II OSK 52/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-13
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Teresa Kobylecka, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wezwanie do usunięcia naruszeń warunków pozwolenia na wytwarzanie odpadów, wydane na podstawie art. 195 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, powinno mieć formę decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Wezwanie do usunięcia naruszeń, o którym mowa w art. 195 ust. 2 Prawa ochrony środowiska (oraz art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach), nie jest decyzją administracyjną, lecz etapowym elementem procedury zmierzającej do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. Jego celem jest doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący instalację, a nie merytoryczne zakończenie sprawy. Strona ma możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wezwania w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.Stan faktyczny
Spółka posiadała pozwolenie na wytwarzanie odpadów. Po rozbiórce hałdy wystąpiły zjawiska termiczne i emisja zanieczyszczeń. Marszałek Województwa wezwał spółkę do usunięcia uciążliwości i opracowania ekspertyzy. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia. Marszałek wydał decyzję zobowiązującą spółkę do usunięcia przyczyn uciążliwego oddziaływania na środowisko na podstawie art. 362 Prawa ochrony środowiska. Minister Środowiska uchylił tę decyzję, wskazując na niewłaściwą podstawę prawną (art. 362 zamiast art. 195 P.o.ś.). WSA oddalił skargę spółki na decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 635/15 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Katowicach na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do usunięcia przyczyn uciążliwego oddziaływania na środowisko oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 635/15, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Katowicach na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie zobowiązania do usunięcia przyczyn uciążliwego oddziaływania na środowisko.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Marszałek Województwa Śląskiego decyzją z dnia [...] września 2012 r. udzielił [...] Sp. z o.o., Sp.k. z siedzibą w Katowicach pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z zezwoleniem na ich odzysk w ramach przedsięwzięcia pn.: "Eksploatacja składowiska odpadów-hałda l/R w Zabrzu – Mikulczycach" w rejonie ulic Kopalnianej, Brygadzistów i Poległych Górników.
Rozbiórka hałdy spowodowała intensyfikację zjawisk termicznych i wystąpienie ognisk silnego zapożarowania. Otworzenie się zapożarowań spowodowało wystąpienie uciążliwości dla okolicznych mieszkańców i środowiska w rejonie hałdy, w postaci emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych. Konsekwencją tego były liczne interwencje mieszkańców i władz miasta Zabrza do Marszałka Województwa Śląskiego.
Marszałek pismem z dnia 12 marca 2014 r. wezwał spółkę [...] Sp. z. o.o. m.in. do zlikwidowania uciążliwości wynikającej z zapożarowania hałdy, opracowania ekspertyzy w sprawie oceny stanu termicznego hałdy oraz prowadzenia monitoringu termicznego hałdy.
Z wykonanej przez Główny Instytut Górnictwa w Katowicach w kwietniu 2014 r. opinii dotyczącej "oceny stanu termicznego wraz z założeniami technicznymi do dokumentacji projektowej minimalizującej wpływ hałdy l/R w Zabrzu-Mikulczycach na środowisko" wynika, że najbardziej wskazanym działaniem prewencyjnym jest jak najszybszy postęp robót eksploatacyjnych powiązanych z gaszeniem ukopanego materiału z niedopuszczeniem do zwiększenia emisji gazów z zapożarowanych nasypów do otoczenia, niedopuszczenia do wystąpienia utrudnień w dostępie do obszarów eksploatacji materiału przepalonego, w tym także zagrzanego.
Marszałek Województwa Śląskiego pismem z dnia 16 maja 2014 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu w dniu 16 maja 2014 r. postępowania administracyjnego na podstawie art. 195 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w sprawie cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania decyzji z [...] września 2012 r., udzielającej Spółce przedmiotowego pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego uzyskano stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach oraz Prezydenta Miasta Zabrze. Pismem z dnia 24 lipca 2014 r. WIOŚ w Katowicach poinformował, że w wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzono przekroczeń norm mierzonych substancji zanieczyszczających powietrze oraz że nie ma podstaw do uznania wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców w rejonie wykonywanych pomiarów.
Prezydent Miasta Zabrze w piśmie z dnia 5 sierpnia 2014 r. przedstawił informację o wynikach pomiarów zanieczyszczeń powietrza wokół hałdy, wykonanych przez Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska Polskiej Akademii Nauk w Zabrzu z których wynika, że w rejonie hałdy występują wyższe stężenia zanieczyszczeń w porównaniu do wartości uzyskanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach. Podniósł, iż w tej sytuacji nasypy hałdowe zapożarowane, występujące zwłaszcza w rejonie wierzchowiny obiektu i dotychczas nie poddawane żadnym zabiegom, mogą doprowadzić do eskalacji stanów termicznych na obszary materiału hałdowego nieprzepalonego, a także do drastycznego zwiększenia emisji gazów zapożarowanych nasypów do otoczenia.
Marszałek Województwa Śląskiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., opierając się o przepis art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska, zobowiązał skarżącą spółkę do usunięcia przyczyn uciążliwego oddziaływania na środowisko zapożarowanego zwałowiska odpadów pogórniczych – hałda l/R w Zabrzu Mikulczycach, poprzez podjęcie działań wymienionych w powołanej decyzji oraz zobowiązał ją do przedkładania do czasu zakończenia prac eksploatacyjnych, w terminie do końca miesiąca następującego po każdym kwartale, sprawozdań z realizacji działań określonych powyższą decyzją wraz z informacją na temat wyników monitoringu termicznego hałdy.
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2014 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Minister podniósł, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego, tj. ustawy Prawo ochrony środowiska. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało przez organ I instancji na zasadzie art. 195 ustawy Prawo ochrony środowiska i na tej podstawie prawnej powinno było nastąpić rozstrzygnięcie. Natomiast w decyzji Marszałka powołany został przepis art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska, który nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu pierwszoinstancyjnego, w konsekwencji czego powyższa decyzja jako wadliwa podlegała uchyleniu. Ustosunkowując się do zarzutu Spółki w zakresie nieprawidłowego doręczenia decyzji Marszałka wskazał, iż decyzja I-instancyjna została doręczona zarówno spółce jaki i jej pełnomocnikowi, co nie wywołało u skarżącej negatywnych skutków prawnych.
[...] sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Katowicach w skardze na powyższą decyzję zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 362 ust. 1 i art. 195 ust. 1 p.o.ś. polegające na nieumorzeniu przez organ II instancji postępowania, mimo wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania pozwolenia z dnia [...] września 2012 r. w oparciu o art. 195 ust. 1 p.o.ś., bez uprzedniego wszczęcia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie ustalenia naruszeń, które miałyby stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania wyżej wskazanego pozwolenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w myśl art. 183 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, o wygaśnięciu, cofnięciu lub ograniczeniu pozwolenia orzeka organ właściwy do wydania pozwolenia. W rozdziale 3 działu IV Prawa ochrony środowiska, określono ogólne warunki lub przesłanki wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska. Przesłanki do cofnięcia pozwolenia, ustawodawca uregulował w przepisach art. 194, art. 195 i art. 196 Prawa ochrony środowiska. Zgodnie z art. 194 ust. 1 p.o.ś., pozwolenie podlega cofnięciu bez odszkodowania, jeżeli instalacja nie jest należycie eksploatowana, przez co stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Jednocześnie, w myśl przepisu art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., pozwolenie może być cofnięte bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia i innych przepisów ustawy. W takim przypadku, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia, organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie art. 195 ust. 2 p.o.ś. Zgodnie z art. 199 p.o.ś., postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wszczyna się z urzędu albo na wniosek prowadzącego instalację lub zainteresowanego jej nabyciem.
Podstawą uruchomienia procedury cofnięcia zezwolenia na wytwarzanie, odzysk i zbieranie odpadów jest zachowanie posiadacza odpadów, który: narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem; działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem. W razie stwierdzenia takiego zachowania organ ma obowiązek, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, wezwać posiadacza odpadów do niezwłocznego zaniechania naruszeń i wyznacza mu termin usunięcia nieprawidłowości. Wezwanie to nie przyjmuje ani formy decyzji ani postanowienia – jest zwykłym pismem skierowanym do posiadacza odpadów. Jeżeli ten zastosuje się do wezwania i usunie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, sprawa na tym się kończy. Jeżeli jednak nie zastosuje się on do wezwania i nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z zezwoleniem, organ właściwy wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu zezwolenia. Postępowanie o wydanie takiej decyzji wszczyna się z urzędu lub na wniosek (np. organizacji ekologicznej). Postępowanie kończy się wydaniem decyzji od której przysługuje odwołanie, zgodnie z przepisami k.p.a. Wskazane wezwanie do usunięcia naruszeń warunków pozwolenia stanowi wyłącznie etap postępowania w sprawie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. Wezwanie to nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ma ono bowiem charakter incydentalny, stanowiący jeden z elementów zmierzających do wydania decyzji na podstawie art. 195 p.o.ś. w związku z art. 47 ustawy o odpadach. Zatem strona ma możliwość zakwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wezwania do usunięcia naruszeń w odwołaniu od decyzji cofającej lub ograniczającej zezwolenie, czy też skardze od orzeczenia kończącego postępowania.
Zawiadomieniem z dnia 12 marca 2014 r., Marszałek Województwa Śląskiego wezwał Spółkę, w trybie art. 195 p.o.ś., do zaniechania naruszeń wynikających z nieprzestrzegania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy o odpadach, na podstawie których została wydana decyzja z dnia [...] września 2012 r., udzielająca pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem odzysku odpadów w ramach przedsięwzięcia pn.: "Eksploatacja składowiska odpadów – hałda l/R w Zabrzu Mikulczycach". Następnie pismem z dnia 16 maja 2014 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania na podstawie ww. art. 195 p.o.ś. Decyzja organu I instancji nie dotyczyła rozstrzygnięcia w przedmiocie prowadzonego postępowania co do cofnięcia lub ograniczenia udzielonego spółce pozwolenia lecz nałożyła na spółkę obowiązki w niej określone (ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, przywrócenia środowiska do stanu właściwego) w trybie przepisu art. 362 p.o.ś., który daje organowi uprawnienie do eliminowania negatywnych skutków w środowisku, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. A zatem reguluje w zupełnie odmienny sposób fakt dokonanego naruszenia i nieprzestrzegania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy o odpadach.
Zdaniem Sądu, z uwagi na to, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w trybie art. 195 p.o.ś., to oczywistym jest rozstrzygnięcie badanej sprawy w tym samym trybie z powołaniem tej samej podstawy prawnej w decyzji, jako podstawy rozstrzygnięcia, wskazanej stronie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przepis art. 362 p.o.ś., w okolicznościach sprawy nie miał zastosowania, gdyż postępowanie toczyło się celem wyjaśnienia zaistnienia okoliczności skutkujących cofnięciem lub ograniczeniem udzielonego skarżącej pozwolenia. Tym samym został wadliwie wskazany i nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w konsekwencji czyniąc tę decyzję wadliwą.
W rezultacie Sąd Wojewódzki stwierdził, że Minister Środowiska prawidłowo uchylił zaskarżoną do niego decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponadto Sąd nie dopatrzył się zaistnienia w sprawie przesłanek przewidzianych przepisem art. 156 § 1 K.p.a., skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji organów obu instancji.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości zaskarżonego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego – błędną wykładnię art. 195 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, prowadzącą do uznania, że organ I instancji postąpił w sposób prawidłowy, wzywając na podstawie powyższego przepisu do usunięcia naruszeń bez uprzedniego zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i bez zachowania formy decyzji.
Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez niedostrzeżenie naruszenia przepisu postępowania dokonanego przez organ administracji publicznej, polegającego na niezastosowaniu art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 195 ust. 1 p.o.ś., co doprowadziło do uznania, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd w zaskarżonym wyroku niesłusznie podzielił stanowisko organu jakoby wezwanie do usunięcia naruszeń miało wyłącznie charakter incydentalny, stanowiąc jeden z elementów zmierzających do wydania decyzji na podstawie art. 195 ust. 1 p.o.ś.
Przepis art. 195 ust. 2 p.o.ś. ustanawiający obowiązek wezwania do usunięcia naruszeń ma na celu ograniczenie ilości bezpodstawnie wszczynanych postępowań w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia, o którym mowa w art. 195 p.o.ś.
Odwołując się do piśmiennictwa wskazano na stanowisko, zgodnie z którym wezwanie do usunięcia naruszeń ma charakter władczy i powinno mieć formę decyzji, bowiem wyłącznie taki tryb w sposób należyty zabezpiecza prawa adresata takiego wezwania. Podniesiono, że wezwanie może być wystosowane po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek z art. 195 ust. 1 p.o.ś., a więc powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
Brak wydania decyzji wzywającej do usunięcia naruszeń na podstawie art. 195 ust. 2 p.o.ś. jest wadliwością uniemożliwiającą ograniczenie bądź cofnięcie pozwolenia, o którym mowa w art. 195 ust. 1 p.o.ś.
W konsekwencji postępowanie przed organem powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 k.p.a. jako bezprzedmiotowe ab initio. Podniesiono również, że okoliczność naruszenia warunków pozwolenia nie była kwestią oczywistą, zwłaszcza w świetle badania WIOŚ z dnia 24 lipca 2014 r., które nie wykazało przekroczenia norm mierzonych substancji zanieczyszczających powietrze oraz że nie ma podstaw do uznania wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców w rejonie wykonywania pomiarów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Na wstępie zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko Ministra Środowiska, który uchylając decyzję organu pierwszej instancji stwierdził jej wadliwość polegającą na tym, że postępowanie administracyjne wszczęte zostało w trybie art. 195 p.o.ś., natomiast decyzję orzekającą o określonych obowiązkach nałożonych na skarżącą Spółkę wydano na podstawie art. 362 ust. 1 i 2 p.o.ś. Ocena Sądu Wojewódzkiego wyrażona w tym zakresie nie została podważona w skardze kasacyjnej.
Według Spółki naruszenie przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 195 ust. 2 i art. 195 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. polegało na niedostrzeżeniu wadliwości kontrolowanej decyzji, na mocy której sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podczas gdy postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe w związku z niewydaniem decyzji zawierającej wezwanie do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie. Z wywodu zawartego w skardze kasacyjnej wynika, że Spółka nie zgadza się z wnioskowaniem Sądu Wojewódzkiego, który analizując treść art. 195 ust. 2 p.o.ś. oraz art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach przyjął, iż w razie stwierdzenia naruszenia przepisów w zakresie działalności objętej pozwoleniem na wytwarzanie, odzysk i zbieranie odpadów, organ ma obowiązek wezwać posiadacza odpadów do niezwłocznego zaniechania naruszeń i wyznaczyć termin na usunięcie nieprawidłowości, przy czym wezwanie nie przybiera formy decyzji administracyjnej i stanowi jedynie etap postępowania, poprzedzający wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.
Wskazać w tym miejscu trzeba, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki wypowiedział się wprost co do regulacji art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, to jednak wyrażony pogląd ma zastosowanie również na gruncie art. 195 ust. 2 p.o.ś. stanowiącym, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.
Odnosząc się zatem do wykładni tego przepisu, zgodzić się należało ze stanowiskiem Sądu, że wezwanie poprzedzające wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia nie wymaga formy decyzji, a strona ma możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wystosowanego wezwania w odwołaniu od decyzji kończącej merytorycznie sprawę.
Dla porządku trzeba zauważyć, że rację ma autor skargi kasacyjnej, iż w piśmiennictwie wyrażony został pogląd co do dwuetapowości omawianego postępowania, w ramach którego przewiduje się wydawanie dwóch decyzji, jednej stanowiącej wezwanie, a drugiej w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia na korzystanie ze środowiska (por. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. 4, s. 548-549).
Jednak taka wykładnia art. 195 ust. 1 i 2 p.o.ś. nie zyskała akceptacji w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia 23 lutego 2016 r., II OSK 2771/15 i z dnia 14 października 2016 r., II OSK 3367/14, w których wskazano, iż wezwanie przewidziane w art. 195 ust. 2 p.o.ś. (art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach) jest wyłącznie elementem procedury zmierzającej do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Wezwanie to nie jest więc aktem merytorycznie kończącym sprawę cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. Jego celem jest jedynie doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący instalację, w sytuacji gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa. Nie ma więc podstaw prawnych aby omawianemu wezwaniu nadawać formę decyzji administracyjnej. Ta bowiem zastrzeżona jest wyłącznie dla tych rozstrzygnięć organu administracji, które załatwiają istotę sprawy (art. 104 § 1 i § 2 k.p.a.). Samo przedmiotowe wezwanie merytorycznie istoty sprawy jeszcze nie kończy. Zastosowanie się bowiem adresata wezwania do jego treści wyklucza wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia.
Reasumując należy stwierdzić, że wezwanie prowadzącego instalację do usunięcia w oznaczonym terminie naruszeń – jako etap procedury zmierzającej do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia (a więc orzeczenia kończącego postępowanie) – nie może przybrać formy decyzji administracyjnej. Zajęte więc przez Sąd I instancji zapatrywanie prawne wyrażone w tej kwestii nie było wadliwe.
W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 195 ust. 1 p.o.ś.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, okoliczność niewydania decyzji w przedmiocie wezwania nie stanowiła o bezprzedmiotowości postępowania. Fakt skierowania do skarżącej Spółki wezwania w formie pisemnej był wystarczającym elementem procedury prowadzonej w trybie art. 195 p.o.ś. Natomiast kwestia zasadności dokonania wezwania będzie podlegała ocenie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ pierwszej instancji. Zaznaczyć bowiem należy, że samo wydanie decyzji na podstawie art. 362 p.o.ś. skutkować musiało jej uchyleniem, tym samym przedwczesna byłaby ocena co do przesłanek warunkujących zastosowanie wezwania przewidzianego w art. 195 ust. 2 p.o.ś. bądź art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach. Okoliczności dotyczące tego zagadnienia będą więc przedmiotem oceny na dalszym etapie sprawy.
Z tych względów Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.
W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło