I OSK 5/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-01
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Małgorzata Borowiec, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych, skutkujące niewykonywaniem służby przez okres ponad 12 miesięcy, uzasadniają jego zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nawet jeśli nie nastąpiło prawomocne zakończenie postępowania karnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych, skutkujące niewykonywaniem służby przez okres ponad 12 miesięcy, stanowią wystarczającą podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Sąd podkreślił, że taka sytuacja dezorganizuje pracę jednostki Policji, blokuje etat i stanowi dodatkowe obciążenie dla innych funkcjonariuszy, co uzasadnia prymat interesu społecznego nad słusznym interesem indywidualnym policjanta.Stan faktyczny
Policjant A.A. został oskarżony o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. W związku z tym został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z uwagi na przedłużające się postępowanie karne i przekroczenie 12-miesięcznego okresu zawieszenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant st. asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 446/15 w sprawie ze skargi A.A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 446/15 oddalił skargę A.A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 2 stycznia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie o przedstawieniu [...] A.A. zarzutu, że w dniu [...] stycznia 2014 r. w [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości, posiadając 0,34 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w postaci samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), w dniu 2 stycznia 2014 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zawieszeniu [...] A.A. – policjanta [...] w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Następnie rozkazem personalnym z dnia 31 marca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 3 cyt. ustawy, przedłużył wyżej wymienionemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
W dniu 27 maja 2014 r. Prokuratura Rejonowa w [...], która przejęła postępowanie w prowadzonej sprawie, skierowała akt oskarżania do Sądu Rejonowego w [...]. Pismem z dnia 14 stycznia 2015 r. Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z zapytaniem o przewidywany termin zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko A.A. w sprawie o sygn. akt [...]. W udzielonej odpowiedzi stwierdzono, że nie jest możliwe określenie terminu prawomocnego zakończenia postępowania (k-49 akt adm.).
W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwolnił [...] A.A. ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2015 r. Przedmiotowemu rozkazowi personalnemu na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Na skutek wniesienia przez [...] A.A. odwołania od powyższego rozkazu personalnego, sprawę rozpoznawał Komendant Wojewódzki Policji w [...], który decyzją z dnia 10 marca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji powołał treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, stanowiący podstawę materialnoprawną zwolnienia [...] A.A. ze służby w Policji. Przyjął, że w dniu wydania rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione. Upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia wyżej wymienionego policjanta w czynnościach służbowych i nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia, gdyż toczące się przeciwko niemu postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone. Podał również, iż w sprawie wykazano okoliczności negatywne, które z uwagi na specyfikę realizowanych przez Policję zadań legły u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia. Długotrwała nieobecność [...] A.A. w służbie miała wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania jednostki Policji, w której uprzednio pełnił on służbę. Z jednej strony skutkowała zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego policjanta, z drugiej strony stwarzała konieczność zapewnienia przez jednostkę tej formacji prawidłowej realizacji zadań, poprzez zobowiązanie policjantów (dla których stanowiło to dodatkowe obciążenie) do wykonywania przez długi czas czynności zawieszonego policjanta.
Z tego względu organ odwoławczy stwierdził, że interes [...] A.A. trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, który realizuje Policja.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, art. 7 w zw. z art. 75 i art. 77 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 108 § 1 K.p.a.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozkazu personalnego organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podał m.in., że w jego ocenie zaskarżona decyzja wykracza poza granice uznania administracyjnego. Ponadto pomija słuszny interes skarżącego, a okoliczności mające przemawiać za zasadnością zwolnienia go ze służby w Policji nie mieszczą się w kategorii pojęcia interesu społecznego.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Wskazał, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie może trwać w nieskończoność. Zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie prawnej jest uprawnieniem organu związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia przez niego służby. Nie przesądza o jego winie w zakresie czynu zarzucanego mu w postępowaniu karnym. Celem regulacji zawartej w powołanym przepisie jest zapewnienie przełożonym policjanta możliwości najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych im etatów dla realizacji powierzonych im zadań. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, pomimo że jest dolegliwe, nie stanowi kary. W postępowaniu administracyjnym konstytucyjna zasada domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP) nie znajduje zastosowania. W związku z powyższym powoływanie się przez skarżącego na zasadę domniemania niewinności w odniesieniu do przesłanek i procedury zwalniania policjantów ze służby w omawianym trybie jest niezasadne. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem utożsamiana z zakazem stosowania przez organ jakichkolwiek środków prawnych, zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej (por. wyroki NSA z dnia 22 października 2009 r., sygn. I OSK 245/09 i z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1610/10 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 września 2008 r., sygn. K 35/06 OTKZU nr 7/A/2008).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie jest niesporne, że przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione. Skarżący w dniu zwolnienia ze służby pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcy i przyczyna będąca podstawą zawieszenia nie ustała, postępowanie karne nie zostało bowiem prawomocnie zakończone. Organ dla zastosowania wobec policjanta tej podstawy zwolnienia nie ma obowiązku "oczekiwania" dodatkowego okresu. W sprawie należało zatem jedynie rozważyć, czy organ, podejmując decyzję w tym przedmiocie, nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy szczegółowo uzasadnił przyczyny skorzystania ze swego uprawnienia w stosunku do skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, że ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Ustawodawca w art. 7 K.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) przyjął, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie opiera się na elementach ocennych.
Organy podały, że skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. W świetle art. 25 ustawy o Policji policjant powinien legitymować się nieposzlakowaną opinią. Przede wszystkim jednak wskazały, że niepełnienie przez skarżącego służby przez okres ponad 12 miesięcy dezorganizuje funkcjonowanie i efektywność jednostki organizacyjnej Policji, w której pełnił on służbę, w zakresie wypełniania zadań.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dostatecznie wykazał, dlaczego przyjął, że interes skarżącego nie mógł uzyskać przewagi nad interesem społecznym tożsamym z interesem służby.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U . z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.A., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżącego i uznanie, że zaszły przesłanki do zwolnienia policjanta wskazane w tym przepisie, z uwagi na fakt, że niepełnienie przez skarżącego czynności służbowych przez okres 12 miesięcy może ujemnie wpływać na wypełnienie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji oraz że służbę w Policji może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, a przy tym, że nastąpiła utrata przez skarżącego nieposzlakowanej opinii w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym, co uzasadniło zwolnienie go ze służby;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art.141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku i przedstawienie oceny stanu faktycznego w sposób, który uniemożliwia kontrolę legalności postępowania z uwagi na niedokonanie przez Sąd oceny, czy w sprawie został zebrany przez organ cały materiał dowodowy oraz czy została dokonana prawidłowa ocena tego materiału dowodowego;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sposób który uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej, a polegające na nieodniesieniu się przez Sąd do wszystkich zarzutów zawartych w skardze oraz nieprzedstawienie ich oceny;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sposób który uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej, a polegające na niewskazaniu czytelnych argumentów, które pozwoliłyby rozpoznać przyczyny nieuwzględnienia skargi, zwłaszcza w kwestiach nieistnienia ważnego interesu społecznego uzasadniającego zwolnienie ze służby oraz nieuwzględnienia słusznego interesu obywatela, co miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sposób który uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej, a polegające na niewskazaniu, w jakim zakresie decyzja organu pierwszej instancji, nie w pełni realizowała wymogi art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. oraz w jakim zakresie "wady te zostały usunięte w postępowaniu odwoławczym".
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał m.in., że jego zdaniem uzasadnienie zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie odnosi się do przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, materiału dowodowego, na którym organ oparł swoją decyzję oraz nie weryfikuje dokonanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji uniemożliwia ono dokonanie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku.
Ponadto wskazał, że upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych nie może być przyczyną zwolnienia go ze służby w Policji. Z przepisów prawa, ani z innych zasad nie wynika także, aby policjantem mogłaby być wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii. W niniejszej sprawie, w kompetencji organu było ustalenie, czy faktycznie zawieszenie [...] A.A. w czynnościach służbowych powoduje destabilizację w konkretnej Komendzie, w której pełnił on służbę, czy istniał niedobór policjantów i z tego powodu była przeprowadzona rekrutacja. Nie można przyjmować, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych może ujemnie wpływać na wypełnienie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji w sytuacji istnienia wyłącznie możliwości spowodowania takiej sytuacji.
W ocenie autora skargi kasacyjnej pozostawienie A.A. w służbie w Policji jest zarówno w jego interesie, jak i w interesie społecznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które zostały oparte na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. wynika, że w rozpoznawanej sprawie spór prawny dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie zwolnienia A.A. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji stwierdził, że decyzja ta nie naruszała prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie dokonane przez organ Policji ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania i zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że zwolnienie wyżej wymienionego policjanta w oparciu o podany wyżej przepis było zasadne.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie nie stanowiło wystarczającej podstawy do zwolnienia A.A. ze służby, zaś w sprawie nie wykazano, że jego nieobecność uniemożliwiała wykonywanie przez Policję nałożonych na nią zadań oraz że interes społeczny przemawiał za niepozostawieniem wyżej wymienionego w służbie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja nie jest niezgodna z prawem.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podkreślić należy, że ich ocena nie może nie uwzględniać tego, że w świetle art. 174 pkt 2 P.p.s.a. o skuteczności zarzutów opartych na podstawie wymienionego przepisu, nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest zatem nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, brak jest podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny – w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia – wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim, za niezasadny uznać należało zarzut podważający zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z punktu widzenia wadliwego – zdaniem autora skargi kasacyjnej kasacyjnie – jego uzasadnienia.
Wyjaśnić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu pierwszej instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego wyroku, co prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego wyroku sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego i jego oceny, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyroki NSA z dnia : 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Zauważyć należy, iż w uzasadnieniu każdego wyroku szczególne miejsce ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z punktu widzenia istoty sądowoadministracyjnej kontroli legalności działalności administracji publicznej podnieść należy, iż uzasadnienie wyroku powinno odnosić się do wzorca kontroli legalności zaskarżonego działania/zaniechania organu administracji, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia wyznaczenia ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w danej sprawie.
Z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał zarówno ustalenia faktyczne, które przyjął za podstawę wyrokowania w sprawie, jak i podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w jednoznaczny sposób odnosiło się do normatywnego wzorca kontroli legalności zaskarżonego aktu, poprzez wyznaczenie ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie towarzyszyły braki odnoszące się czy to do wskazania (wyjaśniania oraz oceny) faktów przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, czy to do wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co prowadzi do wniosku, że w niewadliwy sposób realizowało ono funkcję kontroli jego trafności. Fakt nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. i art. 108 § 1 K.p.a. stanowił uchybienie, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Zauważyć należy, iż A.A. nie wykazał, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uniemożliwiło mu podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także nie wykazał, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei nadanie rozkazowi personalnemu Komendanta Powiatowego Policji w [...] rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. zostało szczegółowo i prawidłowo uzasadnione.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznał zarzuty naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a., zmierzające do wykazania wadliwości stanowiska Sądu pierwszej instancji, zarówno w zakresie odnoszącym się do prawidłowości przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych, jak i w zakresie odnoszącym się do oceny prawidłowości ich prawnej kwalifikacji.
Powyższy wniosek, należy odnieść w szczególności do tych – adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia – zarzutów, na gruncie których strona skarżąca kasacyjnie zmierzała do podważenia prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z punktu widzenia argumentu wykazania przez organ, że dalsze pozostawanie A.A. w służbie nie jest możliwe.
Przypomnieć należy, iż Policja tworzy formację uzbrojoną, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Publiczne zadania Policji powodują, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania stawiane policjantom muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy autorytetu tej formacji. Policjant podejmując służbę w Policji wyraża zgodę na zwiększone obowiązki i ograniczenia, do których należy nie tylko obowiązek wykonywania obowiązków służbowych, ale także niekaralność oraz dbanie o nieposzlakowaną opinię. Godzić się musi on nawet z tym, że samo podejrzenie utraty tych dwóch istotnych przymiotów, wymaganych od policjanta pozostającego w służbie, może mu uniemożliwiać dalsze pozostawanie w służbie. Status policjanta w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że [...] A.A. – policjant [...], w stosunku do którego został wydany rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z popełnieniem przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego przewidzianego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego i toczącym się najpierw przed Prokuraturą Rejonową w [...] i w [...] postępowaniem przygotowawczym, a następnie sprawą karną prowadzoną przed Sądem Rejonowym w [...]. Zawieszenie wyżej wymienionego w czynnościach służbowych początkowo nastąpiło na okres 3 miesięcy, a później –kolejnym rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] zostało przedłużone do czasu zakończenia postępowania karnego. Przedmiotowe postępowanie karne toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych. Okoliczności te uprawniały organ do wydania rozstrzygnięcia o zwolnieniu [...] A.A. ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie podzielił ocenę organów Policji, że przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niewykonywaniem przez wyżej wymienionego policjanta czynności służbowych przez okres ponad 12 miesięcy, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań Policji. Motywy przytoczone przez organy Policji w dostateczny sposób uzasadniają podjęte rozstrzygnięcia. Wynika z nich, że nieobecność skarżącego kasacyjnie w służbie z jednej strony skutkowała zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego policjanta, z drugiej strony stwarzała konieczność zapewnienia przez jednostkę tej formacji prawidłowej realizacji zadań, poprzez zobowiązanie policjantów (dla których stanowiło to dodatkowe obciążenie), do wykonywania przez długi czas jego czynności. Taki stan utrudniał właściwy proces organizacji służby i należyte wykonywanie przez tę formację powierzonych jej zadań. Ponadto wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że Komendant Komisariatu Policji w [...] pismem z dnia 7 stycznia 2015 r., z uwagi na długotrwałą nieobecność w służbie wyżej wymienionego – zawieszonego policjanta zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o wzmocnienie kadrowe Zespołu [...], w którym uprzednio pełnił on służbę. Jednocześnie podać należy, iż Komendant Komisariatu Policji w [...] w notatce służbowej z dnia 19 stycznia 2015 r. stwierdził, że brak [...] A.A. w służbie od stycznia 2014 r. skutkował koniecznością wykonywania jego czynności przez policjantów oddelegowanych z innych komórek, tj. dzielnicowych, czy też z Zespołu [...] i wypracowaniem przez nich łącznie 215 nadgodzin.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wykazano, dlaczego nie uwzględniono słusznego interesu A.A. i przyjęto, że interes społeczny – w tym przypadku interes służby – przemawiał za zwolnieniem go z tej formacji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamierzonego skutku nie mógł odnieść również podniesiony przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Jak wyżej podano, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo uznał, że zebrany i należycie oceniony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy sprawy odpowiadał hipotezie zastosowanej normy prawa materialnego i uprawniał organy Policji do zwolnienia A.A. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W związku z tym brak jest podstawy do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji naruszył powołany przepis prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło