II SA/Go 544/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M.Ś. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dowódcy [...] za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2850/13 postanawia umorzyć postępowanie. Pełnomocnik kpt. rez. M.Ś. wnioskiem z dnia [...] maja 2010r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o wypłatę uposażenia, za okres od maja do grudnia 2009r., zawieszonego rozkazem dziennym z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...], gdyż zdaniem strony w tym okresie decyzja nie mogła być wykonana. W kolejnym piśmie z dnia [...].08.2010 strona uszczegóławia swoje żądanie i wezwała do wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych zawieszonych ww. rozkazem, za okres od maja do października 2009r., w łącznej kwocie 55 251,28 zł wraz z odsetkami od dnia, w którym uposażenie i inne należności stały się wymagalne oraz wydania w tym przedmiocie decyzji. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją nr [...]r. z dnia [...] marca 2011 r. postanowił umorzyć postępowanie w przedmiotowej sprawie jako bezprzedmiotowe. Od wydanej decyzji strona wniosła odwołanie. Dowódca Jednostki Wojskowej [...], po zbadaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz po analizie obowiązujących przepisów prawnych stwierdził, iż odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie wskutek czego decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] marca 2011 Nr [...]. została uchylona, a sprawa przekazana temu Dowódcy do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] odmówił wypłaty: zawieszonego uposażenia za okres od dnia [...] maja 2009r. do [...] października 2009r, (pkt 1) oraz zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (pkt 2). Od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] odwołanie wniósł pełnomocnik M.Ś.. Decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Dowódca JW. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dowódcy JW. [...]. Powyższa decyzja Dowódcy JW. [...] stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 31 lipca 2012r. sygn. akt ll SA/Go 446/12 oddalił skargę M.Ś. na decyzję Dowódcy JW. [...] z dnia [...] marca 2012r. nr [...]. Na skutek złożonej od powyższego wyroku przez pełnomocnika M.Ś. skargi kasacyjnej sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 2705/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie (wyrok z dnia 28 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Go 583/13). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik M.Ś.. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I OSK 2850/13 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty innych należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i punkt 2 decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił. Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. pełnomocnik M.Ś., powołując się na powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Dowódcę JW. [...] do natychmiastowego wykonania wyroku, tj. wypłaty na rzecz jego mocodawcy należności głównej w kwocie 26 961,28 zł oraz odsetek ustawowych od tej kwoty za okres od dnia kiedy należność stała się wymagalna, tj. do 31 października 2009r. do dnia zapłaty. Na ww. należność składa się odprawa w wysokości 440% miesięcznego uposażenia w wysokości 20 746,00 zł oraz ekwiwalent pieniężny za 29 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wysokości 6215,28 zł. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dowódca (Jednostki Wojskowej [...]) decyzją z dnia [...] lutego 2015 Nr [...] odmówił wypłaty zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Od decyzji Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2015 Nr [...] odwołanie wniósł pełnomocnik M.Ś.. Wyżej wymienionej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 93 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 i 6 i art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w mylnym założeniu, że zawieszenie wypłaty uposażenia innych należności określone decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. obejmowało również świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby: odprawę i ekwiwalent za urlop, w sytuacji, gdy uprawnienie do nabycia tych świadczeń jest ściśle powiązane z rozwiązaniem stosunku służbowego i nie zależy od woli organu i aktualizuje się dopiero z dniem rozwiązania stosunku służbowego, zatem nie mogło być objęte zawieszeniem należności objętym ww. decyzją; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego (zasada zaufania do władzy publicznej) w związku z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek wydania decyzji na podstawie własnego poglądu na sytuację faktyczna i prawną strony bez uwzględnienia wiążącej oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 2850/13. - art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na braku jakiekolwiek odniesienia do żądania strony zawartego w piśmie z dnia [...].08.201 Or. związanego z zapłatą odsetek od dochodzonych należności i wydania decyzji w tym zakresie, wbrew obowiązkowi wyrażonemu w ostatnim z wymienionych przepisów. Wskazując na powyższe, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie obowiązku wypłaty odprawy i ekwiwalentu za urlop wraz z odsetkami ustawowymi od dnia, w którym należności te stały się wymagalne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Dowódca (JW. [...]) uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. w całości oraz odmówił wypłaty M.Ś.: – odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości 20 746,00 zł oraz odsetek od tej kwoty; – ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w wysokości 6125,28 zł oraz odsetek od tej kwoty. Skargę na powyższą decyzję wniósł reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika M.Ś.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 403/15, a na rozprawie przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2015r. zapadł wyrok uchylający zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Jednocześnie pismem z dnia [...] marca 2015r. M.Ś. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Dowódcy [...] o wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz na podstawie art. 154 § 1-2 i § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o: 1. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierzenie Dowódcy [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, 3. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu. W ocenie organu skarżącemu przysługiwał taki środek zaskarżenia, przewidziany w ustawie - mianowicie miał prawo złożenia zażalenia, o jakim jest mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wpierw zatem, należało skierować zażalenie na bezczynność organu do Jednostki Wojskowej [...] - jako organu nadrzędnego, a dopiero wówczas ewentualną skargę do sądu. W związku z niejednoznaczną treścią skargi, zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2015r., Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania, czy przedmiotem skargi jest niewykonanie przez skarżony organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014r., sygn. akt I OSK 2850/13 złożone w trybie 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), czy też dodatkowo przewlekłość postępowania przewidziana w art. 3 §2 pkt 8 ppsa podlegającą rozpoznaniu w trybie art. 149 ppsa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] kwietnia 2015r. oświadczył, iż przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania przewidziana w art. 154 ppsa (k. 44 akt sprawy II SAB/Go 19/15). Określenie przez profesjonalnego pełnomocnika, że przedmiotowa skarga dotyczy przewlekłości postępowania przewidzianej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- "ppsa", oznaczało wniesienie dwóch skarg. Pierwszej, w przedmiocie przewlekłości postępowania Dowódcy [...] w przedmiocie należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej - przewidzianej art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 ppsa, która zakończyła się wydaniem postanowienia z dnia 13 sierpnia 2015r. sygn. akt II SAB/Go 19/15, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M.Ś. z uwagi na niewyczerpanie trybu zaskarżenia. Drugiej - w sprawie wymierzenia grzywny Dowódcy [...] za niewykonanie wyroku NSA z dnia 6 listopada 2013r. sygn. akt I OSK 2850/13 w trybie art. 154 ppsa, która była przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brzmienie znowelizowanego art. 154 ppsa. Przepis ten obowiązuje od 15 sierpnia 2015r. i dopuszcza możliwość złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku i żądania wymierzenia organowi grzywny tylko wówczas, gdy niewykonanie wyroku dotyczy orzeczenia uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy. W odróżnieniu od poprzednio obowiązującego brzmienia art. 154 ppsa, gdy taką skargę można było wnieść w razie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu, a zatem w ocenie pełnomocnika wniesienie skargi w trybie art. 154 dawnego ppsa stanowiło podstawę dla odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. W sprawie bowiem chodzi o bezczynność w postaci niewykonania wyroku NSA z dnia 6 listopada 2014r. (sygn. akt I OSK 2850/13), w którym to sąd w przedmiocie odmowy wypłaty upoważnienia i innych należności M.Ś. uchylił wyrok sądu I instancji oraz zaskarżoną decyzję w części, a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – "ppsa" Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wnioskowanego przez pełnomocnika skarżącego odrzucenia skargi. Przepis art. 58 § 1 pkt 6 ppsa pozwala na odrzucenie skargi z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5a, jeżeli jej wniesienie było niedopuszczalne, a w niniejszej sprawie złożenie przez skarżącego skargi w trybie art. 154 ppsa w dniu 13 marca 2015r. było dopuszczalne. Przepis art. 154 ppsa w wersji obowiązującej na dzień wniesienia skargi przewidywał dwie przesłanki zaskarżenia niewykonania wyroku i żądania wymierzenia organowi grzywny, a to: – w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – w razie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności i w obu przypadkach po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co w niniejszej sprawie skarżący skutecznie uczynił w dniu 2 marca 2015r. (k. 22 akt II SAB/Go 19/15). Jak trafnie wywiódł pełnomocnik organu, znowelizowany przepis art. 154 ppsa obowiązujący od 15 sierpnia 2015r. (ustawa z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658)) zrezygnował z ww. drugiej przesłanki, ograniczając możliwość wniesienia skargi w omawianym trybie tylko do niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Do spraw wszczętych a niezakończonych, zgodnie z art. 2 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. w zw. z art. 1 pkt 42 tej ustawy, stosuje się nowe brzmienie przepisu art. 154 ppsa. Zdaniem Sądu w sprawie ma zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. W powołanym przepisie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi zatem o przesłankę mającą charakter trwały, uniemożliwiający prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. W literaturze i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym przyczyną omawianego stanu rzeczy jest wystąpienie w toku tegoż postępowania zdarzeń, które uniemożliwiają zakończenie postępowania poprzez rozstrzygnięcie o istocie sprawy, stanowiące uprzednio przesłankę wniesienia skargi (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2001r., s. 565 i nast., postanowienie z dnia 14 lutego 2014r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II GSK 177/14, wyrok z dnia 22 lipca 2014r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 378/13, wyrok z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt II GSK 2018/13 – opubl. na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.