VII SA/Wa 857/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-04

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli termin do jego wniesienia jest liczony od daty doręczenia decyzji ostatniej ze stron postępowania, a nie od daty publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności rozstrzygnąć o dopuszczalności odwołania, w tym o legitymacji strony do jego wniesienia. Nawet jeśli organizacja ekologiczna ma uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo braku udziału w postępowaniu przed organem I instancji, termin do jego wniesienia jest liczony od daty doręczenia decyzji ostatniej ze stron postępowania, a nie od daty publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Uchybienie temu terminowi skutkuje bezskutecznością odwołania.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła odwołanie od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że zostało ono złożone po terminie. Fundacja zaskarżyła postanowienie Wojewody, argumentując, że termin został zachowany, a publikacja w Biuletynie Informacji Publicznej powinna być podstawą do liczenia terminu. Sąd rozpoznał skargę Fundacji na postanowienie Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Fundacji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Wojewoda [...] zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] z siedzibą w [...], od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z parkingiem naziemnym i towarzyszącą infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...], [...] i [...] z obrębu [...], położonych w rejonie ul. [...] w [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, a następnie stwierdził, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest zobowiązany do ustalenia m.in. czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a., w myśl którego odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Podkreślił, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, której następstwem jest ostateczność decyzji, jak również że stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Wojewoda [...] podniósł, że Fundacja nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Strona, zaś która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie od tej decyzji tylko zanim ta decyzja stała się ostateczna. Termin do wniesienia odwołania musi być liczony od daty doręczenia decyzji, stronie która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, iż ze zwrotnych potwierdzeń odbioru zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że ostatnia ze stron biorąca udział w postępowaniu, odebrała decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w dniu [...] września 2014 r. Tak więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 6 października 2014 r. Odwołanie Fundacji [...] z siedzibą w [...] zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 17 października 2014 r., a zatem w ocenie organu, nie ulegało wątpliwości, że zostało wniesione z uchybieniem terminu, wobec czego nie zasługiwało na uwzględnienie. Wojewoda [...], zaznaczył, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Fundacja [...] z siedzibą w [...], wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z 49 k.p.a. w zw. z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), w zw. z art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienie, w sytuacji, w której termin do jego wniesienia został zachowany. W uzasadnieniu skargi Fundacja zaznaczyła, iż z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w ocenie Wojewody [...], w stosunku do organizacji ekologicznych, które zgłoszą chęć udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa nie stosuje się art. 49 k.p.a. Stwierdziła, że wykładnia przepisów w zakresie doręczania decyzji oraz liczenia terminów do wniesienia odwołania jest wykładnią "contrę legem". Fundacja [...] z siedzibą w [...] wskazała, że w toku postępowania przed organem II instancji, co nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu postanowienia, podnosiła, że Starosta [...] w dniu 19 września 2014 r. dokonał publicznego obwieszczenia dotyczącego wydania decyzji z dnia [...] września 2014 r. Zgodnie więc z art. 49 k.p.a. doręczenie tej decyzji nastąpiło po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Dlatego też w stosunku do Fundacji, z uwagi na okoliczność, że nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono jej bezpośrednio decyzji Starosty [...] datą doręczenia decyzji jest dzień [...] października 2014 r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania przez Fundację upływał w dniu 17 października 2014 r., co bez wątpienia oznacza, że odwołanie Fundacji złożone w dniu 17 października 2014 r. złożone zostało z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Skarżąca na powyższa okoliczność wniosła o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z wydruku ze strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa [...] na okoliczność podania do publicznej wiadomości w dniu 19 września 2014 r. obwieszczenia o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...]. W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2015 r. uczestnik postępowania Fabryka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przedstawiła w sposób obszerny swoje stanowisko w sprawie złożonej skargi, wnosząc o jej oddalenie. Spółka podniosła w szczególności, że błędne jest przyjęcie przez skarżącą Fundację, że nie obowiązuje ją termin do wniesienia odwołania wskazany w art. 129 § 2 k.p.a. oraz że przysługuje jej uprawnienie do skorzystania z przepisu art. 49 k.p.a., tj. przyjęcie fikcji, że decyzja została doręczona po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia przedmiotowej decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej przez organ, który wydał decyzję w I instancji, a nie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji ostatniej ze stron, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji. Nadto, że nieuzasadnione jest przypisanie sobie przez Fundację statusu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przez Starostę [...] oraz w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji w oparciu o przepis art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z uwagi na niespełnienie przesłanek uzasadniających udział skarżącej w postępowaniach dotyczących decyzji Starosty [...], na którą wskazuje ten przepis, a które są warunkiem koniecznym do uznania organizacji społecznej za stronę w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji, tj. uznania za organizację ekologiczną i wymogu udziału społeczeństwa w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły w takim stopniu, który powodowałby, że skarga zasługiwałaby na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na mocy którego organ, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia, przez Fundację [...] z siedzibą w [...], odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie zatwierdzenia projekt budowlany i udzielenia pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że kwestie związane z doręczeniem decyzji, przysługującymi stronie środkami zaskarżenia, trybem ich wnoszenia oraz terminami procesowymi i ich obliczaniem są regulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 127 § 1 k.p.a. daje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczenia organu administracji publicznej pierwszej instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy odwołanie, lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z art. 134 k.p.a. wynika, że warunkiem koniecznym, który musi zostać spełniony przed przystąpieniem przez organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest stwierdzenie, że odwołanie jest dopuszczalne. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że zachodzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wtedy wydaje postanowienie, stwierdzające niedopuszczalność odwołania albo uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne, nie służy na nie zażalenie. Postanowienie to kończy postępowanie odwoławcze, może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Przyjęta w art. 134 k.p.a. kolejność, w jakiej dokonuje się kontroli wymogów formalnych odwołania, ma doniosłe znaczenie prawne. Wyodrębnienie przesłanki terminu wniesienia środka prawnego i umieszczenie jej w drugiej pozycji wskazuje, że pierwsze czynności organ II instancji powinien skoncentrować na rozstrzygnięciu kwestii dopuszczalności odwołania. Kontrola zachowania terminu może nastąpić dopiero w sytuacji pozytywnego wyniku tych czynności. Dla organu odwoławczego oznacza to, że nie powinien się on znaleźć w sytuacji rozważania zbiegu przesłanek negatywnych odwołania i nie ma w tym zakresie możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Uchybić terminowi do wniesienia odwołania można tylko w przypadku, gdy wniesienie odwołania było dopuszczalne. W związku z powyższym, aby można było mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy odwołanie wniósł legitymowany do tego podmiot (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2001 r., sygn. akt I SA 556/01, z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 898/97, z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 525/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1463/04). W niniejszej sprawie niesporne jest, że Fundacja [...] z siedzibą w [...] nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., jak również i to, że w dniu 17 października 2014 r. (data nadania w UP) wniosła odwołanie od ww. decyzji. Uzasadniając swój interes prawny wskazała, że jest organizacją ekologiczną i przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu, z uwagi na brzmienie art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z uwagi na przedmiot postępowania administracyjnego, w przedmiocie którego toczyło się postępowanie, przy analizie spornej kwestii, znaczenie mają w niniejszej sprawie przepisy zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Krąg stron tego postępowania powinien być ustalany na podstawie art. 28 ustawy Prawo budowlane, którego ust. 2 stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ustawodawca zdecydował się na wyłączenie możliwości udziału w tym postępowaniu organizacji społecznych i na mocy art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wyłączył stosowanie art. 31 k.p.a. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W doktrynie wskazano, że przyjęte rozwiązanie, stanowiące niewątpliwie wyjątek od ogólnej zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, było podyktowane praktyką nadużywania przyznanych uprawnień przez niektóre organizacje społeczne, prowadzącą do powstania zjawisk patologicznych (Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 334). W ustawie Prawo budowlane zawarto jednakże jeden wyjątek. Zgodnie z przepisem ustępu 4 (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia) przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy, o której mowa w zdaniu pierwszym. Oznacza to, że o ile zasadą postępowania w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę jest niemożność udziału w nim organizacji społecznych, o tyle ustawodawca dopuścił jeden wyjątek, jakim jest udział organizacji ekologicznej na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stosownie do treści art. 44 organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1). Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (ust. 3). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (ust. 4). W ocenie Sądu, mając więc na uwadze konieczność dokonania w pierwszej kolejności przez organ administracji publicznej, analizy przesłanek warunkujących możliwość dopuszczalności odwołania, obowiązkiem Wojewody [...], w świetle art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, było rozstrzygnięcie, czy odwołanie wniósł legitymowany do tego podmiot. Skutecznie wnieść odwołanie może bowiem jedynie organizacja ekologiczna, jeżeli postępowanie wymaga udziału społeczeństwa i jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Katalog spraw, w których udział społeczeństwa musi być zagwarantowany, został określony bardzo precyzyjnie. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest bowiem tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Z art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub, jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2890/13). Tym samym należy uznać, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 17 lutego 2015 r., było co najmniej przedwczesne. Rzeczą organu administracji publicznej było bowiem, jak wyżej podkreślono, rozstrzygnięcie dopuszczalności wniesienia odwołania. Możliwe jest, iż organ dokonał takiej analizy, jednakże nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Gdyby organ doszedł do wniosku, że organizacja ekologiczna wniosła odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, w którym nie jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wniesienie odwołania winno skutkować wydaniem postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Tym niemniej, nawet gdyby uznać, iż odwołanie zostało wniesione przez legitymowany podmiot, to i tak, nie można byłoby uznać, że w realiach niniejszej sprawy, zostało złożone w terminie. Jak wskazała strona skarżąca, informację o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. powzięła ze strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Powiatu [...], na której w dniu 19 września 2014 r. pojawiła się informacja o wydaniu decyzji. Przepis art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w powiązaniu z art. 28 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane określa sposób przystąpienia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu w sprawach o pozwolenie na budowę, nie zawiera natomiast norm dotyczących doręczenia organizacji przystępującej do sprawy pism procesowych, jak również skutków prawnych z tym związanych. Kwestie związane z doręczeniem decyzji, przysługującymi stronie środkami zaskarżenia, trybu ich wnoszenia oraz terminami procesowymi i ich obliczaniem są regulowane na zasadach ogólnych w Kodeksie postępowania administracyjnego. A zatem, jak wyżej wskazano, zastosowanie ma reguła z art. 129 § 2 k.p.a. W sytuacji, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, może wnieść odwołanie od tej decyzji tylko zanim ta decyzja stała się ostateczna. Termin do wniesienia odwołania musi być liczony od daty doręczenia decyzji stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. Skarżąca Fundacja powinna złożyć odwołanie od powyższej decyzji w terminie, w którym odwołanie mogły złożyć strony biorące udział w postępowaniu przed organem I instancji. Przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania rozpoczął bowiem swój bieg nie z chwilą opublikowania przedmiotowej decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej, lecz z chwilą doręczenia tej decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu przed organem I instancji. Skoro w niniejszej sprawie ostatnia ze stron biorąca udział w postępowaniu, odebrała decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w dniu 22 września 2014 r., to termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 6 października 2014 r. Odwołanie Fundacji [...] z siedzibą w [...] zostało zaś nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 17 października 2014 r., zatem zostało wniesione z uchybieniem terminu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2079/10). Zgodnie z art. 72 ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i możliwościach zapoznania się z jej treścią i dokumentacją sprawy dotyczy także organów właściwych do wydawania decyzji inwestycyjnych, których uzyskanie poprzedzone jest decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach; wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy (np. pozwolenie na budowę czy zezwolenie na realizację inwestycji drogowych) i dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wypełniając powyższy obowiązek Starosta [...] wywiesił na stronie internetowej Starostwa informację o wydaniu swojej decyzji z dnia [...] września 2014 r. Należy jednak podkreślić, iż tego obowiązku nie należy utożsamiać z powiadamianiem stron postępowania ze skutkiem doręczenia w trybie art. 49 k.p.a., jak to czyni strona skarżąca. Zgodnie z art. 49 k.p.a., strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Aby więc organ mógł skorzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 49 k.p.a., musi istnieć przepis szczególny. W ustawie Prawo budowlane zawarty jest jeden przepis, który dopuszcza możliwość zastosowania art. 49 k.p.a.art. 5a ust. 1, który jednakże nie ma w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy budowy obiektu liniowego. W ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, również znajduje się jeden przepis, który stwarza taką możliwość – art. 74 ust. 3, również i on nie ma zastosowania, dotyczy bowiem postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdzić należy, że wynikająca z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, pozycja procesowa organizacji ekologicznej nie jest wyjątkowa, poza uprawnieniem do wniesienia odwołania pomimo braku wcześniejszego udziału w postępowaniu na prawach strony. Jest to bowiem dodatkowe uprawnienie, uzasadnione jedynie odpowiednim celami statutowymi, pozwalającymi przyjąć, że w sprawie mamy do czynienia z organizacją ekologiczną. Jest to więc uprawnienie podmiotowe, które nie wprowadza żadnych modyfikacji procesowych, w tym, w zakresie ustalenia początkowego terminu do wniesienia odwołania. Ponadto nie ma aksjologicznego uzasadnienia różnicowania pod tym względem pozycji procesowej różnych podmiotów w takim postępowaniu. W tym kontekście bowiem wniesienie odwołania przez podmiot, których nie brał udziału w postępowaniu, a istnieje przepis prawa materialnego, z którego wynika, że taki podmiot może lub powinien brać udział w takim postępowaniu, to początek biegu terminu do wniesienia odwołania jest liczony od dnia doręczenia stronie postępowania decyzji bądź w przypadku wielości stron – od dnia najpóźniej doręczonej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 315/13). Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, mimo iż kształt rozstrzygnięcia proceduralnego organu, w ocenie Sądu, nie jest prawidłowy, bowiem w pierwszej kolejności, organ odwoławczy winien był rozstrzygnąć dopuszczalność wniesionego odwołania, stwierdzona przez Sąd wada nie jest na tyle istotna, aby mogła prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Należy mieć bowiem na względzie, że nawet w przypadku uznania wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, koniecznym byłoby uznanie, iż wniesione zostało z uchybieniem terminu. Ponadto, Sąd miał na względzie, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., została wyeliminowana na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], co oznacza, że nie dojdzie, nawet w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia, do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło