IV SA/Wa 909/13

WyrokWSA w Warszawie2013-07-24

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, mimo zarzutów skarżącej o braku znaczącego wpływu inwestycji na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stwierdzono, że realizacja planowanej inwestycji budowy domów jednorodzinnych na terenie łąki kośnej może znacząco negatywnie wpłynąć na cele ochrony obszaru Natura 2000, w szczególności na chronione gatunki ptaków, co uzasadnia zastosowanie zasady przezorności i przeprowadzenie oceny oddziaływania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na budowie domów jednorodzinnych na obszar Natura 2000. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że inwestycja nie oddziałuje znacząco na środowisko. Organy administracji uznały, że realizacja planowanej inwestycji może negatywnie wpłynąć na cele ochrony obszaru Natura 2000, w szczególności na chronione gatunki ptaków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oddala skargę IV SA/Wa 909/13 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ"), po rozpatrzeniu zażalenia K. W. (dalej "skarżącej") na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (dalej "RDOŚ") z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydanym w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000: - uchylił postanowienie RDOŚ w części dotyczącej określenia zakresu raportu w pkt 3 i orzekł w tym przedmiocie co do istoty sprawy, - utrzymał postanowienie RDOŚ w mocy, w pozostałej części. II. Zaskarżone postanowienie GDOŚ zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] nałożył na skarżącą obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedsięwzięcia polegającego na budowie domów jednorodzinnych na terenie działki nr [...], położonej w K. w gminie G. (dalej "planowane przedsięwzięcie" albo "planowana inwestycja" oraz "teren inwestycji"). 2. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydanym po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2010 r., GDOŚ uchylił postanowienie RDOŚ w części, dotyczącej określenia zakresu raportu w pkt 3 i w tym zakresie orzekł co do istoty, w pozostałej zaś części utrzymał postanowienie w mocy postanowienie. 3. Wyrokiem z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1063/11, wydanym po rozpoznaniu skargi skarżącej na postanowienie GDOŚ z dnia [...] kwietnia 2011 r., tut. Sąd uchylił to postanowienie, dopatrując się naruszenia przez GDOŚ naruszenia wyrażonej w art.10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Stosownie do powyższego Sąd stwierdził, że: (1). W aktach sprawy brak jest dowodów na to, iż organ odwoławczy umożliwił skarżącej zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym oraz - zgodnie z art. 81 k.p.a. - wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów w sytuacji, w której na etapie postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy o szereg dokumentów. (2). W uzasadnieniu postanowienia GDOŚ nie odniósł się do podniesionych przez skarżącą zarzutów, dotyczących nieuwzględnienia, iż w sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się tereny zamieszkałe oraz fabryka papieru, co zdaniem skarżącej podważać ma ustalenie organów w zakresie wprowadzenia w tym miejscu stałej obecności ludzi dopiero w związku z realizacją planowanej inwestycji. (3). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy GDOŚ winien zapewnić skarżącej czynny udział w postępowaniu, w szczególności poprzez umożliwienie skarżącej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, oraz odniesie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą. 4. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 38/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną GDOŚ od wyroku Sądu z dnia 4 października 2011 r. III. W wyniku ponownego rozpoznania zażalenia skarżącej od postanowienia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2010 r. GDOŚ, zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., orzekł, jak wskazano na wstępie. Uzasadniając zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie, GDOŚ wskazał w szczególności, co następuje: 1. Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie wpływać na cele ochrony obszarów Natura 2000 i czy w związku z powyższym konieczne jest poddanie przedsięwzięcia ocenie oddziaływania na te obszary. 2. W swoim postanowieniu RDOŚ słusznie wskazał, że realizacja planowanego przedsięwzięcia może negatywnie wpłynąć na obszar specjalnej ochrony ptaków D. (PLB320003), niemniej nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób wyczerpujący. 3. Na terenie obszaru Natura 2000 występują co najmniej 34 gatunki ptaków objętych ochroną. Zagrożenia dla tego obszaru stanowią: zaniechanie wypasu i ekstensywnej gospodarki łąkowej, zanieczyszczenie wód produktami pochodzenia rolniczego, przemysłowego i komunalnego, prace hydrotechniczne oraz kłusownictwo. 5. Planowane przedsięwzięcie może negatywnie wpływać na gatunki ptaków, będące przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 poprzez zniszczenie ich siedlisk w wyniku przekształcenia teren zurbanizowany. Teren inwestycji był dotychczas użytkowany jako łąka kośna. Teren ten stanowi element zwartego kompleksu siedlisk łąkowych, dotychczas niezabudowanych. 6. Planowane przedsięwzięcie będzie polegać na budowie co najmniej kilkunastu domów mieszkalnych wraz z niezbędną infrastrukturą (drogi dojazdowe), co będzie się wiązało z utratą 3 ha siedlisk łąkowych oraz wprowadzeniem w tym miejscu stałej obecności ludzi, co w konsekwencji doprowadzi do znacznego uszczuplenia areału gatunków ptaków, będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 D. , związanych z terenami otwartymi oraz może doprowadzić do wycofania się wrażliwych na niepokojenie gatunków ptaków poza strefę znacznie przekraczającą teren inwestycji. 7. Zgodnie z przedłożoną przez skarżącą kserokopią mapy ewidencyjnej działki położone w najbliższym sąsiedztwie terenu inwestycji nie są zabudowane. 8. Na podstawie ortofotomapy zamieszczonej na oficjalnej stronie G. , prowadzonej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii, GDOŚ ustalił, że teren inwestycji położony jest w odległości około 200 metrów od najbliższej zabudowanej działki, która nie należy do zwartego układu osiedleńczego. Działka ta zlokalizowana jest już poza granicami obszaru Natura 2000, podobnie jak fabryka papieru, o której wspomina zażalenie, a która oddalona jest od terenu inwestycji o około 500 metrów. 9. Wspomniana fabryka papieru rozpoczęła swoją działalność w 1996 r., a zatem na długo przed utworzeniem obszaru Natura 2000. 10. Wspomniana wcześniej zabudowa mieszkalna mogła również powstać przed utworzeniem obszaru chronionego. 11. Realizacja planowanej inwestycji będzie stanowiła wstęp do zabudowy terenów położonych na północ i na zachód od terenu inwestycji, które obecnie nie są zabudowane. Powyższe spowoduje ekspansję osiedli ludzkich. Jezioro D. wraz z łąkami położonymi na jego wschodnim brzegu stanowi najważniejszy obszar dla awifauny lęgowej w D. 12. W świetle powyższych okoliczności nie jest możliwym uzyskanie pewności, że planowana inwestycja nie wpłynie znacząco negatywnie na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. W przypadku braku takiej pewności zastosowanie ma zasada przezorności wyrażona w art.191 ust.2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wcześniej art.174 ust.2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską). 13. Z powyższego wynika, że przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie procedury oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest zasadne. Ocena ta pozwoli na wieloaspektową ocenę oddziaływania planowanej inwestycji w oparciu o odpowiedni materiał dowodowy, w szczególności o raport o oddziaływaniu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Do przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 zobowiązuje art.33 ust.3 ustawy o ochronie przyrody. 14. W art.97 ust.2 ustawy ocenowej wskazano, jako przesłankę do przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, prawdopodobieństwo znaczącego wpływu tego przedsięwzięcia na ten obszar. 15. Z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie polega na realizacji zabudowy w postaci domków jednorodzinnych, z czym będzie się wiązało ich długoletnie eksploatowanie przez mieszkańców, koniecznym jest określenie przewidywanych znaczących oddziaływań przedsięwzięcia na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Ocena powyższa musi obejmować oddziaływania: bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, stałe i chwilowe. Ocena ta winna uwzględniać analizę skumulowanych efektów danej inwestycji z innymi istniejącymi i planowanymi przedsięwzięciami, które mogą mieć znaczenie dla celów ochrony obszarów Natura 2000. Planowane przedsięwzięcia muszą podlegać odpowiedniej ocenie jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony, zarówno oddzielanie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-127/02, Waddenzee). 16. Materiał dowodowy sprawy uprawdopodabnia wniosek, że realizacja planowanego przedsięwzięcia może doprowadzić do degradacji siedlisk gatunków ptaków związanych z siedliskami łąkowymi. Tym samym przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na gatunki ptaków, będące przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 i ich siedliska, dlatego też niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na ten obszar w określonym zakresie. 17. Bezzasadnym natomiast było nałożenie na skarżącą przez RDOŚ wymogu przeanalizowania wpływu planowanego przedsięwzięcia na rośliny, zwierzęta inne niż ptaki oraz siedliska przyrodnicze, znajdujące się w zasięgu inwestycji, ponieważ nie stanowią one przedmiotu ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków D. ([...]). IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na postanowienie GDOŚ, zarzucając orzeczeniu: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie art.63 oraz art.97 ust.2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz.1227 z późn. zm.), dalej "ustawy ocenowej", poprzez nieuzasadnione nałożenie na skarżącą obowiązku ("poprzez brak – w ocenie skarżącej – obowiązku") przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w odniesieniu do inwestycji, która nie oddziałuje w ten sposób na środowisko. II. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj: 1) art.6 k.p.a. oraz art.107 par.3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przy sporządzaniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które nie zawiera wymaganych ustawą elementów, 2) art.7, 77 i 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także pominięcie słusznego interesu obywatela, 3) art.8 k.p.a. oraz art.11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się, wydając zaskarżone postanowienie, 4) art.12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania, 5) art.124 k.p.a. w związku z art.107 par.3 k.p.a. w związku z art.126 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem obowiązku należytego uzasadnienia faktycznego wydanego rozstrzygnięcia, w tym wskazania w tym uzasadnieniu, na podstawie jakich faktów i dowodów organ uznał, że planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, 6) art.153 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi przez wydanie przedmiotowego postanowienia z naruszeniem obowiązku uwzględnienia wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Sądu z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1063/11. W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca podniosła w szczególności, co następuje: 1. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę wskazywanych przez skarżącą faktów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co jednocześnie doprowadziło do wadliwej analizy stanu faktycznego sprawy. 2. Planowana inwestycja polega na budowie domów jednorodzinnych. Powierzchnia zabudowy wyniesie 3 hektary, przy czym zostanie ona podzielona na działki o powierzchni od 1500 do 2000 m. kw. Pojedyncze budynki zajmą powierzchnię około 150 m. kw. Przedsięwzięcie będzie realizowane przy użyciu technik ekologicznych. Ewentualny wpływ inwestycji na środowisko będzie zatem porównywalny do budowy i użytkowania domu jednorodzinnego, którego skutki można z całą pewnością z łatwością przewidzieć. Charakter planowanej inwestycji (duże powierzchnie działek i małe powierzchnie zabudowy) prowadzi do wniosku, że nie można utożsamiać jej realizacji z utratą 3 ha siedlisk łąkowych. 3. W pobliżu terenu inwestycji znajdują się inwestycje o podobnym charakterze, a ponadto funkcjonuje tam duża fabryka papieru, której działalność, powodująca w wielu wymiarach daleko idącą, negatywną ingerencję w środowisko, doprowadziła do stanu, w którym okoliczny teren przestał być miejscem atrakcyjnym dla ptactwa. 4. Na terenie planowanej obecnie inwestycji brak jest obecnie oznak bytowania tam chronionych gatunków zwierząt. 5. Twierdzenia organów odnośnie zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko są gołosłowne, nie poparte wiarygodnymi dowodami. 6. Z naruszeniem art.153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi GDOŚ nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku Sądu, wydanego w niniejszej sprawie, zobowiązujących organ do odniesienia się do zarzutów skarżącej. V. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. VII. Zaskarżone obecnie do Sądu postanowienie GDOŚ, którym rozpatrzono zażalenie skarżącej na postanowienie RDOŚ z dnia [...] stycznia 2010 r., nakładające na skarżącą obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanego przedsięwzięcia, wydano w wyniku ponownego rozpatrzenia tego zażalenia, co było konsekwencją uchylenia poprzedniego postanowienia RDOŚ w tym przedmiocie z dnia [...] kwietnia 2011 r. prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1063/11. W przywołanym wyroku Sąd, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, natomiast stwierdzając naruszenie w kontrolowanym wówczas postępowaniu odwoławczym przepisów postępowania administracyjnego (i z tego powodu uchylając postanowienie), wskazał aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy GDOŚ zapewnił skarżącej czynny udział w postępowaniu, w szczególności poprzez umożliwienie skarżącej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak też, aby odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącą. Stosownie do art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przy dokonywaniu kontroli legalności obecnie zaskarżonego orzeczenia GDOŚ, Sąd był zatem zobowiązany w szczególności do dokonania oceny, czy przy ponownym orzekaniu w sprawie GDOŚ wywiązał się z obowiązków, wynikających z art.153 p.p.s.a. VIII. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia GDOŚ była ocena, czy realizacja przez skarżącą planowanej inwestycji wymaga, w związku z ewentualnym oddziaływaniem na obszar Natura 2000, przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stan prawny we wskazanym wyżej zakresie, uregulowany w przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej również "ustawy ocenowej", przedstawia się w sposób następujący: 1. Przepis art.3 pkt 8 ustawy definiuje ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jako postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. 2. Przepis art.59 ustawy ocenowej wskazuje przedsięwzięcia, których realizacja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie do postanowień ust.1 przywołanego przepisu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Stosownie do postanowień ust.2 przywołanego przepisu realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1. 3. Tryb ustalania, czy dane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art.59 ust.2 ustawy ocenowej, wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, został uregulowany w sposób następujący: (1). Organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art.96 ust.1 ustawy ocenowej). (2). Przepis art.96 ust.2 ustawy ocenowej wskazuje katalog decyzji, o których mowa w art.96 ust.1, przewidując m.in. (w pkt 1), że do decyzji tych należą decyzje, o których mowa w art. 72 ust.1 ustawy, a zatem również decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydawana na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.72 ust.1 pkt 3 ustawy ocenowej). (3). Przepis art.96 ust.3 ustawy ocenowej zobowiązuje organ, o którym mowa w ust.1, który uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, do wydania postanowienia w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia przez wnioskodawcę właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentacji sprawy (szczegółowo opisanej w przepisie). (4). Po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art.97 ust.1 ustawy). (5). Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art.97 ust.2 ustawy). (6). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przedłożenia, w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68 (art.97 ust.3 ustawy). (7). Zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art.97 ust.4 ustawy). (8). W przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art.97 ust.4 ustawy). (9). Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie (art.97 ust.7 ustawy). (10). Uzasadnienie postanowienia, o którym mowa w ust. 1, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 (art.97 ust.8 ustawy). (11). Do postanowienia, o którym mowa w ust. 5, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (art.97 ust.9 ustawy). 4. W świetle art.33 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) za działania mogące osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 uważa się w szczególności działania, które mogą: 1. pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2. wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3. pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. IX. Kontrola legalności zaskarżonego obecnie postanowienia GDOŚ z uwzględnieniem wskazanych wyżej uwarunkowań prawnych prowadzi do następujących wniosków: 1. Ocena organu odwoławczego odnośnie tego, że realizacja planowanej inwestycji może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a w konsekwencji czego, że wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jest trafna. 2. Wbrew zarzutom skargi GIOŚ rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiał dowodowy sprawy, wskazał przesłanki faktyczne i prawne, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, jak też odniósł się do zarzutów zażalenia skarżącej. Brak jest w tej sytuacji podstaw do uznania, że wbrew art.153 p.p.s.a. GIOŚ nie zastosował się do zaleceń wynikających z poprzedniego wyroku Sądu, wydanego w niniejszej sprawie. 3. Organ szczegółowo wykazał, że zachodzi potrzeba ustalenia, czy planowana inwestycja nie wpłynie w negatywny sposób na chronione gatunki ptaków, występujące w obszarze Natura 2000. Stanowisko skargi, kwestionujące te ustalenia organu, nie jest trafne. 4. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem inwestycji jest osiedle wolnostojących domów jednorodzinnych, które ma być realizowane na dużym obszarze (3 ha). Niewątpliwie należy zgodzić się ze skarżącą, że w świetle danych dotyczących: a) powierzchni poszczególnych działek budowlanych, które mają zostać wydzielone z terenu inwestycji oraz b) powierzchni zabudowy planowanych budynków, wskaźnik powierzchni planowanej zabudowy do powierzchni całego terenu inwestycji należy uznać za stosunkowo niski (wynika stąd, że duża cześć wyodrębnionych z terenu inwestycji działek budowlanych pozostanie wolna od zabudowy). Sama ta okoliczność nie przesądza jednakże automatycznie (bez przeprowadzenia w tym zakresie wnikliwej oceny) o tym, że planowana inwestycja nie spowoduje daleko idącej ingerencji w środowisko przyrodnicze. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że dotychczasowy charakter terenu inwestycji, tj. łąka kośna, ulegnie trwałej i daleko idącej zmianie. 5. Organ w przekonujący sposób wykazał, że przesłanki przemawiającej za odstąpieniem od nałożenia na skarżącą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie może stanowić okoliczność, że w okolicy terenu inwestycji znajdują się już zabudowane działki, w tym także znajduje się tam zakład produkcyjny, którego działalność wywiera negatywny wpływ na środowisko (fabryka papieru). Fakt, że w jakiejś części okoliczne tereny utraciły walory istotne z punktu widzenia ochrony siedlisk ptaków, nie oznacza bowiem braku potrzeby ochrony pozostałej części tego obszaru. 6. W świetle powyższego uznać należy, że trafnie powołał się GIOŚ w niniejszej sprawie na zasadę przezorności. Zasada przezorności (ostrożności) oraz zasada prewencji (stosowania działań zapobiegawczych) są zasadami polityki Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska i znajdują swe źródło w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z dnia 30 marca 2010 r. Nr 83/47 - wersja skonsolidowana). Stanowią więc one element krajowego porządku prawnego. Zasada przezorności zobowiązuje instytucję lub osobę, która zamierza podjąć określone działania do udowodnienia, że jej działalność nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Z kolei zasada prewencji zakłada konieczność rozważenia potencjalnych skutków określonego działania i podjęcia na podstawie tej analizy działań zapobiegawczych. Obie wskazane zasady znajdują odzwierciedlenie w art. 6 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE L z dnia 22 lipca 1992 r. Nr 206/7). W ustawodawstwie krajowym ich realizacja następuje m.in. przez zawarte w dziale V ustawy ocenowej uregulowanie postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000. Obie zasady zostały wprost wyrażone w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zgodnie z którym, kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1), oraz zgodnie z którym, kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2). 7. Na tle stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, respektowanie zasady przezorności oznacza - jak słusznie wywodzi organ administracji - że w sytuacji, gdy brak pewności, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może ono znacząco wpływać na obszar Natura 2000, a dokładnie rzecz ujmując na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Z kolei poszanowanie zasady prewencji będzie w takiej sytuacji oznaczać, iż zasadne jest stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, które da odpowiedź na pytanie, czy przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, czy też może będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, co z kolei - z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - przesądzi o dopuszczalności lub niedopuszczalności uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. W świetle powyższych okoliczności skargę uznać należy za niezasadną i w konsekwencji podlegającą oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło