II FZ 210/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1573/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2015 r. P. B. został wezwany – na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2015 r., w kwocie 500 zł, w kasie Sądu albo na rachunek bankowy Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu, za pośrednictwem osoby uprawnionej do odbioru przesyłek, w dniu 28 sierpnia 2015 r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 6 października 2015 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem skarżący wniósł sprzeciw, który postanowieniem Sądu z dnia 28 października 2015 r. został oddalony. Z kolei zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2015 r., o sygn. akt II FZ 979/15. W związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu I instancji odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 15 stycznia 2016 r. doręczono skarżącemu odpis prawomocnego zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 sierpnia 2015 r. został skutecznie doręczony skarżącemu, za pośrednictwem osoby uprawnionej do odbioru przesyłek, w dniu 22 stycznia 2016 r. W dniu 28 stycznia 2016 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. stwierdził, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Na skarżącym ciążył - wynikający z prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy - obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlega ona odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Uzasadniając zażalenie skarżący stwierdził, że wydane postanowienie jest dowodem na to, że nie ma on szans walczyć w "swoje" na "legalnej drodze prawnej". Naczelny Sąd zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny całkowicie popiera i zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skargę podatnika w niniejszej sprawie należało odrzucić. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków fiskalnych skargi oraz poinformowany jakie skutki grożą za niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku. Skoro pomimo tego świadomie nie wywiązał się z nałożonej na niego powinności, Sąd pierwszej instancji w takiej sytuacji nie mógł postąpić w inny sposób, jak tylko skargę odrzucić. W przypadku gdy strona skarżąca po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu (w rozpatrywanej sprawie wpisu od skargi), a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to bieg terminu do uiszczenia wpisu nie zostaje przerwany. Dlatego też ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji ocenił, że podatnik nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10; z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II FZ 527/10). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.