II SA/Sz 580/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-08-19

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Elżbieta Makowska, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność materialno-techniczną polegającą na zmianie w ewidencji gruntów i budynków, dokonaną na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, jest dopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Skarga na czynność materialno-techniczną polegającą na zmianie w ewidencji gruntów i budynków, dokonaną na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, jest niedopuszczalna. Ewidencja gruntów ma charakter wyłącznie rejestracyjny i deklaratoryjny, nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie odzwierciedla stan prawny wynikający z innych aktów (decyzji, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych). Zmiana w ewidencji jest konsekwencją ostatecznej decyzji administracyjnej i nie stanowi aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., który umożliwia kontrolę sądową aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie będących decyzjami lub postanowieniami wydawanymi w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na czynność materialno-techniczną Prezydenta Miasta polegającą na zmianie w ewidencji gruntów i budynków, która dokonała wpisu nowego właściciela działki. Zmiana ta wynikała z ostatecznej decyzji administracyjnej ustalającej lokalizację dróg publicznych na przedmiotowej działce. Skarżący argumentowali, że postępowania, na podstawie których wydano decyzje, były prowadzone z naruszeniem prawa, a wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony. Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym uiszczony wpis sądowy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi H. K. –G. i K. G. na czynność materialno-techniczną Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącym H. K.- G. i K. G. solidarnie uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 (dwieście) złotych. W dniu 12 stycznia 2008 r. H.K. i K.G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność materialno-techniczną Prezydenta Miasta S. polegającą na wprowadzeniu w dniu 13 października 2008 r. zmiany nr [...] do ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. polegającej na wpisaniu nowego właściciela działki nr [...] w obrębie [...] tj. Miasta S. Zmiana ta wynikała z decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] nr [...] ustalającej lokalizację dróg publicznych m. in. na przedmiotowej działce. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej czynności w całości oraz o podjęcie, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." przewidzianych tą ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich decyzji i postanowień, a także czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, a w szczególności: a) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S, nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji przebudowy i rozbudowy ulic: [...] w S. wraz z przebudową i budową sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz rozbiórką kolidującej rozbudowy, b) decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] o ustaleniu lokalizacji dróg publicznych, c) decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Przebudowa ulic [...] w S.", d) postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia 30 lipca 2007 r. w przedmiocie odstąpienia od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ww. przedsięwzięcia, e) opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 27 czerwca 2007 r. dotyczącego konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, f) postanowienia Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków do decyzji w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia, g) prowadzonego przez Starostę [...] postępowania w sprawie odszkodowania w związku z przejściem na rzecz Miasta S. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,0390 ha położonej w S. w obrębie [...], h) prowadzonego przez Starostę [...] postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie ulic: [...] w S. H.K. i K.G. zażądali przeprowadzenia dowodów uzupełniających z akt wymienionych wyżej postępowań na okoliczność naruszenia prawa polegającego na tym, że były one prowadzone przez Prezydenta Miasta S. sprawującego funkcję starosty, czyli przez pracownika organu administracji publicznej podlegającego wyłączeniu. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia ich wniosku z dnia 30 września 2008 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że o podjęciu zaskarżonej czynności dowiedzieli się z pisma Geodety Miasta z dnia 3 listopada 2008 r. (doręczonego w dniu 13 listopada 2008 r.). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone w dniu 26 listopada 2008 r. W wezwaniu skarżący wyjaśnili, że 30 września 2008 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] w którym wykazali, że istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Prezydenta Miasta S. z 15 kwietnia 2008 r. Wnieśli także o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Mimo to Geodeta Miasta S. nie wstrzymał się z wprowadzeniem zmiany do ewidencji wynikającej z decyzji nr [...], do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez właściwy organ czy wniosek o wznowienie postępowania był uzasadniony i czy decyzja odpowiada prawu. W ocenie skarżących, zmiana w ewidencji gruntów i budynków została wprowadzona bezpodstawnie. Wprawdzie decyzja Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 15 kwietnia 2008 r. stała się ostateczna w dniu 25 lipca 2008 r., to jednak, zważywszy na powyższe okoliczności, decyzja ta mogła stanowić podstawę do dokonania wpisu w ewidencji tylko w okresie od dnia 25 lipca 2008 r. do 29 września 2008 r. Z chwilą złożenia informacji o wniosku dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia tego wniosku, podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków uległy sui generis zawieszeniu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków, ich klasy i oznaczenia założonych ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów oraz podaje się w niej właściciela. Zapisy w ewidencji mają charakter pochodnych informacji o gruntach i ich właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktów notarialnych i umów dzierżawy, co wprost wynika z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 12 ust. 3 (w brzmieniu wówczas obowiązującym) ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.) decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowiła podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Dotychczas taki wpis w księdze wieczystej nie został dokonany. Zgodnie bowiem z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1997 r. (II CKN 484/97, Lex Polonica nr 327595) podstawą wpisu do księgi wieczystej – art. 31 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) - nie może być decyzja administracyjna, której wykonalność została wstrzymana w związku ze wznowieniem postępowania administracyjnego. Tym samym nie można dokonywać zmian w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli decyzja stanowiąca podstawę zmiany jest objęta wznowieniem postępowania administracyjnego i został złożony wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania ww. decyzji nie został dotychczas prawomocnie rozstrzygnięty, bowiem w dniu wniesienia skargi skarżący złożyli do Ministra Infrastruktury zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] (doręczone 5 stycznia 2009 r.) odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. (doręczonym 16 grudnia 2008 r.) Geodeta Miasta poinformował o podtrzymaniu swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie. Uzasadniając wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 56 P.p.s.a. skarżący wyjaśnili, że pismem z dnia 30 września 2008 r. wystąpili do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia 20 czerwca 2008 r., która to decyzja utrzymała w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta S. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 4 K.p.a. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził, że jego decyzja z dnia [...] została wydana z naruszeniem prawa. Jednak decyzja ta nie została uchylona ponieważ, zdaniem Wojewody, w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący złożą odwołanie od tej decyzji do Ministra Infrastruktury, co oznacza, że do dnia wniesienia skargi postępowanie wznowieniowe nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że kwestionowana zmiana w ewidencji gruntów dotyczyła m. in. działki nr [...], dla której w miejsce dotychczasowych właścicieli ujawniono Gminę Miasto S. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] poprzedzonej decyzją Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...]. Pismem z dnia 30 września 2008 r. pełnomocnik skarżących poinformował Prezydenta Miasta S. o złożeniu do Wojewody [...] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia 20 czerwca 2008 r. i wystąpił o anulowanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Po zbadaniu zawartości bazy danych ewidencji gruntów i budynków i zbadaniu dokumentów będących podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji, pismem z dnia 3 listopada 2008 r. organ prowadzący ewidencję gruntów udzielił odpowiedzi na pismo z dnia 30 września 2008 r. informując, że zmiany wynikające z decyzji Wojewody [...] dotyczące działki nr [...] objętej wnioskiem o wznowienie postępowania zostały zarejestrowane pod nr [...] i wprowadzone przez MODGiK do bazy ewidencji gruntów w drodze czynności materialno-technicznej w dniu 13 października 2008 r. Nie było podstaw do nie wprowadzenia tej zmiany ponieważ decyzja Prezydenta Miasta S. nr [...] na podstawie której zmiany dokonano uprawomocniła się 25 lipca 2008 r. i nie wpłynął żaden inny dokument uchylający tę decyzję. Z chwilą otrzymania dokumentu uchylającego tę decyzję bądź zmieniającego stan prawny nieruchomości, zmiany z niego wynikające zostaną niezwłocznie wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków. W dniu 28 listopada 2008 r. wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które Prezydent Miasta S. udzielił odpowiedzi pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. podtrzymującym dotychczasowe stanowisko w sprawie zawarte w piśmie z dnia 3 listopada 2008 r. W załączeniu do kolejnego pisma z dnia 12 grudnia 2008 r. złożonego w imieniu skarżących, została przedłożona kopia postanowienia Wojewody [...] z dnia 28 listopada 2008 r. wznawiającego postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia lokalizacji przebudowy i rozbudowy ulic. Odpowiedź na to pismo została udzielona pismem z dnia 27 stycznia 2009 r., w którym organ poinformował pełnomocnika skarżących radcę prawnego T.W., że jeśli dysponuje on dokumentami świadczącymi o tym, że jego mocodawcy posiadają tytuł prawny do nieruchomości, może w każdej chwili wystąpić z wnioskiem o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków. Jednak do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę wniosek taki nie wpłynął. Organ wyjaśnił również, że w dniu 13 stycznia 2009 r. wpłynęła skarga na czynność materialno-techniczną stanowiącą zmianę w ewidencji gruntów i budynków. W chwili udzielania odpowiedzi na skargę brak było podstaw do wycofania wprowadzonej zmiany, dlatego brak było podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 54 ust. 3 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zawiesił postępowanie w rozpoznawanej sprawie uznając, że rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podjął z urzędu zawieszone postępowanie z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie ze skargi H.K. i K.G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa o sygn. II OSK 2143/13. Zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 6 sierpnia 2015 r. wraz z odpowiedzią na skargę zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 23 czerwca 2015 r. (k. 89). Pismem procesowym datowanym na 30 lipca 2015 r. (które wpłynęło do Sądu 31 lipca 2015 r.) pełnomocnik skarżących wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi na skargę, gdyż zamiast niej, doręczona została mu odpowiedź na skargę sporządzona w innej sprawie. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 521/15, w której w dniu 24 czerwca 2015r. zapadło nieprawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik wniósł również w tymże piśmie o zniesienie terminu rozprawy i doręczenie odpowiedzi na skargę sporządzonej przez Prezydenta Miasta S. Wobec pomyłkowego doręczenia niewłaściwej odpowiedzi na skargę wydane zostało w dniu 4 sierpnia 2015r. zarządzenie o doręczeniu pełnomocnikowi odpowiedzi na skargę faksem. Odpowiedź została wysłana drogą elektroniczną (k. 86), gdyż pełnomocnik, jak oświadczył, nie posiada faksu, a adres elektroniczny wykazał w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2015r. Na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. Sąd oddalił wnioski o odroczenie terminu rozprawy oraz o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej: P.p.s.a.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że kontrolę tę sądy sprawują pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje w myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Celem art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. jest umożliwienie sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym), zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy oraz inne (państwowe i niepaństwowe) jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania. Co istotne, akt lub czynność nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. H. Knysiak, M. Romańska, T. Woś, LexisNexis, Warszawa 2012). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Taka sytuacja faktyczna i prawna, uzasadniająca odrzucenie skargi wystąpiła w niniejszej sprawie. Mianowicie, bezsporne jest, że skarga została wniesiona na zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków dokonaną w dniu 13 października 2008 r. przez Prezydenta Miasta S. w formie czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu nowego właściciela działki nr [...] w obrębie [...], tj. Miasta S. w miejsce dotychczasowych właścicieli H.K. i K.G. W świetle przedłożonych przez organ akt administracyjnych, bezsporne jest również (przyznają to również sami skarżący), że kwestionowana skargą czynność dokonana została na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji dróg publicznych m. in. na przedmiotowej działce. W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 Nr 240, poz. 2027) w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej czynności materialno-technicznej, tj. w dniu 13 października 2008 r. przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym tę ewidencję jest starosta (art. 22 ust. 1). W przepisie art. 20 ustawy określone zostały rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te w odniesieniu do gruntów mają charakter przedmiotowy, dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Określając przedmiot ewidencji gruntów oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie zaskarżonej czynności regulowały to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454, dalej "rozporządzenie"). Z przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia (§ 44) wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami wskazanego rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i ust. 2), o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. Podkreślenia wymaga, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Ponadto, organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10). W niniejszej sprawie Prezydent Miasta S. dokonał zmiany danych ewidencyjnych z urzędu na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] nr [...] ustalającej lokalizację dróg publicznych m. in. na przedmiotowej działce. Podstawę prawną zmiany wpisu danych dotyczących własności na podstawie tej decyzji stanowił w tym przypadku przepis art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej potocznie specustawą drogową. Decyzja ta objęła przeznaczeniem pod inwestycję między innymi w całości działkę skarżących nr [...] z obrębu nr [...], co było równoznaczne z przejęciem prawa własności tej nieruchomości na rzecz Gminy Miasto S. (inwestor). Zgodnie bowiem z art. 11f ust.1 pkt 7 decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oznacza nieruchomości lub ich części, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie natomiast do art. 12 ust.3 tej ustawy, omawiana decyzja, stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości (obecnie ewidencji gruntów i budynków). W powyższym stanie prawnym przesłanie przez organ tej decyzji prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków było więc obowiązkowe, a dokonana zaskarżoną czynnością materialnotechniczną zmiana w tej ewidencji stanowiła konsekwencję tej decyzji. Na tym etapie postępowania organ, poza stwierdzeniem, że decyzja ta jest ostateczna nie był uprawniony do jej oceny. Dokonanie zmiany w ewidencji- gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej, jak to już wyżej zostało zasygnalizowane, stanowi jedynie konsekwencję wynikającą z aktu administracyjnego jakim jest decyzja, natomiast nie reguluje stanu własności nieruchomości we władczej formie z zakresu administracji publicznej, gdyż ewidencja ta ma wyłącznie charakter rejestracyjny, nie tworzy, ani nie znosi praw, nie nakłada obowiązków, czyli jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W konsekwencji czynność ta nie może być uznana za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem skarga wniesiona na taką czynność jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a odrzucić skargę, a w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy zwrócić skarżącym uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło