I SA/Sz 482/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "K." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 13 listopada 2014 r. nr [...] którą określono "K." Spółce z o.o. z siedzibą w K. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł. Z akt administracyjnych wynika, że powyższe decyzje zostały podjęte w następującym stanie sprawy. Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. Burmistrz wszczął z urzędu wobec "K." Spółki z o.o. z siedzibą w K. (zwana dalej "Spółką" bądź "Skarżącą") postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. Wszczęcie postępowania nastąpiło z uwagi na niezłożenie przez Spółkę deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości za 2014 r. oraz nieuiszczenie przez nią 10 należnych rat podatku w terminie do 15 dnia każdego miesiąca 2014 r. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy I instancji ustalił, że Spółka jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...], składającej się m.in. z niezabudowanych działek nr [...] i [...] w części sklasyfikowanych jako nieużytki (N) o łącznej powierzchni [...] oraz działki nr [...] o powierzchni [...], sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane (Bi) i zabudowanej budynkami o oznaczeniu innym niż mieszkalne. W dniu 22 października 2014 r. organ podatkowy I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości Spółki, w trakcie których ustalił, że na ww. działce nr [...] posadowione są budynki, z których jeden wykorzystywany jest jako budynek mieszkalny (o powierzchni użytkowej [...] m2) a drugi stanowi budynek stajni (o powierzchni użytkowej [...] m2) i jest przeznaczony do hodowli koni. Stwierdził także, że Spółka nie posiada dokumentacji dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku z użytkowego na mieszkalny oraz dokumentacji technicznej budynku, który jest wykorzystywany na cele mieszkalne. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3, w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.; zwana dalej: "u.p.o.l.") oraz uchwały Rady Miejskiej w Bornem Sulinowie z dnia 7 listopada 2013 r. Nr XXXVI/443/2013 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Zach. poz. 3895), organ podatkowy I instancji wydał decyzję z dnia 13 listopada 2014 r., którą określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł. Określając Spółce ww. zobowiązanie, organ podatkowy I instancji przyjął do opodatkowania powierzchnię działki nr [...], tj. [...] m2 według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz łączną powierzchnię budynków niemieszkalnych [...] m2 według stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. działki [...] oraz [...] sklasyfikowane w części jako nieużytki uznał za zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji, wskazując, że działka nr [...] nie jest używana do działalności gospodarczej, lecz do działalności rolniczej, gdyż Spółka zajmuje się hodowlą koni. Budynki znajdujące się na tej działce także nie są budynkami służącymi do prowadzenia działalności gospodarczej – stajnia jest przeznaczona dla koni, zaś budynek mieszkalny nie zmienił swojego przeznaczenia mieszkalnego od roku [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając m.in. na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwana dalej: "o.p."), utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawowym dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 o.p., na podstawie którego organ określa powierzchnię jak i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Zgodnie zaś z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.; zwana dalej: "u.p.g.k."), dokument ten jest wiążący dla organu podatkowego. Organ wskazał także, że od rodzaju gruntu i nieruchomości oraz jej przeznaczenia zależy wysokość obciążenia podatkowego, któremu przedmiotowy grunt bądź budynek podlega. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie organ podatkowy I instancji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w postaci oględzin nieruchomości, trafnie przyjął że podstawą opodatkowania jest powierzchnia działki nr [...] oznaczona w rejestrze gruntów symbolem "Bi" jako inne tereny zabudowane, o powierzchni [...], oraz [...] m2 jako łączna powierzchnia użytkowa budynków niemieszkalnych, gdyż przyjęcie w klasyfikacji "Bi" w rejestrze gruntów stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdyż nie jest to grunt rolny określony w art. 1 ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. Organ II instancji wskazał, że faktyczny sposób użytkowania danej nieruchomości jest bez znaczenia dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie, a okoliczność, że właścicielem nieruchomości jest przedsiębiorca, przemawia za prawidłowością uznania wskazanych ww. gruntów i budynków za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ wskazał także, iż brak decyzji w przedmiocie pozwolenia na przebudowę ww. budynku oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako niemieszkalny na mieszkalny uniemożliwia zastosowanie stawki podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: – art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 o.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego budynków znajdujących się na działce nr[...]; – art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 o.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego gruntu na działce nr[...]; – przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i c w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez błędne obliczenie podatku z uwzględnieniem niewłaściwych stawek podatku. W uzasadnieniu, odwołując się do wyroków sądów administracyjnych (Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt II FSK 1846/13 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 maja 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 393/14), Skarżąca podniosła, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę nie przesądza o opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości. Jednocześnie Skarżąca wskazała na odmienne ustalenia w przedmiocie stanu faktycznego dokonane w wyniku przeprowadzenia dowodu z oględzin od ustaleń przyjętych jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 wskazanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżąca Spółka w 2014 r. była właścicielem nieruchomości w K, w skład której wchodziła m.in. działka gruntu nr [...] o powierzchni [...] oznaczona w rejestrze gruntów symbolem "Bi" (inne tereny zabudowane) zabudowana dwoma budynkami o łącznej powierzchni [...] m2 sklasyfikowanymi w rejestrze budynków jako "pozostałe budynki niemieszkalne". Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności posłużenia się przez organy podatkowe, przy ustalaniu podstawy opodatkowania, danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków dotyczącymi ww. działki nr [...] i posadowionych na niej budynków, i opodatkowania tych obiektów podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącej, to nie dane zawarte w ww. ewidencji ani też fakt posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę winny decydować o opodatkowaniu i stawce podatkowej, lecz sposób, w jaki nieruchomość ta jest faktycznie wykorzystywana, co w przedmiotowej sprawie organ ustalił na mocy dowodu z oględzin ww. nieruchomości. Z uwagi na powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z normą art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Natomiast, jak stanowi art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., z opodatkowania podatkiem od nieruchomości zwalnia się grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków – ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W myśl zaś art. 1a ust. 3, przez użyte w u.p.o.l. określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika zatem, że rodzaj gruntu, funkcja budynku oraz ich przeznaczenie wpływa zarówno na to, czy podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (nie są wyłączone bądź zwolnione z opodatkowania tym podatkiem), jak i na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni gruntu czy odpowiednio – powierzchni użytkowej budynku. Podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07 – dostępne w Centralnej BazieOrzeczeńSądówAdministracyjnych:tp://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak wskazano powyżej, dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tych działań w treści przepisów u.p.g.k. oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.; obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 542). Można zatem przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania (np. tego, czy na danym terenie znajduje się budowla (droga). Podobnie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 o.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 o.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28). W rozpoznawanej sprawie dane zawarte w ewidencji były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a klasyfikacja gruntów i budynków, na którą powoływały się organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, nie pozostaje w sprzeczności z treścią innego dokumentu urzędowego – takiego Skarżąca nie przedłożyła przed organem podatkowym. W konsekwencji, powołanie się przez Skarżącą w postępowaniu podatkowym na inne przeznaczenie gruntu oraz budynków, niż wynika to z ewidencji (nawet potwierdzone oględzinami nieruchomości), nie mogło wpłynąć na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości. Znaczenie dla sprawy ma bowiem tylko klasyfikacja wynikająca z omawianej ewidencji. Jak wskazano na wstępie, grunty spornej działki zostały oznaczone w ewidencji jako "Bi" (inne tereny zabudowane), a zatem podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Posadowione na tej działce budynki oznaczono zaś jako "pozostałe budynki niemieszkalne", wobec czego organ nie mógł uznać ich – tak jak chce tego Skarżąca – odpowiednio za budynek gospodarczy dla rolnictwa i budynek mieszkalny. Z kolei okoliczność, że przedmiotowe grunty i budynki stanowiły własność Spółki, tj. przedsiębiorcy, determinowała uznanie ich przez organy podatkowe za grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. a w związku z tym do zastosowania podwyższonych stawek podatku, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a oraz pkt 2 lit. b u.p.o.l. Takiemu postępowaniu organów podatkowych nie można zaś przypisać działania niezgodnego z przepisami prawa materialnego czy z wynikającą z art. 122 o.p. zasadą prawdy obiektywnej, nakazującej organom wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostać muszą powołane przez Skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych. Jakkolwiek bowiem odnoszą się one do tematyki uznania gruntów i budynków za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to jednak dotyczą przypadków, w których podatnikami były osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, a tylko takie występują w obrocie prawnym w dwojakim charakterze - jako osoby "prywatne" (w zakresie swojego majątku "prywatnego") oraz jako przedsiębiorcy. W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób nakazujący wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.