II SA/Kr 1612/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-03-27

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna (ekologiczna) ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opierając się wyłącznie na swoich celach statutowych?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opierając się wyłącznie na swoich celach statutowych. Prawo do zaskarżenia takiej uchwały przysługuje jedynie podmiotom, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone, lub organizacji społecznej reprezentującej grupę mieszkańców, którzy wyrazili na to pisemną zgodę. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku nie przyznaje organizacjom ekologicznym prawa do skargi na akty prawa miejscowego, a jedynie na decyzje wydane w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa.
Stan faktyczny
Towarzystwo [...] z siedzibą w K. wniosło skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon św. Jacka – Twardowskiego". Skarżące stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta Krakowa, ustawy o ochronie przyrody oraz dyrektyw unijnych, wskazując na niezgodność planu z ustaleniami studium, preferowanie zabudowy kosztem terenów zielonych i rekreacyjnych, naruszenie zasad ochrony środowiska i gatunków chronionych, a także nieprawidłowości w procedurze rozpatrywania uwag i prognozy oddziaływania na środowisko. Organ wniósł o oddalenie skargi, odpierając zarzuty skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę i orzekł o zwrocie stronie skarżącej kwoty wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w K. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2014 r., Nr CXII/1698/14 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon św. Jacka – Twardowskiego" postanawia: I. skargę odrzucić II. zwrócić stronie skarżącej Towarzystwu [...] w K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Stowarzyszenie Towarzystwo [...] z/s w K. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta Krakowa z 9 lipca 2014r., nr CXII/1698/14 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon Św. Jacka Twardowskiego", w zakresie terenów oznaczonych symbolami: MW/U.2, MW/U.3, MW.1, KDD.7 i KDD.8, gdzie poszczególne oznaczają: • MW/U.2 Tereny zabudowy mieszkaniowo - usługowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, budynkami mieszkalno- usługowymi lub budynkami usługowymi; • MW/U.3 Tereny zabudowy mieszkaniowe - usługowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, budynkami mieszkalno- usługowymi lub budynkami usługowymi; • MW.1 - Teren zabudowy mieszkaniowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi; • KDD.7 - Tereny komunikacji, o podstawowym przeznaczeniu pod drogi publiczne klasy dojazdowej; • KDD.8 - Tereny komunikacji, o podstawowym przeznaczeniu pod drogi publiczne klasy dojazdowej W ocenie strony skarżącej uchwała narusza przepisy art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż: - plan jest niezgodny z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta Krakowa z 2003r. – wskazane wyżej tereny wyznaczono w obszarze wyznaczonym w Studium jako UP/UC/MU. Przeznaczenie to, zgodnie z zapisami pkt 4.2.4. Studium: • MU - tereny o przeważającej funkcji mieszkaniowo-usługowej • UP - tereny o przeważającej funkcji usług publicznych • UC - tereny o przeważającej funkcji usług komercyjnych. Jednocześnie ten sam pkt studium wyznacza w innych rejonach miasta kategorię MW - tereny o przeważającej funkcji mieszkaniowej wysokiej intensywności. Gdyby więc celem wyznaczenia w spornym terenie była zabudowa wielorodzinna, to w studium zostałaby wyznaczona jako tereny MW, a nie UP/UC/MU. - wg opinii Towarzystwa Urbanistów Polskich w K. z zapisów Studium wynika, że na obszarze pomiędzy ulicą Wyłom i św. Jacka "preferowane są funkcje usług publicznych, w tym terenów zieleni, rekreacji i wypoczynku przed innymi funkcjami". - Studium stanowi podstawę do tworzenia planów i winno być traktowane jako całość. Jak wynika z mapy U5 stanowiącej załącznik do Studium teren między ul. Wyłom i św. Jacka na Zakrzówku w chwili sporządzania był przeznaczony pod park wyznaczony do realizacji wg. listy rankingowej parków. Lista ta do realizacji zawarta jest również w obowiązującej w chwili obecnej Strategii Rozwoju Miasta uchwalonej przez Radę Miasta Krakowa. Sporny teren na liście określany jest jako park miejski Zakrzówek II i obejmuje obszar 22.8 ha. To zapisami tekstowymi i graficznymi Studium, rozumiane powinno być jako zieleń, rekreacja i wypoczynek. - naruszono art. 4.4. Studium - Ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego określający w obrębie strefy kształtowania systemu przyrodniczego: tereny przeznaczone do zabudowy, w których standardy zabudowy muszą zapewniać (min. 70%) udział powierzchni biologicznie czynnej (przez powierzchnie rozumie się część działki budowlanej na gruncie rodzimym, która pozostaje niezabudowana powierzchniowo lub kubaturowo w głąb gruntu, na nim oraz pod nim, nie stanowiąca nawierzchni dojazdów i dojść pieszych, pokryta trwałą roślinnością. Za powierzchnię biologicznie czynną nie uznaje się zieleni projektowanej na dachach i ścianach budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych, nawierzchni żwirowych, grysowych i ażurowych. Tymczasem, zapis planu dopuszcza zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej o zielone dachy i tarasy. Zdaniem strony skarżącej plan narusza art. 117 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i § 7 art. 6 rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt w zakresie ochrony traszki grzebieniastej, kumaka nizinnego, gniewosza plamistego oraz załącznik II i IV Dyrektywę Siedliskową Unii Europejskiej w zakresie ochrony tych gatunków. Sporny teren znajduje się w granicach Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, a pozostały w granicach jego otuliny. W planie aż 75% obszaru o przeznacza się pod zainwestowanie miejskie. Stowarzyszenie wskazało na likwidację dużej ilości zieleni na rzecz zabudowy kubaturowej, zmianę stosunków wodnych, przerwanie korytarzy ekologicznych i presję antropopresyjną. Dalej strona skarżąca wskazała na naruszenie art. 6 ustawy Prawo Ochrony Środowiska wobec wyznaczenia terenów zabudowy wielorodzinnej w miejscu występowania najbogatszej w Polsce populacji gniewosza plamistego oraz kilka metrów od stanowiska występowania motyla modraszka telejus i nausitous (gatunki zagrożone w Polsce i Europie wyginięciem i wymienione w Dyrektywie Siedliskowej Unii Europejskiej) i chronionych gatunków roślin. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie uzgodniła projekt planu, lecz przed uchwaleniem planu otrzymała informacje o nowym cennym w skali kraju stanowisku występowania gniewosza plamistego. Zdaniem stowarzyszenia naruszona została również procedura uzgodnienia projektu plan przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Krakowie, ponieważ w związku z zaistnieniem nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (informacja o nowym stanowisku występowania gniewosza plamistego) należało wznowić postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo strona skarżąca zgłosiła zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie rozpatrzenia wniosków oraz uwag jakie do projektu planu wniosły organizacje społeczne, instytucje i mieszkańcy. Każda z wniesionych uwag, a wcześniej wniosków winny być przedmiotem dyskusji i rozstrzygnięcia na sesji Rady Miasta Krakowa w drodze indywidualnych głosowań. Ponadto zarzucono, iż nie zostało w tym względzie przeprowadzone nawet zbiorcze głosowanie - radni otrzymali jedynie załącznik do projektu uchwały zawierający złożone uwagi i sposób ich rozpatrzenia przez Prezydenta Krakowa. Zwrócono także uwagę na nieprawidłową procedurę przygotowania projektu planu oraz Prognozy oddziaływania planu na środowisko. Autorem obu dokumentów jest ta sama instytucja. Spowodowało to, że dokument o nazwie "Miejscowy plan zagospodarowania - Prognoza oddziaływania na środowisko de facto nie jest prognozą oddziaływania planu na środowisko, lecz jest próbą uzasadnienia zapisów planu jako nie szkodzącego środowisku. Opracowania prognozy oddziaływania planu na środowisko winna dokonać fachowa instytucja niezależna od instytucji opracowującej projekt planu. Prognoza oddziaływania planu na środowisko jest nierzetelna, w składzie zespołu brak przyrodników - przynajmniej botanika, ornitologa, entomologa, opracowanie przy technika geologa jest niewystarczające. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej części planu. Wykazując interes prawny w złożeniu skargi Towarzystwo [...] wskazało na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, podkreślając, iż interes prawny może wynikać z uprawnień organizacji ekologicznych określonych w art. 18 i 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także uprawnień członka wspólnoty samorządowej. Towarzystwo [...] jest organizacją ekologiczną działającą w zakresie ustawy Prawo ochrony środowiska, na dowód czego załączyła wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego oraz statut organizacji. Celem Towarzystwa [...] jest, zgodnie z § 6 ochrona przyrody, ochrona środowiska, ochrona krajobrazu, ochrona wartości kulturowych, zwierząt, zwiększanie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji. Towarzystwo realizuje swój cel m.in. poprzez podejmowanie działań interwencyjnych oraz formułowanie publicznych opinii i ocen dotyczących środowiska. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wskazał, iż sporne tereny położone są w wyodrębnionej kategorii terenów usług publicznych, usług komercyjnych oraz mieszkaniowo - usługowych - UP/UC/MU, w których określono główne funkcje jako: zabudowa usługowa - obiekty i urządzenia służące realizacji celów publicznych, w szczególności w dziedzinie administracji, oświaty, zdrowia, opieki społecznej, kultury, sportu i rekreacji, a także zieleni publicznej; zabudowa usługowa - obiekty i urządzenia umożliwiające realizację przedsięwzięć komercyjnych wraz z uzupełniającym programem mieszkaniowym wielorodzinnym, zabudowa mieszkalna, mieszkalno - usługowa i usługowa, a zatem brak było podstaw, aby w opinii Towarzystwa Urbanistów Polskich przeznaczyć ten teren głównie na tereny zieleni, rekreacji i wypoczynku. W związku z tym, w planie na części obszaru pomiędzy ul. Wyłom i ul. św. Jacka, wyznaczone zostały zarówno Tereny zabudowy mieszkaniowo - usługowej, oznaczone symbolami MW/U.2 i MW/U.3, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, budynkami mieszkalno-usługowymi lub budynkami usługowymi, jak i Tereny zieleni, oznaczone symbolami: ZN.l - ZN.4, o podstawowym przeznaczeniu pod ogólnodostępną zieleń naturalną w ramach parku krajobrazowego. Zarówno na Terenach zieleni jak i w Terenach zabudowy mieszkaniowe - usługowej, uwzględniono istniejące uwarunkowania przyrodnicze i środowiskowe poprzez odpowiednie zapisy w ustaleniach projektu planu i na rysunku planu - siedliska i ostoje chronionych gatunków roślin i zwierząt, w § 9 ust. 7 ustalono ochronę tych siedlisk i ostoi, w § 9 ust. 8 wprowadzono zapis nakazujący stosowanie rozwiązań technicznych – zachowanie odpowiednich przejść i przepustów, celem swobodnej migracji zwierząt. W § 9 ust. 9 wpisano, że w granicy Bielańsko - Tynieckiego Parku Krajobrazowego, obowiązują dodatkowe warunki zagospodarowania określone przepisami odrębnymi, w tym rozporządzenie Nr 81/06 Wojewody Małopolskiego z dnia 17 października 2006 r. w sprawie Bielańsko - Tynieckiego Parku Krajobrazowego (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego Nr 654 poz. 3997). Plan w zakresie terenu MW.1 jest zgodny z dokumentem Studium, gdyż w terenach o przeważającej funkcji usług komercyjnych, oznaczonych w Studium symbolem UC, dopuszczono możliwość wprowadzenia uzupełniającego programu mieszkaniowego wielorodzinnego. Odnośnie Terenów komunikacji, oznaczonych symbolami KDD.7 i KDD.8. w planie miejscowym wyznaczono niezbędny docelowy układ komunikacyjny, służący do obsługi tego obszaru. Z uwagi na wyznaczenie (zgodnie ze Studium) nowych terenów inwestycyjnych niezbędne jest ich odpowiednie skomunikowanie, poprzez wyznaczenie terenów komunikacji, w tym Terenów komunikacji o podstawowym przeznaczeniu pod drogi publiczne klasy dojazdowej oznaczone symbolami KDD.7 i KDD.8. Dodatkowo wyznaczony w planie Teren komunikacji oznaczony symbolem KDD.8, stanowi istniejąca ul. św. Jacka, która jest jednocześnie drogą gminną. Plan miejscowy w spornych terenach przewiduje zgodnie ze Studium min. 70 % udział powierzchni biologicznie czynnej. Plan miejscowy ustala zasady kształtowania dachów nakazując stosowanie dachów dwu lub wielospadowych. Stosowanie dachów płaskich zostało dopuszczone w terenach, gdzie obecnie istnieją już takie formy przekrycia, a także w obszarach, w których będzie lokalizowana nowa zabudowa, gdzie zgodnie z ustaleniami planu dopuszczono zagospodarowanie dachów płaskich jako teren biologicznie czynny. Możliwość powstania zabudowy z dachami płaskimi nie wpłynie znacząco na ograniczenie terenów zielonych, gdyż parametry zabudowy są kształtowane nie tylko w oparciu o ustalony w projekcie planu wskaźnik terenu biologicznie czynnego, lecz również w oparciu o wskaźnik intensywności zabudowy i powiązaną z nim wysokość zabudowy, z uwzględnieniem linii zabudowy. W zakresie Listy Rankingowej inwestycji miejskich co do zieleni Strategia Rozwoju Krakowa jest dokumentem określającym podstawowe kierunki rozwoju społeczno - gospodarczego w dłuższym okresie i zakreśla najogólniejszą wizję przyszłości. Jednym z programów jest Program Ochrony Środowiska dla miasta Krakowa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem zadań zrealizowanych w 2011 r. oraz perspektywą na lata 2016-2019, przyjęty uchwałą NR LXI/863/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2012 r. Na podstawie załącznika nr l przywołanej powyżej uchwały przygotowano Listę Rankingową inwestycji miejskich w zakresie zieleni - w której na pozycji 20 znajduje się park "Zakrzówek Il o określonej lokalizacji - w rejonie ulic: Wyłom/św. Jacka. W miejscowym planie tego obszaru tereny zieleni to 8,6 ha, które wraz z terenami zieleni w sąsiednim planie miejscowym "Park Zakrzówek" zajmującymi powierzchnię 27,76 ha, będą stanowiły odpowiedni kompleks. Co do przepisów ustawy o ochronie środowiska projekt uzyskał pozytywne opinie i uzgodnienia (w tym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska). W rejonie Zakrzówka od 2010 roku sporządzane były trzy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego; obszaru Zakrzówek - Zielna" z 26 września 2012 r., obszaru "Park Zakrzówek" z 10 października 2012 r.) oraz obszaru "Rejon Św. Jacka - Twardowskiego" z 9 lipca 2014r. Do wszystkich planów sporządzono opracowania ekofizjograficzne oraz prognozy oddziaływania na środowisko - środowisko przyrodnicze zostało szczegółowo zanalizowane i przedstawione, głównie w oparciu o dostępne inwentaryzacje, opracowania, opinie specjalistów, a także wizje terenowe. Co do ochrony wskazanych w skardze gatunków organ podał, iż zagwarantowany w planie wysoki procent obszaru biologicznie czynnego tj. kilkudziesięciu ha zapewnia ich ochronę. Nadto bezzasadnym jest rozpatrywanie na etapie uchwalania miejscowego planu wszystkich możliwych i hipotetycznych zagrożeń i oddziaływań (tak też np.: WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 lego 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 788/12). Co do zarzutu nierozpatrzenia uwag przez Radę Miasta podano, że ustawa nie wprowadza szczególnego trybu debatowania nad każdą uwagą oddzielnie i stosuje się procedurę ogólna. Dodatkowo przyjęto, że Komisją właściwą dla projektów planów miejscowych jest Komisja Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Rady Miasta Krakowa, która szczegółowo debatuje zarówno nad rozwiązaniami planistycznymi zawartymi w projekcie planu, jak i nad wszystkimi załącznikami do projektu uchwały. W posiedzeniu Komisji uczestniczy autor opracowania planistycznego oraz merytoryczni pracownicy organu planistycznego, którzy udzielają wyjaśnień w zakresie dotyczącym projektu uchwały. Komisja szczegółowo analizuje przedłożony projekt, nieuwzględnione przez Prezydenta Miasta Krakowa uwagi, a ponadto przeprowadza dyskusję nad wszystkimi aspektami przedłożonego projektu, w tym także nad nieuwzględnionymi przez Prezydenta Miasta Krakowa uwagami. W posiedzeniu komisji mogą uczestniczyć również zainteresowane podmioty, którym w toku prac komisji jest udzielane prawo zabrania głosu. W zależności od potrzeb, wyznaczany jest termin, w którym dla szczegółowego omówienia powstałych w toku posiedzenia komisji wątpliwości, wyznaczane zostają posiedzenia podkomisji Komisji Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Rady Miasta Krakowa. Następnie nad projektem uchwały, do którego dołączona została opinia Komisji, odbywa się I - sze czytanie i projekt jest omawiany, a następnie, w zależności od potrzeb, odbywa się wysłuchanie publiczne. Następnie można wnieść poprawki, potem II czytanie i dyskusja jedynie w zakresie poprawek. Poprawki mogą wnieść radni lub grupa radnych Po upływie terminu do wniesienia poprawek do projektu uchwały, odbywa się II czytanie projektu uchwały, w trakcie którego przeprowadzana jest dyskusja jedynie w zakresie wniesionych poprawek. Po zakończeniu II czytania, odbywają się głosowania: nad wniesionymi poprawkami, a następnie, końcowe, nad projektem uchwały. W związku z powyższym dokonanie zmian w projekcie uchwały, w tym w załącznikach do projektu uchwały, w toku prac uchwałodawczych, wymaga inicjatywy radnego lub grupy radnych, którzy złożą poprawkę o danej treści. Dopiero zgłoszenie takiej poprawki umożliwia zajęcie odmiennego od projektodawcy projektu uchwały stanowiska przez Radę i ewentualne przyjęcie przez nią odmiennych, niż zawarte w projekcie uchwały, zapisów (ustaleń), na skutek przegłosowania poprawki. Ponieważ nie ma żadnych wymogów odnośnie zakresu merytorycznego poprawki, przedmiot poprawek dotyczy zarówno sposobu rozpatrzenia nieuwzględnionych uwag, jak i poszczególnych ustaleń projektu planu miejscowego. Niejednokrotnie zdarza się, że wniesiona poprawka dotyczy zarówno sposobu rozpatrzenia uwagi, jak i szczegółowej materii planistycznej, niewynikającej bezpośrednio z wniesionych uwag. Ponadto przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie wskazuje, iż czynność uchwalenia planu następuje jednocześnie z rozstrzygnięciem o sposobie rozpatrzenia uwag. Zatem ustawodawca nie nałożył na organ uchwałodawczy gminy obowiązku rozstrzygnięcia o sposobie uwag przed podjęciem uchwały, bądź wydania przez ten organ odrębnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Tryb procedowania uchwał z zakresu planowania przestrzennego przez Radę Miasta Krakowa, określony Statutem Miasta jednoznacznie wskazuje, iż w toku uchwalania planu miejscowego, organ uchwałodawczy gminy dokonał rozpatrzenia nieuwzglednionych uwag (co znalazło odzwierciedlenie w treści załącznika nr 2 do uchwały o planie). Ponadto, wykładnia przepisu art. 20 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, iż właściwym jest jednoczesne przegłosowanie uchwały wraz z załącznikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." W pierwszej kolejności wskazać należy, że podmiotem który zaskarżył przedmiotową uchwałę jest Stowarzyszenie Towarzystwo [...] z/s w K.. Podmiot ten to organizacja społeczna, którą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, można określić jako organizację ekologiczną. Co do zasady prawo organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych, sądowo administracyjnych, zaskarżania aktów administracyjnych w toku postępowania administracyjnego, czy wnoszenia skargi do sądu administracyjnego nie opiera się na interesie prawnym organizacji, lecz wynika z określonej normy prawnej, która takie uprawnienie dla organizacji społecznej przewiduje. Przykładowo można wskazać art. 31 § 1k.p.a., który stanowi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, art. 50 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest także organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, czy też art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, o którym szerzej będzie mowa poniżej. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy należy przypomnieć, że przedmiotem zaskarżenia jest akt prawa miejscowego. Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego, uregulowane jest w art.101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który w ust. 1 stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, oraz (ust. 2a) że skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Jak wynika z okoliczności sprawy, strona skarżąca nie wnosi skargi jako podmiot, będący właścicielem nieruchomości na terenie objętym zaskarżonym planem, którego uprawnienia zostały naruszone uchwałą, ani też jako podmiot reprezentujący grupę mieszkańców gminy (brak w tym zakresie wyrażenia pisemnej zgody, wymaganej przepisem), lecz jako organizacja społeczna w zakresie swojej statutowej działalności. W takim jednak wypadku skarga przez nią wniesiona byłaby dopuszczalna tylko wtedy, jeśli istniałaby norma prawna, która dla organizacji społecznej takie uprawnienie by przewidywała. Tymczasem takiej normy w obowiązującym porządku prawnym brak. W szczególności nie można za taką uznać postanowień art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Treść tego przepisu jest następująca: "Art. 44. 1. Organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 2. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. 3. Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. 4. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie". Uprawnienie do wniesienia przez organizację ekologiczną skargi do sądu administracyjnego uregulowane jest jednoznacznie i wyczerpująco w ust. 3 przytoczonego przepisu. Wynika z niego, że skarga taka jest dopuszczalna ale tylko od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Tymczasem akt prawa miejscowego nie jest decyzją, a samo postępowanie w przedmiocie uchwalania aktu prawa miejscowego nie jest postępowaniem administracyjnym. Z powyższego wynika, że w aktualnie obowiązującym porządku prawnym, brak jest podstawy prawnej dającej uprawnienie dla wnoszenia przez organizacje społeczne skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego, opartej wyłącznie o cele statutowe takiej organizacji. Na aprobatę nie zasługują również poglądy prawne strony skarżącej, iż uprawnienie takie wynika z przywołanej przez nią w skardze dyrektywy unijnej. Z dyrektywy tej wynika, że państwa członkowskie są obowiązane przewidzieć unormowania, które będą zapewniać udział m.in. organizacjom społecznym w określonych postępowaniach administracyjnych. Wyrazem uwzględnienia tych zobowiązań w prawie krajowym jest w szczególności ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz m.in. zawarty w niej art. 44. Przepis ten przewiduje dla organizacji społecznych, będących organizacjami ekologicznymi szerokie uprawnienia co do ich udziału w postępowaniach wymagającym udziału społeczeństwa. Z dyrektyw unijnych nie wynika natomiast, że organizacje te mają mieć wszelkie i niczym nieograniczone uprawnienia. Szczególnie, że organizacje społeczne nie są pozbawione możliwości zaskarżenia do sądu uchwały w przedmiocie prawa miejscowego. Takie uprawnienie im bowiem przysługuje, ale jeśli reprezentują grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (art.101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym). Kończąc należy dodać, że przedmiotowa skarga została odrzucona jako niedopuszczalna, a nie oddalona z powodu braku interesu prawnego po stronie skarżącej. Związane jest to z tym, że jak już wskazano w początkowej części rozważań, prawo organizacji społecznych do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co do zasady nie opiera się na interesie prawnym organizacji, lecz wynika z określonej normy prawnej, która takie uprawnienie dla organizacji społecznej przewiduje. Podstawa do oddalenia skargi wyrokiem zachodziłaby natomiast wtedy, gdyby organizacja społeczna wniosła skargę jako podmiot, będący właścicielem nieruchomości na terenie objętym zaskarżonym planem i nie wykazała naruszenia uchwałą interesu prawny lub uprawnienia albo wniosła skargę reprezentując grupę mieszkańców gminy, co do których nie wykazałaby naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło