II FZ 29/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 803/15 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. II FZ 29/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 r., I SA/Gl 803/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw A. G. (dalej: "skarżąca") na postanowienie z dnia 24 września 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Przesyłka polecona z dnia 29 września 2015 r., skierowana do skarżącej i zawierająca odpis powyższego postanowienia oraz pismo z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu, została awizowana w dniu 2 października 2015 r., a następnie wydana adresatce w dniu 19 października 2015 r. W dniu 26 października 2015 r. (data nadania) skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza sądowego. Następnie w odpowiedzi na wezwanie z dnia 30 października 2015 r. dotyczące awizowania przesyłki poleconej z dnia 29 września 2015 r., pracownik P. [...] S.A. w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. wyjaśnił, że przesyłka ta była po nieudanej próbie doręczenia awizowana dwukrotnie, tj. po raz pierwszy w dniu 2 października 2015 r. i powtórnie w dniu 12 października 2015 r., o czym pozostawiono zawiadomienia w skrzynce pocztowej. Przesyłkę wydano adresatowi w dniu 19 października 2015 r. Odwołując się do dyspozycji art. 73 ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż mimo że w rozpatrywanej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 24 września 2015 r. wynika, że została ona doręczona w dniu 19 października 2015 r. to mając na uwadze powołaną wyżej regulację, stwierdzić należy, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 2 października 2015 r., a następnie po raz drugi w dniu 12 października 2015 r., to doręczenie nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 16 października 2015 r. Termin do odebrania przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Okoliczność, że powtórne awizo doręczono dopiero w dniu 12 października 2015 r., z uwagi na to, że dni 10 i 11 października 2015 r. przypadały na sobotę i niedzielę, nie może mieć wpływu na zmianę terminu wynikającego z art. 73 p.p.s.a. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż termin ten nie może być przedłużony, nawet gdy listonosz pozostawi w skrzynce adresata drugie awizo później niż siódmego dnia od daty dostarczenia pierwszego. W konsekwencji uznano, iż termin na wniesienie sprzeciwu upłynął z dniem 23 października 2015 r. Skarżąca wniosła natomiast sprzeciw w dniu 26 października 2015 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, co skutkowało odrzuceniem sprzeciwu na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. W zażaleniu na powyżej powołane postanowienie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia z uwagi na jego niezgodność z treścią pouczenia zawartego w punkcie 1 pisma o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu, przesłanego wraz z odpisem postanowienia. Sprzeciw zdaniem skarżącej został złożony prawidłowo, w terminie wskazanym w treści pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia - awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia środka odwoławczego. W niniejszej sprawie, twierdzenia skarżącej sprowadzają się do konstatacji, że skoro przesyłka z odpisem postanowienia z dnia 24 września 2015 r. o odmowie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została awizowana po raz drugi w dniu 12 października 2015 r. to 7-dniowy termin na jej odbiór upływał 19 października 2015 r. W odpowiedzi na pismo skierowane przez Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z prośbą o wyjaśnienie daty powtórnej awizacji przesyłki operator pocztowy przyznał, że przesyłka została wydana adresatowi w urzędzie pocztowym w dniu 19 października 2015 r. (k. 62). W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, niepubl., z dnia 28 listopada 2012 r. II FZ 942/12, z dnia 5 marca 2013 r. II FZ 40/13, z dnia 27 września 2013 r. II OZ 810/13). Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r. I FZ 188/10). Innymi słowy, późniejsze wydanie pisma stronie na jej żądanie, mimo upływu terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a.(a zatem bezpodstawnie przetrzymywanego przez operatora pocztowego), nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013). Dlatego też fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez stronę już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. W związku z tym, że pierwsze awizo zostało dokonane dnia 2 października 2015 r., bieg czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. upływał 16 października 2015 r. Tego też dnia, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło doręczenie pisma adresatowi i zaczął biec 7 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu. Termin ten liczony od 16 października 2015 r. upływał dnia 23 października 2015 r. Mając na uwadze powyższe, prawidłowym było odrzucenie sprzeciwu wobec wniesienia go po terminie (sprzeciw wniesiono 26 października 2015 r.). Na marginesie wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się również wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.