IV SA/Po 1274/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-07-15
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez organ I instancji art. 10 Kpa (zasada czynnego udziału strony) poprzez wydanie decyzji przed zajęciem stanowiska przez stronę, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji przez organ II instancji lub sąd administracyjny?Ratio decidendi
Naruszenie przez organ I instancji art. 10 Kpa, polegające na wydaniu decyzji przed zajęciem stanowiska przez stronę, nie zawsze uzasadnia uchylenie decyzji, jeśli uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy może ocenić wnioski dowodowe strony i nie jest zobowiązany do uchylenia decyzji, jeśli uzna je za niezasadne lub nieprzyczyniające się do wyjaśnienia sprawy. Sąd administracyjny również oddali skargę, jeśli stwierdzi, że mimo naruszenia art. 10 Kpa, stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla rozbudowy stacji paliw. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 10 Kpa przez wydanie decyzji bez oczekiwania na jego stanowisko oraz brak przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że naruszenie art. 10 Kpa przez organ I instancji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania prawidłowej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Izabela Paluszyńska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ( dalej - "Kolegium")po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia E.z siedzibą w P.( dalej – "Stowarzyszenie") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji paliw i płynów technicznych o instalację [...] wraz z jej urządzeniami podziemnymi oraz przyłączeniami mediów do sieci wewnątrzzakładowych, planowanego do realizacji na działce o nr ewidencyjnym [...], obr. G., ark. [...], na terenie Zakładu Nr 1 [...] sp. z o.o. przy ul. W.... w P..
W uzasadnieniu organ wskazał, że V.sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie istniejącej stacji paliw i płynów technicznych o instalację (...) wraz z jej urządzeniami podziemnymi oraz przyłączeniami mediów do sieci wewnątrzzakładowych, na działce o nr ewid. [...], obr. G., przy ul. W.... w P. - na terenie Zakładu Nr 1 V.sp. z o.o.".
Dalej organ wskazał, że Prezydent Miasta uzyskał opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] października 2013 r. znak [...]oraz opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...]. Obie opinie nie stwierdzały potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia, a nadto odstąpiono w nich również od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie stwierdzając potrzeby jego sporządzania.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] organ I instancji dopuścił na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej "Kpa") "Stowarzyszenie E." do postępowania na prawach strony.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent Miasta odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji paliw i płynów technicznych o instalację (...) wraz z jej urządzeniami podziemnymi oraz przyłączeniami mediów do sieci wewnątrzzakładowych.
Organ wskazał, iż w dniu[...] maja 2014 r. Prezydent Miasta Poznania wydał decyzję znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji paliw i płynów technicznych o instalację (...) wraz z jej urządzeniami podziemnymi oraz przyłączeniami mediów do sieci wewnątrzzakładowych.
Organ podniósł, iż odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 Kpa, art. 10 Kpa w zw. z art. 31 § 3 Kpa poprzez wydanie decyzji bez oczekiwania na otrzymanie od skarżącej jej stanowiska w przedmiocie końcowego wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału, w konsekwencji czego wydana decyzja administracyjna nie uwzględniła końcowych wniosków i twierdzeń skarżącej, co stanowi faktyczne pozbawienie podmiotu działającego na prawach strony realizacji prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
W dalszej części uzasadnienia organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wyjaśnił, iż nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji w celu orzeczenia co do istoty sprawy, bowiem po analizie materiału zgromadzonego w aktach sprawy wydałoby decyzję w istocie taką samą, jak decyzja zaskarżona, która w opinii Kolegium jest prawidłowa.
Organ zwrócił uwagę, iż owszem organ I instancji wydał decyzję, zanim wpłynęło pismo skarżącego Stowarzyszenia, stąd też Kolegium dokładnie przeanalizowało jego treść i rozpoznało złożone wnioski, w celu ewentualnego sanowania uchybienia proceduralnego organu I instancji bądź też w celu uchylenia decyzji w celu ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji w określonym i koniecznym zakresie. W ocenie organu pismo złożone w sprawie nie wskazuje jednak na konieczność przeprowadzania postępowania dowodowego w jakimkolwiek dodatkowym zakresie, a w szczególności w zakresie, który miałby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Następnie organ wskazał, iż Stowarzyszeniu zapewniono możliwość czynnego udziału w toku całego postępowania, o którym mowa w art. 10 § 1 Kpa do przecinka, od momentu jego przystąpienia do postępowania. Dodatkowo organ winien przed wydaniem decyzji poinformować strony o zebraniu dowodów i zakończeniu postępowania dowodowego - co organ uczynił - i umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań - co organ formalnie uczynił, jednak wydał decyzję przed wpłynięciem pisma Stowarzyszenia. Analizując pismo i ewentualne skutki, jakie niesie nierozpoznanie jego przez organ I instancji Kolegium stwierdziło, iż pismo to nie zawiera żadnego stanowiska Stowarzyszenia i jego twierdzeń, nie odnosi się ono do zgromadzonego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań. Pismo to zawiera jedynie wnioski dowodowe, przy czym nie są wskazane, żadne twierdzenia Stowarzyszenia, które miałyby być przez te dowody udowodnione, a które dotychczasowe dowody nie wyjaśniły. W szczególności Stowarzyszenie nie wskazuje, w jakim zakresie kwestionuje materiał dowodowy, w tym Kartę informacyjną przedsięwzięcia.
Organ podniósł, iż Stowarzyszenie nie wskazało, w jakim zakresie kwestionuje stanowiska organów opiniujących i stanowiska organu I instancji wyrażone we wcześniejszym postanowieniu, nie pojawia się żadne stanowisko przeciwne stanowisku wnioskodawcy, stanowisku wyrażonym w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Kolegium wskazało, iż po analizie akt sprawy nie budzi wątpliwości ani zgromadzony materiał dowodowy, ani stanowisko wyrażone w Kracie informacyjnej przedsięwzięcia, ani w postanowieniach organów. Kolegium wyjaśniło, iż nie widzi żadnych podstaw, a już na pewnego nie widzi konieczności uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, bo sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a zgromadzony materiał nie budzi wątpliwości. Nie ma zatem potrzeby przesłuchiwania przedstawicieli Stowarzyszenia, działających w imieniu podmiotu, który działa na prawach strony i przez cały tok postępowania miał możliwość podnoszenia twierdzeń i zajęcia stanowiska. Zajęcie stanowiska zresztą miało być wyrażone w terminie 7 dni, a zatem pismo z dnia [...] maja 2014r. już takie stanowisko ostateczne winno zawierać, a nie zawiera. Kolegium nie widzi żadnych przeszkód, dla których nie przedstawiono stanowiska Stowarzyszenia na piśmie, a wystąpiono o złożenie go ustnie organowi, przy czym zauważyć należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada pisemności. Ponadto przesłuchanie w charakterze strony ma jedynie posiłkowy charakter i w sytuacji, gdy wyczerpano środki dowodowe, albo ich brak organ może dla wyjaśnienia faktów nie wyjaśnionych a istotnych przesłuchać stronę. Zeznania w charakterze strony nie wniosłyby nic nowego do sprawy, bo okoliczność powoływana i mająca zostać udowodniona tj. rzeczywiste oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na stan środowiska, w tym zdrowia i życia mieszkańców terenów przyległych zostało już ocenione i na tą okoliczność zgromadzono wystarczający i konieczny materiał dowodowy. Zgromadzono Kartę informacyjną przedsięwzięcia, uzyskano stanowiska organów opiniujących, a organ wydający decyzję dokonał oceny materiału zgromadzonego w sprawie.
Organ podniósł, iż podobnie ma się rzecz z dowodami z zeznań świadków. Członkowie zarządu nie są specjalistami, którzy mogliby oceniać rzeczywiste oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, w tym celu zlecono sporządzenie Karty informacyjnej przedsięwzięcia osobom wyspecjalizowanym w tej dziedzinie. Nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia również ewentualna wiedza członków zarządu niemieckiego koncernu Grupy V. AG, o ile w ogóle takową wiedzę te osoby posiadają, odnosząca się do innych realizowanych przedsięwzięć, a w szczególności przedsięwzięć realizowanych poza polskim porządkiem prawnym. Również nie ma żadnej potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłych z zakresu ochrony środowiska oraz zakresu medycyny i narzucanie na organ ponoszenia dodatkowych znacznych kosztów postępowania celu określania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które to ustalenia zostały już poczynione i nie zakwestionowane. Nie ma więc podstaw, ażeby przeprowadzać kolejne dowody zmierzające do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie i życie ludzi, co zostało już w zakresie koniecznym uczynione i nie budzi wątpliwości. Zresztą nie było żadnych przeszkód, ażeby stowarzyszenie przedstawiło konkretne twierdzenia przeciwne, niż wynikające z materiału dowodowego, a takich twierdzeń przeciwnych brak i w stanowisku i w samym odwołaniu. Odwołanie również nie zawiera żadnych zastrzeżeń co do merytorycznej treści zaskarżonej decyzji. Jedynym zarzutem jest de facto nie uwzględnienie ostatniego stanowiska Stowarzyszenia, które jak już wskazywano powyżej, jest pismem, które nie zawiera żadnych twierdzeń, a jedynie wnioski dowodowe, które miałyby być przeprowadzone na okoliczności już wyjaśnione a mianowicie rzeczywiste oddziaływanie inwestycji na środowisko.
Organ zauważył, iż niniejsze postępowanie nie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w odwołaniu stowarzyszenie, nie wniosło żadnych zarzutów, do wydanych w toku postępowania postanowień.
W ocenie organu nie było potrzeby przeprowadzania dowód wnioskowanych przez stronę, ponieważ nie wskazano na żadną okoliczność, która miałaby być nimi udowodniona, a dotychczas nie została wyjaśniona, albo była przez strony skutecznie kwestionowana. Kolegium nie mogło dopuścić dowodów, jeżeli nic nie wskazywało na to, że mogą się one przyczynić do wyjaśnienia sprawy, w szczególności, iż wszystko, w tym oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wymaganym zostało wystarczająco wyjaśnione. Co do zarzutu odwołania organ podniósł, iż organ I instancji uchybił obowiązkowi z art. 10 Kpa. W ocenie organu należy przyznać Stowarzyszeniu częściową rację, bo rzeczywiście organ winien odczekać, aż upłyną wyznaczone stronom terminy, jednakże w tych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę pismo Stowarzyszenia, nie wpłynęło to na merytoryczne rozpoznanie sprawy, a uchybienie to starało się Kolegium naprawić na etapie postępowania odwoławczego, nie pozostał do wyjaśnienia żaden, a już na pewno nie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Stowarzyszenie E.z siedzibą w P. zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 Kpa, art. 10 § 1 Kpa w związku z art. 31 § 3 Kpa, poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez oczekiwania na otrzymanie końcowego stanowiska skarżącej, a w konsekwencji pominięcie kluczowych dla sprawy wniosków i twierdzeń podnoszonych przez skarżącą w trybie końcowego wypowiadania się co do materiału sprawy,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 Kpa, art. 10 Kpa, art. 15 Kpa, art. 31 § 3 Kpa, art. 75 Kpa, art. 77 Kpa oraz art. 80 Kpa w związku z przepisami prawa materialnego wyznaczającymi zakres koniecznych ustaleń organów administracji, tj. art. 63 i art. 64 stawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa), poprzez:
- dokonanie merytorycznej oceny wniosków dowodowych przez organ II instancji podczas, gdy w orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzona jest kwestia, że stwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia art. 10 Kpa wyznaczającego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu winno skutkować uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem organ odwoławczy nie jest uprawniony do sanowania błędów organu I instancji,
- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, w tym w szczególności brak uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej, w sytuacji, gdy nie ustalono szeregu kluczowych dla sprawy okoliczności, w tym rzeczywistego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i życie mieszkańców terenów znajdujących się w zasięgu jego oddziaływania,
- wydanie decyzji stwierdzającej brak przeprowadzenia oceny oddziaływani na środowisko wyłącznie w oparciu o dokumentu przedstawione w toku postępowania przez inwestora z jednoczesnym pominięciem wniosków dowodowych skarżącej.
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P..
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy administracji publicznej nie oczekując na otrzymanie stanowiska skarżącej, dnia [...] maja 2014 r. wydały decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie skarżącej takie działanie organów administracji stanowiło naruszenie art. 10 Kpa.
Skarżący podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 12 października 2010 r., zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 10 Kpa wywiera skutek, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej sprawie, pomimo ustalenia oczywistych nieprawidłowości proceduralnych mających wpływ na realizację uprawnień przez skarżącą, decyzja Prezydenta Miasta P. nie została uchylona a sprawy nie przekazano do ponownego rozpoznania.
W ocenie skarżącej Kolegium nie było uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę. Po stwierdzeniu naruszeń powinno wydać decyzję kasatoryjną, a następnie przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca wskazała, iż organ dokonując oceny zgłoszonych wniosków dowodowych całkowicie arbitralnie oraz dowolnie przyjął, że wskazane wnioski dowodowe nie mogły mieć znaczenia dla ustalenia okoliczności sprawy.
Ocena wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą winna być dokonana przez organ I instancji oraz współdziałające z nią wyspecjalizowane służby środowiskowe. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, dopełnienie przez organ administracji publicznej obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego rozważanie materiału dowodowego w sprawie jest konieczne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, co umożliwia realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie odrzucenie.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, iż w całości podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a przedstawioną w uzasadnieniu decyzji argumentację, czyni integralną częścią niniejszego uzasadnienia wniosku o oddalenie skargi.
Organ podniósł, iż Stowarzyszenie nie wykazało legitymacji do wniesienia skargi na ww. decyzję Kolegium. Uprawnionym do wniesienia skargi jest organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego innych osób, których niniejsza sprawa miałaby dotyczyć.
Następnie organ wskazał, że Stowarzyszenie nie wykazało w ogóle wpływu rzekomego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Zwrócić należy szczególną uwagę na rodzaj wydanej przez organ I instancji decyzji, która stwierdza brak przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jest to skutkiem wydanego uprzednio postanowienia stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jednakże skarżąca ani w odwołaniu ani w skardze nie wnosi merytorycznych zarzutów co do postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2014 r. Pismo złożone w sprawie przez Stowarzyszenie, które wpłynęło do organu I instancji po wydaniu decyzji nie wskazuje na konieczność przeprowadzania postępowania dowodowego w jakimkolwiek dodatkowym zakresie, a w szczególności w zakresie, który miałby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co Kolegium uzasadniło w treści zaskarżonej decyzji. Nadto stwierdzić należy, że pismo to nie zawiera żadnego stanowiska Stowarzyszenia i jego twierdzeń, nie odnosi się ono do zgromadzonego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań. W piśmie sformułowano nowe wnioski dowodowe, które jednak nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2014 r. znak sprawy [...] Prezydenta Miasta P. przesądził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania, a wydana w sprawie decyzja środowiskowa w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawiera informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Brak jakichkolwiek zastrzeżeń merytorycznych co do wydanej decyzji, brak kwestionowania ustaleń organu potwierdza, iż nieustosunkowanie się przez organ I instancji do ostatniego pisma Stowarzyszenia, pozostawało bez wpływu na merytorykę rozstrzygnięcia i jego ostateczną treść, która w ogóle nie została przez Stowarzyszenie w jakimkolwiek zakresie zakwestionowana.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2015 r. uczestnik postępowania V.Sp. z o. o. w P. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że jest ona bezzasadna.
Uczestnik wskazał, że zarzut naruszenia art. 10 Kpa jest całkowicie chybiony. Uczestnik podniósł, iż zgłoszenie przez skarżącą wniosków dowodowych zostało dokonane już po zakończeniu etapu postępowania dowodowego, a okoliczności podnoszone przez nią zostały już wcześniej wyjaśnione w wyniku przeprowadzenia innych dowodów zebranych w sprawie, tj. w szczególności poprzez Kartę informacyjną przedsięwzięcia (zawierającą m.in. szczegółową analizę wszelkich istotnych parametrów inwestycji), a także w wyniku wydania postanowień, z których wynikał brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla Inwestycji, tj. postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] października 2013 r., postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. oraz postanowienia Prezydenta Miasta P.z dnia [...] stycznia 2014 r. Organy jednoznacznie stwierdziły m.in., że z uwagi na niewielką skalę inwestycji, jej charakter i marginalny zakres oddziaływania na środowisko nie ma potrzeby przeprowadzania procedury oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji.
Uczestnik zwrócił uwagę, iż wnioskowane przez Stowarzyszenie czynności nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ponieważ już w oparciu o zasady doświadczenia życiowego można było przyjąć, że ani przedstawiciele Stowarzyszenia, ani wskazani przedstawiciele z grupy V. nie mieli szczegółowej, fachowej wiedzy na temat konkretnych aspektów technicznych oddziaływań na środowisko tej konkretnej Inwestycji. Wiedza taka została zebrana i zawarta w innym dowodzie - Karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., jak i Prezydent Miasta P. zgodnie uznali, że nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla Inwestycji. Skoro kwestie wpływu Inwestycji na środowisko (słusznie) nie budziły wątpliwości organów, organy prowadzące postępowanie nie miały obowiązku poszukiwania dowodów na wcześniej ustalone okoliczności.
Dalej uczestnik wskazał, iż wyrażona w art. 10 Kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu doznaje naruszenia wówczas, gdy wprawdzie na skutek błędu organu uniemożliwiono stronie dokonania określonych czynności procesowych, lecz gdy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jak wyżej wskazano, wnioski dowodowe zawarte w piśmie skarżącego z dnia [...] maja 2014 r. nie mogły w żaden sposób przyczynić się do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, ponieważ wykraczały poza zakres prowadzonego postępowania.
Uczestnik zwrócił uwagę, iż jak wynika z ustalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, realizując zasadę dwuinstancyjności przewidzianą w art. 15 Kpa organ odwoławczy na nowo ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną w jej całokształcie. kolegium było tym samym uprawnione do rozpoznania wniosków dowodowych Stowarzyszenia i - w przypadku stwierdzenia ich niezasadności, co miało miejsce w niniejszej sprawie - do ich nieuwzględnienia.
Na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, a pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi wskazać należy, iż zgodnie z art. 50 § 1 Ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z powyższym przepisem organizacja społeczna jest uprawniona do wniesienia skargi w sprawach dotyczących innych podmiotów, o ile kumulatywnie spełnione będą dwa warunki. Po pierwsze, sprawa sądowoadministracyjna musi się mieścić w zakresie jej statutowej działalności. Po drugie, konieczne jest, by organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym. Warunek udziału organizacji społecznej zostanie spełniony, jeżeli organizacja ta występowała w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony (por. B. Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer 2009, s. 164).
Legitymacja skargowa organizacji społecznej przysługuje wówczas, gdy brała ona udział w postępowaniu administracyjnym jako uczestnik na prawach strony. Musi to być zatem organizacja społeczna, która zgłosiła żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, a żądanie to zostało uznane przez organ administracyjny za uzasadnione. Stąd też w konsekwencji podstawowym wymogiem dla uznania legitymacji skargowej organizacji społecznej w sprawach dotyczących interesów innych osób jest jej uczestnictwo - z mocy postanowienia organu - w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
W przedmiotowej sprawie skarżące Stowarzyszenie na mocy postanowienia Prezydenta Miasta Poznania zostało dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu, co spowodowało, że Stowarzyszeniu od momentu wydania postanowienia przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto w ocenie sądu przedmiotowa sprawa mieści się w zakresie statutowej działalności skarżącej. Jak wynika z nadesłanego odpisu KRS celem Stowarzyszenia są m.in. ochrona środowiska, ochrona ginących gatunków roślin i zwierząt, ochrona ekosystemów, ochrona wód powierzchniowych i głębinowych.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż ustawa o udostępnieniu informacji w art. 33 - 38 i 59 - 70 oraz 73 - 85 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, a postępowanie które organ jest ustawowo zobowiązany przeprowadzić nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W literaturze wskazuje się, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej przez pojęcie "przedsięwzięcie" rozumie się "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty".
Zgodnie z art. 59 ww. ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Zgodnie z art. 63. przedmiotowej ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,
c) wykorzystywania zasobów naturalnych,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych,
b) obszary wybrzeży,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej;
3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania.
Ustawodawca w art. 84 ustawy środowiskowej przewidział, iż w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nadto charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jak wynika z Karty informacyjnej przedsięwzięcia przedmiotowa inwestycja polega na rozbudowie istniejącej stacji paliw i płynów technicznych o instalację (...) wraz z jej urządzeniami podziemnymi oraz przyłączeniami mediów do sieci wewnątrzzakładowych.
Ponadto zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że będąca jej przedmiotem inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak słusznie bowiem przyjęły organy administracji planowane przedsięwzięcie – jako instalacja do dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, z wyłączeniem stacji paliw gazu płynnego – wymienione zostało w § 3 ust 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.) jako przedsięwzięcie potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko.
W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest w przypadku przedmiotowej inwestycji obligatoryjne, lecz zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez organ przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 ustawy.
Zatem organ dokonując oceny czy w sprawie niezbędne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, musi uwzględniać: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia (pkt. 1); usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt. 2); rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 (pkt. 3).
Organ powyższej oceny dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym Karcie informacyjnej przedsięwzięcie przedstawionej przez inwestora i sporządzonej przez specjalistów.
W tym miejscu warto zauważyć, iż w karcie tej bardzo szczegółowo i wnikliwie przeanalizowano wszelkie wynikające z przepisów i mające istotne znaczenie dla sprawy aspekty wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko. W szczególności poddano analizie:
- oddziaływanie przedsięwzięcia na obszary chronione,
- przewidywaną ilość wykorzystywanej wody, surowców, materiałów paliw oraz energii,
- rodzaj i przewidywane ilości wprowadzanych do środowiska substancji I energii
- gospodarkę odpadami,
- oddziaływanie na stan powietrza,
- hałas,
- możliwe transgraniczne oddziaływanie na środowisko,
- oddziaływanie na wody powierzchniowe I podziemne.
W ocenie Sądu w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia przeanalizowano zatem oddziaływanie inwestycji pod kątem wszystkich aspektów środowiskowych (w tym emisji do powietrza, wody i gleby oraz i hałasu) wymaganych przepisami dla takiego dokumentu (zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej), w tym także na tereny sąsiednie, mając na względzie ochronę zdrowia ludzi, oraz elementów przyrodniczych.
Karta informacyjna przedsięwzięcia, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, jest dokumentem ściśle sformalizowanym, zawierającym najistotniejsze informacje i dane dotyczące Inwestycji, tj. dane o:
- rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia,
- powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną,
- rodzaju technologii,
- ewentualnych wariantach przedsięwzięcia (przy czym w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej każdy z analizowanych wariantów drogi musi być dopuszczalny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego),
- przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii,
- rozwiązaniach chroniących środowisko,
- rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko,
- możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,
- obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia.
Jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia przedmiotowa inwestycja znajduje się na terenie Zakładu nr 1 firmy V.Sp. z o.o.. Najbliższe sąsiedztwo Zakładu nr 1 V.Sp. z o.o. stanowi:
- na północ - las oraz ulica L.,
- na południe - ulica W.,
- na wschód - linia kolejowa relacji [...] oraz tereny przemysłowe,
- na zachód - ulica B..
Ponadto wskazać należy, iż zakład nr 1 V. Sp. z o.o. zlokalizowany jest na terenie o powierzchni [...] ha oraz że planowane przedsięwzięcie będzie prowadzone tylko w obrębie istniejącej stacji paliw. Pozostałe instalacje pracują i pracować będą bez zmian.
Jak wynika z Karty informacyjnej przedsięwzięcia (str. 13) po rozbudowie o instalację (...) nie zmieni się przeznaczenie stacji paliw i w dalszym ciągu będzie ona zaspokajać potrzeby produkcji, a także samochodów służbowych należących do zakładu. W ramach rozbudowy stacji planuje się budowę instalacji do magazynowania i dystrybucji wodnego roztworu mocznika "(...)".
W skład instalacji wchodzić będą urządzenia podziemne - dwa zbiorniki o pojemności 50 m3 każdy oraz rurociągi dwupłaszczowe z kontrolą szczelności do transportu czynnika na linię produkcyjną. Poza tym planuje się montaż dystrybutora do tankowania pojazdów czynnikiem (...) oraz płynem do spryskiwania szyb. Dystrybutor umiejscowiony będzie pod wiatą na wysepce istniejącej stacji paliw. Rurociągi doprowadzające roztwór mocznika będą dwupłaszczowe z kontrolą szczelności. Ze zbiorników czynnik (...) dostarczany będzie rurociągami podziemnymi mocowanymi do elementów konstrukcyjnych w halach nr 1 i 2, do dwóch napełniarek (...) na liniach produkcyjnych, gdzie będzie następowało tankowanie zbiorników samochodów [...], co w trakcie ich użytkowania spowoduje zmniejszenie emisji substancji do powietrza. Urządzenia i instalacje podziemne monitorowane będą przez instalacje kontrolujące szczelność rurociągów i zbiorników. Monitorowanie to zostanie włączone do istniejącego, całodobowego monitoringu stacji paliw.
Warto również wskazać, co wynika z Karty informacyjnej przedsięwzięcia, że stacja paliw funkcjonuje i będzie po rozbudowie funkcjonowała w systemie całodobowym (str. 15 Karty informacyjnej przedsięwzięcie). Czynnik (...) wprowadzany będzie maksymalnie do 750 pojazdów na dobę, a w skali roku do 273 750 aut - na linii produkcyjnej. Ponadto przedmiotowy czynnik rozprowadzany będzie z dystrybutora zewnętrznego na stacji paliw w ilości nie większej niż 500 tankowań rocznie na terenie stacji, po ok. 10 litrów każde.
W karcie podkreślono, iż rodzaj i skala planowanego przedsięwzięcia będzie w konsekwencji powodowała zmniejszenie emisji spalin emitowanych do powietrza przez pojazdy służbowe oraz wszystkie produkowane w zakładzie, wyposażone w technologie (...). Warto również wskazać, iż w związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewiduje się prac związanych z wycinka drzew i krzewów (str. 17 Karty informacyjnej przedsięwzięcia).
W przedmiotowej sprawie wyspecjalizowane organy dokonując oceny przedstawionej Karty informacyjnej przedsięwzięcia uznały, iż brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (opinia sanitarna z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] listopada 2012 r.).
W tym miejscu wskazać należy, iż w opinii sanitarnej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., po analizie Karty informacyjnej przedsięwzięcia uznał, że realizacja przedsięwzięcia nie zwiększy zdolności produkcyjnej zakładu. Nie przewiduje się, zatem zwiększenia emisji z istniejących źródeł technologicznych. W związku z hermetyzacją procesu dystrybucji, urządzenie to nie stanowi zagrożenia, dla jakości powietrza. Głównym składnikiem stosowanego płynu będzie etanol, dla którego nie obowiązują wartości odniesienia. Ponadto dozowanie do spryskiwaczy płynu poprzez dystrybutor wyklucza występowanie emisji niezorganizowanej, jaka występuje podczas manualnego wprowadzania płynu pojemnikiem. (...) w warunkach normalnej eksploatacji uznaje się jako czynnik bezemisyjny. W przypadku wylania czynnika prawdopodobieństwo jego rozkładu jest niewielkie, z uwagi na konieczność wystąpienia specyficznych warunków zewnętrznych. Takie warunki nie wystąpią wewnątrz hal. Sposób dozowania czynnika do pojazdów wewnątrz hal będzie odmienny niż w przypadku dystrybutora zewnętrznego. W tym przypadku dozowanie (...) będzie następowało automatycznie (brak manualnego dozowania pistoletem - wykluczenie nieumiejętnego posługiwania się przyrządem/urządzeniem). Nie przewiduje się również zwiększenia natężenia ruchu środków transportu, za wyjątkiem autocystern dowożących (...) do zbiorników podziemnych w ilości ok. 70poj./rok, czyli maksymalnie 2 pojazdy w ciągu dnia. Emisja niezorganizowana zanieczyszczeń do powietrza związana z ruchem pojazdów, z uwagi na częstotliwość ruchu, będzie stanowić śladowy wpływ na powietrze.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wskazał także, że dla wszystkich analizowanych substancji przedstawionych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia stężenie maksymalne jest niższe od 10% wartości odniesienia uśrednionego dla jednej godziny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznie 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz. 87).
Inspektor Sanitarny podniósł, że planowana inwestycja nie wprowadza zmian w dotychczasowym sposobie i ilościach oczyszczonych wód opadowych ze zlewni oraz że przedmiotowe zamierzenie nie spowoduje zwiększenia ilości odpadów wskazanych w pozwoleniu na wytwarzanie odpadów wydanym przez Marszałka Województwa W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., znak: [...].
Organ opiniujący zwrócił również uwagę, że na podstawie klasyfikacji określonej w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku, albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. nr 58, poz. 535 ze zm.) uznać należy, iż planowana inwestycja nie jest zaliczona ani do zakładu o zwiększonym ryzyku, ani do zakładu o dużym ryzyku.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w wydanym postanowieniu stwierdził, że realizacja i eksploatacja planowanej instalacji (...) nie będzie wiązać się z wprowadzeniem na teren zakładu dodatkowych źródeł emisji substancji do powietrza, ani nie będzie powodować znacznego wzrostu natężenia ruchu na terenie zakładu, w tym w rejonie istniejącej stacji paliw. Planowana instalacja wykorzystywana będzie zarówno do wprowadzania czynnika (...) do pojazdów wytwarzanych w zakładzie, jak i do samochodów służbowych. Z uwagi na fakt, iż dystrybucja czynnika (...) oraz płynu do spryskiwaczy realizowana będzie na terenie istniejącej stacji paliw, wykorzystywanej obecnie na potrzeby tankowania pojazdów służbowych, a także przewidywaną częstotliwość napełniania zbiorników magazynowych stacji (do dwóch pojazdów dziennie), nie przewiduje się wzrostu natężenia ruchu w rejonie stacji. Warunki przyjmowania, magazynowania i dystrybucji czynnika (...), zarówno na terenie stacji jak i w obrębie hal przemysłowych zostaną odpowiednio dobrane, by nie następowała emisja amoniaku do powietrza.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał również, iż na podstawie informacji zawartych w przedłożonej dokumentacji, a także zdjęć satelitarnych terenu, ustalił, że najbliżej położone tereny, dla których w przepisach odrębnych określone zostały dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku odległe są od planowanej stacji o około 400 m. Są to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Dostawa czynnika (...) realizowana będzie jedynie w porze dziennej. Uwzględniając specyfikę zakładu oraz zakres zmian akustycznego stanu środowiska wynikających z realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, a także znaczną odległość przedmiotowej stacji paliw od terenów, dla których w przepisach odrębnych ustalone zostały dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, nie przewiduje się ponadnormatywnego oddziaływania w zakresie emisji hałasu do środowiska.
Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że teren planowanego przedsięwzięcia zlokalizowany jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.). Najbliżej położonymi obszarami Natura 2000 jest obszar mający znaczenie dla [...], oddalony o około 850 m od inwestycji.
Organ opiniujący mając na względzie lokalizację inwestycji poza obszarami chronionymi, na terenie istniejącego zakładu oraz brak konieczności wycinki drzew i krzewów, uznał, iż nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary chronione, a w szczególności na siedliska przyrodnicze i gatunki zwierząt oraz ich siedliska dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, ani pogorszenia integralności obszaru Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami.
Organ właściwy w sprawie postanowił przychylić się do stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. i stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co zostało wyrażone w postanowieniu Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2014r. o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Zatem mając na uwadze opinie uzyskane od wyspecjalizowanych jednostek oraz biorąc pod uwagę skalę i charakter inwestycji, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jej realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, emisję uciążliwości związane z jej eksploatacją oraz usytuowanie przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną w tym obszarów Natura 2000 organ wydający decyzje jak i organu opiniujące miały podstawy do uznania, iż planowane przedsięwzięcie nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska, a w szczególności nie zmieni rodzajów emitowanych do powietrza substancji w stosunku do stanu istniejącego. Z powyższych względów organ po analizie zgromadzonej dokumentacji oraz mając na uwadze stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. prawidłowo uznał, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia, że planowana inwestycja nie będzie powodować przekroczenia standardów w środowisku.
W ocenie składu orzekającego wydane w toku postępowania postanowienia są prawidłowe zarówno pod względem formalnym jak i merytoryczny, co wyjaśniono wyżej.
W tym miejscu warto wskazać, iż w zaskarżonej decyzji organ dokonał samodzielnej oceny przedsięwzięcia wskazując m.in., że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie wiązało się ze zmianami sposobu eksploatacji zakładu jako całości, oraz nie będzie powodowało istotnych zmian w ciągu technologicznym, a tym samym nie będzie powodowało wzrostu zapotrzebowania na energię i surowce, wykorzystywane w cyklu produkcyjnym, poza niewielkim wzrostem zużycia energii elektrycznej oraz wykorzystaniem środka (...). Organ wskazał, iż zgodnie z treścią przedłożonej dokumentacji, eksploatacja zakładu, po zrealizowaniu planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie będzie wiązała się ze zwiększeniem ilości ścieków odprowadzanych z terenu zakładu. W związku z powyższym, nie ma konieczności zmiany posiadanego przez zakład pozwolenia wodnoprawnego. Organ zwrócił uwagę, iż realizacja i eksploatacja planowanej instalacji (...) nie będzie wiązać się z wprowadzeniem na teren zakładu dodatkowych źródeł emisji substancji do powietrza, ani nie będzie powodować znacznego wzrostu natężenia ruchu na terenie zakładu, w tym w rejonie istniejącej stacji paliw. Organ ustalił, że najbliżej położonymi obszarami Natura 2000 jest obszar mający znaczenie dla [...], oddalony o około 850 m od inwestycji.
Organ stwierdził także, że eksploatacja przedsięwzięcia nie wiąże się z nadmiernym wykorzystaniem zasobów naturalnych i ryzykiem wystąpienia poważnej awarii z uwagi na zakres i charakter planowanego przedsięwzięcia. W związku z powyższym organ uznał, że inwestycja nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska.
Organ zwrócił uwagę, iż na terenie przedmiotowego przedsięwzięcia nie znajdują się obszary ochrony uzdrowiskowej, obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych. Inwestycja nie jest także zlokalizowana na obszarach wybrzeży, górskich lub leśnych, obszarach przylegających do jezior oraz na obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne.
Wobec powyższego w ocenie składu orzekającego wydana w niniejszej sprawie decyzja odpowiada prawu.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu, spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7 Kpa, 77 § 1 Kpa, 80 Kpa. Organy II instancji szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych przez stronę jak i wniesionych przez nią wniosków dowodowych. Treść decyzji organu drugiej instancji świadczy przy tym zarówno o wykonaniu obowiązków kontrolnych, jak i związanych z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy.
W tym miejscu odnosząc się do zarzutu niedopuszczalnej i błędnej oceny wniosków dowodowych wskazać należy, iż zarzut ten jest bezzasadny.
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że jedną z zasad postępowania, którą winien brać pod uwagę organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy, jest wynikająca z art. 15 Kpa zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r.(sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte w pismach procesowych składanych w toku postępowania jak również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Nie można uznać, że w razie złożenia wniosków dowodowych w toku postępowania przed organem I instancji organ odwoławczy jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko z tego względu na fakt, że organ I instancji nie odniósł się do złożonych wniosków dowodowych.
W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 138 § 2 Kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są:
1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz
2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Wymagane jest bowiem dodatkowo jednoczesne wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Stąd, wydanie decyzji określonej art. 138 § 2 Kpa stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i dopuszczalne jest wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki do jej wydania, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 Kpa, a doprecyzowaną w art. 127 Kpa zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania jedynie wtedy, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego, obszernego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które to postępowanie dowodowe ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014). Tym samym przesłanki z art. 138 § 2 Kpa nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż rozpoznając sprawę obowiązkiem organu odwoławczego było odniesienie się do wniosków dowodowych odwołującej, ponieważ powyższe pozwoliło organowi odwoławczemu dokonanie oceny czy organ I instancji należycie wyjaśnił stan faktyczny sprawy.
Z powyższych względów zarzut niedopuszczalności rozpoznania przez organ odwoławczy wniosków dowodowych nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowej oceny wniosków dowodowych Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw ażeby przeprowadzić kolejne dowody zmierzające do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Stosownie do art. 78 § 1 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Natomiast w myśl art. 78 § 2 Kpa organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania o przeprowadzenie dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się i Sąd w składzie niniejszym podziela ten pogląd, że nie można uznać za skuteczne zarzuty strony skarżącej wobec ustaleń organów administracji co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokonanych na podstawie Karty informacyjnej przedsięwzięcia w sytuacji, gdy strona skarżąca nie zaoferowała żadnych konkretnych dowodów wskazujących na wadliwość tychże ustaleń i treści Karty informacyjnej przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II OSK 1944/11, oraz wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2011 r., IV SA/Wa 414/11).
W przedmiotowej sprawie Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż dowody zaproponowane przez odwołującego nie służą wyjaśnieniu sprawy.
Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie przedstawicieli Stowarzyszenia na okoliczność rzeczywistych oddziaływań planowanej inwestycji i wpływu inwestycji na stan środowiska Sąd podziela pogląd organu, że Stowarzyszenie mogło wyrazić swoje stanowisko odnośnie powyższych kwestii już w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. Natomiast Stowarzyszenie nie tylko nie wyraziło swojego stanowiska w powyższym piśmie, to również nie uczyniło powyższego w złożonym odwołaniu czy też w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o przesłuchanie członków zarządu Grupy V.AG wskazać należy, iż wątpliwe jest aby osoby posiadały wiedzę na temat rzeczywistego oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, iż kwestie oddziaływania na środowisko oceniają wyspecjalizowane podmioty tj. min. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie dokumentów przygotowanych przez osoby posiadającą specjalistyczna wiedzę.
Sąd podziela również stanowisko organu, iż bez znaczenia w sprawie jest przesłuchiwanie członków zarządu na okoliczność analogicznych inwestycji w innych zakładach Grupy V. AG. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż organ w ramach prowadzonego postępowania ocenia inwestycję na gruncie obowiązujących przepisów prawa, a nie ich zgodności z innymi podobnymi inwestycjami.
Również dowód z opinii biegłych w niniejszej sprawie uznać należy za bezzasadny, ponieważ sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a zgromadzony materiał nie budzi wątpliwości, co wyjaśniono wyżej.
Informacje na temat oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko zawarte w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia były oceniane przez trzy niezależne i wyspecjalizowane podmioty, które uznały, iż brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Powyższe stanowisko, co wynika w wcześniejszej części uzasadnienia, podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż wnioskowane przez Stowarzyszenie dowody nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, skoro kwestie wpływu inwestycji na środowisko nie budziły wątpliwości organów. Z powyższych względów nie zachodziła podstawa do uzupełnienia postępowania dowodowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 Kpa zarzut ten uznać należy za zasadny. Jednakże wskazać należy, iż naruszenie przez organ I instancji art. 10 Kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa) uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zgodzić należy się z organem odwoławczym jak i skarżącym, iż organ I instancji winien wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu zajęcia stanowiska przez stronę lub upływu terminu do jego zajęcia. W przedmiotowej sprawie organ I instancji uchybił powyższemu obowiązkowi jednakże, to uchybienie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Jak wskazano wyżej wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie strony uznać należało za bezzasadne, a zapadłe na gruncie niniejszej sprawy rozstrzygnięcie za zgodne z prawem.
Poza zarzutami skargi Sąd dopatrzył się naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 Kpa poprzez brak w uzasadnieniu dostatecznego wyjaśnienia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, jednakże naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Co prawda w zasadzie organ odwoławczy powieliłby w tym zakresie ustalenia organu I instancji, to jednakże zdawkowe wskazania organu, iż po analizie akt sprawy nie budzi wątpliwości ani stanowisko wyrażone w Kracie informacyjnej przedsięwzięcia, ani w postanowieniach organów. W niniejszej sprawie organ odwoławczy po dokonaniu analizy akt dokonał oceny, iż niniejsze postępowanie nie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to jednakże winien powyższe rozwinąć aby uznać można było, że sprostał wymogowi stawianemu przez art. 107 § 3 Kpa.
Pomimo naruszenia przez organ art. 107 § 3 Kpa Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Co wskazano wyżej w przedmiotowej sprawie na podstawie należycie ustalonego stanu faktycznego sprawy prawidłowo uznano, iż planowane zamierzenie inwestycyjne nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nie rozwinięcie powyższego stanowiska przez organ odwoławczy nie może prowadzić do uznania, iż jest ono nieprawidłowo, skoro jak wyjaśniono w niniejszym uzasadnieniu stanowisko organów w tym zakresie Sądu znał za prawidłowe.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło