II SA/Kr 935/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2015 r. sprawy ze skargi J.K. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Kr 360/14 przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. I. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N. grzywnę w wysokości 15 000 ( piętnaście tysięcy) złotych; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz skarżącego J.K. kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 360/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku I. K. – w której prawa jako strony po jej śmierci w dniu [...] października 2012 r. wstąpił J. K. - z dnia 24 września 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 r. znak [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia stronie przeciwnej do skarżącej odpisu prawomocnego wyroku. W punkcie II stwierdził, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie III wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywnę w wysokości 10.000 zł, oraz w punkcie IV zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego – J. K. na niewykonanie wyroku sądowego. Skarżący wniósł o stwierdzenie, iż bezczynność organu po doręczeniu temu organowi odpisu prawomocnego wyroku uwzględniającego wcześniejszą skargę na bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku w terminie nakazanym przez Sąd w maksymalnej wysokości przewidzianej przepisami prawa. Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny: W dniu 12 września 2011 roku matka skarżącego, I. K., będąca stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończonego prawomocną decyzją Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...], wystąpiła do SKO w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...], ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w R., sąsiadującej z nieruchomością stanowiącą współwłasność I. K.. Decyzją z dnia 28 sierpnia 2012 roku znak [...] SKO w [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w R.. Organ, uzasadniając odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, wyraził stanowisko według którego pomimo, że obiektywnie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, to z uwagi na subiektywny brak świadomości takowego rażącego naruszenia prawa u Burmistrza w momencie wydawania przez ten organ decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, obiektywnie rażąco naruszającej prawo, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika K. W., w dniu 24 września 2012 roku złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008r. sygn. akt [...]. Po wpłynięciu do organu w dniu 28 września 2012 roku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w R., sprawa ta powinna była zostać ponownie rozstrzygnięta w terminie nakazanym przepisem art.35 § 3 k.p.a. - do dnia 29 października 2012 roku. Skarżący, będąc spadkobiercą I. K. zmarłej w dniu [...] października 2012 roku, wstąpił zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w prawa strony prowadzonego przez SKO w [...] postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku z dnia 12 września 2011 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w R.. W dniu 30 grudnia 2013 roku, działając za pośrednictwem pełnomocnika K. W., skarżący wystąpił w oparciu o art. 37 § 1 k.p.a. do SKO w [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w nakazanym prawem terminie. Wezwanie to zostało doręczone organowi w dniu 31 grudnia 2013 roku. Ponieważ organ nie zareagował na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczone organowi przez pełnomocnika skarżącego w dniu 31 grudnia 2014 roku, skarżący w dniu 8 stycznia 2015 roku wniósł skargę na bezczynność organu. Skarga ta została doręczona organowi w dniu 10 stycznia 2014 roku za pośrednictwem Poczty Polskiej. Organ uporczywie jednak nie dopełniał obowiązku przekazania skargi na bezczynność do WSA w Krakowie, blokując możliwość rozpoznania skargi na bezczynność, a tym samym blokując skarżącemu prawo do sądu, co spowodowało, iż WSA w Krakowie wymierzył organowi aż trzy razy grzywnę za uporczywe nieprzekazywanie skargi, zawiadamiając dodatkowo Prezesa Rady Ministrów o rażącym niedopełnieniu przez SKO w [...] obowiązku przekazania zalegającej w organie skargi do sądu. Skarżący wskazał, iż ani wymierzanie kolejnych, coraz to wyższych grzywien z tytułu uporczywego nieprzekazywania skargi na bezczynność, ani nawet zawiadomienie Prezesa Rady Ministrów o nieprzekazywaniu skargi przez organ, nie skłoniły organu do dopełnienia obowiązku przekazania skargi na bezczynność zalegającej w organie od dnia 31 grudnia 2014 roku. W tej sytuacji skarżący wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w oparciu o odpis skargi, a WSA w Krakowie rozpoznając w dniu 29 grudnia 2014 roku sprawę bezczynności organu w oparciu o odpis skargi, uznał skargę na bezczynność za zasadną i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku I. K. - w której prawa jako strony po jej śmierci w dniu [...] października 2012 roku wstąpił skarżący J. K. - z dnia 24 września 2012 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. W wyroku tym WSA w Krakowie orzekł dodatkowo, iż bezczynność SKO w [...] miała charakter rażącego naruszenia prawa oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10.000,00 złotych podkreślając szczególnie naganny i uporczywy charakter bezczynności organu. WSA w Krakowie najpierw doręczył organowi odpis powyższego wyroku, a później, gdy organ w zakreślonym prawem terminie nie wniósł skargi kasacyjnej od tego wyroku, WSA w Krakowie w dniu 9 marca 2015 roku doręczył organowi odpis powyższego wyroku opatrzony klauzulą prawomocności wraz ze zwrotem akt sprawy. Skarżący podniósł, iż pismem z dnia 26 marca 2015 roku pełnomocnik skarżącego K. W. wezwał SKO w [...] do niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej toczącej się przed tym organem z wniosku I. K. z dnia 12 września 2011 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 4 sierpnia 2008 roku znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w R., w której to sprawie administracyjnej w dniu 24 września 2012 roku złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie ze zobowiązaniem nałożonym prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 29 grudnia 2014 roku sygn. akt II SAB/Kr 360/14. Wezwanie do załatwienia sprawy administracyjnej zostało doręczone organowi w dniu 27 marca 2015 roku. Skarżący wskazał, iż do dnia złożenia skargi SKO w [...] nie załatwiło sprawy, ignorując w sposób rażący nie tylko przepisy powszechnie obowiązującego prawa, ale ignorując również prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 grudnia 2014 roku sygn. akt II SAB/Kr 360/14. W odpowiedzi skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i wskazało, iż opóźnienie w wydaniu decyzji kończącej postępowanie z wniosku I. K. - w której prawa jako strony po jej śmierci w dniu [...] 2012 r. wstąpił skarżący, spowodowane było okolicznościami niezależnymi od organu. Organ ustalił, iż jedna ze stron prowadzonego postępowania nadzwyczajnego, a to J. M. zmarł. Kolegium wskazało, iż było zobligowane w pierwszej kolejności ustalić następców prawnych zmarłej strony, o co zwrócono się do Burmistrza pismem z dnia 31 lipca 2015 r. (znak: [...]). Nadto w związku ze śmiercią wnioskodawczyni Kolegium - dysponując treścią postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przedłożonego przez skarżącego - wystąpiło również do Burmistrza o wskazanie aktualnych adresów zamieszkania spadkobierców J. K. oraz M. G., którzy (wraz ze skarżącym) wstąpili w prawa strony postępowania w miejsce zmarłej. Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie zachodziła również konieczność uprzedniego ustalenia aktualnych adresów zamieszkania stron postępowania: M. G., M. C. oraz J. D.. Organ wskazał, że brak spadkobierców J. M., adresów zamieszkania J. K. oraz M. G. (spadkobierców po zmarłej wnioskodawczyni) oraz aktualnych adresów zamieś M. G., M. C. oraz J. D. uniemożliwia w stanie faktycznym nie tylko merytoryczne rozpatrzenie niniejszej sprawy ale skuteczne podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych wobec stron postępowania. Kolegium wyjaśniło, że czynności mające na celu ustalenie spadkobierców zmarłych stron, ich adresów zamieszkania oraz aktualnych adresów uczestników otworzy drogę do merytorycznego zakończenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny. Skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 935/15. Sąd wskazuje, iż warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wezwanie organu do wykonania wyroku, co w niniejszej sprawie uczyniono pismem z dnia 26 marca 2015 r. zatytułowanym "wezwanie do załatwienia sprawy". Orzekając o grzywnie Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że do dnia wydania wyroku Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] nie rozpoznał wniosku skarżącej. Zdaniem Sądu niewykonywanie wyroku sądu - niezależnie od tego czy jest to wyrok sądu administracyjnego czy sądu powszechnego - w demokratycznym państwie prawnym nie może być akceptowane. W niniejszej sprawie podkreślić należy, iż wyrok nie jest respektowany przez organ władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Skoro zatem Kolegium w dalszym ciągu nie wydało rozstrzygnięcia, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym czternastodniowym terminie (tj. do dnia 24 marca 2015 r.) , to w tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności i bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa. Analiza akt postępowania wskazuje , iż Kolegium po otrzymaniu prawomocnego wyroku w dniu 10 marca 2015 r., pierwsze czynności mające na celu ustalenie adresów oraz spadkobierców podjęło dopiero w dniu 31 lipca 2015 r. wystosowując do Burmistrza stosowne pismo. Czynność ta podjęta została zatem po upływie ponad 4 miesięcy, gdy tymczasem organ był zobligowany do załatwienia sprawy w terminie 14 dni. Takie postępowanie Kolegium, w ocenie Sądu, bez wątpienia nosi cechy nie tylko kwalifikowanej bezczynności, ale także i uporczywej zważywszy, że już wcześniej wymierzone grzywny powinny zmotywować organ do poszanowania zasady postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a., nakładającej na organ nie tylko obowiązek wnikliwego, ale także szybkiego działania. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny jest całkowicie uzasadniony i ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 15 000 (piętnastu tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna, z punktu widzenia długotrwałego, bo już ponad 7 miesięcznego, przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, przy wymiarze grzywny Sąd uwzględnił okoliczność, że wyrokiem z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 360/14 Sąd ukarał organ grzywną, co jak wynika z przytoczonych powyżej okoliczności sprawy nie odniosło pożądanego skutku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Nadto z uwagi na to, że tut. Sąd w oparciu o przepis art. 55 § 3 p.p.s.a. zawiadomił już w ramach niniejszej sprawy Prezesa Rady Ministrów o rażącym naruszeniu prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], odstąpiono od ponownego zawiadomienia w/w organu nadzoru we wskazanym trybie.