II OSK 309/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-26

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Robert Sawuła, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać współwłaścicielom nieruchomości wykonanie prac zabezpieczających w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego obiektu budowlanego, nawet jeśli zarząd nad nieruchomością sprawuje gmina?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na współwłaścicieli nieruchomości, nawet jeśli zarząd nad nieruchomością sprawuje gmina. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu (współwłaścicielu) zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego. Spory dotyczące zarządu nieruchomością między współwłaścicielami a gminą należą do właściwości sądów powszechnych i nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Istotne jest aktualne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a nie to, kto spowodował zły stan techniczny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym galerii drewnianej przynależnej do lokalu mieszkalnego, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Skarżąca podnosiła, że zarząd nad nieruchomością sprawuje gmina, a ona nie może liczyć na współpracę pozostałych współwłaścicieli, oraz kwestionowała brak ekspertyzy technicznej i prawidłowość oględzin.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 226/15 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 226/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalił skargę M. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", Miasta W., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał M. F., L. F., N. L. – współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] we W., wykonanie określonych prac zabezpieczających galerię drewnianą przynależną do lokalu mieszkalnego nr 20, w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji przeprowadził kontrolę ww. budynku, ustalając zły stan techniczny galerii drewnianej. Organ wyznaczył rozprawę administracyjną, na którą nie stawili się właściciele nieruchomości. W celu najszybszego wyeliminowania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi i mienia orzeczono na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego ww. nakaz. Odwołanie od ww. decyzji złożyli M. F. i L. F.. Zaskarżoną decyzją [...] WINB uchylił w części ww. decyzję w zakresie odnoszącym się do terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł nowy termin jego wykonania – "do dnia 30 kwietnia 2015 r.", a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach tej sprawy wymieniony wyżej nakaz prawidłowo skierowano do współwłaścicieli ww. nieruchomości (zasady wykonywania współwłasności reguluje art. 195-221 Kodeksu cywilnego). Wynika to bowiem z charakteru obowiązków nakładanych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W szczególności chodzi o konieczność szybkiego zapewnienia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego. W trakcie postępowania ustalono, że stan techniczny galerii drewnianej (wyłączonej z użytkowania wcześniejszą decyzją PINB z [...] stycznia 2012 r.) uległ znacznemu pogorszeniu. Widoczna jest postępująca degradacja galerii drewnianej, istnieje zagrożenie zawalenia się drewnianej konstrukcji (przerdzewiałe elementy stalowe, załamana konstrukcja dachu, przegnite elementy drewniane). Tym samym nakazane obowiązki nie wykraczają poza zakres poczynionych przez organ nadzoru budowlanego I instancji ustaleń. Organ II instancji wyjaśnił, że w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego nie są rozważane kwestie ekonomiczne dotyczące remontu, chodzi bowiem o wyeliminowanie stanu zagrażającego życiu lub zdrowia ludzkiego. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. F.. Skarżąca podniosła, że powinien być wykonany kapitalny remont nieruchomości oraz opisała okoliczności jakie podejmowała względem nieruchomości i z nią zawiązane także dotyczące poprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynków znajdujących się na nieruchomości. Wskazała, że nie może liczyć na współpracę pozostałych współwłaścicieli w wykonaniu obowiązków względem nieruchomości. Zdaniem skarżącej, w sprawie powinna być wydana decyzja, aby współwłaściciele mogli wykonać remont kapitalny z poprzedzającą ekspertyzą budowlaną stropów i więźby dachowej w związku z koniecznością wykonania diagnostyki konstrukcyjnej oraz wymiany we wszystkich budynkach nowej instalacji elektrycznej zgodnie z protokołem elektrycznym pięcioletnim i w tej sprawie zachodzi potrzeba opróżnienia lokali mieszkalnych w budynkach na przedmiotowych nieruchomościach oraz jak najszybsze wyprowadzenie mieszkańców, aby nie doprowadzić do tragedii jaka może się wydarzyć na tych nieruchomościach, a budynki do katastrofy budowlanej. Zdaniem skarżącej, taka jak obecnie decyzja powinna być wydana 7 lat temu i uprzednio zaopiniowania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 226/15, oddalając skargę, wskazał na istotę postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego, tj. konieczność wyeliminowania złego stanu technicznego budynku, który zagraża życiu lub zdrowiu ludzkiemu przez wydanie określonego nakazu o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2009 r., II OSK 427/08; wyrok WSA w Warszawie z 9 października 2008 r., VII SA/Wa 931/08; wyrok NSA z 14 lipca 1998 r., IV SA 1420/96). W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przyjmując, że przepis ten daje podstawę do nakazania współwłaścicielom nieruchomości wykonania prac zabezpieczających w zakresie opisanym w decyzji. Zły stan obiektu jest niekwestionowany i wypełnia dyspozycję wskazanego przepisu. Przeprowadzona w dniu 29 września 2014 r. wizja, z której została sporządzona dokumentacja zdjęciowa potwierdziła, że obiekt jest w złym stanie, zagrażającym bezpieczeństwu. Nie ma też wymogu sporządzenia ekspertyzy technicznej obiektów nie objętych zakresem obowiązku, tj. budynków zamieszkałych przez lokatorów, aby wydać decyzję w sprawie złego stanu galerii. Nie można wykluczać, że na użytek innej sprawy może być sporządzona ekspertyza, co jednak nie oznacza, że jej brak świadczy o wadliwym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie stanu drewnianej galerii. Elementem tego postępowania jest bowiem ustalenie czy obiekt galerii był w nieodpowiednim stanie użytkowym. W tym zakresie organ prawidłowo ocenił, że zły stan obiektu wymagał nałożenia stosownych obowiązków. Ocena prawna organu opierała się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i stanowiła wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że została spełniona hipoteza art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego uprawniająca do zastosowania dyspozycji tego przepisu, która w wyniku skonkretyzowania przez organy stosownego nakazu, odpowiadała obowiązującym przepisom Prawa budowlanego. Także skierowanie nakazu na podstawie tego przepisu do właścicieli nieruchomości nie było wadliwe, nawet jeżeli przepis tego wyraźnie nie wskazuje, ponieważ to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego odpowiada za stan obiektu i tylko on może być adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 Prawa budowlanego niezależnie od tego kto jest odpowiedzialnym za zły stan techniczny budynków. W ocenie Sądu, prawidłowo określono adresatów rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto organ słusznie uznał, że spełniły się przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji na organie spoczywał obowiązek wykazania, w jaki sposób należy usunąć istniejące zagrożenie i organ to uczynił, wskazując czynności, które właściciele obowiązani są wykonać. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie jest uzależnione od użytkowania budynku czy jego opróżnienia z zaprzestaniem użytkowania, a stanowi konsekwencję obowiązku nałożonego na zarządcę oraz właściciela obiektu budowlanego w art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego, którym jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami. Opróżnienie stanowi dodatkowy element bezpieczeństwa dla ludzi uprzednio zamieszkujących w budynku, podjęty przez zarządcę obiektu bez dodatkowych nakazów właściwych organów administracji publicznej. Sam fakt stwierdzenia nieprawidłowości w stanie obiektu obliguje organy nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań w tym wydania decyzji administracyjnej określającej zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać choćby minimalną możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu, eliminując istniejące zagrożenie. Sąd podzielił ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przez organy obu instancji, a sprowadzającą się do ustalenia, że w odniesieniu do opisanego obiektu zaszły podstawy do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nadzoru budowlanego dysponuje wykształconą kadrą pracowników w dziedzinie budownictwa i jest w stanie obiektywnie ocenić, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jakie czynności i roboty powinny zostać podjęte aby usunąć stan zagrożenia spowodowany złym stanem technicznym obiektu. W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo określił zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu eliminującego zagrożenie. Strony postępowania miały także możliwość czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a organ odwoławczy mógł nie przeprowadzać dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 K.p.a., jeżeli materiał dowodowy zebrany przez PINB był wystarczający dla rozpatrzenia sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła M. F., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że jedynie M. F., L. F. i N. L. jako współwłaściciele obowiązani są do utrzymania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, w należytym stanie technicznym i estetycznym, niedopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, podczas gdy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się przy ul. [...] we W. od wielu lat zarządzała i nadal zarządza Gmina Miasta W., zasiedlając przedmiotową nieruchomość lokatorami; - art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi bez wykonania szczegółowej ekspertyzy obiektu budowlanego oraz wobec braku jednoznacznego sprecyzowania, jakie nieprawidłowości występują, któremu z dóbr zagrażają oraz dlaczego i w jaki sposób stwierdzone nieprawidłowości powinny zostać usunięte oraz podczas gdy sama rozbiórka części obiektu budowlanego opisana w decyzji PINB nie doprowadzi do usunięcia bądź też wyeliminowania zagrożenia życia i zdrowia ludzi, a jednocześnie uniemożliwi ona dostęp do lokalu nr 20 w budynku przy ul. [...] we W.; - art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że jedynie współwłaściciele nieużytkujący obiekt i w dodatku nie wszyscy są obowiązani do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy na właścicielu bądź też zarządcy ciąży obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ww. ustawy. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie przez Sąd właściwej kontroli decyzji wydanej przez WINB, mianowicie nierozpoznanie zarzutów skarżącej odnoszących się do braku możliwości uczestniczenia w dokonanej w dniu 29 września 2014 r. kontroli, a tym samym zgłoszenia zarzutów do sporządzonego protokołu, mimo chęci udziału zarówno w oględzinach, jak i chęci ustosunkowania się do sporządzonego protokołu, który stanowił podstawę do oceny stanu drewnianej galerii; - art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, opierając się jedynie na wywiedzionym z doświadczenia życiowego stwierdzeniu, że organ nadzoru dysponuje wykształconą kadrą pracowników w dziedzinie budownictwa i jest w stanie obiektywnie ocenić materiał dowodowy, dokonał oceny słuszności zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, pomijając tym samym zastrzeżenia skarżącej co do sposobu przeprowadzenia kontroli przez inspektorów nadzoru budowlanego; - art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przejawiające się tym, że Sąd dokonał niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, a w konsekwencji rozstrzygnięcie zostało oparte jedynie na sporządzonym bez udziału skarżącej protokole bez przeprowadzenia ekspertyzy technicznej w tym zakresie; - art. 1 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę stanu technicznego obiektu budowlanego w kontekście materialnoprawnych przepisów stanowiących o konieczności usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] WINB wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji prawidłowo ocenił legalność skierowania nakazu wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego do współwłaścicieli nieruchomości. Co prawda, przepis ten nie wskazuje literalnie do kogo powinien być skierowany nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, np. tak jak w tej sprawie – zagrażających życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Nie oznacza to jednak, że przepis ten nie zawiera normy prawnej, zgodnie z którą określony nakaz zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego powinien być nałożony na współwłaścicieli nieruchomości. W tej bowiem sprawie mamy do czynienia z problemem prawnym, który sprowadza się do zagadnienia dotyczącego utrzymania istniejącego budynku w należytym stanie technicznym. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego to m.in. na właścicielu obiektu budowlanego ciążą określone obowiązki, co oznacza, że wykonanie określonych nakazów – mających na celu zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego budynku, w tym w zakresie o jakim stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – mogą być nałożone na właściciela/współwłaścicieli obiektu budowlanego. W tej zaś sprawie skarżąca, pomimo że jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości oraz w związku z tym, że zaistniał zły stan techniczny drewnianej galerii – kwestionuje skierowanie do współwłaścicieli przedmiotowego nakazu, zasłaniając się zasiedleniem nieruchomości lokatorami przez Miasto W. bez zgody współwłaścicieli. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla prawidłowości skierowania nakazu do współwłaścicieli, ponieważ na gruncie zastosowania art. 66 ust. 1 w związku z art. 61 Prawa budowlanego zaistniały spór na tle prawa własności pomiędzy współwłaścicielami a Gminą W. nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym. W tym zakresie właściwe są sądy powszechne. Poza tym na tle art. 61 Prawa budowlanego w okolicznościach tej sprawy strona skarżąca nie wykazała aby organ, wydając zaskarżoną decyzję, błędnie ustalił krąg współwłaścicieli nieruchomości, do których skierowano nakaz. W dniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organ uzyskał wydruk z księgi wieczystej o nr [...], z którego wynikało, że jedynymi współwłaścicielami nieruchomości były osoby, do których skierowano nakaz. Potwierdza to również treść wypisu z rejestru gruntów znajdującego się w aktach administracyjnych organu I instancji. Dla prawidłowości skierowanego do tych osób nakazu nie ma zaś znaczenia ewentualna zmiana właściciela nieruchomości dokonana, ale już po wydaniu zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji w ramach następstwa prawnego to nowy właściciel obowiązany będzie wykonać nakaz. Taki stan zatem nie powoduje, że uprzednie skierowanie nakazu do określonych osób staje się wadliwe. Nie podważono zatem skutecznie, aby prawo własności przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie należało do osób objętych przedmiotowym nakazem, w tym strony skarżącej. Stąd w okolicznościach tej sprawy zaistniała potrzeba skierowania nakazu do wszystkich właścicieli budynku, co wynika właśnie z charakteru "obowiązkowości" wynikającej z prawa współwłasności nieruchomości. Ratio legis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polega bowiem na jak najszybszym usunięciu stanu, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia lub życia ludzkiego. Dlatego przepis ten nie uzależnia nałożenia stosownego obowiązku (nakazu) od tego kto spowodował taki stan, jak i kto powinien ponieść koszty związane z wykonaniem nakazu. Nie zamyka to jednak współwłaścicielom prawa do dochodzenia swoich roszczeń z tego tytułu, ale już na zasadach ogólnych wynikających z prawa cywilnego. Ponadto sam fakt uniemożliwienia przez nałożony nakaz dostępu lokalu mieszkalnego współwłaścicielom nie przesądza to tym, że nakaz ten nie powinien być nałożony i do nich skierowany. Postępowanie w trybie art. 66 Prawa budowlanego, jak trafnie wskazano w skardze kasacyjnej, powinno określić zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu oraz termin ich likwidacji, co też w tej sprawie nastąpiło. Poza tym nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie jakoby z materiału dowodowego wynikało jedynie ogólne stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 Prawa budowlanego i jakoby ocena sprawy opierała się jedynie na stwierdzeniu, że organ dysponuje wykształconą kadrą pracowników. Po pierwsze, sama skarżąca nie kwestionuje złego stanu technicznego budynku, wskazując, że w zasadzie to cały obiekt kwalifikuje się do remontu. Po drugie, organy nadzoru budowlanego poczyniły konkretne ustalenia, z których wynika zły stan techniczny przedmiotowej galerii. A mianowicie, drewniana galeria posiada przerdzewiałe elementy stalowe, załamaną konstrukcją dachu i przegnite elementy drewniane. Nie wynika z tych ustaleń, aby organy obu instancji błędnie zakwalifikowały zaistniały stan techniczny galerii jako zagrażający bezpieczeństwu życia lub zdrowia ludzkiego, a taki stan powinien zostać jak najszybciej i bez żadnych przeszkód usunięty. W związku z tymi ustaleniami brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaistniała potrzeba uzyskania ekspertyzy technicznej budynku. Strona skarżąca w tym zakresie nie wykazała, aby ustalenia w sprawie drewnianej galerii były wadliwe. W sposób gołosłowny argumentuje, że wykonanie nakazu w odniesieniu do galerii spowoduje zawalenie się budynku. W tym zakresie nie przedstawiono żadnego dowodu, który mógłby potwierdzać twierdzenia strony skarżącej. Ponadto dla nałożenia nakazu z art. 66 Prawa budowlanego nie ma znaczenia czy następowało od 2012 roku pogorszenie stanu technicznego budynku. Istotne jest to czy aktualnie zaistniały stan techniczny powoduje stan zagrożenia, który uzasadnia nałożenie stosownego nakazu. Jeżeli na potrzeby niniejszej sprawy nie została sporządzona ekspertyza, a w ramach posiadanych praw procesowych taką ekspertyzę mogła przedstawić także strona skarżąca, to istniały podstawy do nałożenia stosownego nakazu na podstawie dokonanych przez organ (jego wykwalifikowanych pracowników) oględzin, tym bardziej, że jasno z nich wynikało, które elementy galerii stwarzają stan zagrożenia. Nie zawiera także usprawiedliwionych podstaw argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca prawidłowości przeprowadzonych oględzin. Z tej argumentacji nie wynika aby nieobecność współwłaścicieli podczas oględzin wynikała z winy organu. Ze skargi kasacyjnej wynika, że nieobecni współwłaściciele, mając świadomość, że takie oględziny zostaną przeprowadzone, nie uczestniczyli w nich bez wskazania wyraźnej przyczyny swojej nieobecności i czy do tej nieobecności przyczynił się organ nadzoru budowlanego. Ponadto nawet jeżeli zawiadomienie o przeprowadzonych oględzinach nie dotyczyło drewnianej galerii, a elewacji budynku. Organ administracyjny posiada bowiem uprawnienie do wszczęcia postępowania z urzędu na podstawie uzyskanych informacji. Skoro podczas przeprowadzanych oględzin w sprawie elewacji budynku PINB dostrzegł, że stan galerii zagraża bezpieczeństwu, to miał podstawy do zainicjowania postępowania w tym zakresie i oparcia się na dowodzie w postaci przeprowadzonych oględzin, tym bardziej, że strona skarżąca nie podważyła dokonanych przez organ ustaleń, tj. co do złego stanu technicznego drewnianej galerii. Jeżeli natomiast sami współwłaściciele dostrzegają ogólnie zły stan techniczny budynku, to nic nie stoi na przeszkodzie aby w ramach swoich uprawnień właścicielskich podjęli samodzielne działania w tym zakresie. Nie jest tak, że odpowiednie działania w tym zakresie właścicieli są uzależnione tylko od podjęcia działań organu administracji publicznej. W ogólności to na właścicielu ciąży obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie technicznym (art. 61 Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego). Działanie organu administracyjnego w tym zakresie posiada jedynie usprawiedliwienie w przypadku zaistnienia stanu, który zagraża ogólnie pojętemu bezpieczeństwu publicznemu. Stąd ustawodawca przewidział możliwość zainicjowania stosownego postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego, którego legalności zastosowania w okolicznościach tej sprawy nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 61 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 8, art. 11, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło