I FSK 1183/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-19
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Krystyna Chustecka, Sylwester Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki niemającej osobowości prawnej na pokrycie udziału w spółce powoduje utratę przez osobę fizyczną statusu podatnika VAT i wstąpienie w jego prawa i obowiązki przez spółkę, co skutkuje niemożnością prowadzenia postępowania podatkowego wobec osoby fizycznej?Ratio decidendi
Wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki niemającej osobowości prawnej na pokrycie udziału w spółce nie powoduje utraty przez osobę fizyczną statusu podatnika VAT ani nie skutkuje wstąpieniem spółki we wszystkie jego prawa i obowiązki w takim zakresie, aby osoba fizyczna przestała być stroną postępowania podatkowego. Osoba fizyczna nadal pozostaje stroną postępowania, a spółka może być odpowiedzialna jako następca prawny lub osoba trzecia na podstawie innych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2006 r. Organ podatkowy określił skarżącemu S. B. zobowiązanie podatkowe. Po wniesieniu przedsiębiorstwa FHUP T. S. B. aportem do spółki jawnej "T." w dniu 6 listopada 2008 r., Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, uznając, że S. B. przestał być stroną postępowania, a jego następcą prawnym stała się spółka "T.". Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 153/12 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) zasądza od S. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 12877 (słownie: dwanaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 153/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 grudnia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 28 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do listopada 2006 r. w sprawie ze skargi S. B..
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że decyzją z dnia 28 kwietnia 2011 r. organ I instancji określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Podatnik prowadzący działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży złomu - zaewidencjonował w rejestrach zakupu m.in. faktury VAT dokumentujące zakup złomu od następujących podmiotów: "B." B. D., M. T., P. B., G. R., D. W., T. C., R. D., M. M., P. P. Podatnik w czerwcu 2006 r. dokonał odliczenia podatku naliczonego z dwóch faktur VAT wystawionych przez M. S., dokumentujących taką samą transakcję. Organ kontroli skarbowej zakwestionował prawo strony do odliczenia podatku naliczonego zawartego w wymienionych fakturach VAT.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług styczeń, wrzesień i październik 2006 r. i jednocześnie określił zobowiązanie podatkowe za: styczeń 2006 r. w kwocie 564.049 zł, wrzesień 2006 r. w kwocie 79.604 zł, październik 2006 r. w kwocie 702.985 zł. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł skarżący zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 93a § 2 pkt 2 w związku z art. 133 § 1 oraz art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w stosunku do podmiotu nieistniejącego, tj. skarżącego, w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo zostało w całości wniesione aportem do spółki jawnej "T.".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji wskazał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Trafny okazał się bowiem zarzut naruszenia art. 93a § 2 pkt 2 w związku z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej.
W niekwestionowanym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, jak stwierdził, zasadnicze znaczenie miało wniesienie przez skarżącego aportem do nowoutworzonej spółki T. spółka jawna z siedzibą w K. przedsiębiorstwa FHUP T. S. B. Umowa spółki sporządzona została w formie aktu notarialnego z dnia 6 listopada 2008r. Z tą chwilą przedsiębiorca, działający na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej S. B. przestał istnieć. Nie ma żadnych wątpliwości, że przed tą datą to skarżący był podatnikiem podatku VAT i jego obciążały powstałe z mocy prawa zobowiązania w tym podatku za miesiące 2006r. Jednak z chwilą wniesienia przedsiębiorstwa do spółki prawa handlowego nieposiadającej osobowości prawnej zasadniczo zmieniła się sytuacja prawna. Zgodnie z art. 93a § 2 punkt 2 Ordynacji podatkowej T. Sp. j. wstąpiła we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki FHUP S. B. Stało się tak dlatego, że z woli ustawodawcy przepis zrównał w skutkach podatkowo - prawnych wniesienie przez osobę fizyczną do spółki nieposiadającej osobowości prawnej swego przedsiębiorstwa na pokrycie udziału w spółce z sukcesją podatkową spółek, o których mowa w § 1 tegoż przepisu. Zdaniem Sądu należy przyjąć, że z chwilą wniesienia przedsiębiorstwa na pokrycie wkładu przestał istnieć podatnik VAT S. B. prowadzący działalność gospodarcza pod firmą FHUP T., zaś we wszelkie jego obowiązki (jak i prawa) wstąpiła T. Sp.j.
Sąd podkreślił, że wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej, na podstawie umowy, do spółki osobowej w ramach, której ta osoba dalej prowadzi działalność nie jest przekształceniem, o którym mowa w art. 551 ustawy z dnia 15 września 200 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.).
Zdaniem Sądu nie ma racji organ odwoławczy wywodząc, że w sprawie ma zastosowanie art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczący solidarnej z podatnikiem odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa. Przepis ten nie ma zastosowania do wniesienia przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki nie mającej osobowości prawnej, gdyż przepisem szczególnym odnoszącym się ściśle do takiej sytuacji jest art. 93a § 2 punkt 2 Ordynacji podatkowej.
Ponadto art. 112 Ordynacji podatkowej dotyczy odpowiedzialności osób trzecich, w tym przypadku nabywcy przedsiębiorstwa osoby fizycznej. Natomiast w ocenie Sądu I instancji T. Sp. j. nie jest osobą trzecią w stosunku do S. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą FHUP T., lecz następcą prawnym tego podatnika.
Zróżnicowanie sytuacji prawno-podatkowej S. B. w zależności od rodzaju podatku wynika z faktu, że podatnikiem podatku od towarów i usług jest spółka jawna. Natomiast w przypadku podatku dochodowego związanego z działalnością spółki jawnej do jego zapłaty zobowiązani są wspólnicy spółki jawnej (osoby fizyczne).
Sąd przyjął, że skarżący nie jest stroną postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług, które winno być wszczęte i prowadzone w stosunku do jego następcy prawnego to jest T. Sp. j. Postępowanie wobec skarżącego winno zostać umorzone. Oznacza to, że wydanie wobec niego decyzji wymiarowych w niniejszej sprawie stanowiło skierowanie ich do osoby nie będącej stroną przedmiotowego postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w L. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1/art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a.w związku z art. 247 § 1 pkt 5 i art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i przyjęcie w stanie sprawy, że od 6 listopada 2008 r., kiedy to utworzono nową spółkę jawną T., do której aportem wniesiono przedsiębiorstwo FHUP T., przestał istnieć podatnik podatku VAT S. B., a nowo utworzona spółka jawna T. wstąpiła we wszystkie jego obowiązki i prawa, podczas gdy wniesienie przedsiębiorstwa do spółki jawnej nie powoduje, że traci ona status podatnika. Przesądzenie, że w stanie faktycznym sprawy miał zastosowanie art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji,
2/art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 247 § 1 pkt 5 i art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i przyjęcie. że spółka jawna T. nie jest osobą trzecią w stosunku do S. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą FHUP T., lecz jego następcą prawnym. Przesądzenie, że art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji,
3/art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 247 § 1 pkt 5 i art. 133 § 1 w związku z art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że postępowanie było prowadzone wobec osoby nie będącej stroną postępowania, tj. wobec FHUP T. S. B., zamiast wobec następcy prawnego tego podmiotu, tj. spółki jawnej T. Błędna wykładnia tych przepisów miała istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, zamiast oddalić skargę,
4/art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, podczas gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Ze względu na treść art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 P.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, przy czym najdalej idącym jest zarzut naruszenia wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a w związku z art. 247 § 1 pkt 5 i art. 133 §1 Ordynacji podatkowej.
Jak już bowiem wyżej wskazano Sąd I instancji uznał , że w ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że skarżący S. B. nie jest stroną postępowania przedmiocie podatku od towarów i usług, które winno być wszczęte i prowadzone w stosunku do jego następcy prawnego T. spółka jawna. Zdaniem Sądu wobec S. B. postępowanie powinno zostać umorzone , jako że wydanie wobec niego przez organy obu instancji decyzji wymiarowych stanowiło skierowanie ich do osoby nie będącej stroną przedmiotowego postępowania i zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności obu wydanych decyzji zgodnie z art. 247 §1pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W związku z regulacją zawartą w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
W literaturze przedmiotu podkreśla się, że stroną będzie – ujmując to zwięźlej - ten, kto znajduje się w kręgu ustawowo wymienionych podmiotów spraw regulowanych przepisami prawa podatkowego i z racji swojego interesu prawnego może lub musi brać udział w postępowaniu podatkowym i być adresatem decyzji organów podatkowych (Ordynacja podatkowa Komentarz B. Adamiak,J.Borkowski,R. Mastalski i J. Zubrzycki ).
W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd ,że postępowanie podatkowe w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług może się toczyć jedynie w stosunku do podatnika, na którym ciąży obowiązek podatkowy w tym podatku, gdyż to jego interesu materialnoprawnego dotyczy to postępowanie, a w żadnym przypadku interesu takiego nie można się dopatrzyć w ramach takiego postępowania po stronie innych podmiotów, w tym określonych w art. 110-117a Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z 5 września 2006 r. I FSK 733/05).
Z tego względu zasadnicze znaczenie ma odniesienie się do stanowiska kasatora dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 Ordynacji podatkowej. Po zmianie brzmienia tej regulacji, na mocy ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.), wyraźnie bowiem powiązano status strony w postępowaniu podatkowym z interesem prawnym, którym podmiot w tym postępowaniu musi się legitymować. Interes prawny w danym postępowaniu to w pewnym uproszczeniu oparta na przepisach prawa możliwość nabywania lub potwierdzania uprawnień albo nakładania bądź potwierdzania obowiązków w stosunku do danego podmiotu. W postępowaniach podatkowych dotyczących określenia podatnikowi w prawidłowej wysokości przez organ podatkowy zobowiązań podatkowych, powstających z mocy prawa, interes prawny odzwierciedla się w możliwości skonkretyzowania wobec danego podmiotu obowiązku podatkowego w postaci zobowiązania podatkowego lub przyznania określonych uprawnień (ulg) związanych z tym zobowiązaniem. Tylko te podmioty, wobec których możliwa jest taka konkretyzacja, nabywają status strony i związane z tym uprawnienia o charakterze procesowym, w tym prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Dlatego też z faktu, że w art. 133 § 1 wymieniono jako potencjalne strony w postępowaniu podatkowym podatników, płatników, inkasentów lub ich następców prawnych, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117 Ordynacji podatkowej, nie można wyprowadzać wniosku, że w każdym z postępowań podatkowych prowadzonych wobec jednej kategorii podmiotów, wymienionych w tym przepisie, mogą brać udział osoby czy jednostki zaliczane do innej kategorii podmiotów. Każda z tych osób czy jednostek nabywa status strony w postępowaniu, w którym wobec niej konkretyzują się prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego. Dlatego też, nie negując istnienia interesu faktycznego osób trzecich, tak zresztą jak i następców prawnych podatników, płatników czy inkasentów, w treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, dotyczącej obowiązków lub uprawnień tych ostatnio wymienionych podmiotów, za których zobowiązania w przyszłości, przy zaistnieniu określonych przesłanek, osoby trzecie czy następcy prawni mogą ponosić odpowiedzialność, nie można uznać, że w każdym przypadku mają oni własny interes prawny, aby uzyskać status strony w postępowaniach, w efekcie których wydawane są orzeczenia dotyczące praw i obowiązków innych osób.
Po tych wstępnych uwagach przechodząc do oceny zarzutu błędnej wykładni art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swego przedsiębiorstwa. Przepis ten usytuowany jest w rozdziale 14 Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych". Już z samego tytułu tego rozdziału wynika, że ustawodawca odróżnia następstwo prawne od przekształcenia , nie utożsamiając ich pod względem prawnym. Z następstwem prawnym mamy do czynienia, gdy ustaje prawny byt danej osoby. Przekształcenie zmienia formy ustrojowo prawne danego podmiotu. Skutki podatkowe następstwa prawnego i przekształcenia co do niektórych podmiotów są jednak takie same. To ostatnie stwierdzenie nie można odnieść do sytuacji określonej w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca w tym przepisie nakazuje bowiem odpowiednio stosować § 1 tego przepisu dotyczący przekształcenia do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci przedsiębiorstwa. Zgodnie z § 1 tego przepisu osoba prawna zawiązana ( powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub, przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby prawnej. W przypadku osób prawnych powstałych w wyniku przekształcenia nie ulega wątpliwości, że powstałe w ten sposób osoby prawne są następcami prawnymi wymienionych w tym przepisie spółek. Inaczej jednak ustawodawca uregulował sytuację prawną podmiotów określonych w § 2 art. 93a Ordynacji podatkowej, nakazując do tych podmiotów stosowanie reguł określonych w § 1, a dotyczących następstwa prawnego odpowiednio. Zgodnie z ogólnie przyjętymi w prawie zasadami "odpowiedniego" stosowania przepisów, niektóre z nich znajdą zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności danej instytucji, a jeszcze inne nie będą mogły być wykorzystane w żadnym zakresie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r., I OSK 1530/08).
Sytuacja prawna nabywcy przedsiębiorstwa uregulowana została w art. 112 w rozdziale 15 Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Odpowiedzialność osób trzecich". W myśl art. 112 § 1 tej ustawy nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Celem unormowania zawartego w art. 93a § 2 Ordynacji podatkowej nie było więc stworzenie podstawy prawnej odpowiedzialności spółki niemającej osobowości prawnej , do której osoba fizyczna wniosła swoje przedsiębiorstwo, za ewentualne nieuiszczenie przez osobę fizyczną należności podatkowych, gdyż już jak słusznie podnosi skarżący organ podstawa taka istnieje w art. 112 Ordynacji podatkowej. W wyniku wniesienia przez osobę fizyczną jej przedsiębiorstwa do spółki nie mającej osobowości prawnej osoba fizyczna nie traci także podmiotowości podatkowej. Ustawodawca nakazując w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej odpowiednie stosowanie do osób fizycznych wnoszących swoje przedsiębiorstwa do spółki niemającej osobowości prawnej regulacji dotyczących skutków podatkowych spowodowanych przekształceniami osób prawnych miał więc zapewne na uwadze odrębności związane z ustaniem bytów prawnych tych podmiotów
Skoro osoba fizyczna nie traci wraz wniesieniem swego przedsiębiorstwa do spółki niemającej osobowości prawnej swojej podmiotowości podatkowej to nie można przyjąć, by sformułowanie " stosuje się odpowiednio" zawarte w art. 93a) § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oznaczało stosowanie wprost regulacji określonych w § 1 tego artykułu do podmiotów wymienionych w § 2 pkt 2 tego przepisu. Za takim rozumieniem wskazanego wyżej sformułowania przemawia też wykładnia systemowa wewnętrzna. W procesie wykładni przepisów prawa, jak to wskazano w uchwale siedmiu sędziów NSA z 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10 (opubl. na stronie internetowej NSA) nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weżmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności wykładni jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna daja zgodny wynik ( vide M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010 s. 291 i n.). Szczególne ma to znaczenie kiedy dane sformułowanie tak jak w tej sprawie można różnie interpretować. Gdyby przyjąć, że sformułowanie "stosuje się odpowiednio" zawarte w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oznaczało stosowanie wprost regulacji określonej w § 1 tego artykułu do sytuacji określonych w § 2 pkt 2 tego artykułu to zbędna byłaby regulacja zawarta w art. 112 tej ustawy. Wprowadzając unormowanie zawarte w art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej ustawodawcy chodziło więc zapewne o wyeliminowanie wszelkich perturbacji podatkowych mogących być konsekwencją zmiany stosunków polegającej na tym, że inny podmiot (spółka) kontynuuje działalność gospodarczą w oparciu o przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym prowadzone przez osobę fizyczną (np. skutków podatkowych związanych z nabyciem przez osobę fizyczną środków trwałych, wchodzących w skład przekazanego do spółki przedsiębiorstwa).
Wskazany wyżej przepis nie stanowi więc wystarczającej podstawy do zwolnienia osoby fizycznej od odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w czasie prowadzenia przez tę osobę działalności w ramach tego przedsiębiorstwa. (vide B. Brzeziński,M.Kalinowski,A.Olesińska i inni Ordynacja podatkowa Komentarz 2007r., s. 674 )
Wbrew więc temu co przyjął Sąd pierwszej instancji S.B. był stroną postępowania podatkowego dotyczącego poszczególnych okresów rozliczeniowych 2006r. w podatku od towarów i usług. Prowadzona bowiem w tym okresie osobiście przez S.B. działalność gospodarcza w zakresie skupu i sprzedaży złomu, skutkowała powstaniem obowiązku podatkowego w podatku VAT , czego dowodem były ewidencjonowane przez niego w rejestrach zakupu m.in. zakwestionowane w toku przeprowadzonego postępowania faktury. Niewątpliwie zatem postępowanie jak i wydane za powyższy okres decyzje dotyczyły jego interesu prawnego.
Z wyżej podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie podziela odmiennego poglądu zawartego w wyroku z 29 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 490/12 ( niepubl.), pomija on bowiem to, że w przepisie tym ustawodawca nakazał do sytuacji określonej w § 2 pkt 2 art. 93a Ordynacji podatkowej stosowanie § 1 tego przepisu odpowiednio.
Uznając , że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § i art. 203 pkt 2 orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło