II SA/Bk 354/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-07-30
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Mieczysław Markowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na proponowane warunki, a w decyzji nie określono ram czasowych wykonania robót?Ratio decidendi
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża zgody na proponowane warunki, a rokowania nie przyniosły rezultatu. Brak określenia ram czasowych wykonania robót w decyzji nie stanowi naruszenia, gdyż przepis ten nie wymaga takiego elementu, a charakter inwestycji liniowej utrudnia jego precyzyjne wskazanie.Stan faktyczny
Spółka PGE Dystrybucja S.A. wystąpiła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości M. E. R. w celu budowy podziemnej linii energetycznej. Starosta wydał decyzję zezwalającą na wejście na teren i przeprowadzenie inwestycji. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania, uchylił punkt dotyczący obowiązku udostępniania nieruchomości po zakończeniu robót, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcie. Właściciel nieruchomości złożył skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując zarzuty dotyczące braku określenia ram czasowych robót oraz niewłaściwego zastosowania przepisów dotyczących rokowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. E. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę
PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. (dalej jako Spółka) wnioskiem z dnia 21 lipca 2014 r. wystąpiła do Starosty Powiatu B. o wydanie decyzji:
- ograniczającej sposób korzystania przez M. E. R. z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,4758 ha położonej w gminie G. obręb B. poprzez zezwolenie na wejście na ten teren w celu przeprowadzenia inwewstycji polegającej na demontażu istniejącej napowietrznej linii energetycznej i budowie nowej podziemnej linii kablowej SN-15 kv, zgodnie z planem sytuacyjnym budowy urządzenia.
W dniu 15 stycznia 2015 r. została przez Starostę B. wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości objętej wnioskiem. W decyzji określono długość linii na ok. 541 m, szerokość pasa montażowego od 5 m do 10 m, zgodnie z załącznikiem graficznym. Zobowiązano inwestora do przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości po wykonaniu robót. W pkt. 3 zobowiązano właściciela działki do udostępnienia jej, celem wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii przeprowadzonej sieci elektroenergetycznej. Organ wyjaśnił przesłanki z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami [ zwanej u.g.n. ] w szczególności ocenił interes strony oraz interes gospodarczy. Podkreślił, że sporne przedsięwzięcie jest celem publicznym, gdyż zapewni dostawy energii okolicznej ludności, zaś nie spowoduje ograniczeń w dotychczasowym korzystaniu z działki. Inwestor powołał się na ostateczną decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydaną przez Wójta Gminy G. dnia [...] lutego 2014 r. Stwierdził też, że negocjacje prowadzone z M. R. nie przyniosły rezultatu .
W odwołaniu od powyższej decyzji M. E. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez zaniechanie przez organ określenia ram czasowych przeprowadzanych robot. Nadto, niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 6 u.g.n. poprzez zobowiązanie właściciela w pkt. 3 do udostępnienia nieruchomości celem dokonywania konserwacji i usuwania awarii. Naruszenie art. 124 ust. 3 u.g.n. polegało, zdaniem odwołującego, na braku warunków do ingerencji organu, gdyż nie doszło do rokowań z właścicielem nieruchomości, gdyż inwestor prowadził ustalenia w zakresie odpłatnej służebności przesyłu i zerwał rokowania.
- przepisów postępowania [ wynikających z art. 6, 7, 9 k.p.a. ] mających wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:
1. art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. tj. dowolną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości, podczas gdy organ nie poczynił ustaleń co do potrzeby określenia ram czasowych zajęcia i nie ustalił treści prowadzonych rokowań.
2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego i prawnego pkt. 3 decyzji.
Wojewoda P. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] uchylił pkt 3 i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w pozostałej części.. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podkreślone zostało, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n daje możliwość wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, jeśli zastaną spełnione warunki tj. właściciel nie wyraża zgody na posadowienie urządzenia celu publicznego, gdyż rokowania nie dały rezultatu, inwestycja ma być przeprowadzona zgodnie z planem miejscowym lub decyzją lokalizacyjną celu publicznego.
Zdaniem organu, zostały spełnione wszelkie wymogi do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Budowa linii elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. i jest zgodna z ostateczną decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2014 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według organu, art. 124 ust. 3 u.g.n. został zastosowany, gdyż inwestor zaprosił właściciela do rokowań proponując kwotę wynagrodzenia za ograniczenie prawa własności nieruchomości. Właściciel nie wyraził zgody na oferowane warunki finansowe a zatem nie doszło do ugody. Organ nie podzielił zarzutu dotyczącego nie określenia w decyzji ram czasowych zajęcia nieruchomości. Stwierdził, że takiego wymogu nie określa art. 124 u.g.n. zaś w przypadku budowy inwestycji liniowej wskazanie konkretnego terminu robót nie jest możliwe.
Organ zgodził się jedynie z zarzutem odwołania co do naruszenia art. 124 ust. 6 u.g.n. twierdząc, iż organ I instancji bezprawnie nałożył na właściciela, w tej decyzji, obowiązek udostępniania nieruchomości w celu usuwania awarii i dokonywania konserwacji. Dlatego też uchylił pkt 3 decyzji organu I instancji i umorzył postępowanie.
W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję pełnomocnik M. E. R. podtrzymał zarzuty sprecyzowane w odwołaniu poza zarzutem naruszenia art. 124 ust. 6 u.g.n. [ zarzut ten został uwzględniony przez organ II instancji ].
Wojewoda P. wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Stosownie do przepisu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) o gospodarce nieruchomościami, powoływanej dalej jako "u.g.n.", starosta wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów i urządzeń, o których mowa w tym przepisie, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyrazi na to zgody. Takie ograniczenie może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 u.g.n.
Z omawianego przepisu wynika, iż pierwszeństwo ma umowne uregulowanie kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem, upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy.
Przepis ten wymaga, aby zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie wyżej wymienionej decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione, co organy prawidłowo wykazały w swoich rozstrzygnięciach.
Wniosek Spółki dotyczy przebudowy linii elektroenergetycznej, czyli związany jest z realizacją inwestycji celu publicznego, o którym jest mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. . Dla opisanej inwestycji inwestor uzyskał ostateczną decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przed wszczęciem postępowania administracyjnego między stronami prowadzone były rokowania, choć jak twierdzi skarżący do takich rokowań nie doszło.
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, iż wnioskodawca spełnił wymogi formalne wniosku załączając do niego dokumenty potwierdzające uprzednie prowadzenie rokowań. Dowodami tymi są: pismo inwestora z dnia 15 listopada 2013 r. pozostawione bez odpowiedzi skarżącego, kolejne pisma z dnia 9 kwietnia 2014 r. i 24 czerwca 2014 r. ( gdzie inwestor proponuje kwotę 637,08 zł jednorazowego wynagrodzenia za ograniczenie prawa własności). Pismami z dnia 11 czerwca2014 r. skarżący przedstawił propozycje wypłaty odszkodowań odpowiednio na kwoty 3.643.465 zł za bezumowne korzystanie z 2 nieruchomości i 1.280.000 zł za utratę pożytków, a nadto wniósł o zawarcie umowy służebności przesyłu za wynagrodzeniem 128.000 zł. Inwestor nie przyjął proponowanych warunków co oznacza, zdaniem Sądu, że do konsensusu nie doszło.
Wyjaśnić trzeba, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07 publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie ma znaczenia, która ze stron zerwała negocjacje, istotne jest, w świetle art. 124 ust. 3 u.g.n., że wzajemne propozycje były przedstawiane.
Stąd też Sąd stwierdza, że zarzut naruszenia w/w przepisu nie jest zasadny. Trzeba, marginesowo, zaznaczyć, że skarżący ma możliwość dochodzenia swoich roszczeń finansowych w postępowaniu cywilnym.
Jeśli chodzi o zarzut braku wskazania terminu wykonania prac przez inwestora, to również nie sposób uznać trafności tego zarzutu. Rację ma organ twierdząc, że taka przesłanka nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. będącego podstawą wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości.
Stanowisko sądów administracyjnych jest , w tej kwestii zgodne, wynika bowiem z literalnego brzmienia przepisu oraz z charakteru inwestycji. Budowa linii energetycznej ( inwestycji liniowej) przebiegającej przez inne działki, utrudniałaby wskazywanie konkretnych terminów realizacji np. na działce skarżącego ( vide: wyroki WSA W Białymstoku z dnia 2.12.2014 r., z dnia 23.10.2012 r. o sygn. akt II SA/Bk 906/14, II SA/Bk 484/12)
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów art. 77, art. 80, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło