II SA/Rz 893/15

z dnia 17 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi HH na zarządzenie Wójta Gminy [.] nr [.]/2015, znak [.] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora zespołu szkół - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. W dniu 16 lipca 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga HH na zarządzenie Wójta Gminy [.] nr [.] /2015 znak [.] (bez oznaczenia daty) o odwołaniu go z dniem 30 kwietnia 2015 r. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w [.] bez wypowiedzenia w związku z zaistnieniem szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) dalej zwaną: "Uso". Zarządzenie to podjęto w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. I OSK 486/14 oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. II SA/Rz 924/13. Orzeczeniem tym stwierdzono bowiem bezskuteczność czynności polegającej na odrzuceniu oferty KM przez komisję konkursową powołaną przez Wójta Gminy [.] do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w [.] oraz stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta nr [.] /2013 z dnia [.] lipca 2013 r. zatwierdzającego konkurs na stanowisko dyrektora tego Zespołu. Jego celem było uchylenie stanu niezgodności z prawem powstałego w związku z powierzeniem HH stanowiska dyrektora Zespołu na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania konkursowego. Z nadesłanych przez organ akt wynika, że ww. zarządzenie doręczono HH w dniu 29 kwietnia 2015 r. W dniu 15 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) profesjonalny pełnomocnik skarżącego skierował do Wójta Gminy [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie ww. zarządzenia nr [.] /2015 znak [.]. Pismo to wpłynęło do Urzędu Gminy [.] w dniu 16 czerwca 2015 r. Natomiast z akt sądowych wynika, że skarga została wniesiona za pośrednictwem organu także w dniu 15 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) i wpłynęła do Urzędu Gminy [.] w dniu 16 czerwca 2015 r. Do Sądu została natomiast przekazana w dniu 16 lipca 2015 r. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [.] wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie wskazując, że skarżący tego samego dnia, raz działając przez pełnomocnika wystosował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, drugi raz wniósł skargę na to samo zarządzenie. Tak więc skargę tę należy uznać za przedwczesną i podlegającą odrzuceniu. Tryb zaskarżania ww. zarządzenia reguluje bowiem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (test jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) dalej zwaną: "Usg". Zgodnie z nim wniesienie skargi powinno nastąpić po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy uczyniono to równocześnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej (art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Jej zakres zasadniczo określają przepisy art. 3 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa". W tym zakresie mieści się kontrola aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 Ppsa). Do nich zalicza się zarządzenie w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (dyrektora szkoły) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso. Warunkiem zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej jest skuteczne wniesienie skargi. Stosownie do art. 101 ust. 1 Usg, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawach tych nie stosuje się natomiast art. 52 § 3 i 4 Ppsa (art. 102a Usg.). Z powyższego wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia powinno poprzedzać wniesienie skargi, wyprzedzać tę czynność, a nie stanowić jej następczego dopełnienia w celu spełnienia wymogu wyczerpania przewidzianego trybu skargowego. W myśl art. 53 § 2 Ppsa, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. uchwalę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. II OPS 2/07). Nie ulega zaś wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie tak wezwanie - sporządzone przez pełnomocnika skarżącego, jak i sama skarga - sporządzona osobiście przez skarżącego, zostały nadane w placówkach pocztowych tego samego dnia, tj. 15 czerwca 2015 r. Wpłynęły one do Urzędu Gminy [.] w dniu 16 czerwca 2015 r. Rację ma więc w tej sytuacji Wójt Gminy [.], który w odpowiedzi na skargę wskazuje na jej przedwczesność, a przez to niedopuszczalność. O ile bowiem zasady wnoszenia skargi określają przepisy Ppsa, w tym art. 83 § 3 stanowiący, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, o tyle wniesienie do organu gminy wezwania do usunięcia naruszenia nie jest już tym przepisem regulowane. Do czynności tej nie stosuje się także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (poza odesłaniem zawartym w art. 101 ust. 3 Usg). Dlatego też wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia następuje w dniu, w którym wezwanie takie wpływa do właściwego organu; od tego dopiero dnia organ gminy ma wiedzę o wezwaniu i może się do niego odnieść, stosując się do regulacji rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – Załatwienie spraw, tj. przepisów art. 35 – 38. To zaś oznacza, że o ile za datę wniesienia skargi należy uznać dzień 15 czerwca 2015 r., o tyle za datę wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia uznać należy dzień 16 czerwca 2015 r. Skoro więc, jak jednoznacznie wynika z art. 101 ust. 1 Usg, skargę na zarządzenie organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej można wnieść po bezskutecznym (podkr. Sądu) wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, to odwrócenie kolejności tych czynności świadczy o niedopuszczalności skargi. Nawet przyjęcie, że wniesienie wezwania nastąpiło równocześnie z wniesieniem skargi, tj. w dniu 15 czerwca 2015 r., to i tak nie zostałby spełniony warunek wniesienia skargi po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, ponieważ w dacie wnoszenia skargi nie było znane stanowisko organu gminy, który z mocy ustawy winien się odnieść do wezwania bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca. Z podanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 101 ust. 1 Usg i art. 53 § 2 Ppsa, orzeczono o odrzuceniu skargi, jako niedopuszczalnej z powodu jej przedwczesności. W rozpoznawanej sprawie Sąd obowiązany był bowiem do oceny dopuszczalności skargi w dniu dokonania tej czynności, a nie przez pryzmat zdarzeń późniejszych, których – z powodu braku podstawy prawnej – nie można kwalifikować jako konwalidujących wadliwie zdziałaną czynność procesową w postaci przedwczesnego wniesienia skargi. W myśl art. 222 Ppsa z powodu niemożności nadania sprawie prawidłowego biegu nie wzywano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi.