III SA/Wa 1639/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-25
Skład orzekający: Marek Krawczak, Aneta Lemiesz, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagraniczny fundusz inwestycyjny typu P., zarządzany przez dyrektorów lub menadżerów (osoby fizyczne lub prawne) zatwierdzonych przez cypryjski organ nadzoru, może skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., jeśli jego działalność nie jest prowadzona przez podmiot, dla którego zarządzanie funduszami stanowi podstawową działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zagraniczny fundusz inwestycyjny nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., jeśli podmiot zarządzający funduszem (dyrektorzy, menadżerowie) nie prowadzi działalności, dla której zarządzanie funduszami stanowi podstawową działalność gospodarczą. Polskie przepisy wymagają, aby zagraniczne fundusze inwestycyjne były zarządzane przez podmioty, które są licencjonowane do tego typu działalności jako ich główny cel, co ma zapewnić porównywalny poziom bezpieczeństwa inwestycji jak w przypadku polskich funduszy inwestycyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca, cypryjski fundusz inwestycyjny typu P., wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. po nowelizacji przepisu. Fundusz argumentował, że jest zarządzany przez dyrektorów lub menadżerów (osoby fizyczne lub prawne) zatwierdzonych przez cypryjski organ nadzoru, co powinno spełniać wymóg zarządzania przez podmiot posiadający zezwolenie właściwego organu nadzoru. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, wskazując, że zarządzanie funduszem nie stanowi podstawowej działalności podmiotów zarządzających, co jest warunkiem zwolnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów, naruszenie prawa unijnego i dyskryminację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą na Cyprze na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
Skarżąca – B. z siedzibą na Cyprze, 14 listopada 2012 r. złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku Skarżąca przedstawiła stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe, wskazując, że jest prywatnym funduszem inwestycyjnym (P.- dalej "P.") z siedzibą na Cyprze. Utworzenie Funduszu nastąpiło z zachowaniem wymogów prawa cypryjskiego, tj. ustawy o jednostkach międzynarodowego zbiorowego inwestowania (The International Collective Investment Schemes Law No. 47 (1) z 1999 r.) - dalej "ustawa o ICIS", przy uzyskaniu zgody cypryjskiego organu nadzoru - Centralnego Banku C. (Central Bank of C.).
Skarżąca wyjaśniła, że 19 kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał interpretację indywidualną na podstawie wniosku złożonego przez B.. Wydana interpretacja dotyczyła stanu przyszłego, który zakładał utworzenie funduszu inwestycyjnego typu P., będącego podmiotem zależnym od spółki B.. Fundusz miał prowadzić działalność deweloperską poprzez spółki komandytowo-akcyjne (dalej "SKA") z siedzibą w Polsce. Obecnie, Fundusz prowadzi działalność w Polsce w sposób wskazany w powyższej interpretacji. W wydanej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził, iż Fundusz (tj. - fundusz typu P.) będzie zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych (dalej "pdop") na mocy art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), dalej "u.p.d.o.p.". Potwierdził także, iż dywidendy wypłacane Funduszowi przez SKA, będą korzystały ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych.
Skarżąca wyjaśniła, że występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w związku z dodaniem do u.p.d.o.p. dodatkowego warunku uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia. Na mocy ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234 poz. 1389), która weszła w życie w życie 4 grudnia 2011 r., do art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. została wprowadzona lit. f).
Skarżąca pragnie potwierdzić, iż jest podmiotem, który korzysta ze zwolnienia na mocy art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. także po wejściu w życie przepisu zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. Zgodnie ze zmienioną u.p.d.o.p., zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych podlegają zagraniczne fundusze inwestycyjne, które po spełnieniu warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a-e u.p.d.o.p., spełniają nowy warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., tj. są "zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę". W chwili obecnej Fundusz jest zarządzany przez dwóch dyrektorów - członków zarządu. Dyrektorzy zostali zatwierdzeni przez Centralny Bank C. w trakcie procedury tworzenia Funduszu. Centralny Bank C., będący organem nadzoru nad Funduszem uznał, iż powołani dyrektorzy Funduszu spełniają wszystkie wymogi określone prawem cypryjskim do pełnienia jednocześnie funkcji dyrektorów i menadżerów. Skarżąca rozważa zmianę struktury zarządzania i zatrudnienie w przyszłości menadżera, który będzie podmiotem zarządzającym Funduszem. Zgodnie z prawem cypryjskim, menadżerem może zostać zarówno osoba prawna, jak i osoba fizyczna. Skarżąca rozważa więc dwa scenariusze. Pierwszy, zgodnie z którym na stanowisko menadżera zostanie powołana osoba fizyczna oraz drugi, gdzie menadżerem zostanie osoba prawna - Cypryjska Firma I., dalej "C." (Cypriot I.). Instytucja C. uregulowana jest ustawą o cypryjskich firmach inwestycyjnych (The Cyprus Investment Firms Law 144 (I)/2007). By móc świadczyć usługi jako firma inwestycyjna, dany podmiot musi uzyskać licencję cypryjskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełdy - dalej "CySec" (Cyprus Securities and Exchange Commission).
Zgodnie z prawem cypryjskim, tj. definicją funduszu inwestycyjnego zawartą w części 1, sekcji 2 ustawy o ICIS, przedmiotem działalności funduszy inwestycyjnych, w tym również funduszu typu P., może być jedynie inwestowanie zgromadzonych środków pieniężnych. Skarżąca prowadzi działalność w zakresie dozwolonym przez prawo cypryjskie, tj. obecnie Wnioskodawca inwestuje wyłącznie w polskie spółki komandytowo akcyjne (jest akcjonariuszem). Środki zaś pochodzą z oferty niepublicznej przeprowadzonej na podstawie memorandum informacyjnego.
Zdaniem Skarżącej, z powyższych uwag wynika, iż wyłącznym przedmiotem jej działalności jest: zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Skarżąc jest akcjonariuszem SKA. B. jest podmiotem zależnym od B. posiada 96,7% udziałów.
Skarżąca wyjaśniła, że posiada depozytariusza przechowującego jego aktywa. Depozytariuszem tym jest P. Bank (C.) Ltd, z siedzibą na Cyprze. Zgodnie z prawem cypryjskim, aby mógł powstać fundusz inwestycyjny, zgodę na jego powstanie musi wyrazić Centralny Bank C.. Wydawana zgoda obejmuje także zgodę na powołanie dyrektorów (część 2, sekcja 10, punkt 1 ustawy o ICIS). Wyrażając zgodę na założenie funduszu, Centralny Bank C. jednocześnie udziela zgody na powołanie konkretnej osoby na dyrektora funduszu. Zgoda na powołanie danych osób na stanowisko dyrektorów jest integralną częścią certyfikatu uznania (certificate of recognition). Każdorazowa zmiana na stanowisku dyrektora powoduje wydanie nowego dokumentu (nowego certyfikatu uznania) potwierdzającego zgodę Centralnego Banku C. na pełnienie przez tą osobę funkcji dyrektora. Jednocześnie wraz z wydaniem nowego certyfikatu uznania, Centralny Bank C. dokonuje wpisu w Rejestrze Funduszy. Wpis ten obejmuje dane dotyczące powołanych dyrektorów.
W odniesieniu do menadżera będącego osoba fizyczną na mocy punktu 2, sekcji 15, części 2 ustawy o ICIS, powołanie oraz odwołanie osoby menedżera wymaga zgody Centralnego Banku C.. Zatem, koniecznym warunkiem powołania danej osoby na stanowisko menadżera jest zgoda Centralnego Banku C. Menedżer musi spełniać określone warunki wskazane w części 4, pozycji 39, punkcie 1 ustawy o ICIS i przywołane we Wniosku. Wyrażając zgodę na objęcie przez daną osobę stanowiska menadżera, Centralny Bank C. wydaje certyfikat uznania i rejestruje w Rejestrze Funduszy tą osobę. Tak więc, zaaprobowanie danej osoby jako menadżera przez Centralny Bank C. dokonywane jest w formie wpisu tej osoby do Rejestru Funduszy oraz wydania specjalnego dokumentu - certyfikatu uznania.
W odniesieniu do menadżera będącego firmą inwestycyjną zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zarządzania funduszem inwestycyjnym następuje dwuetapowo. Zgodnie z częścią 1, sekcją 2 ustawy o CIF, za firmę inwestycyjną uznaje się podmiot, który działa na rynku na podstawie licencji udzielonej mu przez odpowiedni organ nadzoru i który świadczy jedną lub więcej usług inwestycyjnych na rzecz podmiotów trzecich, oraz który prowadzi profesjonalną działalność inwestycyjną. Licencja nadawana jest Firmie Inwestycyjnej przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełdy dalej "CySec" (Cyprus Securities and Exchange Commission). CySec stanowi organ nadzoru nad rynkiem kapitałowym na Cyprze. Skarżąca wskazała zakres czynności, które mogą być dokonywane w ramach uzyskanej licencji przez Firmę I.. Następnie wskazał, że kwalifikacje firmy inwestycyjnej są badane przez Centralny Bank C.. Po stwierdzeniu spełnienia warunków, Centralny Bank C. wydaje certyfikat uznania dokonuje wpisu danej firmy inwestycyjnej do Rejestru Funduszy jako podmiotu będącego menadżerem funduszu. Podsumowując, Centralny Bank C. wydaje zezwolenie na to, by dana firma inwestycyjna zarządzała funduszem inwestycyjnym i pełniła funkcję jego menadżera.
W związku z powyższym Skarżąca spytała:
- Czy zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt l0a lit. f u.p.d.o.p. za "podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę" można uznać dyrektorów Funduszu, pełniących swoje obowiązki za zgodą Centralnego Banku C. oraz czy w konsekwencji Fundusz korzysta ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt l0a u.p.d.o.p.?
- Czy zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt l0a lit. f u.p.d.o.p. za "podmiot, który prowadzi swoją działalność na pod stawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę" można uznać menadżerów Funduszu, zaaprobowanych przez Centralny Bank C. oraz czy w konsekwencji Fundusz korzysta ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.?
- Czy zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. za "podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę" można uznać cypryjską firmę inwestycyjną oraz czy w konsekwencji Fundusz korzysta ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.?
Skarżąca podniosła, że zgodnie z ustawą o ICIS, fundusz inwestycyjny typu P., może być zarządzany: przez dyrektorów funduszu (directors), przez menadżera, który jest osobą fizyczną, przez menadżera, który jest osobą prawną – C.. Prawo cypryjskie nie przewiduje instytucji analogicznej do polskiego Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Stąd też podmiot, który ma zarządzać funduszem inwestycyjnym (pełnić funkcje menadżera lub dyrektora) musi spełnić szereg warunków określonych przez prawo. Spełnienie tych warunków stwierdza Centralny Bank C., wyrażając zgodę na powstanie funduszu inwestycyjnego i powołanie danej osoby na stanowisko menadżera. Skarżąca podniosła, że stoi na stanowisku, iż każda z wyżej wymienionych możliwości zarządzania funduszem spełnia warunek określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., fundusz, aby mógł skorzystać ze zwolnienia, powinien spełnić następujący warunek - powinien być (a) zarządzany (b) przez podmiot, (c) który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia (d) właściwych organów nadzoru na rynkiem finansowym, w którym podmioty te mają siedzibę.
W odniesieniu do pytania nr 1 Skarżąca wskazała, że dyrektor zarządzający Funduszem jest podmiotem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., ponieważ spełnia wszystkie z elementów składowych warunku przewidzianego w przytaczanym przepisie. Na gruncie prawa cypryjskiego, podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie funduszem jest zasadniczo menadżer. Zgodnie jednak z ustawą o ICIS, fundusz typu P. może być zarządzany przez dyrektorów, którzy posiadają odpowiednie kwalifikacje i spełniają określone warunki wskazane przez ustawę o ICIS. Dyrektor jest zobowiązany do zarządzania aktywami funduszu i upoważniony do działania w imieniu funduszu. Oświadczenia woli dyrektorów wiążą fundusz. Biorąc pod uwagę powyższe, dyrektorzy powinni być uważani za podmiot zarządzający funduszem, bowiem są upoważnieni do zarządzania aktywami funduszu oraz do działania w jego imieniu. Zgodnie natomiast ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wydanie internetowe), za podmiot uważa się osobę fizyczną lub prawną mogącą mieć prawa i obowiązki. Ponadto Centralny Bank C. może zezwolić, aby fundusz nie ustanowił menadżera, jeżeli dyrektorzy funduszu posiadają odpowiednie i wystarczające kwalifikacje do zarządzania funduszem, takie jakie posiadałby ustanowiony menadżer.
Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z warunkami wskazanymi w Cypryjskiej ustawie dyrektor powinien: dysponować odpowiednimi środkami operacyjnymi i finansowymi, które będzie wykorzystywał do efektywnego wykonywania jego obowiązków, posiadać wystarczające doświadczenie inwestycyjne do wykonywania jego obowiązków zgodnie z polityką i celami inwestycyjnymi funduszu opartymi na dokumentach statutowych; bądź też powinien korzystać z rad doświadczonych administratorów funduszu, doradców inwestycyjnych lub innych ekspertów, nie może być równocześnie członkiem zarządu banku depozytariusza; jednakże za uprzednią zgodą Centralnego Banku C., bank depozytariusz i menadżer mogą być podmiotami powiązanymi, lub menadżer jeśli jest osobą fizyczną, może zasiadać w zarządzie, zapewnić, iż osoby pracujące dla menadżera (officers) są nieskazitelnego charakteru i posiadają odpowiedni poziom wiedzy oraz doświadczenia oraz że jego większościowi udziałowcy są uznawani za osoby odpowiednie do wykonywania ich obowiązków w świetle właściwych przepisów (fit and proper test), organizować i kontrolować wewnętrzne sprawy menadżera w sposób akceptowalny dla Centralnego Banku C. z uwzględnieniem prowadzenia przez niego odpowiednich archiwów oraz odpowiednich regulacji zapewniających, że jego pracownicy są osobami stosownymi do wykonywania obowiązków oraz iż posiadają odpowiednie przeszkolenie oraz podlegają odpowiedniemu nadzorowi, oraz posiadać wdrożone odpowiednie procedury, które zapewnią przestrzeganie prawa, z uwzględnieniem aktów prawa administracyjnego wydanych na podstawie ustawy o ICIS oraz na podstawie dokumentów statutowych funduszu. Skarżąca podkreśliła, że zgoda udzielona dyrektorom na pełnienie ich funkcji przez Bank Centralny C. jest więc udzielona przez właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym.
W odniesieniu do pytania nr 2 Skarżąca wskazała, że menadżer powołany do zarządzania Funduszem jest podmiotem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., ponieważ spełnia wszystkie z elementów składowych warunku przewidzianego w przytaczanym przepisie. Na gruncie prawa cypryjskiego podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie funduszem jest zasadniczo menadżer (chyba że fundusz jest zarządzany wyłącznie przez dyrektorów). Zgodnie z definicją zawartą w części 1 sekcji 2 ustawy o ICIS, za menadżera uważa się osobę upoważnioną do zarządzania aktywami funduszu oraz upoważnioną do działania w imieniu funduszu. Skarżąca stanęła na stanowisku, że podmiotem zarządzającym funduszem inwestycyjnym może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna. Tak więc, menadżer będący osobą fizyczną mieści się w definicji "podmiotu" jaka obowiązuje na gruncie prawa polskiego.
Menadżer powinien: dysponować odpowiednimi środkami operacyjnymi i finansowymi, które będzie wykorzystywał do efektywnego wykonywania jego obowiązków, posiadać wystarczające doświadczenie inwestycyjne do wykonywania jego obowiązków zgodnie z polityką i celami inwestycyjnymi funduszu opartymi na dokumentach statutowych; bądź też powinien korzystać z rad doświadczonych administratorów funduszu, doradców inwestycyjnych lub innych ekspertów, menadżer nie może być równocześnie członkiem zarządu banku depozytariusza; jednakże za uprzednią zgodą Centralnego Banku C., bank depozytariusz i menadżer mogą być podmiotami powiązanymi, lub menadżer jeśli jest osobą fizyczna, może zasiadać w zarządzie, zapewnić, iż osoby pracujące dla menadżera (officers) są nieskazitelnego charakteru i posiadają odpowiedni poziom wiedzy oraz doświadczenia oraz że (w przypadku, gdy menadżer jest osobą prawną - przypis Wnioskodawcy) jego większościowi udziałowcy są uznawani za osoby odpowiednie do wykonywania ich obowiązków w świetle właściwych przepisów (fit and proper test), organizować i kontrolować wewnętrzne sprawy menadżera w sposób akceptowalny dla Centralnego Banku C. z uwzględnieniem prowadzenia przez niego odpowiednich archiwów oraz odpowiednich regulacji zapewniających, że jego pracownicy są osobami stosownymi do wykonywania obowiązków oraz iż posiadają odpowiednie przeszkolenie oraz podlegają odpowiedniemu nadzorowi, oraz posiadać wdrożone odpowiednie procedury, które zapewnią przestrzeganie prawa, z uwzględnieniem aktów prawa administracyjnego wydanych na podstawie ustawy o ICIS oraz na podstawie dokumentów statutowych funduszu.
Spełnienie tych warunków jest kontrolowane przez Centralny Bank C. przy wydawaniu zgody na powołanie danej osoby na stanowisko menedżera funduszu.
Wnioskodawca uważa, iż menadżer, który zarządza funduszem i uzyskał zgodę Centralnego Banku C., jako osoba spełniająca wszystkie wymogi określone w ustawie o ICIS, jest podmiotem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p.
Skarżąca podkreśliła, że zgoda na pełnienie funkcji menadżera udzielona przez Centralny Bank C. jest więc udzielona przez właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym. Skoro Fundusz zarządzany jest przez menadżera będącego podmiotem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. oraz, spełnia pozostałe warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a-e u.p.d.o.p., to jego działalność prowadzona w Polsce będzie zwolniona z opodatkowania.
W odniesieniu do pytania nr 3 Skarżąca wyjaśniła, że CIF powołany do pełnienia funkcji menedżera jest także podmiotem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., ponieważ spełnia on wszystkie z elementów (a-d) składowych warunku przewidzianego w przytaczanym przepisie.
Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z ustawą o ICIS, fundusz inwestycyjny może być zarządzany przez menadżera, którym może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna. Każdy więc podmiot, który został powalany na stanowisko menadżera, spełnia wymóg "zarządzania" funduszem. Osoba prawna będąca menadżerem mieści się w definicji "podmiotu", jaka obowiązuje na gruncie prawa polskiego. Skarżąca wyjaśniła, że by móc świadczyć usługi jako firma inwestycyjna, dany podmiot musi uzyskać licencję cypryjskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełdy - dalej "CySec" (Cyprus Securities and Exchange Commission). Licencja uzyskana przez C. uprawnia do dokonywania czynności inwestycyjnych w ramach szeroko rozumianego rynku instrumentów finansowych. W praktyce, C. bardzo często zarządzają funduszami inwestycyjnymi W ramach prowadzenia swojej działalności. Są one powoływane do pełnienia funkcji menadżera w funduszach inwestycyjnych. Aby C. mógł zostać menadżerem funduszu, niezależnie od uzyskanej licencji udzielonej przez CySec, C. musi spełnić warunki określone w części 4, pozycji 39, punkcie 1 ustawy o ICIS oraz uzyskać zgodę Centralnego Banku C.. Skarżąca podkreśliła, że C. będzie posiadał dwa zezwolenia - jedno wydane przez CySee na prowadzenie czynności inwestycyjnej oraz zgodę Centralnego Banku C. na powołanie na stanowisko menadżera.
W związku z powyższym Fundusz uznał, iż w przypadku, gdy podmiotem zarządzającym Funduszem - tj. menadżerem, będzie C., będzie on spełniał wymóg określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. i tym samym przy założeniu, że Fundusz spełnia równocześnie wymogi określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit a-e u.p.d.o.p., działalność Funduszu prowadzona w Polsce będzie zwolniona z opodatkowania.
Jednocześnie Skarżąca podkreśliła, że jej zdaniem spełnia wszystkie pozostałe określone przepisami prawa warunki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit a)-e) u.p.d.o.p. Podniosła, że zwolnienie to stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma swoją siedzibę. P. spełnia wszystkie warunki opisane w powołanych wyżej przepisach. Z tego względu, P. będzie zwolniony z podatku dochodowego w Polsce. Prywatny fundusz inwestycyjny typu P. jest pod względem opodatkowania traktowany na równi z innymi cypryjskimi spółkami kapitałowymi. Wobec powyższego, dochody osiągane przez P. podlegają opodatkowaniu cypryjskim podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki 10% od całości osiąganych dochodów. Powyższe oznacza, że fundusz inwestycyjny nie ma statusu podmiotu zwolnionego. Jest on traktowany jako rezydent Cypru (tj. podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu) i może uzyskać certyfikat rezydencji od cypryjskich władz skarbowych. Dochód funduszu jest opodatkowany na Cyprze bez względu na miejsce jego osiągania (tj. bez względu na to, czy dochód został wygenerowany na Cyprze, czy też za granicą), z zastrzeżeniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Skarżącej, spełnione są warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. c) i d) u.p.d.o.p. Spełnione są także warunki wynikające z art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p.
Zatem, w opinii Skarżącej, uwzględniając całokształt przedstawionej powyżej argumentacji, będzie ona podmiotem korzystającym ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce na podstawie art. 6 u.p.d.o.p. Zwolnienie to będzie miało charakter podmiotowy, tj. jakiekolwiek dochody uzyskane przez Skarżącą w Polsce będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
W interpretacji indywidualnej z [...] lutego 2012 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., stanowisko Skarżącej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie prawa do zwolnienia podmiotowego określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w zakresie wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) tej ustawy uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu powołał się na art. 3 ust. 2 u.p.d.o.p., art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i wyjaśnił, że w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazano, iż "niezależnie od przedstawionych powyżej zmian, w projekcie zaproponowano również wprowadzenie dodatkowego wymogu, który będą musiały spełnić zagraniczne fundusze inwestycyjne, aby móc skorzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym, wskazującego, iż muszą być, podobnie jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę". Wykładnia autentyczna analizowanego przepisu wskazuje zatem jednoznacznie, iż wolą Ustawodawcy nie było zwolnienie wszystkich funduszy inwestycyjnych, czy też jednostek wspólnego inwestowania z UE lub EOG, lecz tylko tych, które spełniają określone kryteria, podobne do tych, które muszą spełnić polskie fundusze inwestycyjne.
Organ podkreślił, iż ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) dalej "u.f.i." zdecydowanie odróżnia pojęcia: spółki zarządzającej - rozumie się przez to podmiot lub spółkę z siedzibą w państwie członkowskim, której podstawowa działalność polega na zarządzaniu funduszami zagranicznymi oraz firmy inwestycyjnej - rozumie się przez to firmę inwestycyjną w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Zgodnie z art. 38 ust. 1-4 u.f.i. towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1. Spółka ubiegająca się o uzyskanie zezwolenia na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1, wraz z wnioskiem o udzielenie takiego zezwolenia, składa jednocześnie wniosek o zezwolenie na utworzenie funduszu inwestycyjnego. Spółka ubiegająca się o uzyskanie zezwolenia na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1 może jednocześnie złożyć wnioski o udzielenie zezwoleń na wykonywanie działalności, o których mowa w art. 45 ust. 2. Komisja, udzielając zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, może jednocześnie udzielić zezwolenia na utworzenie funduszu inwestycyjnego oraz na wykonywanie działalności, o których mowa w art. 45 ust. 2. Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.f.i. zarząd towarzystwa składa się z co najmniej dwóch członków. Stosownie do treści ust. 2 powołanego artykułu członkiem zarządu towarzystwa może być osoba, która spełnia łącznie następujące warunki: posiada pełną zdolność do czynności prawnych; nie była karana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; posiada dobrą opinię w związku ze sprawowanymi funkcjami. Na mocy ust. 3 ww. artykułu co najmniej dwóch członków zarządu, w tym prezes zarządu, oprócz wymogów, o których mowa w ust. 2, musi spełniać następujące warunki: posiada wyższe wykształcenie lub prawo wykonywania zawodu doradcy inwestycyjnego, o którym mowa w art. 126 ust. 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; legitymować się stażem pracy nie krótszym niż 3 lata na kierowniczym lub samodzielnym stanowisku w instytucjach rynku finansowego lub pełnieniem przez ten okres funkcji w organach tych instytucji.
Organ podkreślił, że należy zdecydowanie odróżnić pojęcia podmiotu zarządzającego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. i art. 2 pkt 10 u.f.i., który prowadzi podstawową działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu funduszami zagranicznymi i na taką działalność posiada stosowne zezwolenie właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, od wymienionych przez Skarżącą: dyrektorów i menadżera (których należałoby porównać raczej do "zarządu towarzystwa" funduszy inwestycyjnych niż do samego towarzystwa funduszy inwestycyjnych); spółki inwestycyjnej pełniącej funkcję menadżera (której specyfika zbliżona jest do firmy inwestycyjnej określonej w art. 2 pkt 14 u.f.i.
Organ podkreślił, że kluczowym elementem warunku zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. jest zakres zarządzania instytucji wspólnego inwestowania przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. W ustawie posłużono się pojęciem zarządzania instytucją wspólnego inwestowania, którego zakres znaczeniowy jest szerszy od zarządzania wyłącznie portfelem inwestycyjnym instytucji wspólnego inwestowania. Przykładowo można wskazać, iż zarządzanie instytucją wspólnego inwestowania obejmuje takie elementy jak zarządzanie inwestycjami, administrowanie instytucją wspólnego inwestowania czy też wprowadzenie do obrotu tytułów uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania (patrz załącznik II do Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS)).
Zdaniem organu ograniczenie ryzyka uczestników funduszy inwestycyjnych wiąże się z przyznaniem funduszowi samodzielności prawnej i powierzeniem zarządzania nim odrębnemu podmiotowi jakim jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI) działające w formie spółki akcyjnej, a także przekazaniem obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi.
Podsumowując Organ podkreślił, że do spełnienia dodatkowego warunku wprowadzonego ustawą zmieniającą nie wystarczy posiadanie statusu podmiotu (spółki) z siedzibą poza terytorium RP, lecz konieczne jest wykazanie, iż zarządzanie funduszami zagranicznymi stanowi jego podstawową działalność. Przywołał postanowienia dyrektywy 2009/65, które w odniesieniu do spółek zarządzających UCITS stanowią analogiczny warunek. Organ wyjaśnił, że w świetle art. 6 ust. 2 dyrektywy spółka zarządzająca nie może angażować się - co do zasady – w działalność inną niż zarządzanie UCITS.
W kontekście przedstawionych pytań, czy dyrektorzy i menadżerowie będącymi osobami fizycznymi mogą zostać uznani za podmioty (spółki) zarządzające, zwrócił uwagę, że przepis wyraźnie odwołuje się do jednostek posiadających "siedzibę" w tym państwie, którego właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym wydał zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na zarządzaniu funduszami. Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że warunku tego nie spełniają osoby fizyczne nie posiadające "siedziby", lecz miejsce zamieszkania lub prowadzenia działalności. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że dyrektorzy i przyszli menadżerowie Funduszu nie spełniają warunków przewidzianych przepisami prawa, gdyż wskazany zakres obowiązków firmy inwestycyjnej uniemożliwia przyjęcie, że do jej podstawowej/wyłącznej działalności należy zarządzanie funduszami. Powołanie natomiast osób fizycznych nie pozwala na uznanie, że ma miejsce wyodrębnienie z funduszu podmiotu zarządzającego, gdyż w obrocie występuje de facto jeden podmiot, tj. spółka inwestycyjna (działająca w reżimie P.), a ponadto osoba fizyczna nie posiada "siedziby", o której mowa w omawianym przepisie. Ponadto podkreślił, że Fundusz zagraniczny mógł korzystać ze zwolnienia podatkowego, musiałby posiadać i emitować "tytuły uczestnictwa", które na gruncie prawa polskiego nie są prawnie "zrównane" z udziałem w kapitale spółki kapitałowej, uprawniającym do stwierdzenia o zależności jednego podmiotu od drugiego. Ponadto zgodnie z art. 14 ust. 1 u.f.i. Fundusz inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo (a nie przez udziałowców, czy akcjonariuszy).
Zdaniem organu brak jest zatem przesłanek, aby uznać, iż spółka kapitałowa z siedzibą na Cyprze, posiadająca status P., zarządzana przez dyrektorów lub menadżera, jest równoważna polskiemu funduszowi inwestycyjnemu (zarządzanemu przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych) i spełnia kryteria określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., a w szczególności kryterium określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p..
Pismem z 1 marca 2012 r. Skarżąca wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na to wezwanie, Minister Finansów pismem z 3 kwietnia 2012 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylnie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:
- art. 6 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię, a tym samym poprzez stworzenie nowych - prawem nieprzewidzianych warunków uprawniających skorzystania ze zwolnienia,
- art. 49 i 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez ograniczenie swobodnego przepływu kapitału oraz swobody przedsiębiorczości w związku z nierównym traktowaniem krajowych i zagranicznych funduszy inwestycyjnych;
- art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej “O.p." poprzez nienależyte uzasadnienie stanowiska Organu,
- art. 120 w zw. z art. 14h O.p. poprzez brak uwzględnienia regulacji unijnych przy wydaniu interpretacji,
- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez dokonanie wykładni contra legem nakładającej na Skarżącego dodatkowe obowiązki nieprzewidziane prawem.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że spełnia wszystkie warunki wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. i tym samym korzysta ze zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych - co zostało przedstawione szczegółowo we wniosku o wydanie interpretacji oraz uzupełnieniu wniosku. Zarzuciła również, że organ w wydanej interpretacji podaje dodatkowe warunki niewynikające z interpretowanego przepisu. Zdaniem Skarżącej przy interpretowaniu zwolnień i ulg podatkowych należy posługiwać się wykładnią językową, a nie funkcjonalną czy systemową.
Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi, że posiłkuje się przepisami polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych przy interpretacji przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., co nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. zawiera odrębny katalog warunków zwolnienia, który nie jest powiązany z polską ustawą o funduszach inwestycyjnych Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., jednym z warunków zwolnienia funduszu zagranicznego jest, by był on zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.
Skarżąca podkreśliła, że licencja uzyskana przez C. uprawnia do dokonywania czynności inwestycyjnych w ramach szeroko rozumianego rynku instrumentów finansowych. Ponadto podkreśliła, że art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie uzależnia skorzystania ze zwolnienia od podlegania reżimowi U.. Polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia bez względu na to, czy podlegają pod reżim UCITS. Biorąc pod uwagę powyższe, warunki przewidziane przepisami dyrektywy UCITS nie mają wpływu na istnienie zwolnienia podatkowego.
Skarżąca podkreśliła także, że organ dokonując wykładni przepisów jawnie dyskryminujących zagraniczne fundusze inwestycyjne, w sposób de facto uniemożliwiający skorzystanie im ze zwolnienia i nie stosując wykładni dopuścił się dyskryminacji zagranicznego funduszu inwestycyjnego jakim jest P.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że z uwagi na podjęte przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązania wobec Komisji Europejskiej w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093 ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478) został dodany pkt 10a w art. 6 w ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.).
Dodany przepis, zgodnie z zaleceniami Komisji zwalnia z podatku dochodowego instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:
a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,
b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego oraz niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,
c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym mają siedzibę,
d) ich działalność podlega nadzorowi właściwych władz państwa, w którym mają siedzibę,
e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji.
Następnie w art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 234, poz. 1389) nadano nową treść przepisom lit. b-d, które otrzymały brzmienie:
"b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,
c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:
- prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz
- zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,
d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę".
Niezależnie od przedstawionych powyżej zmian, wprowadzono dodatkowy wymóg dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych. I tak, aby móc skorzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym muszą być - podobnie jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych - zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.
Uwzględniając powyższe przepisy - zdaniem Sądu - organ podatkowy zasadnie ocenił, że w świetle opisanego stanu faktycznego cypryjska spółka nie będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o p.d.o.p.
Fundusze zagraniczne aby być uznane za porównywalne z funduszami krajowymi i podlegać zwolnieniu od opodatkowania na mocy art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. muszą spełniać ww. warunki. Formułując te warunki oparto się tu na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy, tj.:
- przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 ust. 1 u.f.i.),
- możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 14 ust. 1),
- obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art. 9),
- podleganie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym /Dz. U. nr 183, poz. 1537 ze zm.),
- posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów.
Muszą też być zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.
W ocenie Sądu przesłanki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Do tych bowiem zasad odwoływali się autorzy nowelizacji u.p.d.o.p. wprowadzając przedmiotowe zwolnienie.
To z kolei narzuca kierunek interpretacji spornych przepisów.
I tak, zgodnie z przyjętym przez polskiego prawodawcę modelem fundusze inwestycyjne zarządzane są przez odrębną od nich osobę prawną, tj. towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Konstrukcja zakłada więc, że organem jednej osoby prawnej jest inna osoba prawna. Rozwiązanie to jest zgodne z przepisami Dyrektywy UCITS, tj. z jej art. 6, które przewidują możliwość utworzenia przedsiębiorstwa zarządzającego (management company).
Jest to o tyle istotna kwestia, że podział funduszy inwestycyjnych można oprzeć na kryterium odwołującym się właśnie do powyższej okoliczności, mianowicie do stosunku prawnego zachodzącego pomiędzy inwestorem funduszu a spółką zarządzającą. I zgodnie z tym kryterium można wyodrębnić: 1) fundusze statutowe, w których brak jest rozdziału pomiędzy majątkiem spółki zarządzającej a majątkiem funduszu, 2) fundusze umowne, w których majątek jest oddzielony od majątku spółki zarządzającej (D. Krupa, Zamknięte fundusze inwestycyjne, Warszawa 2008).
W funduszu statutowym uczestnik funduszu inwestycyjnego jest jednocześnie inwestorem i udziałowcem spółki, więc łączą go z funduszem relacje o charakterze korporacyjnym i majątkowym. Wynika z tego, że uczestnicy takiego funduszu nabywają prawa typowe dla współwłaścicieli spółek prawa handlowego i wpływają na decyzje w sprawach personalnych i gospodarczych funduszu. W sensie prawnym fundusz jest własnością spółki, a papiery własnościowe, w które inwestuje fundusz, stają się jednocześnie składnikiem majątku spółki. W funduszu statutowym brak jest specjalnej ochrony majątku inwestorów lokowanego przez fundusz, gdyż z punktu widzenia prawa uczestnicy takiego funduszu traktowani są jak zwykli akcjonariusze. Ta forma uczestnictwa w funduszu pociąga za sobą również niekorzystne konsekwencje prawne związane z pozycją wspólnika spółki handlowej, jak np. obciążenie inwestora ryzykiem zadłużenia lub upadłości spółki.
W przypadku funduszy umownych stosunek prawny między uczestnikami a spółką zarządzającą nie ma charakteru korporacyjnego. Ten model funduszu charakteryzuje się oddzieleniem majątku inwestorów od majątku spółki zarządzającej funduszem. Uczestnicy funduszy umownych podlegają ochronie prawnoadministracyjnej.
Oddzielenie aktywów funduszu inwestycyjnego od aktywów organu zarządzającego przekłada się na rozdzielnie ryzyka inwestycyjnego i ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi. Dzięki temu środki gromadzone przez fundusz inwestycyjny pozostają oddzielną masą majątkową, co oznacza, iż w przypadku pogorszenia sytuacji finansowej podmiotu zarządzającego środki zgromadzone w funduszu inwestycyjnym pozostają bezpieczne i nie wchodzą do masy upadłościowej spółki zarządzającej.
Jest to więc istotny element konstrukcji funduszy inwestycyjnych, bo współtworzy system gwarantujący określony poziom bezpieczeństwa działalności funduszy inwestycyjnych. Innymi elementami tego systemu jest nadzór nad funduszami sprawowany przez uprawniony organ, ustanowienie limitów inwestycyjnych oraz obowiązków w zakresie publikowania informacji o działalności i sytuacji finansowej funduszu.
Słusznie też organ powołuje się na konieczność przyjęcia w sprawie, że zarządzanie, o którym mowa w analizowanym przepisie ustawy podatkowej, musi być rozumiane szerzej niż tylko w odniesieniu do działalności inwestycyjnej podmiotu cypryjskiego. Ogólnie rzecz ujmując zarządzanie to prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega znacznej modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, lecz całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie danego zasadami polityki inwestycyjnej. Na ten szerszy aspekt sprawy wskazuje również - powołana przez organ - treść załącznika II Dyrektywy UCITS, gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu takich czynności, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów; wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu.
Zasadne są tu więc zastrzeżenia organu odnoszące się do spełnienia przez Skarżąca przesłanki dotyczącej sposobu (formy) zarządzania, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. wobec pokrywania się kompetencji spółki zarządzającej działalnością inwestycyjną (Invest Managera) oraz kompetencji przysługujących zarządowi spółki kapitałowej jako organowi uprawnionemu do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz (przez które to pojęcie należy rozumieć przecież dokonywanie czynności prawnych, a szczególności zawieranie umów, składanie i przyjmowanie oświadczeń woli, prowadzenie procesów oraz występowanie przed sądami oraz organami administracji).
Wobec powyższego przyjąć należy, że przedstawiony we wniosku model zarządzania spółką cypryjską - oparty na zarządzie i spółce zarządzającej działalnością inwestycyjną - nie spełnia warunku, o którym mowa art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p.
Stąd słuszne jest więc stanowisko Ministra w tym zakresie.
Ocena, zaś że Skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. pozwalała wypowiedzieć się organowi co do kwestii, o która pytała ona we wniosku, czyli czy będzie jej przysługiwało zwolnienie w tym przepisie ustanowione. Nie była bowiem w tym zakresie niezbędna analiza, czy Skarżąca spełnia pozostałe warunki wynikające z ww. przepisu. Jak zauważa się w orzecznictwie przedmiotem interpretacji jest wyłącznie pytanie sformułowane w poz. 55 urzędowego formularza wniosku, zaś stan faktyczny wskazany w poz. 54 stanowi jedynie jego kontekst (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt i SA/Łd 1174/09).
Taka zaś konstatacja pozwalała także uznać za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej w zakresie drugiego pytania zawartego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.
Odnosząc się zaś do oceny rozwiązań przyjętych w u.p.d.o.p. z uwzględnieniem przepisów TUE - pod kątem zgodności przepisów krajowych ze swobodą przedsiębiorczości (art. 49 TUE), swobodą przepływu kapitału (art. 63 TUE), jak również ogólną zasadą niedyskryminacji (art. 18 TUE) - poruszyć należy problem zakresu przysługującego państwom członkowskim władztwa podatkowego w zakresie podatków bezpośrednich. W odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach UE jedynie w ograniczonym zakresie. Pomimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Podkreślić należy, że odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Z orzecznictwa wynika, że dyskryminacja może tylko polegać na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji.
Uwzględniając powyższe wskazać należy, że odmienne traktowanie w analizowanym przypadku nie wynika z faktu, że cypryjski fundusz inwestycyjny ma inną formę prawną niż polski fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów u.f.i. Nie w tym rzecz. Cecha odróżniająca oba fundusze, tj. sposób zarządzania nimi, ma o tyle znaczenie w sprawie, że stanowi o istocie systemu wspólnego inwestowania obowiązującego w Polsce, dotyczy bowiem ograniczenia ryzyka inwestycyjnego. To bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane jest na poziomie instytucjonalnym, majątkowym oraz regulacyjnym. Bezpieczeństwo instytucjonalne wiąże się z przyznaniem funduszowi inwestycyjnemu osobowości prawnej i powierzenie zarządzania nim odrębnemu podmiotowi, a także przekazanie obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi. W ten sposób zostało oddzielone ryzyko inwestycyjne związane z działalnością lokacyjna funduszu, od ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, czy przechowywaniu jego aktywów. Bezpieczeństwo majątkowe wynika z przyjętych rozwiązań w zakresie konstrukcji prawnej funduszu, które przekładają się na rozdział majątku funduszu od majątku towarzystwa i majątku depozytariusza. Dzięki temu rozwiązaniu upadłość spółki zarządzającej lub depozytariusza nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla powierzonych funduszowi środków. Bezpieczeństwo regulacyjne powiązane jest z poddaniem funduszy inwestycyjnych rygorystycznej regulacji prawnej, a ich działalność nadzorowi państwowemu. Wskazać przy tym należy, że tak rozumiane bezpieczeństwo prawne nie oznacza braku ryzyka instytucyjnego, którego poziom immanentnie związany jest z prowadzoną przez dany fundusz polityką inwestycyjną (R. Mroczkowski, Nadzór nad funduszami inwestycyjnymi, Warszawa 2011) .
W związku z powyższym Sąd uznał, że w sprawie nie doszło ani do naruszenia przepisów podatkowych wskazanych w skardze, ani do podnoszonego w niej naruszenia prawa wspólnotowego. Organ prawidłowo zrekonstruował normę prawną z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 a lit. f u.p.d.o.p., a wykładnia tego przepisu dokonana w zaskarżonej interpretacji nie narusza TUE, jako że sytuacja faktyczna obu podmiotów - po dokonaniu analizy stopnia bezpieczeństwa inwestycji przeprowadzanych za pośrednictwem obu instytucji wspólnego inwestowania (tj. polskiej oraz cypryjskiej) – jest nieporównywalna. Tak więc w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów TUE.
Powyższe wnioski uzasadniają zaś tezę organu, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym funduszom inwestycyjnym działającym na analogicznych zasadach jak polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne. Tym samym nastąpiło pełne zrównanie w zakresie opodatkowania w Polsce tego typu funduszy, przy jednoczesnym wyłączeniu z zakresu zwolnienia podmiotowego tych zagranicznych podmiotów, które są co prawda uznawane przez obce jurysdykcje za fundusze inwestycyjne, jednak nie działają one na analogicznych zasadach, jak krajowe fundusze inwestycyjne.
Sąd dostrzegł, że organ nie przeprowadził w zaskarżonej interpretacji wywodu odnoszącego się do zgodności analizowanych przepisów u.p.d.o.p. z postanowieniami TUE, niemniej jednak - wobec oceny Sądu dokonanej z uwzględnieniem przepisów tego Traktatu, że stanowisko organu jest prawidłowe - nie jest to naruszenie, które samo w sobie powodowałoby wyeliminowanie tejże interpretacji z obiegu prawnego.
Sąd dostrzegł, że organ nie przeprowadził w zaskarżonej interpretacji wywodu odnoszącego się do zgodności analizowanych przepisów u.p.d.o.p. z postanowieniami TUE, niemniej jednak - wobec oceny Sądu dokonanej z uwzględnieniem przepisów tego Traktatu, że stanowisko organu jest prawidłowe - nie jest to naruszenie, które samo w sobie powodowałoby wyeliminowanie tejże interpretacji z obiegu prawnego.
W takim stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
-----------------------
22
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło