I SA/Sz 393/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-05-21
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności, w której tylko jeden ze współwłaścicieli posiada status przedsiębiorcy, podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jeśli nieruchomość ta faktycznie nie jest wykorzystywana do tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości, nie decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, lecz sposób jej faktycznego wykorzystania. Nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa lub jest z nim związana, jeżeli jest w jakikolwiek sposób wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej lub może być wykorzystana na ten cel, a nie jest przeznaczona na realizację osobistych celów życiowych podatnika. Organy dopuściły się naruszenia przepisów poprzez błędną wykładnię i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2010 rok nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności Z. i D. K. oraz K. i J. O., z których tylko Z. K. posiadał status przedsiębiorcy. Organy podatkowe uznały, że nieruchomość, ze względu na posiadanie jej przez przedsiębiorcę, powinna być opodatkowana wyższą stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Podatnicy kwestionowali to stanowisko, argumentując, że nieruchomość faktycznie nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, stanowi majątek prywatny i jest w złym stanie technicznym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją
z dnia 31 maja 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z 10 stycznia 2011 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej o nr [...] z 8 lutego 2010 r. ustalającej D. i Z. K. oraz K. i J. O. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2010 r. w kwocie [..] zł .
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy R. ustalił wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł należnego od D. i Z. K.ch oraz K. i J. O. za należące do nich nieruchomości położone w P. przy ul. K. B., w skład których wchodziły budowle o wartości [...] zł, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budynki pozostałe o pow. [...] , oraz budynki mieszkalne o pow. [..] i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2.
W dniu 27 września 2010 r. Z. K. złożył korektę informacji
w sprawie podatku od nieruchomości, w której wskazano do opodatkowania grunty pozostałe o powierzchni [..] , budynki pozostałe o powierzchni [...] , budynki mieszkalne o pow.[...] , oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł.
W związku z powyższą korektą podatnicy oświadczyli, że prowadzony na terenie ww. nieruchomości ośrodek wypoczynkowy zaprzestał działalności ze względu na planowane inwestycje budowlane i rozwiązanie umowy z dotychczasowym dzierżawcą B. Spółką z o.o. Ponadto wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość jest majątkiem prywatnym, nie związanym z działalnością gospodarczą, a uzyskiwany przychód z wynajmu rozliczany jest indywidualnie, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W trakcie wszczętego postępowania podatkowego w sprawie zmiany decyzji organ podatkowy ustalił, że Z. K. figuruje w ewidencji działalności gospodarczej od 23 lipca 1990 r. i nie zgłosił rezygnacji z jej prowadzenia, natomiast D. K., K. O. i J. O.
w 2010 r. nie figurowali w ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto, na podstawie wypisów z rejestru gruntów z dnia 22 października 2010 r. ustalono, że stanowiące przedmiot współużytkowania wieczystego działki gruntu, wchodzące w skład nieruchomości położonej w P. przy ul. K. B., oznaczone są symbolem użytku "Bi".
Stosownie do powyższych ustaleń Wójt Gminy R. decyzją z dnia
10 stycznia 2011 r. odmówił zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania
w podatku od nieruchomości za 2010 r., uznając, że znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy Z. K. jak i pozostałych współużytkowników i współwłaścicieli niebędących przedsiębiorcami D. K. K. O. i J. O. budynki i budowle oraz grunty, w świetle art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych traktowane muszą być jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej niezależnie od efektów ekonomicznych tej działalności i planowanych inwestycji.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem podatnicy złożyli odwołanie od wymienionej powyżej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie rozpoznając sprawę ponownie, wskutek powyższego odwołania nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia, podzielając faktyczne i prawne podstawy zaskarżonej decyzji organu
pierwszej instancji.
W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji, organ odwoławczy, wskazując na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz poglądy wyrażone w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodził się ze stanowiskiem, że samo posiadanie przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli prowadzi do ich opodatkowania wyższą stawką podatkową niezależnie od ich wykorzystania. Ponadto stwierdził,
że nieodpowiedni stan techniczny, przeprowadzanie remontów, inwestycji nie oznacza pozbawienia budynków związku z działalnością gospodarczą, niedyskwalifikuje bowiem w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej. Organ zauważył ponadto, że podatnicy w odwołaniu nie wykazali, iż nieruchomość podlegająca opodatkowaniu nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że do opodatkowania wyższą stawką podatkową przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wystarczy posiadanie statusu przedsiębiorcy jedynie przez Z. K. będącego współwłaścicielem czy współposiadaczem nieruchomości.
Dalej, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził,
że faktyczne niewykorzystywanie gospodarcze przez podatnika nieruchomości pozostaje bez wpływu na wymiar podatku. Ustawa podatkowa nie wiąże bowiem obowiązku w zakresie podatku od nieruchomość z osiąganiem korzyści z posiadanego gruntu.
W konsekwencji, reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji, prawidłowo odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia 8 lutego 2010 r. wobec nie ustalenia przesłanek mających wpływ na dotychczasowy wymiar podatku.
Końcowo w swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem wszelka korespondencja była przekazywana stronom postępowania, a organ nie ograniczył w żaden sposób praw strony w toku postępowania.
W skardze na powyższą decyzję podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z dnia 10 stycznia 2011 r.
W skardze nie wskazano konkretnych przepisów prawa, które zdaniem skarżących zostały naruszone, a w jej uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz stanowisko i argumenty powoływane w odwołaniu, a na ich poparcie poglądy orzecznictwa i doktryny – przeciwne do tych prezentowanych przez organ podatkowe - dotyczące interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym poglądem, w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji gdy nieruchomość podlegająca opodatkowaniu stanowiąca przedmiot współwłasności, będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, faktycznie nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ani przez tego przedsiębiorcę, ani pozostałych współwłaścicieli (nie stanowi składnika przedsiębiorstwa, nie obciąża kosztów prowadzonej działalności, nie stanowi źródła przychodów z działalności, a należy do majątku prywatnego osób fizycznych), również ze względu na jej stan techniczny i inwestycje, to podatek od tej nieruchomości nie powinien być obliczany według stawki należnej od gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Ponadto, skarżący wskazali, że nawet w dacie prowadzenia na nieruchomości działalności gospodarczej (przez najemcę) faktycznie wykorzystywany był na ten cel grunt, na którym znajduje się budynek, a reszta gruntu należy do kategorii gruntów związanych
z budynkiem mieszkalnym. Według skarżących stosowne stawki podatku powinny zostać przyporządkowane poszczególnym udziałom we współwłasności nieruchomości – z uwzględnieniem stawki podatku obowiązującej dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – co najwyżej jedynie w odniesieniu do części Z. K.
W ocenie skarżących, organy podatkowe pominęły ocenę zasadności korekty
w zakresie opodatkowania gruntu, co jednoznacznie wskazuje na brak rozpoznania istoty sprawy. Ich zdaniem, okolicznością zobowiązującą organ do zmiany decyzji,
w ramach art. 6 ust. 3 ustawy podatkowej, była ich nowa wiedza w zakresie prawidłowego sposobu określenia powierzchni gruntu zajętego na potrzeby działalności gospodarczej.
Końcowo skarżący wskazali, że organ podatkowy w tożsamym stanie faktycznym wydał decyzję uchylającą decyzję ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do wydania decyzji o odmiennym rozstrzygnięciu, organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja z dnia 29 kwietnia 2011 r. dotyczyła innego roku podatkowego
i wydana została w oparciu o odmienny stan faktyczny, a uchylenie decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wynikało ze stwierdzonych uchybień proceduralnych.
W piśmie uzupełniającym skargę podatnicy wnieśli dodatkowo o rozważenie zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją
art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie, w jakim przepis ten mówi wyłącznie o posiadaniu przez przedsiębiorcę nieruchomości.
Wyrokiem z 13 października 2011 r., I SA/Sz 655/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę skarżących na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z 31 maja 2011 r.
Zdaniem sądu pierwszej instancji, spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy opodatkowania nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności skarżących, spośród których tylko Z. K. posiadał status przedsiębiorcy.
Sąd przychylił się do stanowiska kolegium oraz poglądów powołanego przez ten organ orzecznictwa, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób w jaki faktycznie jest wykorzystywana. Z treści art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest wyłącznie kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w art. 336 Kodeksu cywilnego.
W ocenie Sądu, nieuzasadnione ponadto jest, domaganie się stosowania niższej stawki podatkowej z uwagi na udział we własności osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Posiadanie nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej będących współwłasnością kilku osób ma miejsce zarówno wtedy, gdy wszyscy współwłaściciele są przedsiębiorcami, jak i wtedy, gdy status przedsiębiorcy przysługuje jednemu z nich.
Sąd uznał, że organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i wydały rozstrzygnięcia zgodnie z prawem, nie naruszając reguł procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, zgromadzono i rozpatrzono cały materiał dowodowy, a strony postępowania były informowane o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego.
Na skutek rozpoznania powyższej skargi Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,
że nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel. Zdaniem Sądu, ujęcie nieruchomości
w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości, przesądza o jej gospodarczym przeznaczeniu. Jednakże nie są to jedyne kryteria decydujące o takiej kwalifikacji np. gruntu czy też budynku. Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. W każdym razie warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek czy też grunt) przeznaczony na realizację niegospodarczych osobistych celów życiowych podatnika. W konsekwencji powyższego, za uzasadniony uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w wyniku błędnej wykładni, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców. A zatem, w przedmiotowej kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Z. K..
Z uwagi na powyższe uzasadniony był także, w ocenie Sądu drugiej instancji, zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187
§ 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej gdyż stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco wyjaśniony w odniesieniu do okoliczności warunkujących określenie stawki w podatku od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji
z prawem.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd w składzie rozpoznającym ponownie niniejszą sprawę, będąc związanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 130/12 oraz mając na uwadze zalecenia zawarte w orzeczeniu kasacyjnym, w tym zwłaszcza dotyczące konieczności zastosowania prawidłowej wykładni art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm., dalej - u.p.o.l) oraz konieczność przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, uznaje zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy . z 10 stycznia 2011 r. o nr[...] , w zakresie wskazanym przez Naczelny Sąd Administracyjny, za naruszające prawo.
Na wstępie należy wskazać, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy opodatkowania nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności skarżących: Z. i D. K. oraz K. i J. O. spośród których tylko Z. K. posiadał status przedsiębiorcy.
W ocenie podatników, nieruchomość w części dotyczącej gruntów i budynków wobec tego, że nie jest wykorzystywana na prowadzoną działalność gospodarczą zarówno przez Z. K., jak i pozostałych podatników i należy
do majątku prywatnego podatników powinna zatem być zakwalifikowana do kategorii pozostałe i opodatkowana stawką niższą, a nie przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto, zdaniem skarżących, prowadzenie działalności gospodarczej jest niemożliwe ze względu na stan techniczny i prowadzone prace budowlane. Według podatników, są to wystarczające przesłanki do zmiany decyzji wymiarowej z dnia 8 lutego 2010 r.
W istotnym dla sprawy zakresie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków – [...] zł od [...] m2 powierzchni (pkt 1 lit. a); zaś od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej –[...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (pkt 2 lit. b).
W przekonaniu Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości nie decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców lecz sposób w jaki faktycznie jest ona faktycznie wykorzystywana (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2012 r., II FSK 2288/10 oraz II FSK 2289/10; z 18 lipca 2012 r., II FSK 32/11, a także wyroki WSA w Gdańsku: z 15 czerwca 2010 r., I SA/GD 277/10 i I SA/Gd 278/10, z 15 września 2010 r., I SA/Gd 574/10 – opublikowane na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu).
Nie budzi wątpliwości, że ustawodawca uzależnił w przepisach u.p.o.l. wysokość stawek podatku od nieruchomości od sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania. Najwyższą stawką objęto nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu zatem, przeprowadzona przez organy podatkowe wykładnia
art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie jest tak oczywista, a zaistniałe wątpliwości prowadzą do wniosku, że zajęte przez nie stanowisko w tym zakresie jest nieprawidłowe. Analiza art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w powiązaniu z art. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b. tej ustawy, gdzie mowa jest o ustanawianiu stawek podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej wskazuje, że stawki podatku w powołanym przepisie zostały zatem uzależnione od zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, podkreślając konieczność wykorzystywania danej nieruchomości, choćby w sposób pośredni, dla celów przedsiębiorstwa.
Ponadto, w tym miejscu wskazać także należy, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą występują w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba można powiedzieć prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Wiąże to się z tym, że posiadająca status przedsiębiorcy osoba fizyczna dysponuje (znajduje się w posiadaniu) majątku, który z jednej strony wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, z drugiej – majątkiem służącym realizacji pozamieszkaniowych potrzeb osobistych podatnika, a często również i jego rodziny. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w zakresie podatku od nieruchomości. Z całą pewnością intencją ustawodawcy nie było w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką jakichkolwiek jej nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 12 czerwca 2012 r., II FSK 2288/10).
W ocenie rozpatrującego sprawę składu orzekającego, podzielającego pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2012 r., II FSK 32/11 oraz zapadłego w niniejszej sprawie pod sygn. akt II FSK 130/12, nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel.
Zdaniem Sądu, ujęcie nieruchomości w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości, przesądza o jej gospodarczym przeznaczeniu. Jednakże nie są to jedyne kryteria decydujące o takiej kwalifikacji np. gruntu czy też budynku. Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika
w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. W każdym razie warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek czy też grunt) przeznaczony na realizację niegospodarczych osobistych celów życiowych podatnika.
Mając na uwadze powyższe, a także argumenty podnoszone przez skarżących w odwołaniu oraz w skardze, gdzie wskazywali oni, że sporna nieruchomość podlegająca opodatkowaniu, stanowiąca przedmiot współwłasności, będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, faktycznie nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ani przez tego przedsiębiorcę, ani pozostałych współwłaścicieli (nie stanowi składnika przedsiębiorstwa, nie obciąża kosztów prowadzonej działalności, nie stanowi źródła przychodów z działalności, a należy do majątku prywatnego osób fizycznych), również ze względu na jej stan techniczny i inwestycje, uznać należy, że organy dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w wyniku błędnej wykładni, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców.
Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się także naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) gdyż stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco wyjaśniony w odniesieniu do okoliczności warunkujących określenie stawki w podatku od nieruchomości.
Ponownie zatem rozpoznając sprawę organ powinien, ustalając stan faktyczny zbadać czy w świetle kryteriów przedstawionych w ramach wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać, że istnieje więź pomiędzy daną działalnością gospodarczą prowadzoną przez Z. K. a nieruchomością podlegającą opodatkowaniu. Dopiero te ustalenia faktyczne umożliwią ocenę czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości. Sąd w tym zakresie zbada czy skarżący wprowadził przedmiotową nieruchomość do ewidencji środków trwałych, czy dokonywano odpisów amortyzacyjnych, czy wliczono jakiekolwiek wydatki w poczet kosztów uzyskania przychodu, czy wliczono w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jakiekolwiek nakłady remontowe, modernizacyjne w poczet pośrednich lub bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów.
Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; P.p.s.a.) skargę, jako uzasadnioną uwzględnił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a.
Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania decyzji wydano na podstawie art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło