I SA/Wa 3037/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skarg M. K. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] sierpnia 2014 r. w [...], umorzyło postępowanie odwoławcze. Z ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...] odmawiające przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy [...] ozn. hip. nr [...] – zostało wydane z naruszeniem prawa w części odnoszącej się do udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu związanych z własnością lokali nr [...] w budynku przy ul. K. [...] oraz lokali nr [...] w budynku przy [...], zaś w pozostałej części Kolegium stwierdziło nieważność ww. orzeczenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kwestionowane orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 275). Organ nie ustalił przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego i powołał się na opracowywany, a nie obowiązujący plan. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w odniesieniu do części orzeczenia dotyczącego prawa do gruntu związanego z własnością lokali, których sprzedaż nie była poprzedzona decyzją administracyjną, orzeczenie wywołało nieodwracalne skutki prawne. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożyli A. Z., M. K. i W. i M. P. – właściciele lokali w budynkach posadowionych na przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 127 § 1 kpa i art. 28 kpa. Uznając zaś, że wnoszący o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lutego 2014 r. nie są legitymowani do bycia stroną postępowania nieważnościowego dotyczącego oceny legalności orzeczenia, które odmówiło przyznania prawa własności czasowej organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 951/13 przytaczając obszerne fragmenty z uzasadnienia tego wyroku. W wyroku tym Sąd stwierdził, że użytkowników wieczystych i właścicieli lokali chroni rękojmia wiary ksiąg wieczystych. Natomiast brak jest przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny takich właścicieli lokali w badaniu oceny legalności orzeczenia, które odmówiło przyznania prawa własności czasowej. Organ w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Sądu reprezentowane w powyższym wyroku i na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostały wniesione przez M. K. i A. Z.. M. K. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 kpa w zw. z art. 46 k.c., art. 140 § 1 k.c., art. 3 ust 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece oraz II przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 w zw. z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 § 1 i § 3 kpa. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. A. Z. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w toku dotychczasowego postępowania uczestniczył w nim jako strona postępowania i w obecnym stanie sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw aby tego przymioty strony go pozbawić. Jako właściciel lokalu nr [...] w [...] i współużytkownik wieczysty do gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym ów lokal się znajduje, zdaniem skarżącego, ma on oczywisty interes w tym aby rozstrzygnięcie organów administracji co do prawa do tego gruntu zostały podjęte zgodnie z prawem. W dalszej części uzasadnienia skargi odniósł się do zapadłej w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2014 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi są zasadnie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Organ nadzoru umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że wnoszący o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją w sprawie stwierdzenia nieważoności orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej nie są stroną tego postępowania, gdyż jako właściciele lokali na tej nieruchomości jak i użytkownicy wieczyści nieruchomości chronieni są rękojmią wiary ksiąg wieczystych. Zasadniczą więc kwestią w sprawie jest interes prawny skarżących w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 951/13. Wyrok ten, do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie, nie stał się prawomocny gdyż nie została jeszcze rozpoznana przez NSA skarga kasacyjna. Natomiast orzecznictwo sądowe w sprawach gruntów warszawskich wypracowało pogląd, że stronami postępowania w sprawach z dekretu warszawskiego są nie tylko przeddekretowi właściciele bądź ich spadkobiercy ale także każdy komu przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a zatem obecni właściciele jak i użytkownicy wieczyści nieruchomości (por. np. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 1110/06, wyrok NSA z 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 264/08, wyrok NSA z 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 798/10). Takie też stanowisko zostało zaprezentowane przez NSA w najnowszym, na datę orzekania w niniejszej sprawie, wyroku z 27 maja 2015 r. sygn. I OSK 508/14, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1695/12 orzekający w przedmiocie legitymacji obecnych użytkowników wieczystych nieruchomości dekretowej w sposób identyczny jak w wyroku powołanym przez organ w zaskarżonej decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z 27 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 508/14. To prowadzi zaś do wniosku, że organ nadzoru dokonał błędnej wykładni art. 28 kpa gdyż wnioskującym o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje przymiot strony. Wynika to z art. 140 § 1kc, który w równym stopniu chroni zarówno interesy dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich dochodzących roszczeń dekretowych jak osoby, które w późniejszym czasie nabyły od Skarbu Państwa własność nieruchomości. Interes prawny tych osób wynika z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), gdyż właściciele lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na gruncie nieruchomości warszawskiej stali się współwłaścicielami części budynku i urządzeń oraz w określonej części ułamkowej użytkownikami wieczystymi gruntu nieruchomości warszawskiej, której dotyczy niniejsze postępowanie. Wobec tego organ winien rozpoznać merytorycznie wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy a umarzając postępowanie odwoławcze naruszył art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 §3 kpa. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzono uchybienia tak prawa materialnego jak i procesowego uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.