba fizyczna wnosi do spółki osobowej tytułem aportu przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym. Po dokonaniu takiego aportu istnieje nadal dwóch przedsiębiorców (podatników VAT): osoba fizyczna oraz spółka osobowa nieposiadająca osobowości prawnej, którzy mogą prowadzić działalność gospodarczą.
Z treści przepisu art. 93a § 2 pkt 2 O.p. w związku z art. 93a § 1 O.p. wyraźnie wynika, że spółka osobowa wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przejętego przedsiębiorstwa osoby fizycznej, w tym także obowiązek zaewidencjonowania i wykazania w deklaracji podatkowej transakcji związanych z aportowanym przedsiębiorstwem. Oznacza to, że każdy z przedsiębiorców złoży odrębną deklarację za październik 2012r. Przedsiębiorca – osoba fizyczna – na mocy ww. przepisu art. 99 ust. 1 u.p.t.u. złoży - w związku z brakiem czynności opodatkowanych, jak wskazał NSA w wiążącym na mocy art. 190 P.p.s.a. wyroku z 5 marca 2015r. sygn. akt I FSK 216/14, deklarację "zerową", zaś Spółka w złożonej deklaracji wykaże transakcje związane z wniesionym przez ww. Przedsiębiorcę aporem w postaci przedsiębiorstwa. Deklaracja złożona przez skarżącą Spółkę powinna więc zawierać rozliczenia dotyczące całego października 2012r., a nie jak błędnie wskazuje w zaskarżonej interpretacji indywidualnej Minister Finansów tylko czynności podlegające opodatkowania i VAT naliczony związany z nabytym przedsiębiorstwem od daty jego wniesienia – 16 października 2012r.
5. Minister Finansów przy ponownym zajmowaniu stanowiska w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uwzględni, stosownie do art. 153 P.p.s.a. wykładnię prawa wyrażoną w wiążącym w sprawie wyroku NSA z 5 marca 2015r. sygn. akt I FSK 216/14, którą związany był również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejszy wyrok, zgodnie z art. 190 P.p.s.a.
6. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną (punkt pierwszy sentencji).
Orzeczenie z punktu drugiego ma uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a.
Sąd o zwrocie kosztów postępowania sądowego stronie orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31 poz. 153), zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot wpisu sądowego w wysokości 200 złotych oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego w wysokości 240 złotych i 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (punkt trzeci sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło