II OSK 265/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-10
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Barbara Adamiak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę na uchwałę o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, prawidłowo zastosował art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, uznając się za związany oceną prawną dokonaną przez inny skład sądu w prawomocnie zakończonej sprawie dotyczącej tej samej uchwały?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający kolejną skargę na akt prawa miejscowego jest związany wcześniej dokonanymi ocenami prawnymi, jeśli sąd w prawomocnie zakończonej sprawie oddalił skargę. Dotyczy to oceny zgodności procedury uchwalania planu z prawem, chyba że naruszenie procedury dotyczyło indywidualnie skarżącego lub uwarunkowania terenu wymagały odrębnych uzgodnień. W przypadku ograniczenia prawa własności, musi ono być uzasadnione konstytucyjnie i proporcjonalne, a jego źródłem musi być ustawa.Stan faktyczny
Skarżący W. i M. G. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała usytuowanie pasa technologicznego linii elektroenergetycznej 400 kV na ich działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił ich skargę, uznając, że uchwała narusza ich interes prawny, ale nie narusza istoty prawa własności. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące ograniczenia prawa własności oraz procedury uchwalania planu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 333/15 w sprawie ze skargi W. i M. G. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 333/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. i M. G. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] lutego 2013 r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w granicach administracyjnych miasta S. przeznaczonych pod linię 400 kV relacji E. – Granica Państwa, obejmującego obszar o powierzchni około 31 ha, w tym m.in. działkę oznaczoną geodezyjnym numerem ewidencyjnym [...], stanowiącą własność W. i M. G.. Usytuowanie pasa technologicznego linii elektroenergetycznej 400 kV na działce skarżących powoduje zajęcie gruntu o powierzchni ok. 0,5055 ha. Zgodnie z ustaleniami planu wskazana część działki znajduje się w granicach terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 4RE.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżący W. i M. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na przedmiotową uchwałę. Skarżący wnosili o usunięcie naruszenia ich interesu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części dotyczącej obszaru planu zagospodarowania przestrzennego 4RE, w tym w granicach działki gruntu położenia nieruchomości skarżących oznaczonej nr [...].
Rada Miejska w S. wniosła o oddalenie skargi.
Oddalając skargę wyrokiem z dnia 17 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w pierwszej kolejności wskazał, że skarżący wykazali naruszenie ich interesu prawnego, co stanowi przesłankę dopuszczalności skargi oraz umożliwia Sądowi odniesienie się do podniesionych w niej zarzutów. Naruszenie interesu prawnego Sąd wywiódł z prawa własności skarżących do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej na obszarze objętym postanowieniami planu, albowiem z przyjętych w planie zagospodarowania przestrzennego zapisów wynika, iż plan ten dotyczy nieruchomości położonej na obszarze nim objętym i wpływa na sposób wykonywania i ochrony prawa własności skarżących. Mając więc na uwadze zapisy planu Sąd uznał, że uchwalony przez Radę Miejską w S. przedmiotowy plan narusza bezpośrednio interes prawny skarżących, gdyż przeznaczenie danego terenu w planie ogranicza wykonywanie prawa własności w stosunku do objętej planem zagospodarowania nieruchomości oznaczonej Nr [...]. Dlatego też, mając na uwadze spełnienie przez skarżących pozostałych prawem przewidzianych wymogów formalnych, Sąd mógł przejść do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, Sąd ograniczył zakres jej rozpoznania do zarzutów wskazujących na naruszenie indywidualnych praw skarżących wynikających z objęcia planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomości stanowiącej ich własność. Powyższe wynika z faktu, że w sprawie o sygn. akt: II SA/Bk 537/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dokonał uprzednio kontroli przedmiotowej uchwały ze skargi innego podmiotu, w której wydał wyrok oddalający skargę w dniu 16.09.2014 r., który to wyrok uprawomocnił się z dniem 12.11.2014 r. W sytuacji takiej ma zastosowanie art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który stwierdza, że przepisu ust. 1 tegoż artykułu nie stosuje się wówczas, gdy w sprawie orzekał uprzednio sąd administracyjny i skargę oddalił.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że związany jest ocenami dokonanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 537/14 w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia zasad i trybu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, braku w przedmiotowym planie zagospodarowania przestrzennego odnoszącego się do stref ochronnych dla dróg publicznych i wód powierzchniowych, lasów oraz terenów planowanych zalesieniem, uchybień w zakresie ochrony kształtowania krajobrazu, wyłożenia do publicznego wglądu planu w innej skali niż projekt planu przedstawiony do uchwalenia Radzie Miejskiej w S. (tj. 1:2000), którego nie zmniejsza fakt uchwalenia na sesji planu w prawidłowej skali, niezgodność uchwalenia planu ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta S., jak również Planem Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Podlaskiego, które to zarzuty Sąd rozpoznający uprzednio sprawę II SA/Bk 537/14 uznał za niezasadne.
Z tego też względu Sąd rozpoznał skargę w zakresie, w którym skarżący wskazują, że poprzez objęcie planem zagospodarowania przestrzennego części ich działki, przez którą ma przebiegać linia energetyczna, naruszona została istota prawa własności do działki Nr [...]. Sąd wskazał, że z mocy art. 3 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym gminie przysługuje prawo do władczego przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalenia zasad zagospodarowania terenu określane jako władztwo planistyczne, zaś przepisy prawa dopuszczają możliwość ograniczenia prawa własności poprzez zmianę zakresu korzystania i ustalenie sposobu korzystania z tego prawa.
Następnie Sąd uznał, że uchwalenie planu związane było z inwestycją mającą charakter inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, jakim jest dwutorowa napowietrzna linia energetyczna 400 kV E. - Granica Państwa. Sąd zwrócił również uwagę, że projekt przedmiotowego planu uzyskał pozytywne uzgodnienie od Zarządu Województwa Podlaskiego - postanowienie z [...].11.2012 r. Uzgodnienie to poczynione zostało w oparciu o badanie zgodności projektu przedmiotowego planu z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Podlaskiego uchwalonego uchwałą Nr IX/80/03 Sejmiku Województwa Podlaskiego (Dz. urz. woj. Podl. nr 108 poz. 2026). Z tego też względu Rada Miejska przy uchwalaniu planu była związana obowiązkiem uchwalenia planu. Uwzględnić bowiem należało w jej przebiegu fakt, miejsca wchodzenia linii energetycznej na teren Miasta S. z sąsiedniej gminy i jednocześnie miejsce wychodzenia tej linii z S. na teren gminy sąsiedniej. Taki przebieg linii był nie tylko określony w planie wojewódzkim, ale też w Studium, zatem uchwalając plan był więc związany tymi ustaleniami i nie mógł poprowadzić linii w innym dowolnym miejscu, niż w tym wskazywanym przez skarżących.
Ponadto Sąd wskazał, że zachowany został dotychczasowy charakter korzystania z całej działki [...] jako rolniczej, a z całej powierzchni 3,5551 ha tej działki spod zabudowy został wyłączony jedynie obszar 0,505 ha. Nie można więc twierdzić, jak to czynią skarżący, że ograniczenia w prawie własności, poprzez usytuowanie przebiegu linii przez część ich nieruchomości dotyczą istoty prawa własności, albowiem prawo to jedynie w niewielkim stopniu zostało ograniczone.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli W. oraz M. G., zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd kontroli legalności działalności administracji publicznej, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a w szczególności z tego, iż Sąd I instancji nie przeprowadził własnej analizy akt sprawy i badania zaskarżonego planu w granicach sprawy, wskazując, iż takie czynności dokonał już WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. akt: II SA/Bk 537/14, a także na nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów skargi;
2) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu określonego w art. 147 § 1 p.p.s.a środka, co zdaniem skarżących wynikało z oparcia swoich ustaleń na gołosłownych wyjaśnieniach organu w zakresie przekroczenia władztwa planistycznego i oparcia zaskarżonej uchwały na Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Podlaskiego z 2003 r., zmienionym następnie przez uchwałę Sejmiku Województwa Podlaskiego Nr XL/479/14 z dnia 26.05.2014 r., z której wynika, iż od 2010 r. budowa linii elektroenergetycznej 400 kV nie jest już inwestycją celu publicznego, co powoduje, że Rada Miejska nie miała podstaw do umieszczenia w zaskarżonej uchwale inwestycji ponadlokalnej; Sąd przedstawił w uzasadnieniu wyroku wadliwy stan faktyczny sprawy w tym zakresie;
3) art. 3 § 1 p.p.s.a. (zaniechanie kontroli legalności), art. 141 § 4 p.p.s.a. (pominięcie podniesionego zarzutu oraz brak wyjaśnienia odnośnie tego zarzutu), art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. (brak rozważenia naruszenia prawa na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy), a w szczególności zaniechanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały ze względu na stwierdzenie nadużycia władztwa planistycznego lub z uwagi na uchwalenie planu miejscowego na podstawie nieaktualnych materiałów (brak przeznaczenia tej części nieruchomości na cel publiczny), nieuwzględnienie interesów skarżących przy sporządzaniu wszelkiej dokumentacji planistycznej (np. prognozy oddziaływania na środowisko) i ustaleniach planistycznych (nie przewidziano części nieruchomości skarżących do wywłaszczenia);
II. naruszenia prawa materialnego, tj:
1) art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego w zw. z art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 5 i 7 tej ustawy, art. 63 w zw. z art. 31 Konstytucji w zw. z art. 21 w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji polegające na ich niezastosowaniu do oceny nadużycia władztwa planistycznego przy przeznaczaniu nieruchomości skarżących jako tereny rolne z zakazem zabudowy w sytuacji, gdy skarżący mogli w każdej chwili uzyskać prawo zabudowy nieruchomości, a tym samym niedokonanie oceny dopuszczalności naruszenia prawa własności przez uchwalenie zaskarżonego planu miejscowego oraz nieprzeprowadzenie oceny czy plan miejscowy w zakresie tej części nieruchomości nie narusza wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa osób i mienia;
2) art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 35 u.p.z.p. w zw. z § 4 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1, 3, 5 i 7 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 9 u.p.z.p. polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że w planie zagospodarowania przestrzennego uwzględniono strefy ochronne dla dróg dojazdowych publicznych, wód w sytuacji, gdy plan nie uwzględnia tych sfer, a to bezpośrednio oddziałuje na pozostałe ustalenia planistyczne
6) art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, iż wystarczające dla sporządzenia projektu planu było zastosowanie map w skali 1:2000 z uwagi na znaczną powierzchnię objętą zaskarżonym planem, pomimo braku kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w przepisach pozwalających na odstępstwo od skali zasadniczej 1:1000 i tym samym błędne przyjęcie, że fakt ten nie może skutkować nieważnością planu;
7) art. 28 w zw. z art. 17 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie i brak sprawdzenia przez Sąd, czy organ gminy zasięgnął opinii niezbędnych organów, w tym m.in. opinii właściwej izby rolniczej, skoro uchwała dotyczy rolnictwa i terenów rolnych, a więc brak zbadania z urzędu przez Sąd czy nie doszło do istotnego naruszenia określonej ustawą procedury planistycznej;
8) art. 17 pkt 5 w zw. z art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 174 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 254 pkt 4 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 11b ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 21 ust. 1 oraz w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie dokonano opracowania prognozy skutków finansowych przez osobę będącą rzeczoznawcą majątkowym i organ dysponował wskazaną prognozą w chwili przystąpienia do realizacji procedury planu, i wycena ta zawierała skutki, w tym wynikające z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jest wypłatę odszkodowań właścicielom działek.
Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. w części dotyczącej obszaru planu 4 RE oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Rada Miejska w S., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli legalności procedury planistycznej na skutek uznania, iż takich czynności dokonał już WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 537/14. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W myśl natomiast art. 101 ust. 2 tej ustawy przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rozpoznając skargę kolejnego podmiotu na akt prawa miejscowego, sąd administracyjny związany jest wcześniej dokonanymi ocenami. Zatem przedmiotem rozpoznania kolejnej skargi będzie przede wszystkim ocena naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego przez organy gminy (przykładowo wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., II OSK 1883/07, wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., II OSK 2127/10). Jeżeli chodzi o procedurę planistyczną poprzedzającą przyjęcie zaskarżonej uchwały, to ocena zgodności z prawem tej procedury dokonana przez sąd w prawomocnie zakończonej sprawie ze skargi innego podmiotu jest wiążąca dla sądu orzekającego w danej sprawie, chyba że naruszenie tej procedury dotyczyło indywidualnie skarżącego lub uwarunkowania terenu, na którym znajduje się nieruchomość skarżącego wymagały jakichś odrębnych uzgodnień (np. z konserwatorem zabytków). W tej sprawie skarżący nie wskazali na naruszenia procedury, które mogłyby dotyczyć ich indywidualnie, zatem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że jest związany ocenami w zakresie procedury uchwalenia tego planu dokonanymi przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 537/14.
Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie zaskarżonej uchwały za zgodną z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Podlaskiego z 2003 r., zmienionym następnie przez uchwałę Sejmiku Województwa Podlaskiego Nr XL/479/14 z dnia 26.05.2014 r., z której wynika, iż od 2010 r. budowa linii elektroenergetycznej 400 kV nie jest już inwestycją celu publicznego. Po pierwsze zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w S. została podjęta [...] lutego 2013 r., a więc przed zmianą Planu Województwa Podlaskiego. Po drugie zmiana tego Planu poprzez wykreślenie w rozdziale VI dział 5.1., iż realizacja układu przesyłowego to "zadanie rządowe P. S.E. do 2010 r." nie oznacza, że inwestycja w postaci linii dwutorowej WN 499 kV GPZ "E." - A. (L.) od 2010 r. przestała być inwestycją celu publicznego. Informacja ta została usunięta w związku z niedochowaniem przez inwestora wskazanego terminu jej realizacji. Nadal inwestycja ta wskazywana jest w Planie jako służąca poprawie bezpieczeństwa pracy krajowego systemu energetycznego w północno-wschodnim obszarze oraz umożliwienie uczestnictwa w europejskim rynku energii w obszarze bałtyckim (rozdział VI dział 5). Jest ona wymieniana również jako zadanie zawarte w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju do 2030 (rozdział VII dział 2). Zatem twierdzenia skarżących, iż linia przesyłowa, będąca inwestycją z zakresu infrastruktury energetycznej o znaczeniu krajowym, a nawet międzynarodowym nie jest inwestycją celu publicznego jest całkowicie bezpodstawne.
Nie zasługuje na uwzględnienie również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 5 i 7 tej ustawy, art. 63 w zw. z art. 31 Konstytucji w zw. z art. 21 w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności skarżących oraz niezastosowanie tych przepisów do oceny nadużycia władztwa planistycznego przy przeznaczaniu nieruchomości skarżących jako tereny rolne z zakazem zabudowy w sytuacji, gdy skarżący mogli w każdej chwili uzyskać prawo zabudowy nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że prawo własności jest chronione konstytucyjnie, jednakże nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Z kolei, stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie są regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP, jeżeli tak to ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są prawnie dopuszczalne, jeżeli zostały spełnione wskazane powyżej konstytucyjne warunki ograniczenia prawa własności. W tej sprawie prawo własności skarżących do nieruchomości rolnej (dz. nr [...]) zostało ograniczone tylko w niewielkim zakresie niezbędnym dla lokalizacji inwestycji jaką jest linia energetyczna o znaczeniu krajowym. Nieruchomość ta znajduje się na terenie 4 E - terenie rolniczym z dopuszczeniem lokalizacji urządzeń technicznych i może być nadal wykorzystywana na cele rolnicze. Lokalizacja inwestycji celu publicznego jaką jest planowana linia energetyczna służąca poprawie bezpieczeństwa pracy krajowego systemu energetycznego uzasadnia częściowe ograniczenie prawa własności nieruchomości skarżących. Ponadto jedynie północny fragment nieruchomości znajduje się w granicach planu (teren o wymiarach 33,7 m x 150 m), stanowiący 14 % powierzchni tej nieruchomości. Niewielki fragment działki skarżących jest też przewidziany pod budowę obwodnicy S. (2 KD). Nie jest również oczywistym - jak wskazują skarżący- że na działce tej uzyskaliby zgodę na zabudowę siedliskową. Z uwagi na budowę obwodnicy S. północny fragment działki skarżących przeznaczony pod linię energetyczną zostanie oddzielony od pozostałej części działki i pozbawiony dostępu do drogi publicznej. Ponadto zabudowa siedliskowa na gruncie rolnym również musi spełniać określone prawem warunki, musi być związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 35 u.p.z.p. w zw. z § 4 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1, 3, 5 i 7 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczący stref ochronnych dróg dojazdowych i wód, to w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut ten nie został bliżej sprecyzowany i uzasadniony, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do tego zarzutu. Ponadto skarżący nie wskazali jaki związek ewentualne naruszenia tych przepisów mają z ich nieruchomością i interesem prawnym.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1587) w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, iż wystarczające dla sporządzenia projektu było zastosowanie map w skali 1:2000. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy sporządza się w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Na szczególny przypadek w rozumieniu tego przepisu wskazuje § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, który stanowi, iż w przypadku sporządzania projektu rysunku planu miejscowego dla inwestycji liniowych oraz dla obszarów o znacznej powierzchni dopuszcza się stosowanie map w skali 1:2000. Skoro w przedmiotowym planie przewiduje się inwestycję liniową, to należy uznać, że dopuszczalne było zastosowanie przez organ do rysunku planu skali mapy 1:2000.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 28 w zw. z art. 17 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie i brak sprawdzenia przez Sąd, czy organ gminy zasięgnął opinii niezbędnych organów, w tym m.in. opinii właściwej izby rolniczej, skoro uchwała dotyczy rolnictwa i terenów rolnych. Zgodnie z art. 17 pkt 6 a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje o opinie o projekcie planu do ściśle określonych w tym przepisie podmiotów. W katalogu tych podmiotów nie przewidziano opinii izb rolniczych.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 17 pkt 5 w zw. z art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 174 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 254 pkt 4 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 11b ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 21 ust. 1 oraz w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie dokonano opracowania prognozy skutków finansowych przez osobę będącą rzeczoznawcą majątkowym i organ dysponował wskazaną prognozą w chwili przystąpienia do realizacji procedury planu, i wycena ta zawierała skutki, w tym wynikające z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jest wypłatę odszkodowań właścicielom działek. Przepis art. 17 pkt 5 ustawy stanowi, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36. Taka prognoza skutków finansowych tego planu została sporządzona w lutym 2013 r. przez pracowników Urzędu Miejskiego w S. Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej Referatu Urbanistyki. W prognozie tej nie przewidziano wydatków z budżetu Gminy związanych z roszczeniami właścicieli wynikającymi z ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości lub obniżeniem wartości nieruchomości (art. 36 ust. 1-3 ustawy). W prognozie wskazano (pkt 6.1), iż obciążenia finansowe z tytułu realizacji linii 400 kV przejął na siebie inwestor (P. S.E. O. S.A.), potwierdzając powyższe stosowną umową zawartą z Gminą Miasta S. Nie przewidziano też powstania negatywnych skutków finansowych dla Gminy wynikających z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z realizacją obwodnicy S. w granicach planu, gdyż obwodnica ta będzie realizowana ze środków Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Skoro Gmina nie poniesie żadnych wydatków związanych z realizacją roszczeń z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to brak jest podstaw do tego, aby prognoza skutków finansowych planu obejmowała odszkodowania właścicieli. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż z art. 17 pkt 5 tej ustawy wynika wprost, że prognozę skutków finansowych planu sporządza wójt, burmistrz, prezydent miasta, a w tej sprawie prognoza została sporządzona przez ten organ (Urząd Miejski w S.).
Ze wskazanych wyżej względów nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. (zaniechanie kontroli legalności), art. 141 § 4 p.p.s.a. (pominięcie podniesionego zarzutu oraz brak wyjaśnienia odnośnie tego zarzutu), art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. (brak rozważenia naruszenia prawa na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy). Sąd dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej uchwały w zakresie interesu prawnego skarżących i zasadnie przyjął, iż zaskarżona uchwała odpowiada prawu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło