II SA/Sz 136/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M. Z. S. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr[...] , odmawiającą wydania M. Z. S., poprzez wymianę prawa jazdy kat. A,B,BE,C,CE- prawa jazdy kat. C i CE. Powyższa decyzja została wydana w wyniku ustalenia następującego stanu faktycznego. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt[...] , wobec M. Z. S. został orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, z wyłączeniem kategorii CE. W dniu [...] r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr [...] o cofnięciu M. Z. S. uprawnień do kierowania pojazdami kat. A,B,BE. W dniu [...] r. M. Z. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o "zwrot" prawa jazdy kat. C i CE. Organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] r. odmówił wnioskodawcy wydania prawa jazdy kat. C i CE, powołując się na art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 ze zm.) zgodnie z którym, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Od powyższej decyzji M. Z. S. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o wydaniu mu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym przez Sąd w wyroku z dnia [...] r. Zdaniem odwołującego się, władza administracyjna zobowiązana jest do wykonywania wyroków sądowych i do respektowania zawartych w nich postanowień. Podkreślił ponadto, że zawodowym kierowcą jest od [...] lat i jest to jedyny zawód, który wykonywał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] r., powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych (m. in. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 834/13 i WSA w Olsztynie z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 845/13), uznało, że słusznie Prezydent Miasta K. odmówił zainteresowanemu wydania prawa jazdy we wnioskowanym zakresie, tj. kat. C i CE. Kolegium wskazało, że z uwagi na treść art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami - w przypadku gdy w stosunku do kierowcy sąd powszechny orzeka zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, to bezsprzecznie zastosowanie ma wymieniony wyżej przepis, z którego wynika zakaz wydania prawa jazdy w pozostałych wymienionych kategoriach. Według organu odwoławczego, zakaz prowadzenia pojazdów w przypadku kierowcy, który dopuścił się spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym poprzez prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu oznacza wykluczenie takiego kierowcy z ruchu drogowego i takie jest ratio legis wymienionego przepisu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że to, że sąd karny orzekł wyłącznie o zakazie prowadzenia przez odwołującego wszelkich pojazdów mechanicznych, a więc i w zakresie kat. B z wyłączeniem kat. CE, zdaniem Kolegium nie oznacza jeszcze, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami może odwołującemu je wydać, a tym samym orzec niezgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami. Zakaz wydania uprawnień w pozostałych kategoriach (przy zakazie w kat. B) wprowadzony został bowiem przez ustawodawcę w wymienionym przepisie art. 12 ust. 2 ustawy. Kolegium zwróciło uwagę, że ustawa z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami rozszerzyła brzmienie ust. 2 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami poprzez dodanie sformułowania "zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii ...". Powyższe rozwiązanie, zdaniem organu odwoławczego, potwierdza pogląd Kolegium prezentowany uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zaskarżył w całości M. Z. S., wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez dokonanie błędnej, rozszerzającej interpretacji tych przepisów oraz poprzez odmowę wydania mu prawa jazdy kategorii C i CE, a tym samym pozbawienie go możliwości uzyskania urzędowego poświadczenia posiadania uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii C i CE, chociaż uprawnienia te nie zostały objęte prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenie pojazdów mechanicznych. Zdaniem skarżącego, zarówno Kolegium, jak i Prezydent Miasta K. dopuściły się naruszenia ww. przepisu poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że w tym konkretnym stanie faktycznym przepis ten znajduje zastosowanie. Zaznaczył, że oba organy dokonały w ten sposób niedopuszczalnej nadinterpretacji powyższego przepisu i bezprawnie odmówiły mu wydania dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C i CE. W ocenie M. Z. S., prawidłowo postępując organy winny były ustalić kiedy otrzymał uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii C i CE i dopiero wówczas ocenić czy w realiach tej sprawy zostały spełnione przesłanki do wydania mu w danym zakresie prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. organ odwoławczy wskazał, że z informacji przesłanej przez Prezydenta Miasta K. wynika, że skarżącemu upłynął termin zakazu prowadzenia pojazdów orzeczony przez Sąd, a organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami decyzją z dnia [...] r., nr [...] przywrócił przedmiotowe uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przy rozstrzyganiu spraw ze skarg na decyzje administracyjne biorą pod uwagę tylko względy prawne. Sądy te rozstrzygają, jak przewiduje to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w granicach (przedmiotowych i podmiotowych) danej sprawy, ale nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Konsekwencją tak uregulowanych granic kontroli sądowej jest obowiązek objęcia badaniem zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego i uwzględnienia wszystkich wad prawnych tego aktu niezależnie od tego czy zostały podniesione w skardze. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w K. orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, z wyłączeniem kategorii CE. W dniu [...] r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o "zwrot zatrzymanego prawa jazdy". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o odmowie wydania prawa jazdy kategorii "C" i "CE" przywołało jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej na mocy ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970). W treści uzasadnienia powołało się jednak także na wspomnianą zmianę, wskazując, że stanowi ona potwierdzenie stanowiska Kolegium zgodnie, z którym przepis ten dotyczy nie tylko osób ubiegających się o prawo jazdy, ale także osób ubiegających się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy – czyli osób, które uprawnienia te wcześniej posiadały. Zdaniem Kolegium, odmienna interpretacja wymienionych przepisów ustawy niweczyłaby cel, do którego zmierzał ustawodawca przy ich uchwalaniu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 26 czerwca 1014 r., prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, przy czym przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy m.in. kategorii C, CE (art. 12 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy). Ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, brzmienie tego przepisu zostało zmienione poprzez dodanie (w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami) zwrotu "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Po zmianie, przepis ten obejmuje zatem już nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii – czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały. Powyższa zmiana – wbrew stanowisku Kolegium – nie może mieć jednak w wypadku skarżącego znaczenia, a to z tego względu, że weszła ona w życie dopiero z dniem [...] r., zaś wyrok Sądu Rejonowego w K. (którym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych) zapadł w dniu [...] r. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r. poz. 970), przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że ustawa o kierujących pojazdami - w brzmieniu aktualnym w dacie wydania wyroku zawierającego orzeczenie wobec M.Z. S. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii, z wyłączeniem kat. C i CE - rozróżnia osoby ubiegające się o uprawnienie do kierowania pojazdami od osób, które takie uprawnienia posiadają. Osoby, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy to takie, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czyli takie, które uprawnień takich jeszcze nie mają, a zatem przepisu tego nie stosuje się do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Bezspornym jest przy tym, że skarżący należy do grupy osób, które określone uprawnienia wcześniej już uzyskały. Świadczy o tym między innym treść wniosku skarżącego, w którym ubiegał się o "zwrot" dokumentu, a nie o jego wydanie. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie jest osobą, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, czyli osobą ubiegającą się o wydanie dokumentu prawa jazdy kategorii C, CE, zaś organ dokonał rozszerzającej wykładni cytowanych przepisów i odmówił wydania prawa jazdy kategorii C, CE, które to uprawnienie nie zostało objęte zakazem orzeczonym w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. Powyższe stanowisko wielokrotnie wyrażane było w orzecznictwie m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 815/13, z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 1490/13, z 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1522/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 337/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 990/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 338/13, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1074/14, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Znajduje ono jednak przede wszystkim umocowanie w treści znowelizowanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które wprost rozróżniają obecnie wydanie i zwrot prawa jazdy. Nie sposób przy tym zgodzić się z Kolegium, że wprowadzona ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r., zmiana brzmienia przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących jest potwierdzeniem stanowiska organu. Gdyby bowiem, przepis w jego poprzednim brzmieniu obejmował także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii, to niewątpliwie wprowadzanie takiej zmiany byłoby całkowicie zbędne. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 oraz 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.