III SA/Wr 267/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-09-22
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zinterpretowało i zastosowało przesłanki umorzenia opłaty dodatkowej za parkowanie, tj. ważny interes strony lub interes publiczny, w sytuacji gdy skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających jego twierdzenia o przedłużającej się rozprawie sądowej i niemożności opłacenia parkingu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji błędnie ograniczyły interpretację przesłanek umorzenia opłaty dodatkowej (ważny interes strony, interes publiczny) do aspektu finansowego i zdolności płatniczych strony. Organy nie zbadały wyczerpująco wszystkich okoliczności sprawy, w tym twierdzeń skarżącego dotyczących jego udziału w rozprawie sądowej i niemożności opłacenia parkingu, a także nie uwzględniły szerokiego rozumienia interesu publicznego, obejmującego wartości takie jak sprawiedliwość i zaufanie do władzy publicznej. Brak należytego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący P. D. złożył wniosek o umorzenie opłaty dodatkowej za parkowanie, argumentując, że przedłużyła się rozprawa sądowa, w której brał udział, uniemożliwiając mu opłacenie parkingu. Prezydent odmówił umorzenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia ważnego interesu strony ani interesu publicznego, a także nie przedstawił dowodów na swoją sytuację materialną. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej, wskazując na błędne przyjęcie braku interesu społecznego lub słusznego interesu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 złotych kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania P. D. (skarżącego) od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie w kwocie [...] zł - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że powoływanie się przez skarżącego na okoliczność niezawinionego braku możliwości wykupienia biletu parkingowego (przedłużająca się rozprawa w sądzie) nie stanowi podstawy do umorzenia opłaty dodatkowej, bowiem skarżący powinien był taką ewentualność rozważyć, bądź też pozostawić pojazd w innym miejscu, w którym opłata za parkowanie nie byłaby konieczna. Wyjaśniono również, że dodatkowa opłata za nieuiszczenie opłaty parkingowej stanowi należność publicznoprawną, podlegającą regulacjom ustawy o drogach publicznych. Zwrócono uwagę, że P.D., pomimo wezwania organu administracyjnego nie wykazał wystąpienia w sprawie przesłanki ważnego interesu strony bądź interesu publicznego, przemawiających za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Wskazano również, że organ pierwszej instancji podjął próbę wyjaśnienia istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz możliwości przeprowadzenia postępowania udaremnił sam skarżący przez niedostarczenie wskazanych dokumentów, niezbędnych do wykazania jego ważnego interesu bądź interesu publicznego. W związku z tym organ pierwszej instancji nie mógł stwierdzić, czy w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek uzasadniających umorzenie opłaty dodatkowej za parkowanie bez ważnego biletu parkingowego.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił tej decyzji rażące naruszenie przepisów ustawy o finansach publicznych (art. 64, w związku z art. 60 pkt 7 i art. 61 ust. 1 pkt 2) oraz art. 67, w związku z art. 55 i art. 66 ustawy o finansach publicznych, a także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 67a- 67d), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego lub słusznego interesu strony. W uzasadnieniu odwołania P. D. wskazał, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja narusza podstawowe zasady logicznego myślenia. Podkreślił, że podlegał w trakcie rozprawy policji sesyjnej, a także z uwagi na obowiązek zachowania powagi sądu, w sprawie wystąpiła przesłanka interesu publicznego, z którym należy wiązać szacunek dla wymiaru sprawiedliwości. W tym skarżący upatruje wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego.
Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązania z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Wśród tych należności znajdują się również dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy). W myśl natomiast art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może zostać udzielona ulga, tj. między innymi umorzenie opłaty dodatkowej za nie uiszczenie opłaty za parkowanie.
W rozpatrywanej sprawie organ drugiej instancji nie stwierdził wystąpienia żadnej z normatywnie ustalonych przesłanek zastosowana ulgi, o jaką ubiegał się P.D.
Jak dalej wywodził organ odwoławczy - przesłanki zastosowania ulg w spłacie zobowiązań określone w powołanym wyżej art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej są zwrotami niedookreślonymi - na gruncie prawa nie ma bowiem definicji tych pojęć. Mając jednak na uwadze poglądy doktryny i orzecznictwo sądowe uznać należy, iż wyznacznikiem oceny zaistnienia w konkretnej sprawie którejś z tych przesłanek winny być kryteria zobiektywizowane, odpowiadające powszechnie przyjętej hierarchii wartości. Przez ważny interes zobowiązanego należy rozumieć wyjątkową sytuację, w jakiej znalazł się zobowiązany ubiegający się o umorzenie z przyczyn losowych, niezależnych od jego postępowania, a która powoduje tak znaczne obniżenie jego zdolności, że nie jest w stanie wywiązać się ze zobowiązania objętego wnioskiem. Pojęcie to ma szeroki zakres znaczeniowy, który winien być interpretowany w konkretnych okolicznościach faktycznych. Udzielenie ulgi uzasadnione jest w szczególności niezawinionymi przez stronę okolicznościami powstania należności, a przy tym musi być społecznie uzasadnione. Natomiast przez pojęcie interesu publicznego należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą respektować wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie przykładowo jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, czy zaufanie obywateli do organów władzy. Organ drugiej instancji wskazał, że okoliczności te powinny zostać należycie poparte przez stronę wnioskującą o ulgę dowodami, np. takimi jak dokumenty, faktury itp. Obowiązkiem organu administracyjnego w takim przypadku jest wnikliwe ocenienie przedłożonych przez stronę dowodów, wyjaśnienie czy dowody te zostały uznane, a jeżeli nie, to dlaczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że we wniosku o umorzenie P.D. wskazał, że za przyznaniem ulgi przemawiają okoliczności związane z przekroczeniem przez niego czasem parkowania. Wyjaśnił, że w dniu [...] r. przebywał w Sądzie Rejonowym we W., przy ul. P. [...], w którym od godziny 13:20 miała trwać przez 30 minut rozprawa. Wykupił bilet parkingowy za okres jednej godziny i 13 minut. Posiedzenie w Sądzie przedłużyło się, a skarżący się nie mógł opuści sali sądowej w celu opłacenia dodatkowego czasu parkowania. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że faktycznie w dniu [...] r., we wskazanym czasie toczyła się przed sądem rozprawa, w której jego udział był obowiązkowy. Nie powołano też żadnych innych okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie wnioskowanej ulgi.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyjaśniło, że realizując obowiązek pełnego zgromadzenia materiału dowodowego organ pierwszej instancji, pismem dnia [...] r. wezwał skarżącego do przedstawienia sytuacji materialnej, w szczególności wypełnienia załączonego oświadczenia o stanie majątkowym, przedstawienia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2013, przedstawienia zaświadczeń o dochodach, przedłożenia rachunków opłat eksploatacyjnych, orzeczeń o przyznanej pomocy materialnej, podania innych okoliczności faktycznych wpływających na sytuację skarżącego tymczasem w odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca wyjaśnił, że nie zachodzi potrzeba udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących jego sytuacji materialnej czy rodzinnej. W ocenie Kolegium informacje przedstawione przez P. D. nie pozwalają na ustalenie, czy w istocie jego sytuacja materialna bądź rodzinna uniemożliwia uregulowanie opłaty dodatkowej za parkowanie bez ważnego biletu parkingowego, w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił, że bezspornym jest, że P. D. pozostawił - w dniu [...] r., w strefie płatnego parkowania (VIII), zaparkowany pojazd marki Nissan (o numerze rejestracyjnym [...]), który o godzinie [...] nie miał ważnego biletu zaparkowanie, czym naruszył art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z tego powodu, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy (których strona nie poparła żadnymi dowodami), pobiera się opłatę dodatkową (art. 13f ust. 1 tej ustawy). Umorzenie tej opłaty może nastąpić wyłącznie w sytuacji wystąpienia w sprawie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, bądź interesu publicznego. Opisane we wniosku, a niepoparte dowodami okoliczności, takich przesłanek nie wyczerpują. Okoliczność, że Strona podlegała policji sesyjnej (której w żaden sposób nie można zweryfikować) nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania. Natomiast fakt, że rozprawa w sądzie przedłużyła się nie stanowi uzasadnienia dla zwolnienia strony z obowiązku uregulowania opłaty.
W ocenie Kolegium opisane okoliczności nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia żądania umorzenia dodatkowej opłaty, w kwocie [...] zł. Zobowiązany miał bowiem świadomość, że parkuje swój pojazd w strefie płatnego parkowania oraz że postępowanie przed sądem może się przedłużyć. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że P. D. mimo wezwania organu pierwszej instancji nie przedłożył żadnych informacji, ani dokumentów, które pozwalałyby na ustalenie jego sytuacji materialnej, czy rodzinnej, co mogłoby wypełniać przesłankę ważnego, interesu zobowiązanego. Arbitralnie uznał, że "nie zachodzi potrzeba przedstawiania jakichkolwiek informacji" w tym zakresie, nie dając organowi pierwszej instancji możliwości oceny tej kwestii przez pryzmat ustawowych przesłanek.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona zarzuciła spornej decyzji rażące naruszenie przepisów o finansach publicznych oraz postępowania podatkowego, a to przepisów art. 64 w zw. z art. 60 pkt 7) i art. 61 ust. 1 pkt 2) oraz art. 67 w zw. z art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych oraz przepisów art. 67a-67d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu, iż skarżący parkując samochód przed siedzibą Sądów Rejonowych we W. przy ul. P. [...] i udając się na rozprawę, wyznaczoną zgodnie z wokandą na 30 minut powinien był przewidzieć, że czas rozpoczęcia lub zakończenia tego typu rozprawy często ulega zmianie, w niniejszej sprawie brak jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony, który mógłby przemawiać za umorzeniem opłaty dodatkowej, podczas gdy skarżący uczestnicząc w rozprawie sądowej, która bez jego winy uległa przedłużeniu, nie mógł antycypować takiego stanu rzeczy, który co do zasady nie jest, a przynajmniej nie powinien być notoryjny, jak również objęty policją sesyjną, jako uczestnik postępowania, nie mógł skorzystać z telefonu komórkowego, aby poprosić osobę trzecią o wykupienie dalszej opłaty, jak również nie mógł opuścić sali rozpraw, albowiem takie zachowanie stanowiłoby oczywiste naruszenie powagi Sądu.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął, co następuje.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej p.p.s.a.) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie, co oznacza na kanwie niniejszej sprawy, że nie może umorzyć zaległej należności ani nakazać organowi podjęcia decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi w postaci umorzenia.
Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych wyżej przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego i materialnego.
Stosownie do regulacji art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jedn.tekst: Dz. U. z 2012 r. poz.749), zwanej dalej w skrócie O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ustanawiając w tym przepisie materialnoprawną postawę umorzenia ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach instytucji tak zwanego "uznania administracyjnego", pozostawiając organom swobodę oceny zarówno co do ustalenia, czy w danym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie, jak i ustalenia zakresu ewentualnego umorzenia. Konstrukcja "uznania administracyjnego" pozwala organowi administracji publicznej na wybór kierunku rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy spełnione zostaną przesłanki z hipotezy normy prawnej cytowanego przepisu Ordynacji podatkowej. Przy braku ich spełnienia organ zobligowany jest do odmowy uwzględnienia żądania strony.
Wprowadzając normatywne warunki umorzenia ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych, których wykładni na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy dokonuje właściwy organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany należy uznać pogląd, że sądowej kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (vide: wyrok NSA z 9 stycznia 2002 w sprawie o sygn. III SA 830/00, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 906/10, wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 510/11) oraz czy prawidłowe są ustalenia organu co do faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Tego rodzaju ustalenia podlegają również kontroli sądu administracyjnego w razie wywiedzenia skargi.
Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażane wielokrotnie w judykaturze, że okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowej nie są bez znaczenia przy ocenie legalności decyzji organów administracji publicznej a ustalenia dotyczące okoliczności powstania zaległości podatkowej u wnioskującego o jej umorzenie lub rozłożenie na raty mieszczą się w zakresie badania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi płatniczej, w szczególności zaś w zakresie przesłanki interesu publicznego. Nakaz uwzględniania interesu publicznego, o którym mowa w tym przepisie, oznacza bowiem dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (wyroki NSA - z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II FSK 805/08, z dnia 12 lutego 2003r., sygn. akt III SA 1838/01, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. III SA 394/03, w Opolu z 30 stycznia 2013 r., sygn.I SA/Op 488/12, w Lublinie z 30 stycznia 2013 r., sygn. I SA/Lu 944/12, w Bydgoszczy z 15 września 2010 r., sygn. I SA/Bd 501/10).
Sąd stwierdza, biorąc pod uwagę przywołane zapatrywanie oraz treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, że brak jest podstaw prawnych do zawężania wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu finansowego i oceny zdolności płatniczych strony postępowania do uiszczenia należności. Ustawodawca bowiem tego rodzaju ograniczenia nie wprowadził do hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Tym samym, przy ustalaniu wystąpienia wymienionych przesłanek prawnych uprawniających do umorzenia w konkretnej sprawie, w szczególności przesłanki interesu publicznego, organ nie może pominąć ogólnych racji wyższego rzędu, obiektywnie istniejących, co oznacza, że powinien respektować chronione konstytucyjnie wartości, mieszczące się w standardach demokratycznego państwa prawnego, takie jak zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa - niedyskryminacji, zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 2, art. 7, art. 32 Konstytucji RP).
W rozpatrywanej sprawie, badając istnienie komentowanych przesłanek, organ rozpatrzył przypadek skarżącego, ale odnosząc go głównie do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Tymczasem jak podkreśla Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn.. akt K 53/05, "Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika (...) ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. W szczególności regulacje prawne tych postępowań muszą zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,(...) Istotnym elementem sprawiedliwości proceduralnej jest także m.in. obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej(...)".
Organ odwoławczy przyjął natomiast, że realizacja przez organ pierwszej instancji obowiązku pełnego zgromadzenia materiału dowodowego miała miejsce przez doręczenie skarżącemu pisma z dnia [...] r., w którym organ wezwał P. D. do przedstawienia sytuacji materialnej, w szczególności wypełnienia załączonego oświadczenia o stanie majątkowym, przedstawienia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2013, przedstawienia zaświadczeń o dochodach, przedłożenia rachunków opłat eksploatacyjnych, orzeczeń o przyznanej pomocy materialnej, podania innych okoliczności faktycznych wpływających na sytuację strony itp. Organ odwoławczy uznał takie działanie organu orzekającego w pierwszej instancji za wystarczające. W konsekwencji po trzymaniu odpowiedzi na wezwanie, w której skarżący wyjaśnił, że nie zachodzi potrzeba udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących jego sytuacji materialnej czy rodzinnej Prezydent W. prawidłowo w opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wywiódł, że brak danych odnoszących się do rzeczywistej sytuacji materialnej strony uniemożliwiło stwierdzenie, czy w jej sytuacji zachodzą ustawowe przesłanki udzielenia ustawowej ulgi w spłacie zobowiązania, będącego przedmiotom wniosku.
Kolegium w pełni zgadzając się z tymi argumentami organu pierwszej instancji ogólnikowo stwierdziło, że za umorzeniem zaległości nie przemawia również przesłanka interesu publicznego, a skarżący winien mieć świadomość ciążących na nim obowiązków w zakresie należności publicznoprawnych.
Z motywów decyzji wynika więc, że za uznaniem o braku spełnienia obu przesłanek przemawiały według organu po pierwsze brak możliwości dokonania oceny zdolności finansowej skarżącego, po drugie ogólnikowe stwierdzenie, że skarżący miał świadomość parkowania w strefie płatnej, po trzecie, że skarżący nie przewidział, iż postępowanie przed sądem może się przedłużyć i po czwarte obowiązujące regulacje prawne, z których wynikał obowiązek uiszczenia przedmiotowej należności.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do błędnego ograniczenia treści normy prawnej z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, o czym była mowa wyżej, co z kolei uzasadnia zarzut naruszenia tego przepisu. Organ odwoławczy zawarł co prawda w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ogólne sformułowania definiujące interes publiczny jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze przestrzeganie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, to jednak nie przeanalizował wystarczająco tych treści w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, na które wskazywał skarżący i przyjął nieprawidłowe jej rozumienie na tle analizowanego stanu faktycznego.
Przypomnienia wymaga, że skarżący stawiał zarzuty, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezkrytycznie przyjęło za organem pierwszej instancji, że w sprawie brak jest w sytuacji opisanej przez skarżącego słusznego interesu strony jak i interesu społecznego. Skarżący zauważył, że błędnym jest założenie organu, że opłacając czas parkowania na okres dwa razy dłuższy niż planowana była rozprawa w sądzie powinien przewidywać konieczność jeszcze dalszego przedłużenia rozprawy. Skarżący również wskazał, że obowiązek zachowania powagi sądu, tym samym dostosowanie się do zasad policji sesyjnej wynika z szacunku do wymiaru sprawiedliwości z czym związany jest, w jego rozumieniu interes publiczny.
Zestawienie treści zarzutów skarżącego z argumentacją organu w oczywisty sposób prowadzi do wniosku, że nie rozpatrzono wyczerpująco w zaskarżonej decyzji twierdzeń skarżącego w celu zbadania, czy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje przesłanka interesu publicznego, ważnego interesu skarżącego umożliwiająca w ramach uznania administracyjnego umorzenie zaległości podatkowej.
Przypomnienia wymaga, że dla zgodnego z prawem rozpatrzenia tej sprawy organy orzekające powinny przeprowadzić postępowanie administracyjne przy zachowaniu reguł wynikających z art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.
Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne", s.108). Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek ich przeprowadzenia z urzędu. Z zasadą tą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 k.p.a., wedle którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W rozpatrywanej sprawie, pomimo, że Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, wskazującym, że zasada wynikająca z treści art. 77 § 1 k.p.a. doznaje pewnych ograniczeń w sprawach dotyczących umorzenia spłaty należności, gdyż postępowanie w tych sprawach wszczyna się na wniosek zainteresowanej strony, która wskazuje w swoim podaniu na okoliczności uzasadniające możliwość zastosowania umorzenia, Sąd stwierdza jednak, że w niniejszym postępowaniu skarżący twierdził, że zaparkował samochód w strefie płatnego parkowania aby udać się do sądu i wziąć udział w rozprawie. Skarżący relacjonował, że rozprawa została wyznaczona na 30 minut, natomiast on wykupił bilet na okres ponad dwa razy dłuższy i kiedy rozprawa niespodziewanie dla niego przedłużyła się nie miał możliwości zakupienia dodatkowego biletu. Sąd biorąc więc pod uwagę konsekwentne (od momentu złożenia wniosku do sformułowania skargi do Sądu) wyjaśnienia skarżącego, stwierdza że organ nie jest całkowicie zwolniony od obowiązku wyjaśnienia sprawy i jeżeli nie daje wiary skarżącemu co do podanych przez niego okoliczności powinien wezwać skarżącego do przedłożenia odpowiednich dowodów wskazujących na prawdziwość wskazanych przez niego zdarzeń i dopiero ewentualnie po odmowie ich przedstawienia wyciągnąć z takiej postawy skarżącego odpowiednie wnioski i dać temu wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Tymczasem w realiach niniejszej sprawy organy prowadząc postępowanie skoncentrowały się jedynie na próbie ustalenia sytuacji życiowej i finansowej skarżącego zawężając tym samym wyjaśnienie okoliczności koniecznych dla prawidłowego załatwienia tej sprawy poprzez dokonanie właściwej oceny czy zachodzi w niej przypadek wystąpienia ważnego interesu skarżącego (dłużnika), czy interesu publicznego.
Nie można zapomnieć, że warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawnomaterialnej jest uprzednie należyte ustalenie okoliczności stanu faktycznego. Ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy nie dopełniono tego obowiązku, w pierwszej kolejności należy ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, w szczególności w zakresie wezwania skarżącego do udokumentowania jego twierdzeń i dokonać ponownej oceny tej sprawy w kontekście zgromadzonych dowodów.
Dodatkowo rozpoznając sprawę ponownie organ powinien uwzględnić powyżej zaprezentowane rozumienie interesu publicznego, w kontekście zasad sprawiedliwości, zaufania obywateli do władzy publicznej.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja są co najmniej przedwczesne i dlatego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło