II SA/Gd 320/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-10-07

Skład orzekający: Jolanta Górska, Janina Guść, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, po wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 5 KPA, może uchylić ostateczną decyzję, jeśli od jej doręczenia upłynęło ponad 10 lat, mimo stwierdzenia naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, po wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 5 KPA, nie może uchylić ostatecznej decyzji, jeśli od jej doręczenia upłynęło ponad 10 lat, zgodnie z art. 146 § 1 KPA. W takiej sytuacji organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, stosując art. 151 § 2 KPA.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy wniósł sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty z 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, domagając się wznowienia postępowania z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa oraz ujawnienia się nowych istotnych okoliczności. Organy administracji wznowiły postępowanie, stwierdziły naruszenie prawa, ale odmówiły uchylenia decyzji z powodu upływu 10 lat od jej wydania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący I. i G. Ż. domagali się uchylenia decyzji i nakazania podjęcia czynności eliminujących zagrożenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. Ż. i G. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta, decyzją z dnia 24 czerwca 2003 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i L. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego projektowanego w B. u zbiegu ulicy K. z ulicą J. na działce o nr ewidencyjnym [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r., Prokurator Okręgowy, działając na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa, wniósł sprzeciw, domagając się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. i powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Prokurator zarzucił, że decyzja Starosty wydana została w wyniku przestępstwa, gdyż osoba będąca Naczelnikiem Wydziału Architektoniczno – Budowlanego w Starostwie Powiatowym, upoważnionym do wydania decyzji administracyjnych, została oskarżona o to, że przekroczyła swoje uprawnienia poprzez wydanie decyzji z dnia 24 czerwca 2003 r. nr [...], na mocy której zatwierdziła nieprawidłowy i niezgodny z przepisami prawa budowlanego oraz z zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta z dnia 26 listopada 1999 r. nr [...] planem zagospodarowania przestrzennego Ś. B. projekt budowlany dotyczący budynku mieszkalno – usługowego położonego w B. na działce nr [...] u zbiegu ulicy K. z ulicą J., czym działała na szkodę interesu publicznego oraz I. i G. Ż., tj. o czyn z art. 231 § 1 kk, a postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt II K 737/12, wydanym na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 kk i art. 102 kk, Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie wobec przedawnienia karalności tego czynu. Ponadto, z opinii sporządzonej w dniu 12 lutego 2008 r. przez dr. inż. W. P. - biegłego Sądu Okręgowego w zakresie budownictwa i BHP oraz z opinii uzupełniającej sporządzonej w dniu 10 lutego 2010 r., a także z ekspertyzy technicznej sporządzonej we wrześniu 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. arch. J. G. wynika wadliwość zatwierdzonego decyzją z dnia 24 czerwca 2006 r. projektu budowlanego, polegająca m.in. na tym, ze rzuty ław fundamentowych wskazują, że część ław biegnąca przy budynku istniejącym oraz przy działce nr [...] zachodzi na sąsiednią działkę gruntu na szerokość 51 cm, a inwestor nie wykazał prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Fakty i okoliczności podniesione w opiniach i ekspertyzie są zaś istotne dla sprawy, a co więcej, istniały w dniu wydawania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który ją wydał. Z uwagi na powyższe oraz z uwagi na upływ terminów określonych w art. 146 § 1 kpa prokurator domagał się stwierdzenia, na postawie art. 151 § 2 kpa, że decyzja z dnia 24 czerwca 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa. Wojewoda postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. i wyznaczył do załatwienia sprzeciwu prokuratora Starostę Powiatu. Starosta decyzją z dnia 1 sierpnia 2014 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Starosta uznał bowiem, że przedstawione w sprawie dowody nie potwierdzają, aby decyzja z dnia 24 czerwca 2003 r. wydana została w wyniku przestępstwa a przedłożone opinie i ekspertyza nie istniały w dniu wydawania kwestionowanej decyzji i nie wprowadzają żadnych nowych dowodów. Nie zgadzając się jednak z tym stanowiskiem, Wojewoda, decyzją z dnia 13 listopada 2014 r., wydana po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez prokuratora oraz skarżących, uchylił decyzję Starosty z dnia 1 sierpnia 2014 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta, decyzją z dnia 23 lutego 2015 r., wydaną na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1, art. 145 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 145 § 3 oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stwierdził, że decyzja Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. wydana została z naruszeniem prawa tj. art. 145 § 1 pkt 2 kpa i art. 145 § 1 pkt 5 kpa i jednocześnie stwierdził, że uchylenie tej decyzji nie może nastąpić na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 kpa i art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Starosta, po przeprowadzeniu wnikliwej analizy zatwierdzonego decyzją z dnia 24 czerwca 2003 r. projektu budowlanego, uznał bowiem, że podniesione przez prokuratora uwagi co do wydania decyzji z dnia 24 czerwca 2003 r. w wyniku przestępstwa oraz co do wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności są zasadne, jednakże z powodu upływu 10 lat od daty jej doręczenia nie może ona zostać uchylona. W obszernym uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i wyjaśnił stwierdzone podstawy do wznowienia postępowania w sprawie. I tak, organ uznał, że decyzja z dnia 24 czerwca 2003 r. wydana została w wyniku przestępstwa określonego w art. 231 § 1 kk, którego karalność ustała na skutek przedawnienia. Nadto szczegółowo opisał stwierdzone liczne nieprawidłowości w zatwierdzonym projekcie budowlanym. W szczególności zaś wskazał, że projekt budowy obejmował działki nr [...] i nr [...] będące własnością Gminy Miejskiej oraz należącą do skarżących działkę nr [...]. Poza tym projekt nie zawiera przejazdu bramnego, który przewidywał zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak i wydana dla inwestycji decyzja o warunkach zabudowy. Od decyzji tej G. i I. Ż. wnieśli odwołanie podnosząc, że ograniczenie uchylenia decyzji przewidziane w art. 146 kpa nie obejmuje przesłanki określonej w art. 145 § 2 kpa, tzn. gdy występuje niezbędność dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego, co w niniejszej sprawie wiąże się z konicznością zagwarantowania prawidłowego przejazdu bramnego dla pojazdów interwencyjnych. Dlatego też starosta powinien był uzupełnić wydaną decyzję o dodatkowy punkt 3, w którym to w sposób precyzyjny powinien wskazać zakres zmian w wydanej decyzji, które należy wykonać celem wyeliminowania istniejącego zagrożenia z zaznaczeniem czasookresu wykonania tych zmian. Wojewoda, decyzją z dnia 22 kwietnia 2015 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 23 lutego 2015 r. W ocenie Wojewody Starosta słusznie bowiem uznał, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 kpa oraz w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jednakże, z uwagi na upływ terminu określnego w art. 146 § 1 kpa Starosta musiał wydać decyzję na podstawie art. 151 § 2 kpa. Obowiązujące przepisy prawa nie zezwalają na uchylenie w przedmiotowej sprawie decyzji Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r., a tym samym nie zezwalają na wydanie decyzji, w której rozstrzygnięto by o istocie sprawy, w tym o zagwarantowaniu prawidłowego przejazdu bramnego dla pojazdów interwencyjnych. Sytuacja, w której organ może po wznowieniu postępowania uchylić decyzję i orzec co do istoty sprawy jest ustanowiona w art. 151 § 1 pkt 2 kpa ale przypadek ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na upływ czasu od dnia zaistnienia okoliczności wynikających zarówno z art. 145 § 1 pkt 2 jak i art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Na decyzję Wojewody, G. i I. Ż. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, domagając się jej uchylenia oraz spowodowania w formie nakazowej podjęcia przez właściwy organ czynności celem wyeliminowania istniejącego zagrożenia dla zdrowia i życia wielu osób. Skarżący uważają bowiem, że z przepisu art. 186 kpa wynika, iż wniesienie sprzeciwu przez Prokuratora obowiązuje organ do podjęcia z urzędu wszelkich czynności celem wyeliminowania z obiegu prawnego wadliwego aktu prawnego. Dlatego też organ powinien przedstawić swoje stanowisko również w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Starosty w związku ze spełnieniem przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 6 kpa. Ponadto, nawet przyjmując brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa, Wojewoda miał obowiązek odniesienia się do treści art. 145 § 2 kpa, czego nie uczynił, a przez co pominął: występowanie zagrożenia dla życia i zdrowia wielu ludzi, brak przejazdu bramnego dla pojazdów interwencyjnych, a ponadto niemożność jego wykonania od samego początku w myśl zatwierdzonej decyzji o pozwoleniu na budowę, zatwierdzenie zabudowy nieruchomości nie należącej do inwestora przy braku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czy też wydanie pozwolenia na budowę wbrew decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2015 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 23 lutego 2015 r., Sąd uznał, że są one zgodne z prawem. Decyzje te wydane zostały na skutek rozpoznania sprzeciwu złożonego przez Prokuratora Okręgowego od decyzji Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r., w którym zawarto wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zaskarżonej decyzji albowiem decyzja została wydana w wyniku przestępstwa a ponadto wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzje. Art. 184 § 1 kpa stanowi, że prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Zgodne zaś z art. 186 kpa w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony. Z powołanych przepisów wynika, że sprzeciw stanowi podstawową formę wykonywania prokuratorskiej kontroli przestrzegania prawa przez administrację. Nie jest on jednak samodzielnym środkiem zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych, lecz stanowi wspólne określenie kilku różnych środków prawnych (zob. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2004 r., str. 782). Treść art. 184 kpa pozwala na wyróżnienie następujących rodzajów sprzeciwów wnoszonych przez prokuratora na ostateczne decyzje administracyjne: sprzeciw z żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego; sprzeciw z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji; sprzeciw z żądaniem uchylenia lub zmiany decyzji. Dlatego też Prokurator, formułując treść sprzeciwu, powinien w sposób niewątpliwy określić swoje żądanie a żądanie prokuratora wynikające ze sprzeciwu, które nie ma charakteru jednoznacznego, podlega ocenie według jego treści. Przy czym, w przypadku wątpliwości organ orzekający powinien zwrócić się do prokuratora o sprecyzowanie żądania zawartego w sprzeciwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1989 r., sygn. akt IV SA 57/89, Gospodarka – Administracja Państwowa 1989, nr 21, str. 41). Rolą organu rozpoznającego sprzeciw prokuratora nie jest zaś odniesienie się i zbadanie wszystkich możliwych podstaw do złożenia przez prokuratora środków prawnych a jedynie tego, który w danej sprawie konkretnie został złożony. Dlatego też, wobec jednoznacznej treści pisma z dnia 23 grudnia 2013 r. złożonego przez Prokuratora Okręgowego, Starosta przedmiotem sprzeciwu uczynił wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. nr [...]. Starosta nie mógł zaś w niniejszym postępowaniu jednocześnie zbadać przesłanek stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż sprzeciw prokuratora takiego żądania nie zawierał. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. nr [...] określone w art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 3 kpa oraz w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, czego zresztą nie kwestionują skarżący. Art. 145 § 1 pkt 2 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Zgodnie zaś z § 3 tego artykułu z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 kpa jest warunkowane przez stwierdzenie popełnienia przestępstwa prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu oraz istnienie związku przyczynowego. Przy czym, regulacja zawarta w art. 145 § 3 kpa, umożliwia zastosowanie tej przesłanki również w takich sytuacjach, kiedy postępowanie karne nie może być wszczęte, ponieważ nastąpiło przedawnienie karalności czynu lub inne okoliczności uniemożliwiające ściganie takie jak np. abolicja, amnestia czy ograniczenia wynikające z immunitetu, ale jednocześnie istnieje przesłanka wskazująca, że czyn taki został popełniony. Jedynie bowiem wyrok uniewinniający uprawniałby do twierdzeń, że przestępstwo nie zostało przez tą osobę popełnione (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 517/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Umorzenie postępowania natomiast z powodu przedawnienia karalności czynu nie oznacza bowiem, że czynu nie popełniono albo, że bark jest danych dostatecznych uzasadniających podejrzenie jego popełnienia lub też, że czyn nie zawiera znamion przestępstwa. Umorzenie postępowania oznacza tylko tyle, że osoby wobec której orzeczenie to wydano nie można pociągnąć do odpowiedzialności za zarzucany jej czyn, nie zaś że osoba ta czynu tego nie popełniła. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że Prokurator Okręgowy oskarżył osobę pełniącą funkcję Naczelnika Wydziału Architektoniczno – Budowlanego w Starostwie Powiatowym, upoważnioną do wydawania decyzji administracyjnych, o przekroczenie swoich uprawnień poprzez wydanie decyzji nr [...], na mocy której zatwierdzony został nieprawidłowy i niezgodny z przepisami prawa budowlanego projekt budowlany, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 kk. Sąd Rejonowy dnia 26 maja 2010 r. wydał w sprawie II K 49/08 wyrok uniewinniający, który został uchylony przez Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt VI Ka 361/10, a sprawę przekazano rozpoznania. Ostatecznie zaś Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r., w sprawie sygn. akt II K 737/12, umorzył postępowanie karne wobec przedawnienia karalności czynu, co jednakże nie stanowiło przeszkody do wznowienia postępowania stosownie do treści art. cytowanego wyżej art. 145 § 3 kpa. . Art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazuje zaś, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Postępowanie może więc zostać wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe a więc nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody są istotne a zatem dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych; te nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011 r., str. 555 – 556). W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę, że przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa. Okolicznością faktyczną ani dowodem nie jest nowa wykładnia prawa ani błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym (M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zamykacze 2000, s. 812-813 i cytowana tam literatura oraz orzecznictwo). Podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. W doktrynie i orzecznictwie ustalono również, że na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Jeżeli skarżący uważa, że w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci opinii biegłego, to dowód ten nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w momencie wydania decyzji. Jednakże podstawę do wznowienia mogą stanowić nowe okoliczności faktyczne z opinii tej wynikające (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 63/09, LEX nr 558731). Nowe okoliczności, wynikające między innymi ze sporządzonych opinii biegłego w zakresie budownictwa, a także z ekspertyzy technicznej, wskazują na szereg wadliwości zatwierdzonego decyzją z dnia 24 czerwca 2006 r. projektu budowlanego, które to nie były znane organowi, który wydał decyzję. Powyższe ustalenia organów nie były kwestionowane przez skarżących ani w toku postępowanie administracyjnego, ani też w skardze. Skarżący domagali się natomiast wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały również, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 146 § 1 kpa, który stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od dnia doręczenia decyzji Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu T. i L. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego projektowanego w B. u zbiegu ulicy K. z ulicą J. na działce o nr ewidencyjnym [...] , tj. od dnia 25 czerwca 2003 r. do dnia orzekania w sprawie upłynęło ponad 10 lat. Ustalenie to, jak słusznie przyjęły orzekające organy, obligowało je do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa, zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Upływ okresu określonego w przepisie art. 146 § 1 kpa oznacza bowiem bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2202/11, LEX nr 1138896). Upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 kpa stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji i jest bezwarunkowy, nie zależny od okoliczności, które to spowodowały. Upływ terminu pozbawia bowiem organ prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia co do istoty i uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 452/13, LEX nr 1377895). Orzekające w sprawie organy nie miały natomiast podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 2 kpa, zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Przypadek ten nie miał miejsca w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego wyjaśnić należy, że z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy on wznowienia postępowanie, czyli wszczęcia postępowania wznowieniowego. o albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Fakt jednak wznowienia w takiej sytuacji nie może zwolnić organu od podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie, którego podstawę stanowią wyłącznie przepisy art. 151 Kpa. Tak więc również i w tym przypadku, wbrew twierdzeniom skarżących, upływ terminów określonych w art. 146 § 1 kpa powoduje niemożność uchylenia decyzji. Wznowienie postępowania, które umożliwia art. 145 § 2 kpa, jest przecież wznowieniem postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Wskazuje na to jasno początkowa treść tego przepisu, który wprost stanowi: "z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione (...)". Dlatego też również w sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145 § 2 kpa musiałby organ zastosować przepis art. 146 § 1 kpa, który także precyzyjnie określa, że "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić (...)". Wskazać przy tym należy, że brak jest podstaw do twierdzenia, aby organ wydając po wznowieniu postępowania decyzję stwierdzającą brak podstaw do uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, mógł zawrzeć jakiekolwiek dodatkowe rozstrzygnięcia. W szczególności zaś, wbrew zarzutom skargi, nie ma podstaw do wskazywania zakresu zmian w kwestionowanej decyzji w celu wyeliminowania istniejącego zagrożenia. Na marginesie jedynie wyjaśnić należy, że w przypadku prowadzenia robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do prowadzenia postępowania w trybie art. 50, 51 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu podjęte w sprawie wznowienia rozstrzygnięcie, stwierdzające wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jest korzystne dla skarżących, których nieruchomość w części została przewidziana pod inwestycję, mimo że inwestor nie dysponował nią na cele budowlane. W tej sytuacji Sąd nie mógłby nawet uchylić wydanych w sprawie decyzji, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło