II SA/Kr 632/15
WyrokWSA w Krakowie2015-09-24
Skład orzekający: Mirosław Bator, Renata Czeluśniak, Iwona Niżnik- Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo umorzył postępowanie wznowione na wniosek podmiotu, który twierdził, że jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, mimo że organ uznał, iż jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania wyjaśniającego (art. 7, 77, 10 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy. Organy nie wyjaśniły wystarczająco kwestii potencjalnego zacienienia sąsiedniej działki, co mogło mieć wpływ na ustalenie przymiotu strony skarżącej w postępowaniu o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Spółka "G", "M" Sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że była stroną tego postępowania, ponieważ jej nieruchomość sąsiadująca z terenem inwestycji znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Organy administracji dwukrotnie umorzyły postępowanie wznowieniowe, uznając, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie i orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. WSA uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 30 marca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2015 r. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi "G", "M" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej "G", "M" Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 757 ( siedemset pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia 30 marca 2015 r. znak [...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - zwany dalej k.p.a.
- art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.),
po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej – [...] Sp. z o.o. w K., od decyzji Prezydenta Miasta z 13 lutego 2015 r., znak: [...], umarzającej wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z 26 czerwca 2013 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego pn.: budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w niektórych budynkach oraz garażami podziemnymi wraz z zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, na działkach nr: [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. S. oraz ul. K. w K. - oraz dodatkowo w zakresie robót nie wymagających ustalenia decyzji o WZ na dziatkach nr: [...], [...], [...] obr. jw., -Etap l B2 obejmujący: a) budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z instalacjami wewnętrznymi (wód.-kań, opadową, c.o., wentylacji mechanicznej, elektryczną w tym teletechniczną) oraz zagospodarowaniem terenu (dojściami, zielenią urządzoną, zjazdem do garażu) na dz. nr [...] obr. [...]; b) budowę przyłączy wody, kanalizacji sanitarnej i c.o. na dziatkach nr [...], [...] obr. [...]: c) budowę instalacji kanalizacji deszczowej na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...]; d) budowę sieci elektroenergetycznej nN, na działkach nr [...], [...] obręb [...] przy ul. S. w K.,
uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta nr [...] wydanej 26 czerwca 2013 r. znak: [...], o pozwoleniu na budowę jw.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
26 czerwca 2013 r. wydana została decyzja Prezydenta Miasta Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorowi: [...] Sp. z o.o. w W. ul. S., pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego pn.: budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w niektórych budynkach oraz garażami podziemnymi wraz z zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, na działkach nr: [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. S. oraz ul. K. w K. - oraz dodatkowo w zakresie robót nie wymagających ustalenia decyzji o WZ na działkach nr: [...], [...], [...] obr. jw., -Etap l B2 obejmujący: a) budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z instalacjami wewnętrznymi (wod.-kan, opadową, c.o., wentylacji mechanicznej, elektryczną w tym teletechniczną) oraz zagospodarowaniem terenu (dojściami, zielenią urządzoną, zjazdem do garażu) na dz. nr [...] obr. [...]; b) budowę przyłączy wody, kanalizacji sanitarnej i c.o. na działkach nr [...], [...] obr. [...]; c) budowę instalacji kanalizacji deszczowej na działkach nr [...], [...] obr. [...]; d) budowę sieci elektroenergetycznej nN, na działkach nr [...], [...] obręb [...] przy ul. S. w K.".
Decyzja ta stała się ostateczna 11 lipca 2013 r.
Obszar oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, został ustalony przez organ I instancji jako teren obejmujący działki nr [...], [...], [...] obręb [...] j. ewid. [...].
2 września 2013 r., do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji, złożony został wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Podnoszoną we wniosku okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania było wydanie decyzji Nr [...] z 26 czerwca 2013 r., bez udziału strony skarżącej jako strony postępowania. Wyżej wymieniona spółka wskazywała, iż jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, tj. działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...] j. ewid. [...].
Postanowieniem z 15 listopada 2013 r. orzeczono o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Prezydenta Miasta.
Po rozpatrzeniu przez tutejszy organ zażalenia na ww. postanowienie, orzeczeniem z 7 stycznia 2014 r., znak: [...], uchylono zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, brak było dowodów potwierdzających prawidłowość dokonanych ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania projektowanego obiektu oraz, dowodu że wnioskującej o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przysługuje przymiot strony.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji postanowieniem wydanym 7 marca 2014 r. (znak: [...]) wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z 26 czerwca 2013 r.
Decyzją Prezydenta Miasta, wydaną 12 sierpnia 2014 r. orzeczono o umorzeniu wznowionego postępowania. W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzja ta została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
13 lutego 2015 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji drugi raz orzekł w oparciu o przepis art. 105 § 1 w związku z art. 147 k.p.a. o umorzeniu wznowionego postępowania.
Po czym do organu II instancji wraz z aktami sprawy wpłynęło odwołanie strony skarżacej.
Analiza organu I instancji dokonana w postępowaniu wznowieniowym pozwoliła stwierdzić, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot, któremu nie powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z 26 czerwca 2013 r. Jednakże stwierdzenie powyższe skutkować powinno wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § l pkt l kpa a nie decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego na podstawie art. 105 k.p.a.
Zdaniem Prezydenta Miasta okoliczność nieposiadania przez skarżącą przymiotu strony postępowania skutkuje, po wznowieniu postępowania, jego umorzeniem jako bezprzedmiotowego. Kolejny raz należy podkreślić, iż dokonanie ustalenia przez organ administracji, czy danemu podmiotowi służy legitymacja do występowania w danej sprawie, stanowi jednocześnie wyjaśnienie przyczyny wznowienia postępowania. Umorzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, byłoby dopuszczalne w sytuacji, gdyby przykładowo organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania pomimo braku dopuszczalności jego wszczęcia (np. niedotrzymanie terminu określonego w art. 148 kpa, brak ostatecznej decyzji, której dotyczy wniosek). Nie dotyczy to natomiast sytuacji stwierdzenia braku przesłanek wznowienia, gdyż wtedy organ obowiązany jest wydać decyzje o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, skoro nie potwierdziła się, jak ustalił organ I instancji, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy potwierdza ustalenia organu stopnia podstawowego, że odwołującej się nie przysługiwało prawo bycia stroną bowiem jej nieruchomości znajdują się poza obszarem oddziaływania obiektu. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Modyfikacja pojęcia strony z kpa poprzez dodanie określenia "obszar oddziaływania obiektu" rodzi pewne trudności interpretacyjne. Art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zawiera definicję legalną "obszaru oddziaływania obiektu", przez który zgodnie z tym przepisem należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W takim wypadku właściwe wydaje się właśnie sięgnięcie do szczegółowych przepisów prawnych, w tym norm techniczno-budowlanych. W takiej sytuacji pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy materialnego prawa administracyjnego. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Organ wskazał, że wskazane przez [...] Sp. z o.o. działki nr [...], [...] i [...] obr. [...] j. ewid. [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Analiza dokumentacji projektowej wykazała, że projektowany budynek oddalony jest od granicy działki nr [...] i [...] obr. [...] j. ewid. [...] o 17,7 m, zaś od granicy działki nr [...] jeszcze więcej. Zarzut, iż realizacja przedmiotowej inwestycji wpłynie na możliwość nasłonecznienia mieszkań planowanego budynku mieszkalnego i w związku z tym uniemożliwi realizację takiego budynku na działce nr [...], [...] nie znajduje potwierdzenia.
Organ powołał § 60 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, póz. 690, ze zm.).
Na podstawie przedstawionej przez wnioskujących analizy "wykres zacieniania sporządzony na podstawie linijki słońca", z której wynika że dopiero po godzinie 1540 budynek objęty inwestycją spowoduje pomniejszenie nasłonecznienia potencjalnego budynku na działkach nr [...], [...] stwierdzić można, iż ten stopień wpływu projektowanej inwestycji na działki sąsiednie nie ogranicza dowolnego ich zagospodarowania. Każdy sposób zagospodarowania (zgodnie z wymaganiami warunków technicznych) jest możliwy. Dotyczy to zarówno możliwości zabudowy budynkiem z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi jak i placów zabaw dzieci.
Organ wskazał, iż przedstawione wyżej usytuowanie projektowanego budynku na działce nr [...], względem działek nr [...] i [...], [...] obr. [...] j. ewid. [...] stwierdzić należy, że ww. nieruchomości z całą pewnością nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zagospodarowania tych działek. Innymi słowy strona skarżąca, może bez przeszkód zagospodarować działki będące jej własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. W szczególności podkreślenia wymaga, że działki skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Ponadto projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zwłaszcza iż mowa jest o potencjalnych obiektach) na działkach o numerze [...] i [...]. Powyższą kwestię normuje wyczerpująco przepis § 13 ww. rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2002 r. Powyższe nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), przepis 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), przepis § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz przepis § 60 ust. l (m. in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Dokumentacja projektowa nie przewiduje też zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomości będące własnością strony skarżącej (przepis § 29 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) możliwość usytuowania na nich obiektów jak również nie pozbawia działek wnioskującej dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie ze sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (przepis § 314 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów — Dz. U. z 2003 r. Nr 192, póz. 1883).
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga strony skarżącej – [...] Sp. z. o.o. Strona skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art 28 ust 2 Prawa budowlanego w związku z § 60 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez błędną interpretacje tych przepisów polegającą na przyjęciu, że obszar oddziaływania inwestycji w aspekcie ograniczeń czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym planowanym przez skarżącą na działkach nr [...] i [...] winien być ustalany wyłącznie z uwzględnieniem ograniczeń tego czasu wynikających z wybudowania budynków, na które udzielono pozwolenia na budowę decyzją będącą przedmiotem postępowania wznowieniowego, przy jednoczesnym całkowitym pominięciu ograniczeń w czasie nasłonecznienia budynku planowanego przez Skarżącą wynikających z już istniejącej zabudowy - budynku istniejącego na działce nr [...] (oś. [...] w K.), a w wyniku tego błędne przyjęcie, że zabudowa projektowana przez [...] sp. z o.o. na działkach [...] i [...] nie powoduje ograniczeń w zabudowie działki będącej własnością skarżącej, a wobec tego działka ta nie leży w obszarze oddziaływania tej zabudowy, a tym samym skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę m.in. na działkach nr [...] i [...];
2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:
a) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niezawiadomienie skarżącej o zgromadzeniu całości materiału w sprawie i o wnioskach wyciągniętych przez organ z analizy nasłonecznienia przedstawionej przez skarżącą, co uniemożliwiło skarżącej wypowiedzenie się co do wniosków organu;
b) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie w uzasadnieniu decyzji wskazania przyczyn pominięcia dowodu z wnioskowanej przez skarżącą opinii biegłego.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wydanej w konsekwencji, że pierwotnie wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z 26.06.2013 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestora – [...] Sp. z o. o. na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej, gdyż skarżąca nie była stroną w/w postępowania.
1.04.2015 r. Skarżąca otrzymała decyzję Wojewody z 30.03.2015 r. uchylającą decyzję organu I instancji (decyzję Prezydenta Miasta z 13.02.2015 r. znak [...]) i orzekającą o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z 26.06.2013 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę dla [...] Sp. z o. o.
W toku postępowania o wznowienie postępowania Skarżąca złożyła do akt opracowanie (zwane potocznie "linijką słońca") sporządzone przez projektanta arch. mgr inż. G. S. celem wykazania, że projektowana przez [...] Sp. z o. o. zabudowa, zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę nr [...] będzie powodować ograniczenia w zabudowie na nieruchomości będącej własnością skarżącej (utworzonej z działek nr [...] i [...]), co zdaniem skarżącej powoduje, że należąca do niej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji [...] Sp. z o. o., a tym samym skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji (pismo l.dz. [...]) skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości sporządzenia opracowań składanych w toku postępowania. Opinia taka nie została jednak przeprowadzona, a – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ II instancji dokonał samodzielnej analizy opracowania złożonego przez skarżącą. W wyniku powyższej analizy przedstawionego opracowania organ uznał, że zabudowa projektowana przez [...] Sp. z o. o. nie ma wpływu na nieruchomości Skarżącej, gdyż - zdaniem organu - z analizy tej wynika, że po wybudowaniu przez [...] Sp. z o. o. projektowanego budynku spełnione będą normy minimalnego okresu nasłonecznienia określone w § 60 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem strony skarżącej, dokonana przez organ II instancji analiza opracowania dotyczącego nasłonecznienia, na której oparł on swe rozstrzygnięcie, nie jest prawidłowa i została dokonana z naruszeniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 60 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegającym na niewłaściwym przyjęciu, że dla ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę ma znaczenie jedynie ograniczenie okresu nasłonecznienia przez obiekt będący przedmiotem tego właśnie postępowania, w oderwaniu od ograniczeń okresu nasłonecznienia powodowanych przez już istniejące w terenie obiekty (budynki).
W wyniku powyższego błędu organ II instancji skupił się jedynie na ograniczeniach czasu nasłonecznienia budynku planowanego przez skarżącą na jej działce w wyniku wybudowania przez [...] Sp. z o. o. budynków, na które udzielono powalenia na budowę - tak jakby wokół tej nieruchomości nie było żadnej innej zabudowy powodującej dodatkowe ograniczenia.
Tymczasem, jak wynika ze złożonego przez skarżącą opracowania okres nasłonecznienia pokoi w planowanym przez nią na działkach nr [...] i [...] budynku jest ograniczony w wyniku już istniejącej zabudowy - tj. budynku istniejącego na działce nr [...] (oś. [...] w K. (cień budynku oznaczony na opracowaniu kolorem żółtym) oraz zabudowy projektowanej przez [...] Sp. z o. o (cień budynków oznaczony na opracowaniu kolorem pomarańczowym); w wyniku tych ograniczeń fragmenty elewacji planowanego przez Skarżącą budynku, na których zostaną spełnione minimalne normy nasłonecznienia wynikające z § 60 ust. 1 powołanego Rozporządzenia oznaczono kolorem czerwonym oraz literą "N".
Zdaniem strony skarżącej na pozostałej części elewacji (nieoznaczonej w powyższy sposób) brak będzie minimalnego okresu nasłonecznienia wymaganego przepisami.
Okoliczności powyższe powodują, że wybudowanie przez [...] Sp. z o. o. projektowanych budynków doprowadzi faktycznie do ograniczenia okresu nasłonecznienia budynku planowanego na nieruchomości sąsiedniej w ten sposób, że uniemożliwi jego zabudowę. Tym samym skarżąca - jako właściciel takiej nieruchomości sąsiedniej winna być stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę dla [...] Sp. z o. o., gdyż udział w tym postępowaniu umożliwiłby jej obronę przysługujących skarżącej interesów prawnych wywodzonych z przepisów o warunkach technicznych budynków.
W ocenie strony skarżącej wskutek pominięcia jej udziału w postępowaniu skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swych praw i domagania się przeprojektowania przez [...] Sp. z o. o. projektowanych budynków, w taki sposób, by generowane przez te budynki ograniczenia okresu nasłonecznienia (z uwzględnieniem ograniczeń generowanych przez już istniejące obiekty) nie uniemożliwiały realizacji na nieruchomości Skarżącej jej własnej inwestycji mieszkaniowej.
W toku postępowania odwoławczego Skarżąca nie została poinformowana o sposobie interpretacji przedłożonego opracowania, zgromadzeniu całości materiału i zamiarze wydania decyzji, co uniemożliwiło Skarżącej przedstawienie dodatkowych wyjaśnień w zakresie dokonywanej przez organ błędnej interpretacji złożonego opracowania i powołania dalszych dowodów (ponowienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego). Zdaniem skarżącej stanowiło to naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.
W swym odwołaniu skarżąca wnosiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości opracowań przedkładanych przez strony na okoliczność oddziaływania inwestycji [...] Sp. z o. o. na nieruchomość skarżącej. Dowód taki jednak został pominięty przez organ II instancji, jednak przyczyna jego pominięcia nie wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co zdaniem skarżącej stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
Skarga jest bowiem uzasadniona z uwagi na naruszenie przez organ I i II instancji art. 7 w zw. z art. 77, art. 10 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Sąd w tym miejscu zaznacza, że nie rozstrzyga w żaden sposób wprost kwestii związanych z posiadaniem przez stronę skarżącą atrybutów strony postępowania w rozumieniu art. 28 Prawa budowalnego dla potrzeb kontrolowanej sprawy, gdyż popełnione przez organ I i II instancji naruszenia prawa w zakresie postępowania wyjaśniającego nie pozwalają na jednoznaczną materialnoprawną ocenę w tej mierze.
Trzeba zacząć od tego, że sama kwestia zacieniania i przesłaniania przez zamierzoną zabudowę, co do której zostało wydane pozwolenia na budowę - hipotetycznej zabudowy planowanej przez jej właściciela na sąsiedniej działce - jako argument przemawiający za posiadaniem przez niego interesu prawnego w myśl art. 28 Prawa budowalnego, w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przez właściciela tej sąsiedniej niezabudowanej działki – była już, w pewnych kontekstach, przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych w podobnych sprawach.
W tym miejscu Sąd zauważa, że podzielą stanowisko wyrażone przez NSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3105/12, który wypowiada się o analogicznej kwestii spornej, a mianowicie, czy planowana inwestycja powinna uwzględnić zacienianie potencjalnej zabudowy na działce sąsiedniej, co do której realizacji istnieje wyłącznie ogólny zamiar właściciela. W odniesieniu do tak sformułowanego problemu NSA stwierdził, że "Na uwagę zasługuje, że przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do wszystkich budynków i związanych z nimi urządzeń usytuowanych na działkach budowlanych oraz do zagospodarowania działek przeznaczonych pod zabudowę, co ma zapewnić spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Oznacza to, że w ogólności odpowiedź na zadane powyżej pytanie powinna być twierdząca. Nie oznacza to jednak, że w niniejszej sprawie mógł znaleźć zastosowanie § 13 rozporządzenia. W tym zakresie organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że przepis ten może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku", który w niniejszej sprawie nie istnieje. Brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie § 13 rozporządzenia nie ma natomiast wpływu na możliwość dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich".
To z kolei wymaga zbadania sprawy w jej całokształcie i wyważenia konkretnych grup interesów, tj. inwestora i właściciela sąsiedniej działki budowlanej. Przy kwestii spornej jaką jest zacienianie sąsiedniej niezabudowanej działki niewątpliwie bez zebrania konkretnych dowodów i odpowiedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego samo oparcie się na obowiązujących przepisach jest niewystarczające, tym bardziej jeżeli przepisy, na których oparł swoją ocenę organ architektoniczno-budowlany mogą być zastosowane w odniesieniu do istniejącej zabudowy. Stosownej oceny w tym zakresie nie można też wyprowadzić wyłącznie z charakteru planowanej inwestycji, której wysokość wynosi 11,82 m, a inwestycja jest planowana w odległości 4,01 m od granicy działki. Taki stan faktyczny wyłącznie potwierdza, że sąsiednia działka budowlana będzie zacieniana, co z automatu nie oznacza, że w każdej takiej sprawie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. To świadczy wyłącznie o posiadaniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości interesu prawnego, uzasadniającego jego udział w postępowaniu jako strona (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Kwestia prawidłowego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego ma zatem decydujące znaczenia dla wyniku sprawy. Należy pamiętać, że ocena prawna dokonywana w oparciu o ten przepis nie może być czyniona wyłącznie o samą analizę nasłonecznienia, ponieważ organ architektoniczno-budowlany powinien rozważyć to jak kształtują się uprawnienia inwestora, a jak właściciela sąsiedniej nieruchomości. W tym kontekście jako obowiązujące właściciela sąsiedniej nieruchomości są właśnie przepisy § 13 rozporządzenia, które również dla niego mogą określać inne odległości od działki sąsiedniej niż wynikające z § 12 rozporządzenia, w tym "4 m". Ponadto należy uwzględnić jakie prawa dla właściciela sąsiedniej nieruchomości wynikają z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla działki nr [...] wyznacza jako wiodącą (dominującą) funkcję zabudowy aktywizacji gospodarczej – AG, a tylko pod pewnymi warunkami możliwe jest na tym terenie zrealizowanie zabudowy mieszkaniowej jako uzupełniającej. Z drugiej strony uwzględnienia wymagają też interesy inwestora, który korzysta z wszystkich przysługujących mu praw wynikających z ustawy – Prawo budowlane, a w szczególności z zasady wolności budowlanej wyprowadzanej z treści art. 4 tej ustawy. Reguła ta znajduje swoje odzwierciedlenie także w treści art. 35 ust. 4 ustawy, ponieważ w razie spełnienia określonych wymagań właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę".
Uzupełniając powyższe stanowisko NSA w Warszawie dla potrzeb kontrolowanej sprawy, Sąd stwierdza, że tej sprawie nie chodzi o bezpośrednie stosowanie §13 i § 60 rozporządzenia do hipotetycznego w pewnym zakresie stanu faktycznego istniejącego w kontrolowanej sprawie i wyciąganie stąd skutków prawnych, w tym dla określenia stron postępowania. Trzeba jednak zauważyć, że stosowanie tych przepisów jest automatycznie związane z przeprowadzaniem pewnych dowodów. Zatem można zaakceptować takie stanowisko, że sam przepis nie znajduje zastosowania, ale w ramach wyważania interesów, o których jest mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego można ew. przyjąć m.in. dowody, które są przygotowywane dla potrzeb stosowania w/w przepisów rozporządzenia i dalej prowadzić wnioskowanie dla potrzeb zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W kontrolowanej sprawie trzeba odróżniać stosowanie przepisów §13 i § 60 rozporządzenia od hipotetycznego wypowiadania się - dla potrzeb wyważenia interesów inwestora i właściciela sąsiedniej działki (skarżącej spółki) - także o ich treści, ale w tym znaczeniu, że w przyszłości mogą mieć zastosowanie do hipotetycznej zabudowy znajdującej się na sąsiedniej działce z zamierzoną inwestycja, co do której zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Z tym problemem mamy do czynienia wtedy, kiedy podmiot posiadający odpowiedni tytuł prawny do sąsiedniej nieruchomości podniesie problem naruszenia jego interesów prawnych w związku z hipotetyczną zabudową, lub gdy organ sam dostrzeże ten problem. W tym przypadku mamy do czynienia z pewnym refleksowym oddziaływaniem tych w/w przepisów co jest związane z uzasadnionymi bo opartymi na prawie oczekiwaniami, że zamierzona zabudowa, w której procedowane jest pozwolenie, przez przesłonienie i zacienienie nie ograniczy właściciela sąsiedniej działki w sposób większy niż dopuszcza to obowiązujące prawo a w związku z tym powinien brać udział w postępowaniu, które zabezpiecza jego interesy w tym zakresie. W kontrolowanej sprawie, jedynie w przypadku jednoznacznego, pewnego stwierdzenia, że zamierzony budynek nie będzie oddziaływać na sąsiednią działkę, a w konsekwencji na jej hipotetyczną zabudowę przez zacienianie i przesłanianie, można stwierdzić, że właściciel sąsiedniej działki z zamiarem przedmiotowej hipotetycznej zabudowy nie jest stroną postępowania zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Sprawa przesłaniana została wyjaśniona, sporna nadal jest kwestia zacieniania.
Jak wynika z treści kontrolowanych decyzji, zdaniem organów, skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż zamierzony budynek posiadający pozwolenie na budowę - nie ogranicza hipotetycznej zabudowy przez przesłanianie i zacienianie. Strona skarżącą formułuje tezę, która podnosi, że przy wydawaniu pozwolenia na budowę organy nie uwzględniły stopnia w jakim pewne ograniczenia wystąpią nie pozwalające na w pełni ekonomiczne ze strony właściciela wykorzystanie działki w przyszłości.
W kontrolowanej sprawie organy stosują metodę "mieszaną" jeżeli chodzi o treść §13 i § 60 rozporządzenia. Z jednej strony wykorzystują treść tych przepisów do wypowiadania się , czy skarżącą jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, i to działanie jest do zaakceptowania, gdyż w tym przypadku wykorzystują treść tych przepisów refleksowo, do rozwiązania tego zaistniałego problemu, z drugiej wypowiadają się, że przedłożone dowody nie mogą mieć zastosowania do sprawy z uwagi na hipotetyczny charakter planowanej zabudowy.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca Spółka dołączyła do wniosku o wznowienie postępowania wykres zacieniania sporządzony na podstawie linijki słońca MT wraz z komentarzem, autorstwa arch. G. S. (k. 9 – 10 administracyjnych akt sprawy organu I instancji).
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w pełni zaakceptował analizę wykonaną dla wykazania zgodności z § 13 obowiązujących warunków technicznych autorstwa arch. W. B. przesłaniania hipotetycznej zabudowy na działce [...], która obecnie jest niezbudowana przez projektowany na dz. [...] obr. [...] budynek mieszkalny. Cyt. analiza obejmuje sprawdzenie przesłaniania najbardziej niekorzystnie położonych okien w hipotetycznej zabudowie na działce [...] w celu sprawdzenia odziaływania wnioskowanej inwestycji na działce [...]. Z analizy wynika, że w zakresie § 13 rozporządzenia projektowany budynek nie ogranicza możliwości zabudowy na działce [...]. Na działce nr [...] przebiega wewnętrzna droga dojazdowa do budynku nr [...].
Z kolei, zdaniem organu I instancji (pierwszy akapit s. 7 uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia 13 lutego 2015 r.), przedłożona przez Spółkę [...] sporządzona przez arch. G. S. ekspertyza jest niekompletna, bowiem nie wykazuje wszystkich godzin od 7.00 do 17.00 badanego czasu nasłonecznienia zgodnie z przepisem § 60 w dniach równonocy (21 marca i 21 września). Wykazuje jedynie, że projektowany budynek w godzinach popołudniowych tj. o godz. 15.40 (bez podania ciągłości tego cienia) rzuca cień na hipotetyczny budynek, dla którego nie wydano, jak do tej pory, decyzji pozwolenia na budowę. Precyzyjna analiza przesłaniania, zacieniania byłaby możliwa w odniesieniu do istniejącego budynku bądź takiego, który ma powstać w oparciu o ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Organ podkreśla, że nie wydał decyzji pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na analizowanych działkach. Niemniej organ I instancji podkreśla, iż - jak wynika z analizy przesłaniania - nawet przy przyjęciu najbardziej niekorzystnego położenia okien w hipotetycznej zabudowie na działkach [...] i [...] spełniony byłby warunek oświetlenia pomieszczeń światłem dziennym zgodnie z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Z kolei o zacienianiu organ I instancji wypowiada się bez nawiązywania do w/w opinii arch. G. S., jako wniosek końcowy formułując stwierdzenie. "W sytuacji, w której nie ma obiektu, który mógłby być przesłaniany przez zaprojektowaną zabudowę trudno mówić o ograniczeniu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych, bowiem brak jest możliwości precyzyjnego odniesienia się do usytuowania i wymiarów hipotetycznego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie jego przesłaniania i nasłonecznienia. Niemniej przedstawiona powyżej analiza dla potencjalnej zabudowy na dz. [...], [...] wykazała, iż zamierzenie inwestycyjne objęte przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę nie wprowadzi ograniczeń w razie zrealizowana na działce będącej własnością wnioskującej o wznowienie spółki hipotetycznej inwestycji. Zdaniem organu I instancji dowiedziono zatem, że przedłożony projekt budowlany nie narusza § 13 i 60 przepisów techniczno-budowalnych.
Zdaniem Sądu, w przedstawionym ustaleniu przez organ I instancji stanu faktycznego jest pewna wewnętrzna sprzeczność. Wynika z niego, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy, w jej hipotetycznym wymiarze, można ustalić przesłanianie, nie można ustalić zacienienia. Z analizy przesłaniania, zdaniem organu I instancji, wynika niemożność zacienienia hipotetycznego budynku. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby organ wzywał wnioskodawcę o uzupełnienie, czy dodatkowe wyjaśnienie przedłożonej dokumentacji opracowanej przez arch. G. S.. Wnioski końcowe powinny być czynione przy zapewnieniu wnioskującemu co najmniej proceduralnej możliwości uzupełnienia w/w opracowania.
Sąd w tym miejscu zauważa, że w odwołaniu, które zaskutkowało wydaniem powyższej decyzji organu I instancji (k. 130 w/w akt sprawy) skarżąca spółka podnosi, że celem opracowania arch. G. S. było sprawdzenie, jakie reperkusje dla przyszłej inwestycji [...] sp. z o.o. na działkach nr [...] i [...] spowoduje realizacja budynku zaznaczonego E1B2. Zdaniem skarżącej, architekt G. S. twierdzi i twierdził, że spowoduje zacienianie elewacji zachodniej na dolnych kondygnacjach tj. parter, 1 i częściowo 2 piętro a tym samym uniemożliwi realizację przez [...] sp. z o.o. ekonomicznego budynku efektywnie wykorzystującego parametry działki. Jednocześnie skarżąca w piśmie z dnia 4 sierpnia 2015 r. wnosi, aby przy ponownym rozpatrzeniu argumentów stron prawidłowość wykonania w/w opracowań zbadał biegły architekt posiadający wiadomości specjalne z zakresu projektowania i w związku z tym skarżąca wnosi o powołanie przez Wydział Architektury i Urbanistyki UM biegłego architekta i przeprowadzenie dowodu z przedstawionej przez niego opinii (k. 130 akt sprawy). Zdaniem Sądu, w przypadku kiedy organ I instancji nie zamierzał przychylić się do wniosku dowodowego skarżącej powinien - zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do administracji publicznej - skierować do skarżącej pismo, czy jest zainteresowana dodatkowym uzupełnieniem przedłożonej opinii. Jak wynika z akt sprawy, na ten czas postępowania skarżąca mogła przypuszczać bez wcześniejszych informacji w tym zakresie, że jej wniosek dowodowy zostanie uwzględniony.
Stanowisko organu I instancji w przedmiocie przesłonienia i zacienienia zostało zaakceptowane przez organ II instancji w jego decyzji z dnia 30 marca 2015 r., obecnie kontrolowanej przez Sąd. Tym samym organ II instancji powielił niejako naruszenie prawa w zakresie postępowania wyjaśniającego mające istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy, gdyż pozostawiające istotny zakres niepewności co do ostatnich tez dowodowych strony skarżącej, w których strona skarżąca zaakceptowała stanowisko organu I instancji w przedmiocie przesłonienia, ale nie zaakceptowała tego stanowiska w przedmiocie zacienienia (s. 2, 5 akapit odwołania z dnia 6 marca2015 r.).Organ II instancji nie zastosował w sprawie także art. 10 § 1 k.p.a.
W przedmiocie zacienienia organ II instancji wypowiedział się, że na podstawie przedstawionej przez wnioskujących analizy "wykres zacieniania sporządzony na podstawie linijki światła, z której wynika, że dopiero po godz. 15.40 budynek objęty inwestycją spowoduje pomniejszenie nasłonecznienia potencjalnego budynku na działkach nr [...], [...] stwierdzić można, iż ten stopień wpływu projektowanej inwestycji na działki sąsiednie nie ogranicza dowolnego ich zagospodarowania. Każdy sposób zagospodarowania (zgodnie z wymogami technicznymi) jest możliwy. Dotyczy to zarówno możliwości zabudowy budynkiem z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi jak i placów zabaw dla dzieci.
W tym miejscu Sąd zauważa, że po pierwsze powyższa wypowiedź posiada charakter arbitralny, naruszający treść art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający istotne znaczenie, gdyż nie wyjaśnia szczegółowo przyjętej oceny prawnej, po drugie przedmiotowe zacienienie stanowi odziaływanie na przedmiotową działkę skarżącej w związku z czym organy powinny rozważyć, czy uzasadniona jest teza, że skarżąca nie jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 Prawa budowalnego. Organ II instancji skupił się zarazem jedynie na ograniczeniach czasu nasłonecznienia budynku planowanego przez skarżącą na jej działce w wyniku wybudowania przez [...] Sp. z o. o. budynków, na które udzielono powalenia na budowę – tak jakby wokół tej nieruchomości nie było żadnej innej zabudowy powodującej dodatkowe ograniczenia.
Tymczasem, jak wynika ze złożonego przez skarżącą opracowania okres nasłonecznienia pokoi w planowanym przez nią na działkach nr [...] i [...] budynku jest ograniczony w wyniku już istniejącej zabudowy - tj. budynku istniejącego na działce nr [...] (oś. [...] w K. (cień budynku oznaczony na opracowaniu kolorem żółtym) oraz zabudowy projektowanej przez [...] Sp. z o. o (cień budynków oznaczony na opracowaniu kolorem pomarańczowym); w wyniku tych ograniczeń zdaniem skarżącej fragmenty elewacji planowanego przez Skarżącą budynku, na których zostaną spełnione minimalne normy nasłonecznienia wynikające z § 60 ust. 1 powołanego Rozporządzenia oznaczono kolorem czerwonym oraz literą "N". Kwestia ta wymaga jednoznacznego ustalenia w ramach ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Zaakceptowanie wyników postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji jako zgodnych z zasadą prawdy materialnej i treścią art. 7 in fine w zw. z art. 77 k.p.a i art. 5 Prawa budowlanego – było przedwczesne, gdyż pomijające także możliwość uzupełnienia przez skarżącą ekspertyzy arch. S.. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że z jednej strony obowiązkiem organu zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. jest stanie w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z drugiej strony, znowelizowana treść art. 7 k.p.a. daje także większe możliwości wykazywania aktywności w zakresie postępowania dowodowego jego uczestnikom, stronom. Oczywiście nie jest obowiązkiem strony skarżącej uzupełnianie dołączonej do akt ekspertyzy, ale niewątpliwie posiada takie uprawnienie, co powinna mieć na uwadze w dochodzeniu swoich praw w ramach kontrolowanej przez Sąd sprawy. Sąd zauważa, że z uwagi na specyfikę kontrolowanej sprawy dotyczącej hipotetycznej zabudowy, ciężar dowodu w przedmiocie tej hipotetycznej zabudowy spoczywa także na stronie skarżącej, gdyż to ona obiektywizuje tę hipotetyczną zabudowę i chce wyciągnąć z tego faktu korzystne dla siebie skutki prawne.
Jak to już było podnoszone, brak możliwości zastosowania w sprawie pozwolenia na budowę wprost § 13 rozporządzenia względem hipotetycznej zabudowy na działce skarżącej - co należy rozumieć w ten sposób, że wnioskodawca w sprawie pozwolenia na budowę nie ma obowiązku uwzględniania w projekcie hipotetycznej zabudowy, ale ona sama może być sprawą wpadkową dla uzyskania statusu strony przez określony podmiot w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę - nie ma natomiast wpływu na możliwość dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich" uwzględniających treść, wymogi w/w przepisu.
To z kolei wymaga zbadania sprawy w jej całościowym oglądzie i wyważenia konkretnych grup interesów, tj. inwestora i właściciela sąsiedniej działki budowlanej. Przy kwestii spornej jaką jest zacienianie sąsiedniej niezabudowanej działki niezbędne jest zebranie konkretnych dowodów wyjaśniających w optymalnym stopniu kontrolowaną sprawę. W pozostałym zakresie, bez niepotrzebnego powtarzania argumentacji, z którą się zgadza, Sąd podziela stanowisko organu II instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny wziąć pod uwagę ocenę wyrażoną przez Sąd w niniejszym wyroku.
Sad zwraca uwagę, że organy architektoniczno-budowlane nie muszą korzystać z pomocy biegłego gdyż pracownicy urzędu posiadają odpowiednie przygotowanie. Świadczą o tym też wypowiedzi innych sadów. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. II OSK 1138/10, organ rozstrzygający o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 ww rozporządzenia. Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia (wyrok WSA w Gdańsku z 18.X.2007 r., II SA/Gd 173/07, ZNSA 3/08/146; wyrok WSA w Poznaniu z 4.2.2009 r., II SA/Po 559/08). W orzecznictwie Sądów Administracyjnych utrwalonym jest pogląd, że obowiązkiem organu administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jest dokonanie sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (wyrok WSA w Warszawie z 29.5.2009 r., VIII SA/Wa 798/08). Ustalenia i rozważania w tej materii winny znaleźć się w uzasadnieniach decyzji obu instancji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.)".
Mając na uwadze powyższe ustalenia co do stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło