II SA/Łd 393/15

Dnia 23 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 roku sprawy ze skargi U. Z. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 173/14 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Pismem z dnia [...] U. Z. złożyła skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 173/14, wnosząc o: wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wspomnianego wyroku; poinformowanie w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a. organów zwierzchnich o stwierdzonych, rażących uchybieniach organu powiatowego, który w sposób przewlekły i nieskuteczny prowadzi postępowanie od kilku lat, pozostając długimi okresami czasu w całkowitej bezczynności; zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając wniesioną skargę U. Z. wyjaśniła, że wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 173/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia. Ponadto organ został ukarany grzywną w kwocie 2000 zł. Pismem z dnia 23 marca 2015 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku, jednakże pozostał on bezczynny zarówno wobec wykonania wyroku, jak i wezwania skarżącej do jego wykonania. Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o odrzucenie skargi, przedstawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania wznowieniowego. Odnosząc się do treści skargi PINB stwierdził jednak, że jest ona uzasadniona i wyjaśnił, że zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania czy też w zakresie przekazania przedmiotowej skargi jest od niego niezależne. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz konieczność podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu powoduje niezależne od niego zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła wybierając kontrole, gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi, narażając się tym samym na bezczynność w innych ważnych sprawach m.in. w terminowym przekazaniu skarg. W chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora, trzech referentów, którzy na dzień dzisiejszy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2, na terenie którego zlokalizowane są duże strefy przemysłowe m.in. PGE Górnictwo i Energetyka S.A. Brak zrozumienia problemu błędów ustrojowych przez organy zwierzchnie powoduje, iż organ szczebla powiatowego sam musi rozwiązywać problem braku środków finansowych na prawidłowe funkcjonowanie. Dodatkowe obciążenie inspektoratu grzywnami za bezczynność czy też przewlekłość nie pomoże w ulepszeniu pracy jednostki, która poprawić się może jedynie w przypadku zwiększeniu kadry inspektoratu, na co potrzebne są środki finansowe, których w budżetówce na chwilę obecną nie ma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 173/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę U. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wznowienia postępowania i w punkcie pierwszym zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem z dnia 5 czerwca 2012 r. w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W punkcie drugim wyroku sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim wyroku wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, z kolei w punkcie czwartym orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego. W ocenie sądu skarga U. Z. na niewykonanie wyroku, o którym wyżej mowa, jest dopuszczalna, ponieważ skarżąca pismem z dnia 23 marca 2015 r. wezwała PINB w B. do wykonania prawomocnego wyroku sądu z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 173/14. Przystępując w następnej kolejności do oceny zasadności wywiedzionej skargi wskazać trzeba, że wspomniany wyrok uprawomocnił się z dniem 17 stycznia 2015 r., a jego odpis wraz z aktami administracyjnymi doręczono organowi w dniu 4 lutego 2015 r., co potwierdza załączone do akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Łd 173/14 zwrotne pokwitowanie odbioru. Termin jednego miesiąca na załatwienie wniosku skarżącej z dnia 5 czerwca 2012 r., liczony od dnia 4 lutego 2015 r. do dnia 4 marca 2015 r., co potwierdzają nadesłane akta administracyjne oraz sam organ w treści odpowiedzi na skargę, upłynął bezskutecznie. Do dnia wniesienia skargi organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wykonania orzeczenia sądu. Zasadne jest w tej sytuacji wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny za niewykonanie wyroku sądu w zakreślonym terminie. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skarga o wymierzeniu organowi grzywny jest skargą w odrębnej, samodzielnej z punktu widzenia jej podstaw prawnych sprawie. Jej celem nie jest kontrola zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności organu administracji. Bezczynność lub przewlekle prowadzenie przez organ postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, o których mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., oznacza sytuację, gdy organ w ponownym postępowaniu, prowadzonym na skutek wydanego uprzednio wyroku w sprawie sądowoadministracyjnej, pomimo upływu stosownych terminów nie załatwił sprawy, to znaczy nie wydał nowego rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną. O niewykonaniu wyroku może być mowa wyłącznie wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego je postępowania - nie zostało wydane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2413/11 – Lex nr 1264723). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2109/11 – Lex nr 1109582 i z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12 – Lex nr 1252111). Sytuacja, z jaką mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy, nie zasługuje na akceptację w demokratycznym państwie prawnym, w którym organy państwowe zobligowane są do działania na podstawie przepisów obowiązującego prawa i respektowania wyroków sądowych. Bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w wykonaniu wyroku tutejszego sądu podważa także zaufanie obywateli do organów państwa. W przekonaniu sądu argumentacja organu, iż jego bezczynność w wykonaniu wyroku jest wynikiem braków kadrowych, skomplikowanym stopniem sprawy, czy licznymi wnioskami składanymi przez stronę w toku postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Są to co najwyżej okoliczności, które sąd może uwzględnić przy miarkowaniu wysokości grzywny. Uwzględniając zatem stan faktyczny sprawy sąd stwierdził, że wymierzona grzywna w wysokości 1000 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość i wpłynie na prawidłowe działanie organu zmierzające do wykonania wydanego wyroku. O powyższym sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. W punkcie drugim wyroku sąd mając na względzie regulację art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie kosztów postępowania należnych skarżącej od organu. B.A.