II OZ 910/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. P. M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 785/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi P. P. M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru B. w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 785/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. P. M. sp. z o.o. z siedzibą w B., zw. dalej spółką lub skarżącą, na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, z dnia 23 stycznia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania. W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że w piśmie z dnia 4 marca 2015 r. spółka za pośrednictwem organu wniosła skargę na postanowienie WINB z dnia 23 stycznia 2015r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlane z dnia 17 grudnia 2014 r. wymierzające skarżącej karę w wysokości 187 500,00 złotych z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, ograniczając się w istocie do sformułowania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz do wskazania, iż w świetle ilości i zakresu naruszeń prawa zasadne w jej ocenie jest wstrzymanie, aby nie narażać jej na nieuzasadnione koszty. W ocenie sądu pierwszej instancji, skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych zdarzeń, skutków, czy okoliczności umożliwiających ocenę wykonania postanowienia z punktu widzenia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. Spółka nie wykazała, na czym miałaby polegać znaczna szkoda w majątku strony, nie wykazała, jaki jest stosunek nałożonego na skarżącą obowiązku w stosunku do jej dochodów i majątku. Zdaniem sądu, wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia niemożliwa była ocena, czy na skutek zapłaty określonej kwoty w majątku skarżącej wystąpiłaby szkoda dużych rozmiarów. Ocena bowiem rozmiarów ewentualnej szkody winna być dokonywana w odniesieniu do majątku strony, a wartości tej w uzasadnieniu wniosku w żaden sposób nie wykazano. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że nie wykazała, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzania znacznej szkody w związku z brakiem wstrzymania wykonania decyzji oraz brak wezwania do uzupełnienia wniosku jak i brak udzielenia pouczenia, co do czynności procesowej w postaci wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 187 500 zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu handlowego. W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Podkreślić należy, że słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, iż egzekucja należności pieniężnych, co do zasady, nie stanowi skutku trudnego do odwrócenia, bowiem wyegzekwowane świadczenie podlega zwrotowi w razie uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto, egzekucja obowiązku pieniężnego nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może zostać utożsamiona z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku przedsiębiorców wyczerpanie dyspozycji przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. może nastąpić, gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników. Skarżąca jednak ani we wniosku, ani w zażaleniu nie podejmuje nawet próby wskazania na jakiekolwiek skutki decyzji konkretnie dotyczące skarżącej. Znajdujące się w zażaleniu ogólnikowe wskazanie na możliwość utraty płynności finansowej, czy równie ogólnikowe argumenty dotyczące wysokości nałożonej kary (np. "Ze względu na wysokość nałożonej kary, kwestia narażenia na znaczną szkodę majątkową jest oczywista", lub "Jest okolicznością oczywistą, iż żaden podmiot gospodarczy nie jest w posiadaniu tak wysokiej kwoty w stanie niezagospodarowanym") nie wypełniają dyspozycji art. art. 61 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie potencjalnie istotne mogłoby być chociażby przedstawienie aktualnego rachunku zysków i strat skarżącej, natomiast brak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o kondycji finansowej spółki uniemożliwia dokonanie oceny wpływu obciążeń finansowych na jej rzeczywistą i najbardziej aktualną sytuację finansową. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem Wojewódzkim, że w niniejszej sprawie zabrakło prawidłowego uzasadnienia wniosku, które powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tym samym, zdaniem sądu, spółka nie wykazała przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 2 kwietnia 2014, sygn. akt II OSK 771/14, z dnia 7 lutego 2012, sygn. akt II OZ 54/12, 8 maja 2015, sygn. akt II OZ 401/15). Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu argumentacji dotyczącej możliwości rozpoznania wniosku w którym brak było wskazania podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że mimo braku wskazania konkretnego przepisu skarżący domagał się "wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienie z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej". Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. to sąd ocenia, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym, żądanie spółki wyartykułowano precyzyjnie i należy stwierdzić, że słusznie sąd pierwszej instancji uznał, iż wniosek ten skierowany jest do sądu nie do organu. Słusznie również uznał, że w oparciu o ww. wniosek i akta, można było przekazać go do merytorycznego rozpoznania. Wbrew twierdzeniom spółki, sąd pierwszej instancji nie był więc zobligowany do wzywa strony do uzupełnienia wniosku w oparciu o art. 49 § 1 p.p.s.a. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4