II FSK 32/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-30
Skład orzekający: Jan Rudowski, Krzysztof Winiarski, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji o zabezpieczeniu pełnoletniemu domownikowi w placówce pocztowej, zamiast w mieszkaniu adresata, jest skuteczne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa pocztowego?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji o zabezpieczeniu pełnoletniemu domownikowi w placówce pocztowej, po uprzednim pozostawieniu zawiadomienia o jej przechowywaniu, jest skuteczne, jeśli spełnione są warunki określone w Prawie pocztowym, w szczególności złożenie przez odbiorcę oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem i brak zastrzeżeń co do doręczenia. Skuteczne doręczenie decyzji oznacza, że weszła ona do obrotu prawnego, co uzasadnia prowadzenie postępowania zabezpieczającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego wobec D.O. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie decyzji o zabezpieczeniu. D.O. wniosła zarzuty, podnosząc m.in. niedoręczenie decyzji o zabezpieczeniu. Organ egzekucyjny i odwoławczy uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na skuteczne doręczenie decyzji mężowi D.O. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając doręczenie za wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości, oddalił skargę D.O. i zasądził od D.O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 661/15 w sprawie ze skargi D.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 23 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od D.O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi D.O. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 23 marca 2015 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadził postępowanie zabezpieczające wobec Zobowiązanej – D.O., na podstawie zarządzeń zabezpieczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. nr od [...] do [...] z dnia 10 grudnia 2014 r., dotyczących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. wraz z należnymi odsetkami oraz podatku od towarów i usług za miesiące: 02/2009, 03/2009, 04/2009, 05/2009, 10/2009, 11/2009, 12/2009 wraz z należnymi odsetkami, w których jako podstawę należności wskazano decyzję o zabezpieczeniu nr SW[...] z dnia 25 listopada 2014 r.
Na podstawie tych zarządzeń organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia 12 grudnia 2014 r. dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej w Banku Spółdzielczym w S. Wraz z zawiadomieniem doręczono Zobowiązanej, odpisy zarządzeń zabezpieczenia w dniu 30 grudnia 2014r.
Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r., Zobowiązana wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, dotyczące:
1) art. 33 § 1 pkt 1 w związku z art. 166 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 Nr110 poz. 968 ze zm., dalej: u.p.e.a.) - prowadzenie postępowania zabezpieczającego, pomimo nieistnienia obowiązku, którego wykonanie miałoby zostać zabezpieczone, ze względu na niedoręczenie decyzji o zabezpieczeniu, określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych, w następstwie czego decyzja nie weszła do obrotu prawnego, zatem nie istnieje podstawa prowadzenia postępowania zabezpieczającego;
2) art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 166 b u.p.e.a. - prowadzenie postępowania zabezpieczającego, pomimo niedopuszczalności zabezpieczenia, w związku z brakiem w obrocie prawnym legalnej decyzji o zabezpieczeniu;
3) art. 156 § 1 pkt 3 i 4 u.p.e.a. - powołanie się w zarządzeniach zabezpieczenia na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego;
4) art. 156 § 1 pkt 9 w związku z art. 166 b u.p.e.a. - brak wskazania w zarządzeniach zabezpieczających sposobu zabezpieczenia, a w tym samym prowadzenie postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzeń sporządzonych niezgodnie z przepisami, dodatkowo w sposób uniemożliwiający kontrolę proponowanych środków zabezpieczenia w świetle zasady najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego.
Biorąc pod uwagę wniesione przez Zobowiązaną zarzuty, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., w oparciu o art. 35 § 1 u.p.e.a., postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne, a następnie w dniu 23 stycznia 2015 r. wydał postanowienie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, uznając wniesione zarzuty w całości za nieuzasadnione.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie decyzją z dnia 23 marca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazano, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia 25 listopada 2014 r., przesłana została na adres zamieszkania skarżącej. Wobec nieobecności adresata, doręczyciel pocztowy pozostawił w miejscu zamieszkania zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka odebrana została w dniu 5 grudnia 2014 r. przez męża zobowiązanej – A.O. Następnie, w dniu 16 grudnia 2014 r. (data wpływu do Urzędu 17 grudnia 2014 r.) A.O. dokonał zwrotu korespondencji, uzasadniając to tym, iż przesyłka wydana została mu w Urzędzie Pocztowym w S. przez pomyłkę.
Organ odwoławczy wskazał, że z pisma sporządzonego w dniu 12 stycznia 2015 r. przez placówkę pocztową wynika, że Zobowiązana nie składała zastrzeżeń w zakresie doręczania przesyłek rejestrowanych. Ponadto operator pocztowy pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. poinformował, że przesyłki rejestrowane, nadane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (w tym decyzja z dnia 25 listopada 2014 r.), wraz z inną korespondencją (łącznie 7 listów), adresowaną na firmę D.O., odebrane zostały przez A.O. w filii Urzędu Pocztowego G. w S. Na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalono, że D.O. figuruje w niej jako przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą oraz że w pozycji "pełnomocnicy przedsiębiorcy" brak jest jakichkolwiek wpisów. Zatem domniemywać należy, że A.O., potwierdzając odbiór przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru swoim podpisem - złożył jednocześnie w ten sposób pisemne oświadczenie, iż jest osobą, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo pocztowe, upoważnioną do odbioru tej korespondencji w imieniu D.O., zamieszkującą razem z adresatem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 33 § 1 pkt 1 w związku z art. 166 b u.p.e.a., poprzez prowadzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. postępowania zabezpieczającego, pomimo nieistnienia obowiązku, którego wykonanie miałyby zostać zabezpieczone, ze względu na niedoręczenie decyzji o zabezpieczeniu, określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych, w następstwie czego decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a zatem nie istniała również podstawa prawna prowadzenia postępowania zabezpieczającego, czym naruszono również art. 212 O.p.;
- art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 166b u.p.e.a. poprzez prowadzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. postępowania zabezpieczającego, pomimo niedopuszczalności zabezpieczenia, w związku z brakiem w obrocie prawnym legalnej decyzji o zabezpieczeniu,
- art. 156 § 1 pkt 3 i 4 u.p.e.a. poprzez powołanie się w zarządzeniach zabezpieczenia na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego;
- art. 156 § 1 pkt 9 w związku z art. 166b u.p.e.a. poprzez brak wskazania w zarządzeniach zabezpieczających sposobu zabezpieczenia, a tym samym prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzeń sporządzonych niezgodnie z przepisami, dodatkowo w sposób uniemożliwiający kontrolę proponowanych środków zabezpieczenia w świetle zasady najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy decyzja zabezpieczająca weszła do obrotu prawnego. Zdaniem Skarżącej, organ egzekucyjny nie był uprawniony do wystawienia w dniu 10 grudnia 2014 r. ww. zarządzeń zabezpieczenia, albowiem decyzja z dnia 25 listopada 2014 r. stanowiąca podstawę tych zarządzeń, nie została jej doręczona.
W ocenie sądu pierwszej instancji kluczowe było ustalenie, czy Skarżącej skutecznie doręczono decyzję zabezpieczającą z dnia 25 listopada 2014 r. Wskazano, że wydanie przesyłki w innym miejscu niż mieszkanie adresata jest nieskuteczne i nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do dokonania czynności procesowej wiążącej się z doręczeniem takiego pisma.
WSA w Szczecinie wskazał, że skoro skuteczne doręczenie mogło nastąpić wyłącznie w mieszkaniu adresata, a odbioru przesyłki z urzędu pocztowego mógł dokonać tylko adresat lub osoba upoważniona, a nie dorosły domownik, to tym samym wydanie decyzji mężowi Skarżącej jako dorosłemu domownikowi, poza mieszkaniem adresata, w siedzibie Urzędu Pocztowego w S., nie spowodowało skutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu z dnia 25 listopada 2014 r. Dlatego też twierdzenie organu odwoławczego, że odebranie przesyłki przez męża Podatniczki rodziło skutki prawne związane z jej doręczeniem, nie znajduje uzasadnienia.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik organu administracji, który na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.,:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 1 a, § 2 Ordynacji podatkowej polegające na niezasadnym uchyleniu postanowień organów przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na skutek błędnej wykładni powołanych przepisów Ordynacji podatkowej opierającej się na przyjęciu, że doręczenie przesyłki zawierającej decyzję o zabezpieczaniu było dokonane wadliwie, gdyż art. 150 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej "O.p.") - w odniesieniu do osób fizycznych - nie przewiduje możliwości odebrania przesyłki, przez inne osoby niż adresat w sytuacji, gdy - w ocenie Organu - takiego nakazu nie można "wyczytać z powołanego przepisu, jak i przepisów formułujących instytucję doręczenia;
- art. 145§ 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 Ordynacji podatkowej polegające na niezasadnym uchyleniu postanowień organów w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na skutek nieuprawnionego przyjęcia, że w sprawie nastąpiło "wielokrotne doręczenie tego samego pisma w różnorakich trybach", co - w ocenie Organu - nie miało miejsca;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 155, art. 155a § 1, i art. 156 § 1 pkt 3 i pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) poprzez uchylenie zaskarżonych postanowień w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na skutek błędnego uznania, że organ egzekucyjny wystawił zarządzenia zabezpieczenia przed doręczeniem Zobowiązanej decyzji - wydanej w trybie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej - o zabezpieczeniu, która na skutek wadliwego doręczenia nie weszła do obrotu prawnego w sytuacji, gdy - w ocenie Organu - doręczenie tej decyzji było prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez NSA ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Istota sporu wiąże się z ustaleniem, czy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie zabezpieczenia weszła prawidłowo do obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie bowiem tej kwestii determinuje ocenę, czy zgodne z prawem były podjęte na podstawie tej decyzji czynności procesowe (wydane zarządzenia zabezpieczające oraz zrealizowane na ich podstawie zabezpieczenie wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej).
W sprawie nie budzą kontrowersji ustalone w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktyczne. W dniu 25 listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. sporządził i opatrzył tą datą decyzję w sprawie zabezpieczenia (jej podstawę prawną stanowiły m.in. przepisy art. 33 § 1, § 2 pkt 2 § 3 i § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Decyzję tę organ przesłał za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres skarżącej (data wysyłki 25 listopada 2014 r.). Ponieważ możliwość jej doręczenia pod adresem Zobowiązanej była niemożliwa, w dniu 26 listopada 2014 r. dokonano jej awizowania (w skrzynce pocztowej adresata umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni). Przed upływem ww. terminu 14-dniowego małżonek Zobowiązanej (A.O.) dokonał odbioru przesyłki w Urzędzie Pocztowym (5 grudnia 2014), co potwierdza zamieszczony pod tą datą na pocztowym potwierdzeniu odbioru podpis "O.A. - mąż" (k. 1 akt administracyjnych). Nie ma przy tym wątpliwości, że małżonek podatniczki jest jej pełnoletnim domownikiem. W dniu 10 grudnia 2014 r. wydano zarządzenia zabezpieczające. W dniu 17 grudnia 2014 r. do Urzędu Skarbowego w G. wpłynęło pismo A.O. (z dnia 16 grudnia 2014 r.) informujące organ o omyłkowym wydaniu mu w urzędzie pocztowym przesyłki listowej zawierającej m.in. decyzję o zabezpieczeniu. Wraz z tym pismem małżonek zobowiązanej zwrócił organowi ww. decyzję.
Spór w rozpatrywanej sprawie koncentruje się na kwestii skuteczności doręczenia adresatowi decyzji z dnia 25 listopada 2014 r. Rację przy tym przyznać należy Sądowi pierwszej instancji, że prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, a same przepisy traktujące o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. W świetle bowiem art. 212 O.p. decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego z momentem jej doręczenia podatnikowi.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego w sprawie sporu ma prawidłowa wykładnia art. 150 § 1 pkt 1 w zw. z art. 148 § 1 oraz w zw. z art. 149 zd. 1 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.
Warunkiem doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 150 O.p. jest brak możliwości doręczenia tego pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. Oznacza to, że skorzystanie z art. 150 O.p. powinna poprzedzić nieudana próba doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 (w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy adresata) albo art. 149 O.p. (w przypadku nieobecności adresata, m.in. jego pełnoletniemu domownikowi). W celach dowodowych osoba doręczająca pismo powinna uczynić adnotację na dokumencie potwierdzenia odbioru o braku możliwości jego doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. W sprawie bezsporne jest, że wobec braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi (wobec tego w sposób wymieniony w art. 148 § 1 O.p.), listonosz pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w placówce pocztowej.
W judykaturze podkreśla się, że w sytuacji, o której mowa w art. 150 O.p. adresat pisma ma obowiązek odbioru pisma złożonego w placówce pocztowej, o czym jest dwukrotnie zawiadamiany, w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia pisma w urzędzie pocztowym (art. 150 § 1a O.p.). Z upływem tego terminu przyjmuje się fikcję doręczenia pisma stronie (art. 150 § 2 O.p.). Odebranie pisma przez adresata po tym terminie nie wywołuje żadnych skutków prawnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2988/15).
W tym miejscu należy odpowiedzieć na pytanie, kto może odebrać przesyłkę złożoną w urzędzie pocztowym, w warunkach określonych w art. 150 § 1 pkt 1 O.p. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej z przepisu tego nie wynika, że wydanie przesyłki awizowanej może nastąpić tylko wyłącznie do rąk adresata. Przeciwny pogląd prezentuje natomiast Sąd pierwszej instancji (podzielając w tym zakresie stanowisko Zobowiązanej), w opinii którego doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi może nastąpić jedynie w mieszkaniu adresata, a nie w jakimkolwiek innym miejscu, np. w urzędzie pocztowym. Wydanie przesyłki w innym miejscu niż mieszkanie adresata jest zdaniem Sądu nieskuteczne i nie powoduje rozpoczęcia biegu do dokonania czynności procesowej wiążącej się z doręczeniem takiego pisma. WSA w Szczecinie zauważył przy tym, że przepis art. 149 O.p. określa dozwolone przypadki doręczeń zastępczych do rąk innych osób niż adresaci. Stanowi on wyjątek od reguły i powinien być interpretowany ściśle, tak aby nie uchybić uprawnieniom procesowym stron i innych uczestników postępowania. W konsekwencji zdaniem Sądu doręczenie w sposób opisany w art. 149 O.p. mogło nastąpić wyłącznie w mieszkaniu adresata, a odbioru przesyłki z urzędu pocztowego mógł dokonać tylko adresat lub osoba upoważniona, a nie dorosły domownik. Zaistniała w ocenie WSA w Szczecinie wadliwość doręczenia decyzji w sprawie zabezpieczenia była jedynym powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, jak też poprzedzającego to rozstrzygnięcie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Sąd natomiast nie podważał stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w kwestii kompletności treści zarządzeń zabezpieczających.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu WSA w Szczecinie, jakoby pełnoletni domownik adresata nie mógł dokonać w jego imieniu odbioru przesyłki złożonej w placówce pocztowej, w warunkach, o których mowa w art. 150 § 1 pkt 1 O.p .
Art. 149 O.p., w zakresie w jakim przepis ten odnosi się do pełnoletniego domownika adresata, dotyczy sposobu doręczenia przesyłki wyłącznie w miejscu zamieszkania adresata, de facto w sytuacji, gdy niemożliwe okazało się bezpośrednie doręczenie adresatowi w jego mieszkaniu. Zgodnie bowiem z tym przepisem (zd. 1) "W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, [...]". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść art. 149 O.p. nie przekłada się na sposób interpretacji art. 150 § 1 pkt 1 tej ustawy. Ten ostatni przepis, stanowiąc odrębne od art. 149 O.p. unormowanie, nie określa warunków wydania pisma. Art. 150 § 1 pkt 1 O.p. reguluje wyłącznie miejsce przechowywania pisma (tj. u operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe) oraz czas jego przechowywania (okres 14 dni). Wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zasadny jest wobec tego wniosek, że kwestie wydania korespondencji uprawnionemu przez operatora pocztowego, dokonywane winny być zgodnie z zasadami (unormowaniami) przyjętymi dla tego operatora.
Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b/ ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U poz. 1529 ze zm.), przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem.
Doręczenie pisma w tych warunkach skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika (osobie pełnoletniej stale zamieszkałej z adresatem), pod warunkiem złożenia przez odbiorcę oświadczenia i zamieszkiwaniu razem z adresatem i przy w sytuacji, gdy przesyłka nie została nadana na poste restante oraz adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia takiej przesyłki w placówce pocztowej.
Z adnotacji poczynionych na jednej ze stron pocztowego potwierdzenia odbioru (k. 1 akt administracyjnych) wynika, że "1. Oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono", a poniżej podkreślono zwrot "pełnoletniemu domownikowi". Adnotacja ta uzupełniona została podpisem odbiorcy pisma, tj. męża zobowiązanej. Powyższe, w ocenie NSA, wyczerpuje warunki, o których mowa w art. 37 ust.2 pkt 3 lit. b/ ustawy – Prawo pocztowe, złożenia przez odbiorcę oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Poczty Polskiej informujące, że adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczania przesyłki rejestrowej. Nie ulega też wątpliwości, że przesyłka nie była dostarczana za zasadach poste restante (tj. pod adres urzędu pocztowego, zamiast pod adres odbiorcy).
W tych okolicznościach uznać należy, że sporna przesyłka doręczona została adresatowi w sposób zastępczy w dniu 5 grudnia 2018 r. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, nie było zatem podstaw do uwzględnienia skargi Zobowiązanej i uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
Mając na względzie wyżej zaprezentowaną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uwzględnił skargę kasacyjną uchylając zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi do WSA w Szczecinie, orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło