I GSK 160/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-21
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Lidia Ciechomska-Florek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne ponoszą odpowiedzialność za błąd w sytuacji, gdy importer przedstawił sfałszowane świadectwo pochodzenia towaru, a dopiero późniejsze dochodzenie wykazało jego rzeczywiste pochodzenie i ominięcie ceł antydumpingowych?Ratio decidendi
Organy celne nie ponoszą odpowiedzialności za błąd w sytuacji, gdy importer przedstawił sfałszowane świadectwo pochodzenia, a rzeczywiste pochodzenie towaru zostało ustalone dopiero w wyniku późniejszego dochodzenia. W takim przypadku importer ponosi zwykłe ryzyko handlowe, a organy celne mają prawo do retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i podatkowych.Stan faktyczny
Spółka importowała towar z Tajlandii, przedstawiając świadectwo pochodzenia FORM A, co pozwoliło na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0%. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez OLAF, ustalono, że towar pochodził z Chin i został jedynie przepakowany w Tajlandii, a świadectwo pochodzenia było sfałszowane. Organy celne orzekły o konieczności naliczenia cła antydumpingowego, należności celnych i podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy celne nie popełniły błędu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 352/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 września 2015 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] (dalej spółka, skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie pochodzenia towaru, określenia ostatecznego cła antydumpingowego, podatku od towarów i usług - oddalił skargę.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne:
Decyzją z dnia 6 listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. w odniesieniu do zgłoszenia celnego z dnia 23 listopada 2011 r. nr OGL [...], orzekł w następujący sposób:
1. określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym - kraj pochodzenia – Chiny;
2. określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym stawkę celną erga omnes w wysokości 3,7%;
3. określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości [...] zł;
4. określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym stawkę cła antydumpingowego w wysokości 85% oraz kod dodatkowy Taric A999;
5. określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości [...] zł;
6. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne od kwoty określonej w pkt 3 i pkt 5;
7. określił podatek od towarów i usług (B00) z tytułu importu towarów w wysokości [...] zł;
8. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług od kwoty [...] zł. stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z niniejszej decyzji, a podatkiem pobranym przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. na podstawie ww. zgłoszenia celnego.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 23 listopada 2011 r. [...] , działając jako przedstawiciel bezpośredni [...] zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar - podkładki ocynkowane ze stali - objęte zgłoszeniem celnym i zarejestrowane pod nr OGL [...] sprowadzone z Tajlandii. Na podstawie dołączonego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] jako kraj pochodzenia towaru wykazano Tajlandię. Towar został zakupiony przez skarżącą od firmy [...] . Opierając się na ww. świadectwie pochodzenia strona zastosowała preferencyjną stawkę należności celnych tj. 0 %.W konsekwencji kwotę należności celnych wykazano w wysokości 0 zł, a podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów – w wysokości 23 346 zł.
Naczelnik Urzędu Celnego w G. zwrócił się do władz celnych Tajlandii o weryfikację w/w świadectwa pochodzenia, uzyskując informację o negatywnym jej wyniku. Organy tajlandzkie nie wystawiły wskazanego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] , które zostało podrobione.
Postanowieniami z dnia 8 października 2013 r. wszczęto z urzędu postępowania celne w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego oraz w sprawie ustalenia podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości.
W dniu 29 października 2013 r. do organu wpłynął Raport nr [...] z dnia 14.05.2013 r. (nr [...]), dotyczący prowadzonego w Tajlandii dochodzenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz komunikat [...] z dnia 14.08.2013 r. Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chin środków antydumpingowych nałożonych na elementy złączne, polegającego na wysyłaniu towaru uprzednio sprowadzonego z Chin do Tajlandii, który po przepakowaniu wysyłano do odbiorców w Unii Europejskiej. W dniu 7 maja 2014 r. wpłynął Raport nr [...] z dnia 1.04.2014 r. z misji OLAF w Tajlandii odbytej w dniach 3.08.2013 - 10.08.2013 r., stanowiący kontynuację i uzupełnienie Raportu nr [...] . Do raportu załączono m.in.:
- załączniki od 4.1 do 4.14 stanowiące zestawienie i porównanie danych importowych z danymi eksportowymi oddzielnie dla 14 spółek,
- załącznik 7, tj. raport z wizyty z dnia 6.08.2013 i 9.08.2013 w magazynie [...] Z kolei w dniu 14 lipca 2014 r. organ otrzymał komunikat [...] z dnia 25.06.2014. dotyczący dalszych ustaleń dokonanych w ramach prowadzonego przez OLAF dochodzenia. Do ww. komunikatu załączono pismo Tajlandzkiego Wydziału Spraw Zagranicznych [...] z dnia 14.05.2014 r. oraz bazy danych przekazane w formie elektronicznej. Dane dotyczące niniejszej sprawy zawarte zostały w załączniku 12. W dniu 15 września 2014 r. do Urzędu Celnego w Gdyni wpłynął Raport końcowy OLAF nr [...] z przeprowadzonego dochodzenia dotyczącego eksportu chińskich żelaznych lub stalowych elementów złącznych.
W wyniku analizy materiału dowodowego organ ustalił, iż przesyłka objęta ww. zgłoszeniem celnym z dnia 23 listopada 2011 r., była pierwotnie sprowadzona na obszar Tajlandii z Chin, a następnie po dokonaniu przeładunku, wyeksportowana na obszar UE. W szczególności wskazał, że na podstawie deklaracji importowej [...] z dnia 22.09.2011 r. firma [...] . wprowadziła na obszar Tajlandii 24.000 kg elementów złącznych (załącznik 4.13 - wykaz importów). Deklarowany kraj pochodzenia przy imporcie - Chiny. Wprowadzony towar objęty był chińską fakturą [...] ).Towar wprowadzony został do magazynu [...] ., co potwierdza zapis w inwentarzu magazynu, gdzie w wykazie importów w pozycji 604 widnieje ten sam numer deklaracji importowej, co w danych otrzymanych od władz celnych. W wykazie widnieje także numer faktury importowej - [...] 1 i ilość 25 (załącznik 2.1 do załącznika 7). Towar został wprowadzony na teren Tajlandii w kontenerze [...]. Następnie na podstawie deklaracji eksportowej [...] z dnia 23.09.2011 r. firma [...] dokonała eksportu ww. towaru do Polski (24.000kg, - załącznik 4.13 - wykaz eksportów). Powyższe ma swoje odzwierciedlenie także w wykazie magazynu [...] - pod pozycją [...] widnieje ten sam numer deklaracji eksportowej, jak również numer faktury eksportowej [...]i ilość 25. Ten sam numer kontenera w imporcie i eksporcie oznacza, że towar, który został do magazynu wprowadzony został również z niego wyprowadzony. W dniu 23 listopada 2011 r. przesyłka zawierająca 25 palet, na których umieszczono 24.000kg elementów złącznych przywiezionych do Polski z Tajlandii, zakupionych od firmy [...] na podstawie faktury [...] została objęta zgłoszeniem celnym nr OGL [...]
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że jest to przesyłka, która pierwotnie została sprowadzona z Chin. Towar ten poddany był w Tajlandii jedynie czynnościom przeładunkowym, zatem zachował swoje chińskie pochodzenie, w związku z tym podlega środkom taryfowym obowiązującym dla towarów przywożonych z Chin.
Spółka odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa) poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w art. 220 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm., dalej - WKC).
Orzekając na skutek odwołania skarżącej Dyrektor Izby Celnej w Gdyni decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu i instancji o konieczności nałożenia na spółkę cła antydumpingowego oraz należności celnych i podatkowych w ww. wysokości w świetle zgromadzonych w postępowaniu dowodów źródłowych. W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jak i obowiązujących przepisów prawa rozstrzygnięcie dokonane przez Naczelnika Urzędu Celnego w Gdyni jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku spółka domagała się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym określenia kraju pochodzenia, określenia stawki oraz kwoty cła antydumpingowego oraz w zakresie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w kwocie stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji, a podatkiem pobranym na podstawie zgłoszenia celnego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w treści art. 220 ust. 2 lit. b WKC, to jest w szczególności zakresu danych, którymi dysponowała Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przed rozpoczęciem misji w Tajlandii oraz zakresu danych przekazywanych Komisji Europejskiej Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w zakresie podejrzeń dotyczących eksportu w Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącą towaru nie jest Tajlandia, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia – określające wobec spółki należności celne, w tym cło antydumpingowe i podatek od towarów i usług. Przedstawienie przez importera świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzającego tajlandzkie pochodzenie towarów, uprawniało go do zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%. Świadectwo pochodzenia przedstawione w niniejszej sprawie nie zostało jednak wystawione przez właściwe władze Tajlandii, a zostało sfałszowane. Ponadto towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym ma pochodzenie chińskie, a nie tajlandzkie.
Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. ( Dz.U. UE.L.2009.29.1) nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - w wysokości 85 %. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF przeprowadził w Tajlandii dochodzenie dotyczące unikania ceł antydumpingowych na import chińskich elementów złącznych przez ich deklarowanie jako pochodzących z Tajlandii, a raporty z tego dochodzenia dołączone zostały do akt administracyjnych. Raporty OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i posiadają taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Dalej Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca zarzuca w skardze przede wszystkim brak właściwej analizy i niezastosowanie art. 220 ust. 2 lit. b WKC oraz wskazuje, że nie można mówić o pochodzeniu, a co najwyżej o przywiezieniu towaru z Chin.
Mając na uwadze treść przepisów WKC i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie miał wątpliwości, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do nie dokonywania retrospektywnego zaksięgowania należności oraz że nie można mówić o błędzie organów celnych.
WSA nie podziela też zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów Ordynacji podatkowej, normujących postępowanie dowodowe. W sprawie niniejszej niewątpliwe było, że organy celne Tajlandii nie wydały świadectwa pochodzenia, dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Świadectwo to zostało sfałszowane. Nie można w tej sytuacji mówić o błędzie organów celnych w kontekście wystawienia świadectwa pochodzenia, bowiem nie pochodziło ono od organów celnych.
Uznał, że sprawie potwierdzenie istnienia procederu omijania ceł antydumpingowych, w które zaangażowane były tajlandzkie firmy uzyskano w trakcie misji OLAF, przeprowadzonych dużo później, niż dokonano przedmiotowego zgłoszenia celnego. Na podstawie sfałszowanych dokumentów firmy te wprowadzały w błąd organy celne, zarówno polskie jak i tajlandzkie, deklarując, że eksportowany przez nie chiński towar pochodzi z Tajlandii. Dowody potwierdzające ten proceder uzyskane zostały podczas prowadzonych przez OLAF misji. Dopiero po ich uzyskaniu organ mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanego towaru. Nie można w tej sytuacji zarzucić błędu organom celnym, gdyż przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte i zweryfikowane w sposób poprawny, a dane wskazane w zgłoszeniu spełniały przesłanki formalne do jego przyjęcia. Tak, więc organy prawidłowo dokonały retrospektywnego zaksięgowania należności, nie mając podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Stwierdził, iż poczynione na podstawie dokumentów ustalenia pozwalają na powiązanie towaru wprowadzonego na obszar Tajlandii, dla którego zadeklarowano kraj pochodzenia – Chiny i dla którego przedstawiono chińską fakturę, z towarem wyeksportowanym do Polski i objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Towar ten w Tajlandii został poddany jedynie czynnościom przeładunkowym. Przeprowadzone przez OLAF dochodzenie potwierdza, że towary w rzeczywistości mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie oraz że w związku z tym doszło do ominięcia zastosowania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie.
W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów skargi.
[...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 6 lutego 2015 r. oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z dnia 6 listopada 2014 r., wnosząc jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że decyzja organu celnego II instancji narusza art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w treści art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, to jest w szczególności zakresu danych, którymi dysponowała Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przed rozpoczęciem misji w Tajlandii oraz zakresu danych przekazywanych Komisji Europejskiej Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w zakresie podejrzeń dotyczących eksportu w Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu oraz w zakresie pochodzenia towaru.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie powyższych zarzutów.
Dyrektor Izby Celnej w G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 tego artykułu. Sąd kasacyjny orzekający w tej sprawie stwierdził, że zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozpoznania pozostały przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty.
Skarga kasacyjna skarżącej została oparta wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie przepisy wymienione w osnowie skargi kasacyjnej zostały naruszone, gdyż organ celny pominął kwestie związane z ewentualnym zastosowaniem art. 220 ust. 2 lit. b) WKC. Strona podkreśliła, że w rozumieniu tego przepisu za błędy uznawane są również niektóre działania bierne, w szczególności brak zastrzeżeń ze strony organów celnych, dotyczących błędnych zgłoszeń (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C-250/91, Hewlett Packard France). Dalej skarżąca kasacyjnie wywodziła uzasadniając ten zarzut, że Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przed rozpoczęciem misji w Tajlandii posiadał informacje dotyczące eksportu z Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu. Źródłem tych informacji mogły być również państwa członkowskie Unii Europejskiej. Nie jest jednak jasne, jakim zakresem informacji dysponowały Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz państwa członkowskie UE. W konsekwencji – zdaniem skarżącej – nie można wykluczyć, że organy celne państw członkowskich UE mogły posiadać informacje wskazujące na okoliczność, że zgłoszenia celne dotyczące produktów przywożonych z Tajlandii nie są prawidłowe.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż jest on pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia kierunek rozumienia błędu organów celnych wskazany w wyroku ETS z 1 kwietnia 1993 r. w sprawie w sprawie C-250/91, Hewlett Packard France, w którym wskazano, że na wystąpienie błędu organów celnych w sytuacji braku podnoszenia przez organy celne sprzeciwu wobec klasyfikacji taryfowej towaru, pomimo liczby i znaczenia przywozów wykonywanych przez zobowiązanego, podczas gdy porównanie między zadeklarowaną pozycją taryfową, a wyraźnym opisem towaru według specyfikacji nomenklatury taryfowej pozwala odkryć błędność stosowanej w zgłoszeniu taryfikacji. Jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy orzeczenie to nie znajduje zastosowania. Bowiem przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte i zweryfikowane w sposób poprawny, a dane wskazane w zgłoszeniu spełniały przesłanki formalne do jego przyjęcia. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że strona dopełniła wszelkich formalności związanych ze zgłoszeniem towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, jakie są wymagane przepisami prawa, przede wszystkim przedłożyła wszelkie konieczne dokumenty, w tym świadectwo potwierdzające tajlandzkie pochodzenie towaru, które dopiero w wyniku późniejszych ustaleń OLAF okazało się nieprawidłowe. Nadto z art. 220 ust. 2 lit. b) WKC wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. W rozpoznawanej sprawie i z taką sytuacją nie mamy do czynienia, bowiem organy celne Tajlandii nie wydawały świadectwa pochodzenia dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia. Świadectwo to zostało sfałszowane przez firmę tajlandzką. Na podstawie sfałszowanych dokumentów firma ta wprowadziła w błąd organy celne, deklarując, iż eksportowany towar pochodzi z Tajlandii, podczas gdy towar ten w miał w rzeczywistości pochodzenie chińskie. W takiej sytuacji nie można mówić o błędzie organów celnych w kontekście wystawienia świadectwa pochodzenia, gdyż nie pochodziło ono od organów celnych. Potwierdzenie istnienie procederu omijania ceł antydumpingowych, w który zaangażowane były tajlandzkie firmy uzyskano w trakcie misji OLAF, przeprowadzonych w późniejszym czasie niż dokonanie przedmiotowego zgłoszenia. Dopiero po ich uzyskaniu organ celny mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanej przesyłki. Należy też poczynić uwagę, że w ostatnich latach, zapewne z uwagi na bardzo duży wzrost gospodarek azjatyckich, rozszerzenie UE i dynamiczny rozwój handlu międzynarodowego, pojawiły się nowe orzeczenia TSUE w zakresie interpretacji art. 220 ust. 2 lit. b WKC i problemu wiarygodności świadectw pochodzenia. I tak, w wyroku TSUE z 16 kwietnia 2015 r., w sprawie T-576/11 dotyczącej Schenker Customs Agency – Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał, że zaufanie, co do ważności świadectw pochodzenia, które okażą się być sfałszowane, podrobione lub nieważne, nie prowadzi samo w sobie do powstania szczególnej sytuacji uzasadniającej umorzenie należności celnych (...). Kontrole po zwolnieniu towarów byłyby, bowiem w dużej mierze pozbawione celu, gdyby użycie tego rodzaju świadectw mogło samo w sobie uzasadnić przyznanie umorzenia. Okoliczność, iż organy celne państwa członkowskiego dokonują retrospektywnego pokrycia należności celnych, gdy świadectwa pochodzenia okazują się być nieważne wskutek kontroli następczej dokonanej przez organy tego państwa, stanowi zwykłe ryzyko handlowe, które powinien uwzględnić każdy przezorny i znający przepisy podmiot gospodarczy (...).
Trybunał Sprawiedliwości UE podkreślił i przypomniał, że co się tyczy ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Komisji lub Rady na produkty pochodzące z państwa trzeciego, organy owego państwa trzeciego nie są w żaden sposób związane z wykonywaniem tego rodzaju rozporządzenia i nie zostają im udzielone funkcje kontroli lub nadzoru, tak by dłużnik mógł uznawać te organy za "kompetentne" w zakresie aspektów podlegających odpowiednim przepisom Unii. Zdaniem TSUE fakt oparcia się na owych świadectwach celem wykazania pochodzenia zgłoszonych towarów przed organami celnymi stanowi wybór zgłaszającego w ramach wywiązywania się z obowiązku zgłoszenia u organów celnych pochodzenia przywozów. Ów wybór zawiera ryzyko związane z działalnością agenta celnego, które powinno być ponoszone przez niego, a nie przez finanse publiczne. (v. pkt 62-66 wyroku).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny ma uzasadnione podstawy, aby stwierdzić, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku trafnie przyjął, iż w sprawie wystąpiły podstawy do retrospektywnego zaksięgowania należności, wobec braku błędu organów celnych.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z § 6 pkt 6 w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło