II OZ 770/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 1049/15 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. K. i J. K. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 29 czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie rozbiórki postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1049/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu wniosku I. K. i J. K., zw. dalej skarżącymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący złożyli skargę na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., zw. dalej WINB, z dnia 29 czerwca 2015 r., nr ... utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. G. w T. z dnia 5 maja 2015 r., znak ... nakazującą skarżącym wykonać rozbiórkę samowolnie pobudowanego namiotu halowego o wym. 4,5 m x 6 m, położonego na terenie posesji przy ul. C. ... w T., od strony wschodniej tej nieruchomości. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że w przypadku wykonania nakazu rozbiórki dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody względnie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wynikać będzie z faktu, że dojdzie do faktycznego zamknięcia zakładu pracy i utraty zatrudnienia kilkunastu osób. Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez skarżących decyzji WINB z dnia 29 czerwca 2015 r. Na skutek rozpoznania zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 117/16, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Rozpoznając ponownie wniosek Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazali okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że charakter sprawy w przedmiocie rozbiórki nie może samoistnie uzasadniać wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tak, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania tzw. ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawili swej sytuacji majątkowej, jak również nie wykazali, jakie koszty powstaną w związku z wykonaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Nie wykazali również, że nie mają innej możliwości przechowywania maszyn elektronicznych do obróbki metalu. Sąd argumentował, że sam wniosek i okoliczności w nim przedstawione nie zostały poparte żadnymi dokumentami mającymi uprawdopodobnić twierdzenia w nim zawarte. Zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku. Nadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie mogła również wywołać trudnych do odwrócenia skutków, gdyż sam fakt rozbiórki przedmiotowego namiotu halowego nie jest zdarzeniem, które byłoby nieodwracalne czy też wywołałoby trwałe skutki w sferze praw lub obowiązków skarżących, których to skutków nie dałoby się odwrócić, przy stosunkowo niewielkim nakładzie sił, na co wskazuje nieskomplikowana konstrukcja spornego obiektu. Zdaniem Sądu, wskazuje to również na możliwość stosunkowo łatwego odtworzenia przedmiotowego budynku. Z uwagi na powyższe Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. podkreślając, że wnioskodawca nie musi udowodnić zasadności wniosku, a tylko ją uprawdopodobnić. Wskazali również, że konieczność wstrzymania wykonania wynika z kosztowności i pracochłonności wykonania rozbiórki oraz związanej z tym ewentualnej konieczności poniesienia kosztów z tytułu sporządzenia kosztorysu, braku innej możliwości przechowywania maszyn, groźby zamknięcia zakładu pracy i utraty zatrudnienia przez pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Tak więc argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA). W zażaleniu skarżący podnieśli, że wniosek skarżących powinien zostać uwzględniony ze względu na spełnienie się obydwu przesłanek wyszczególnionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając ww. tezę skarżący powołali się na: (1) kosztowność i pracochłonność rozbiórki oraz związaną z tym ewentualną konieczność poniesienia kosztów z tytułu sporządzenia kosztorysu, (2) brak innej możliwości przechowywania maszyn, (3) groźbę zamknięcia zakładu pracy i utraty zatrudnienia przez pracowników. Skarżący podkreślili również, że wnioskodawca nie musi udowodnić zasadności wniosku lecz tylko go uprawdopodobnić. Zauważyć należy, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest jego prawidłowe uzasadnienie oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (dostępne w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Same obawy skarżących dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Nadto wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest o takiej szkodzie, która nie będzie mogła być zrekompensowana, skarżący natomiast nie powołują się na brak możliwości rekompensaty wyegzekwowanej rozbiórki, wskazują na stosunkowo wysokie koszty rozbiórki, jak i ewentualnego sporządzenia kosztorysu. Sąd nie znał jednak z urzędu sytuacji finansowej skarżących, nie był zatem w stanie ocenić czy wykonanie obowiązków nałożonych w decyzji spowoduje szkodę majątkową o znacznych rozmiarach. W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawili nawet hipotetycznego rozmiaru kosztów, które musieliby ponieść. Nie przedstawili również ewentualnych kosztów przeniesienia maszyn, zaś podejmowanie działań logistycznych związanych z ich przeniesieniem nie skutkuje realną możliwością zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, samego faktu egzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdają się rozumieć to skarżący. Odnosząc się do argumentu dotyczącego groźby zamknięcia zakładu pracy i utraty zatrudnienia przez pracowników, wskazać należy, że skarżący nie przedstawili ani argumentacji, ani dokumentów wskazujących na to, że rozbiórka tak wpłynie na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, że spowoduje ustanie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że ani we wniosku skarżących, ani w aktach sprawy nie ma stosownych argumentów czy dokumentów wskazujących na grożące skarżącym konsekwencje przekraczające normalne następstwa wykonania zaskarżonego aktu, zaś argumenty które zostały podniesione przez skarżących nie zostały uprawdopodobnione, zatem nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a, oddalił zażalenie. ----------------------- 1