II OSK 2949/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-24

Skład orzekający: Marzenna Linska – Wawrzon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na którym dopuszczono zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu, jeśli nie wykazał, że planowane zagospodarowanie spowoduje ponadprzeciętne zakłócenia w korzystaniu z jego nieruchomości?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu tylko wtedy, gdy wykaże, że planowane zagospodarowanie spowoduje ponadprzeciętne zakłócenia w korzystaniu z jego nieruchomości, wynikające z naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego. Sam fakt sąsiedztwa i dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej nie jest wystarczający do uznania legitymacji skargowej, jeśli nie wykazano konkretnego naruszenia prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka działki sąsiadującej z terenem objętym uchwałą Rady Miejskiej w Ożarowie Mazowieckim w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniosła skargę na uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego i rozporządzeń wykonawczych. Upatrywała naruszenia swojego interesu prawnego w przeznaczeniu sąsiedniego terenu pod zabudowę wielorodzinną, co jej zdaniem miało negatywnie oddziaływać na jej nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1590/16, w sprawie ze skargi K. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Ożarowie Mazowieckim z dnia 28 marca 2006 r. Nr 410/06 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1590/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. E. W. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w pkt I odrzucił skargę, w pkt II orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca w skardze na powyższą uchwałę wniosła o stwierdzenie jej nieważności w części określonej przepisami § 48 i § 49 – dotyczącej terenu oznaczonego na załączniku graficznym symbolem 3MW oraz 13MN jako graniczącego z działką skarżącej. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie: art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.p.z.p."), w zw. z § 4 pkt 9 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej "rozporządzenie") w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia; art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 6 rozporządzenia; art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia; art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p.; art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 5 rozporządzenia; § 137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"; art. 16 ust. 1 u.p.z.p. Skarżąca uzasadniając swój interes prawny wskazała, że jest właścicielką działki ew. nr [...] sąsiadującej z planem, na której zrealizowana jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, natomiast teren oznaczony symbolem "3MW" (graniczący z działką [...]) przeznaczony jest w skarżonym planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Zdaniem skarżącej zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna będzie oddziaływać na działkę, której jest właścicielką, chociażby przez wzmożony ruch samochodowy, zwiększony poziom hałasu, zacienienie, naruszenie stosunków wodnych. W orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli dochodzi do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który daje właścicielowi nieruchomości sąsiedniej (znajdującej się w sferze oddziaływania) w stosunku do nieruchomości skarżących, możliwości szerszego wykonywania swego prawa własności, to ma to wpływ na zakres wykonywania własności przez skarżących, gdyż tym samym muszą oni więcej znosić. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w O. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielem stanowi dz. ew. nr [...] i przylega od strony wschodniej na odcinku ok. 8 m do dz. ew. nr [...] obr. [...] przeznaczonej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (teren 3MW) oraz na odcinku ok. 3 m do dz. ew. nr [...] przeznaczonej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (teren 13MN). Zdaniem organu skarżącej nie przysługuje interes prawny do skarżenia uchwały ponieważ nieruchomość skarżącej położona jest przy ul. [...], natomiast teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (teren 3MW) posiada obsługę komunikacyjną od strony drogi wojewódzkiej nr [...] – ul. [...], a zatem realizacja inwestycji na terenie 3MW nie spowoduje wzmożonego ruchu samochodów osobowych na ulicy, przy której skarżąca posiada nieruchomość. Problematyka zacieniania nieruchomości jest przedmiotem przepisów odrębnych z zakresu warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które uniemożliwiają ponadnormatywne zacienianie nieruchomości sąsiednich. Ponadto zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna jest położona w kierunku północno-wschodnim względem działki skarżącej, a zatem można mówić o zacienianiu faktycznym (a nie wynikającym z przepisów odrębnych). Kwestie związane ze zmianą stosunków wodnych i nadmiernego hałasu są również uregulowane przepisami odrębnymi z zakresu prawa wodnego oraz prawa ochrony środowiska i ich nieprzestrzeganie stanowi naruszenie prawa. Zdaniem Rady zaskarżona uchwała nie wpłynie także na wykonywanie prawa własności przez skarżącą. Najbliższy budynek zlokalizowany będzie w odległości 34 m od domu i 15 m od narożnika działki skarżącej. Ponadto w planie zastosowano szereg ustaleń mających na celu ograniczenie wpływu na sąsiadującą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną poprzez wyznaczenie linii zabudowy w odległości 12 m od zachodniej linii rozgraniczającej i 6 m od południowej linii rozgraniczającej terenu 3MW, a także poprzez ustalenie obowiązku realizacji wzdłuż zachodniej i południowej granicy inwestycji budynków o wysokości 12 m i 3 kondygnacji, tj. o gabarytach zbliżonych do zabudowy jednorodzinnej. Wyznaczenie na rysunku Planu konkretnego przebiegu drogi wewnętrznej, która, w świetle postanowień części tekstowej tego planu, nie wiadomo, czy w ogóle (a jeśli tak, to kiedy) powstanie, naruszałoby zasadę proporcjonalności w aspekcie wymogu niezbędności oraz proporcjonalności sensu stricto. Komunikacja wewnętrzna stanowi przeznaczenie podstawowe, komplementarne z zabudową mieszkaniową wielorodzinną oraz przeznaczenie uzupełniające w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i jako taka nie musi być wydzielana na rysunku planu liniami rozgraniczającymi podobnie jak ma się to w przypadku np. terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej (MN/U), na których usługi stanowią przeznaczenie dopuszczalne, niesprzeczne z przeznaczeniem podstawowym i nie są wydzielane na rysunku planu liniami rozgraniczającymi. Ewentualna lokalizacja drogi wewnętrznej na granicy z nieruchomością skarżącej w świetle obowiązujących przepisów nie może spowodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku zgodnie z przepisami odrębnymi z zakresu prawa ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieustalenia w skarżonym planie wysokości zabudowy organ stwierdził, że zgodnie z § 48 ust. 1 oraz § 49 ust. 1. uchwały na terenach 3 MW oraz 13 MN poza budynkami mieszkalnymi oraz garażami i budynkami gospodarczymi, dla których plan określa wysokość budynków na przedmiotowych terenach można realizować jedynie – niezbędną infrastrukturę techniczną (jako przeznaczenie podstawowe komplementarne z zabudową mieszkaniową wielorodzinną na terenie 3 MW) oraz urządzenia komunikacji, urządzenia budowlane oraz urządzenia infrastruktury technicznej i ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu nie wydzielenia w obrębie terenu 3 MW terenów o różnej wysokości zabudowy organ stanął na stanowisku, że w sprawie zapisy planu w sposób jasny określają gabaryty zabudowy bowiem mowa jest w nich o całych budynkach lokalizowanych wzdłuż określonych miejsc. Dokładna lokalizacja budynków następować będzie na etapie projektu budowlanego i wyznaczenie ściśle określonych stref wysokości zabudowy liniami rozgraniczającymi zdaniem organu prowadziłoby do nadmiernego ograniczenia swobody projektowania, a zatem również do nieuzasadnionego ograniczenia wykonywania prawa własności przez właścicieli terenu 3 MW. Odnośnie badań gruntowych organ stwierdził, że nakaz ten ma jedynie na celu określenie wymagań dla posadowienia obiektów to znaczy m.in. zastosowania odpowiedniej technologii fundamentowania i odwodnienia budynków. Odnosząc się do zarzutu niewyznaczenia liniami rozgraniczającymi terenów o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania w odniesieniu do terenu 13 MN organ zwrócił uwagę, że w § 49 ust. 1 pkt 3 jako przeznaczenie dopuszczalne ustalono "zachowana zabudowa zagrodowa", a zatem zapis ten stanowi niejako ustalenie tymczasowe zagospodarowania terenu i informuje o możliwości zachowania istniejącej na terenie 13 MN zabudowy zagrodowej przy jednoczesnym wskazaniu docelowego kierunku przeznaczenia terenów jako zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W związku z powyższym przedmiotowy zapis można uznać za "niezręczność legislacyjną", ale z całą pewnością nie jako istotne naruszenie prawa, a tym bardziej naruszenie interesu prawnego strony skarżącej. Odnosząc się do zarzutu dopuszczenia przez skarżoną uchwałę możliwości przekładania istniejących przewodów uzbrojenia lub zmiany na podziemne na warunkach określonych przez operatora sieci, a także ustalenie określania odprowadzenia ścieków przez "właściwy Organ Gminy" organ stwierdził, że ustalenia te, jakkolwiek prawdziwe, można uznać za nieistotne naruszenie prawa, natomiast z całą pewnością nie można stwierdzić że w jakikolwiek sposób naruszają one interes prawny strony skarżącej. Odnosząc się do zarzutu określenia przez skarżoną uchwałę zasad realizacji reklam poza przestrzeniami publicznymi organ stwierdził, że przywołane przez skarżącą ustalenia § 48 ust. 3 pkt 12 zawarte zostały w "parametrach i wskaźnikach kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu". Następujące w § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587) wyliczenie nie ma charakteru enumeratywnego, a więc Rada Miejska była uprawniona do określenia gabarytów obiektów budowlanych jakimi są reklamy. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, jakim w przedmiotowej sprawie jest art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej "u.s.g."). W myśl tego przepisu, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. skarga na uchwałę gminy nie ma charakteru swoistego actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Dla skutecznego wniesienia takiej skargi konieczne jest stwierdzenie naruszenia zindywidualizowanego interesu prawnego i wykazanie związku pomiędzy prawnie określoną sytuacją skarżącego a zaskarżoną uchwałą, naruszającą jego konkretny interes prawny lub uprawnienie poprzez ograniczenie lub pozbawienie konkretnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Interes prawny można wywodzić z treści normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, nie tylko prawa administracyjnego. Norma ta za każdym razem musi być jednak indywidualnie określona i wyodrębniona spośród innych norm. Interes prawny nie może być zatem wyprowadzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Interes ten powinien być bezpośredni i realny. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak wykazać, że doszło do ograniczenia jego uprawnień kształtowanych przez przepisy prawa materialnego. Powołany przepis wprowadza zatem podmiotowe ograniczenie kręgu osób legitymowanych do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy. Sąd podkreślił, że inaczej niż ma to miejsce na gruncie ogólnego postępowania jurysdykcyjnego (art. 28 k.p.a.), do przyjęcia legitymacji skargowej na gruncie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie wystarczy ustalenie, że kwestionowany akt prawny dotyczy interesu prawnego. Konieczne jest jeszcze stwierdzenie, że akt ten narusza interes prawny. Dalej Sąd wskazał, że skarżąca nie jest właścicielką nieruchomości zlokalizowanej na terenie objętym Planem Miejscowym. Plan ten nie kształtuje zatem bezpośrednio treści jej prawa własności. W ocenie Sądu nie przesądza to jeszcze per se, że skarżąca nie może mieć legitymacji do zaskarżenia Uchwały. Sąd podzielił pogląd, że właściciel nieruchomości sąsiedniej może w pewnych sytuacjach mieć interes prawny w kwestionowaniu zgodności z prawem planu miejscowego. Jednak sam fakt bezpośredniego sąsiadowania z terenem planu miejscowego nie kreuje jeszcze legitymacji do kwestionowania legalności takiego planu w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sąsiedztwo z terenem objętym zmianami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być równoznaczne z automatycznym uznaniem, że zmiany te prowadzą do naruszenia chronionego interesu lub uprawnienia. Skarżąca naruszenia swojego interesu prawnego upatruje w tym, że sąsiednia zabudowa objęta planem ma mieć charakter zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Zdaniem Sądu argument ten nie znajduje w ogóle zastosowania do objętego również skargą terenu 13 MN, który zgodnie z § 49 Uchwały wprowadza zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, że działka skarżącej jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Kwestionowane przez skarżącą postanowienia planu miejscowego, zarówno co do terenu 13 MN, jaki 3 MW (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) wprowadzają zatem tożsamy, bo mieszkaniowy sposób wykorzystania terenu. W ocenie Sądu wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w sąsiedztwie działki skarżącej nie może być uznane za dopuszczenie inwestycji, których realizacja uniemożliwi lub ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości skarżącej w jej dotychczasowy sposób. Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna nie powoduje co do zasady wobec sąsiedniej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej zakłóceń w korzystaniu z nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.). Skarżąca nie wykazała w sposób niewątpliwy, że in casu takie zakłócenia ponad przeciętną miarę w korzystaniu z jej nieruchomości będą miały miejsce. Ponadto, takie kwestie jak ewentualne zacienienie lub hałas będą badane w innych postępowaniach w ramach procesu budowlanego. Linie zabudowy wyznaczono w odległości 11 m od zachodniej linii rozgraniczającej i 6 m od południowej linii rozgraniczającej terenu 3 MW (§ 49 ust. 3 pkt 1 lit. c Uchwały), a także wprowadzono możliwość realizacji wzdłuż zachodniej i południowej granicy inwestycji budynków o wysokości do 12 m i do trzech kondygnacji, czyli zabudowy zbliżonej w istocie do szeregowej zabudowy jednorodzinnej (§ 49 ust. 3 pkt 7 lit. a Uchwały). W § 49 ust. 2 lit. f wprowadzono buforową zieleń urządzoną wzdłuż granic z projektowaną i istniejącą zabudową jednorodzinną. Argumentem na rzecz naruszenia interesu prawnego skarżącej nie może być również twierdzenie o wzmożonym ruchu drogowym. Jeżeli chodzi o obsługę komunikacyjną spornych terenów 13 MN i 3 MW, to następuje ona poprzez drogi 2 KDL, 23 KDD, 3 KDD i 21 KDD. Żadna z tych dróg nie graniczy z działką skarżącej. Ewentualne drogi wewnętrzne, jeżeli w ogóle powstaną w okolicy działki skarżącej, nie będą mogły być uznane za zakłócające ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości skarżącej (przypomnieć przy tym należy o wspomnianym wyżej wymogu zieleni buforowej przy granicy z zabudową jednorodzinną). Zdaniem Sądu w aspekcie dróg wewnętrznych trudno jest zresztą w ogóle mówić o aktualności ewentualnego naruszenia interesu prawnego skarżącej. Z tych względów Sąd odrzucił skargę. K. E. W. w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w związku z § 4 pkt. 9 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w spawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587, dalej "rozporządzenie") w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak wyznaczenia na załączniku graficznym do planu miejscowego dróg wewnętrznych, mimo dopuszczenia ich wyznaczenia na obszarze objętym planem miejscowym w treści tego aktu nie narusza interesu prawnego skarżącej; 2. art. 101 ust. 1 u.s.g. w z. z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 6 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy w planie miejscowym dla działek sąsiadujących z działką Skarżącej nie narusza jej interesu prawnego; 3. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak określenia linii rozgraniczających pomiędzy obszarami o różnej wysokości zabudowy dla terenu sąsiadującego z działką skarżącej nie narusza jej interesu prawnego; 4. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z. 15 ust. 2–3 u.p.z.p. w poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ustalenia planu miejscowego wykraczające poza władztwo planistyczne gminy (polegające na nałożeniu dodatkowych obowiązków na inwestora) nie naruszają interesu prawnego skarżącej; 5. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak wyznaczenia linii rozgraniczającej pomiędzy terenami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej a terenami zabudowy zagrodowej dla terenu sąsiadującego z działką skarżącej nie narusza jej interesu prawnego; 6. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z § 4 pkt 5 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że określenie zasad sytuowania reklam na terenach sąsiadujących z działką skarżącej, mimo że przepisy "ustawy planistycznej" nie dopuszczają możliwości dokonania takich ustaleń w planie miejscowym, nie narusza jej interesu prawnego; 7. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 16 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że sporządzenie planu miejscowego w skali odmiennej od wskazanej przez ustawodawcę nie narusza interesu prawnego skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Podkreślić należy, że w przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Warunkiem przyznania więc legitymacji do zaskarżenia planu miejscowego jest naruszenie zindywidualizowanego interesu prawnego podmiotu występującego ze skargą, które polegać powinno na tym, że w wskutek uchwalenia planu doszło do pozbawienia lub ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem. Sąd Wojewódzki prawidłowo wyjaśnił, że co do zasady właściciel nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z obszarem objętym planem nie jest pozbawiony możliwości zaskarżenia uchwały podjętej w przedmiocie planu miejscowego, jednak to nie oznacza, że sam fakt takiego położenia nieruchomości jest wystarczający do skorzystania z trybu przewidzianego w art. 101 ust. 1 u.s.g. Konieczne jest bowiem wykazanie, że ustalenia uchwalonego planu uniemożliwią lub ograniczą możliwość zagospodarowania konkretnej nieruchomości sąsiedniej bądź w zakresie chronionym prawem wpłyną na sposób korzystania z danej nieruchomości przez jego właściciela. Uwzględniając wszystkie istotne okoliczności przedstawione w skardze, Sąd Wojewódzki przyjął trafnie, że zawarte w planie rozwiązania określające przeznaczenie i sposób zagospodarowania oznaczonego terenu (13 MN, 3 MN) nie będą oddziaływać na nieruchomość skarżącej w sposób, który ograniczyłby jej uprawnienia właścicielskie w zakresie dalszego jej wykorzystywania na cele mieszkalne. Istotne znaczenie miał bowiem fakt, że teren objęty przedmiotowym planem przewidziany jest również na cele mieszkalne, a dopuszczona zabudowa wielorodzinna nie oznacza automatycznie, że dojdzie do zakłóceń ponad przeciętną miarę w korzystaniu z nieruchomości skarżącej. Zaznaczyć należy, że na wstępnym etapie badania legitymacji procesowej skarżącej, Sąd Wojewódzki obowiązany był wziąć pod uwagę podstawowe postanowienia kwestionowanego planu w zakresie przyjętego w nim przeznaczenia terenu, przewidzianej obsługi komunikacyjnej, ustalonej linii zabudowy i wysokości budynków wielorodzinnych, a także rozwiązań chroniących tereny sąsiednie przed ewentualnymi uciążliwościami wynikającymi z przyszłego zagospodarowania terenu. Analiza przedstawionych parametrów planowanej zabudowy wielorodzinnej, dotyczących przewidzianych odległości od nieruchomości skarżącej, wysokości budynków, wprowadzonej strefy buforowej zieleni – dawały podstawę do oceny, zgodnie z którą uchwalenie planu nie powoduje dla skarżącej znaczących ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Zasadnie wskazano w uzasadnieniu wyroku, że ustalone w planie drogi przewidziane do obsługi komunikacyjnej spornego terenu nie graniczą z działką skarżącej, natomiast ewentualne rozlokowanie dróg wewnętrznych nie mogło być rozpatrywane w kontekście takiego oddziaływania, które powodowałoby dla nieruchomości skarżącej zakłócenia ponad przeciętna miarę. Podkreślić należy, że samo uchwalenie planu miejscowego nie daje podstawy do realizacji inwestycji na danym terenie. Dopiero na etapie udzielania pozwolenia na budowę weryfikowane są przez właściwy organ architektoniczno-budowlany szczegółowe rozwiązanie przyjęte w projekcie budowlanym, z uwzględnieniem ochrony właścicieli nieruchomości pozostających w obszarze oddziaływania konkretnych obiektów budowlanych. Dlatego słusznie zaznaczył Sąd Wojewódzki, że kwestia zakłóceń w postaci hałasu wynikającego ze wzmożonego ruchu samochodowego bądź ewentualne zacienienie może być ustalane i kontrolowane w odrębnych postępowaniach prowadzonych na dalszych etapach realizacji inwestycji. Z tych względów prawidłowe było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia przedmiotowego planu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Ta konstatacja sprawiła, że złożona skarga podlegała odrzuceniu, a tym samym sporny plan nie podlegał merytorycznej kontroli co do zgodności z prawem. W konsekwencji niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne odnoszące się do wad planu wymienionych w punkcie 1–7 petitum, skargi kasacyjnej. Z przyczyn wyżej omówionych Sąd Wojewódzki nie mógł przystąpić do rozpatrzenia zarzutów sformułowanych w skardze, skoro nie pochodziła ona od podmiotu legitymowanego do uruchomienia procedury przewidzianej w art. 101 ust. 1 u.s.g. Samo wskazywanie wad zaskarżonej uchwały nie było wystarczające do przyznania skarżącej legitymacji procesowej w sytuacji gdy jednocześnie skarżąca nie wykazała skutecznie, że uchwalenie planu wiązać się będzie z podejmowaniem względem jej nieruchomości działań, które ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, zakłócać będą korzystanie z należącej do niej nieruchomości (art. 144 k.c.). Wobec powyższego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło