I OZ 1212/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K.-M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu w Warszawie z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 996/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. K.-M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 996/15 (dalej postanowienie z 10 lipca 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku K. K.-M. (dalej skarżąca) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję P.W.A.M. (dalej Prezes WAM) z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z 29 maja 2014 r.) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżąca pismem z 3 czerwca 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] maja 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. (dalej Dyrektor WAM) z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2014 r.) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Do skargi załączono wniosek (z tej samej daty) o przywrócenie terminu do złożenia owej skargi (k. 2-7, 8-10 akt sądowych). Jak wskazała skarżąca, o decyzji z [...] maja 2014 r., dowiedziała się dopiero dnia [...] maja 2015 r., gdy otrzymała postanowienie Ministra Obrony Narodowej (dalej Minister) z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] maja 2015 r.). Powyższym postanowieniem Minister uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżącej, na niezałatwienie przez Prezesa WAM sprawy - odwołania od decyzji z 28 marca 2014 r. wskazując, że decyzja z [...] maja 2014 r. została przesłana na adres wskazany przez skarżącą, tj.: 05-240 T., ul S. [...]. Przesyłka ta jako polecona, mimo dwukrotnego awizowania w dniach 2 i 10 czerwca 2014 r., nie została przez skarżącą podjęta, co potwierdzają adnotacje na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dnia 18 czerwca 2014 r. została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Skarżąca uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazała, że w okresie awizowania przesyłki, tj. od dnia 16 czerwca 2014 r. do dnia 23 czerwca 2014 r. przebywała wspólnie z mężem na urlopie w G.. Wcześniej przebywała wspólnie z mężem w jego mieszkaniu w W. z uwagi na to, że sama pełni zawodową służbę wojskową w W. S. G. w W.. Według skarżącej, nikt z domowników nie był przez nią upoważniony do odbioru przedmiotowej przesyłki. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem nie zostały w sposób określony w przepisach uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję z 29 maja 2014 r. (k. 59-60, 61, 81-82 akt Prezesa WAM; k. 8-12, 20-23 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 10 lipca 2015 r. wywiodła K. K.-M., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zdaniem skarżącej w zaskarżonym postanowieniu nie wykazano braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w związku z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), z czym nie może się zgodzić. Potwierdzając powołane przez Sąd w postanowieniu okoliczności dotyczące nieobecności w miejscu zamieszkania, żaląca podniosła, że nie było możliwe odebranie przez nią przedmiotowej przesyłki, co skutkowało tym, że w rzeczywistości niemożliwym było doręczenie przesyłki w trybie art. 72 § 1 "powołanej uprzednio ustawy", ponieważ nikt nie odebrałby takiej przesyłki. W ocenie skarżącej, zaistniała w tym okresie obiektywna, niezawiniona przez nią przeszkoda uniemożliwiająca jej odbiór tej przesyłki. Nie mając możliwości odbioru przesyłki i będąc przekonaną, że sprawa nie została załatwiona przez właściwy organ, z tego powodu złożyła zażalenie na bezczynność organu do Ministra. Skarżąca podkreśliła, że zależało jej na uzyskaniu przedmiotowej decyzji Prezesa WAM i gdyby wiedziała, że taka decyzja zapadła, niezwłocznie podjęłaby kroki zmierzające do jej zaskarżenia do WSA w Warszawie, jednakże wyjazd za granicę, konieczność wykonywania pracy w miejscu pełnienia służby i fakt, że nie wiedziała nic o awizach, spowodowały, że nie mogła złożyć przedmiotowej skargi, będąc w usprawiedliwionym przekonaniu, że sprawa nie została załatwiona przez właściwy organ. Powołując się na poglądy judykatury i doktryny prawa, wskazała, że m.in. to przebywanie w końcowej fazie awizowania przesyłki na urlopie w Grecji uniemożliwiło jej odbiór przesyłki, a w konsekwencji złożenie skargi z zachowaniem ustawowego terminu (k. 30-31 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ppsa, Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462-464, nb 4; postanowienie NSA z 12.6.2008 r., II OZ 580/08, Lex 493607). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10.9.2010 r., II OZ 849/10, cbosa). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, Lex 50679 (dotyczące planowanego wyjazdu strony za granicę), należy wskazać, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takiej analizy prawidłowo dokonał Sąd I instancji, który wydając zaskarżone postanowienie uznał, że przedstawione w aktach niniejszej sprawy okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika skarżącej. Skarżąca aktywnie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wypłaty świadczenia mieszkaniowego wnosząc odwołanie (pismem z 22 kwietnia 2014 r.) od decyzji z [...] marca 2014 r., więc winna spodziewać się, że decyzja organu odwoławczego zostanie wydana pod koniec maja 2014 r. Wynika to, z brzmienia art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej kpa), który mówi, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym winno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Nic nie stało na przeszkodzie, by skarżąca ustanowiła pełnomocnika w niniejszej sprawie (którym w postępowaniu administracyjnym może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych; art. 33 § 1 kpa), tym bardziej, że wiedziała wcześniej, że będzie przebywać w czerwcu 2014 r. poza miejscem zamieszkania. Nieprzekonywujące jest twierdzenie skarżącej, że nikt z domowników nie był upoważniony przez nią do odbioru przedmiotowej przesyłki, gdyż do takiego odbioru nie jest potrzebne żadne szczególne upoważnienie, a przesyłka może być odebrana w trybie zastępczym, przez każdego dorosłego domownika (art. 43 kpa). W materii doręczenia nie miał zastosowania powołany w zażaleniu art. 72 § 1 ppsa, lecz art. 44 § 1- 4 kpa (doręczenie miało miejsce w postępowaniu administracyjnym). Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.