II SA/Ke 682/15

WyrokWSA w Kielcach2015-10-07

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące operatorem systemu dystrybucyjnego, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dokumentów dotyczących lokalizacji i eksploatacji infrastruktury elektroenergetycznej, a jeśli tak, to czy informacje te mogą być wyłączone z obowiązku udostępnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania operatora systemu dystrybucyjnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Informacje dotyczące lokalizacji i eksploatacji infrastruktury elektroenergetycznej, w tym decyzje administracyjne, protokoły odbioru, załączniki graficzne i dokumenty uzgodnień, stanowią informację publiczną. Nie można ich wyłączyć z obowiązku udostępnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa, ponieważ nie wykazano ich wartości gospodarczej ani nie podjęto niezbędnych działań w celu zachowania ich poufności w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Stan faktyczny
T. L. zwrócił się do P. S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej linii średniego napięcia przebiegającej przez jego nieruchomość, w tym kserokopii decyzji administracyjnych, protokołów odbioru, załączników graficznych i dokumentów uzgodnień. Spółka odmówiła udostępnienia części dokumentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmowną, uznając, że spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, a tajemnica przedsiębiorstwa nie stanowi podstawy do odmowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od P. S.A. na rzecz T. L. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję P. S.A. z dnia 25 maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od P. S.A. na rzecz T. L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 25 maja 2015 r. znak: [...], P. S.A. Oddział S., po rozpatrzeniu wniosku T. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję własną z dnia 24 kwietnia 2015 r. znak: [...] o odmowie udostepnienia informacji publicznej dotyczącej linii średniego napięcia (15 kV) "W.", znajdującej się na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy położonej w miejscowości N., gm. B., oznaczonej jako działka nr ew. 201/6 – w zakresie udostępnienia dokumentów innych niż decyzje administracyjne. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2015 r. T. L. wystąpił do P. S.A. Oddział S. o udzielenie na piśmie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania oznaczone literami od a do f oraz przesłanie kserokopii następujących dokumentów: a) decyzji o lokalizacji odcinka linii średniego napięcia "W." przebiegającego przez nieruchomość wnioskodawcy; b) decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę odcinka linii średniego napięcia "W." przebiegającego przez nieruchomość wnioskodawcy; c) decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie odcinka linii średniego napięcia "W." przebiegającego przez nieruchomość wnioskodawcy; d) protokołu odbioru lub uruchomienia odcinka linii średniego napięcia "W." przebiegającego przez nieruchomość wnioskodawcy; e) załącznika graficznego do decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia 16 października 1975 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji; f) dokumentów dotyczących uzgodnień poczynionych z Dyrekcją Okręgową Kolei Państwowych dotyczących rozwiązania kolizji linii "W." z torami kolejowymi; g) wszelkich innych dokumentów, w szczególności decyzji administracyjnych, dotyczących lokalizacji i uruchomienia odcinka linii średniego napięcia "W." przebiegającego przez nieruchomość wnioskodawcy. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 kwietnia 2015 r. Spółka udzieliła odpowiedzi na pytania oznaczone literami od a do g, jednocześnie informując, że nie posiada oryginału decyzji o lokalizacji linii średniego napięcia "W.", decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę odcinka tej linii, ani decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie. W odniesieniu do pozostałych żądanych dokumentów Spółka odmówiła udostępnienia informacji. Rozpatrując wniosek T. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Spółka wyjaśniła, że informacje w postaci dokumentów będących podstawą wybudowania przez nią lub jej poprzedników urządzeń elektroenergetycznych (innych niż decyzje administracyjne), stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, wyłączoną z obowiązku udostepnienia na mocy art. 5 ust. 2 i art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Spółka przytoczyła definicję tajemnicy przedsiębiorstwa wynikającą z art. 11 ust. 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i podała, że w stosunku do żądanych przez wnioskodawcę informacji podejmuje określone czynności wewnętrzne oraz organizacyjne w celu ich ochrony przed udostepnieniem osobom trzecim. Dokumenty te są przechowywane w archiwach Spółki, a dostęp do nich ma wąskie grono pracowników. Żądane materiały dotyczą sieci elektroenergetycznej, w odniesieniu do której realizowane są zadania przedsiębiorstwa w zakresie funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora systemu dystrybucyjnego. Przedmiotowe materiały mają znaczenie, w aspekcie prawidłowości funkcjonowania sieci, również dla państwa. Spółka jest bowiem objęta treścią Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a nadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 § 1 i 3 Kpa. W uzasadnieniu skarżący zakwestionował stanowisko, według którego prawo do żądania informacji publicznej w niniejszej sprawie wyłącza tajemnica przedsiębiorstwa. Wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki uznania przedmiotowych informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ponieważ nie mają wartości gospodarczej, a przedsiębiorca nie podjął niezbędnych działań w celu zachowania ich poufności. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nie wystarczy samo przekonanie przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Ponadto, ujawnienie określonych informacji musi mieć negatywny wpływ na sytuację przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie dostępne. Zdaniem skarżącego, Spółka nie potrafiła wskazać, na czym polega wartość gospodarcza wnioskowanych dokumentów, w jaki sposób ich udostępnienie miałoby naruszać interes Spółki. Ponadto nie potrafiła racjonalnie wyjaśnić, jakie działania podjęła w celu zachowania poufności przedmiotowych dokumentów, ani jak je zamanifestowała. Skarżący stwierdził, że umieszczenie dokumentów w archiwum nie jest przejawem podejmowania przez Spółkę działań w celu zachowania poufności w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, lecz jedynie naturalną konsekwencją przyjęcia takiej, a nie innej organizacji pracy w Spółce. Okoliczność, że do archiwum ma dostęp ograniczony krąg osób nie świadczy bowiem o tym, że wszystkie gromadzone tam informacje mają charakter poufny. W odpowiedzi na skargę P. S.A. Oddział S. wniosła o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi Spółka podniosła, że jako oddział nie posiadający osobowości prawnej nie posiada zdolności sądowej i procesowej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazanie w skardze podmiotu nie posiadającego legitymacji biernej do udziału w sprawie powinno więc skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 Ppsa. Odnosząc się do meritum sprawy, Spółka stwierdziła, że katalog informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, zawarty w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej ("udip"), nie przewiduje kategorii "wszelkich innych dokumentów, w szczególności decyzji administracyjnych, dotyczących lokalizacji i uruchomienia linii średniego napięcia W.". Część żądanych dokumentów stanowi ponadto dokumentację wewnętrzną Spółki nie będącą informacją publiczną w rozumieniu art. 1 udip. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2015 r. poinformowano skarżącego, że jest to dokumentacja wytworzona przez spółkę prawa handlowego, a nie organy władzy publicznej. Zdaniem Spółki obowiązek udostępnienia informacji dotyczy jedynie dokumentów publicznych możliwych do zindywidualizowania. Taki dokument został skarżącemu udostępniony (decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Kielcach z dnia 16 października 1975 r.). Spółka wskazała, że wniosek skarżącego nie dotyczy udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej. Ponadto związany jest z postępowaniem mającym na celu dochodzenie wynagrodzenia od Spółki. W konsekwencji prywatny interes skarżącego w niniejszej sprawie nie mieści się w definicji informacji publicznej. Żądane informacje nie dotyczą sfery faktów, a jedynie ewentualności ich zaistnienia. Skarżący nie jest zainteresowany jakimkolwiek aspektem sfery publicznej, a jedynie zmierza do uzyskania dowodu na zasadność lub bezzasadność swoich roszczeń cywilnoprawnych (ustanowienie służebności przesyłu i wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości). Zasady gromadzenia dowodów regulują zaś w tych sprawach przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, które wyprzedzają przepisy udip. W dalszej części odpowiedzi na skargę Spółka zakwestionowała możliwość uznania jej za podmiot, o którym mowa w art. 4 udip. Sprawa niniejsza nie ma bowiem charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej. Działalność Spółki mieści się natomiast w kategorii działań ściśle cywilistycznych, aczkolwiek podlega znacznej reglamentacji ze strony Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W tym kontekście Spółka powołała się na art. 61 Konstytucji RP, z którego wynika, że do udzielania informacji zobowiązane są jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Także z uzasadnienia do projektu udip wynika, że informacją publiczną są tylko takie informacje, które pochodzą od podmiotów wykonujących zadania publiczne. Tymczasem w myśl art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego nie stanowią zadań publicznych. Potocznie formułowane oceny co do publicznego charakteru realizowanych zadań (obowiązków), sprowadzające się wyłącznie do realizacji przyłączenia i dostępu do sieci dystrybucyjnej, wiąże się natomiast jedynie z władczą kompetencją organu administracji do regulowania tego typu stosunków (art. 8 Prawa energetycznego). Również pozycja ustrojowa Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) i Ministra Gospodarki, a także pozostałe normy (m.in. przypisanie zadań publicznych jednostkom samorządu terytorialnego), potwierdzają, że Spółka nie realizuje zadań publicznych. W kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 24/05, gdzie stwierdzono, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek oraz suwerenności i niepodległości państwa, Spółka wskazała, iż w obszarze jej działalności publiczne prawa podmiotowe realizowane są wyłącznie przez regulatora rynku, tj. Prezesa URE, i to wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu. Spółka podkreśliła, że nie prowadzi działalności w zakresie sprzedaży energii elektrycznej, a jedynie w zakresie dystrybucji energii, przez co stwierdzenie o powszechności i użyteczności dla ogółu, nie mają w stosunku do Spółki bezpośredniego zastosowania. W doktrynie zaprezentowano pogląd, zgodnie z którym przedsiębiorstwa energetyczne są wprawdzie nie de iure, ale de facto przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i jako takie powinny podlegać dalej idącej reglamentacji niż inni przedsiębiorcy. Zdaniem Spółki stanowi to dodatkowe potwierdzenie, że Spółka nie wykonuje zadań publicznych. Na wypadek przyjęcia, że żądane informacje stanowią jednak informację publiczną, Spółka wskazała, że z uwagi na dalece historyczny moment wytworzenia informacji dotyczących uwarunkowań lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych, brak jest możliwości wyszukania (wydobycia) decyzji administracyjnych i innych aktów od organów, które je wydawały. Same poszukiwania tych dokumentów już generują po stronie Spółki wysokie koszty, które nie są ujmowane w taryfie zatwierdzanej przez Prezesa URE. W tym kontekście Spółka postawiła zarzut nierównego traktowania podmiotów, które w strukturze kapitału nie posiadają jednostek publicznych. Spółka stwierdziła, że przyznanie żądanym informacjom charakteru informacji publicznej prowadzi do negatywnych dla Spółki rozstrzygnięć w postępowaniach o zapłatę. Po stronie Spółki rosną więc koszty, które przełożą się na wzrost cen i stawek taryfy, co oznacza, że prywatny interes skarżącego znajdzie prymat nad publicznym interesem odbiorców energii elektrycznej. W dalszej części odpowiedzi na skargę Spółka przytoczyła definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wskazała, że żądane informacje dotyczą posadowienia urządzeń, co do których skarżący zapowiada spór. Ujawnienie tych informacji oznaczałoby zatem działanie na szkodę Spółki. Skarżący żądając dokumentów dotyczących lokalizacji, budowy i przebudowy urządzeń energetycznych, innych niż decyzje administracyjne, żąda w istocie prywatnych dokumentów podmiotu gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa). Sąd nie uznał zasadności wniosku Spółki o odrzucenie skargi z uwagi na brak po stronie Spółki legitymacji biernej do udziału w sprawie. Pogląd dotyczący możliwości przypisania jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej (oddziałowi osoby prawnej) przymiotu strony, został utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Powszechnie podkreśla się, że sprawy udostępnienia informacji publicznej należą do kategorii spraw szczególnych, rozstrzyganych na podstawie Ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej "udip". Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 Ppsa. Jednostka organizacyjna, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, nie stanowi więc jednostki organizacyjnej w rozumieniu Kpa czy Ppsa. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 udip jest to każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet kiedy stanowi część spółki powołaną przez spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. W konsekwencji oddział spółki akcyjnej, a nawet jej organ może być traktowany jako organ w rozumieniu art. 32 Ppsa, a zatem w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań należących do zakresu zadań publicznych, co uzasadnia przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 102/13; z dnia 23 września 2013 r., sygn. I OSK 731/14, z dnia 15 października 2013 r., sygn. I OSK 830/13; z 9 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2445/13; z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2639/13; a także postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. I OZ 811/13). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 udip obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Na tle powyższego przepisu w orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. I OSK 1918/07). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 stwierdził, że zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 udip, zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. W ocenie Sądu, wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. (sygn. P 24/05, publ. OTK-A 2006/7/87) stwierdził, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa. Zatem obowiązkiem władzy publicznej jest dbanie o bezpieczeństwo energetyczne kraju. Obowiązek ten realizowany jest przez organy administracji publicznej jak i przez inne podmioty. Do tych ostatnich należą przedsiębiorstwa energetyczne. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są zatem "zadaniami publicznymi". Wymienione w art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.) obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego oraz działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie, dotyczą zatem spraw publicznych w rozumieniu art. 4 udip. Zawsze więc, gdy przedsiębiorstwo energetyczne wypełnia zadania operatora systemu dystrybucyjnego, wymienione w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, realizuje ono zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 102/13). Pogląd, iż przedsiębiorstwo energetyczne w związku z prowadzoną dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami publicznymi przezeń wykonywanymi, jest zobowiązane do przekazywania określonych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest powszechnie aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Lu 4/15). W konsekwencji P S.A. będącą przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją energii elektrycznej, zaliczyć należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 udip, informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", np.: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 udip). Przedmiotem żądania skarżącego było w niniejszej sprawie udostępnienie kserokopii decyzji organów administracji oraz innych dokumentów, stanowiących podstawę lokalizacji i eksploatacji linii elektroenergetycznej na działce nr 201/6, położonej w obrębie N., gm. B., stanowiącej własność skarżącego. W szczególności skarżący domagał się udostępnienia protokołu odbioru lub uruchomienia odcinka przedmiotowej linii elektroenergetycznej, załącznika graficznego do decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia 16 października 1975 r., dokumentów dotyczących uzgodnień w przedmiocie rozwiązania kolizji linii elektroenergetycznej z torami kolejowymi, a nadto innych dokumentów, w szczególności decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i uruchomienia linii elektroenergetycznej. Bez wątpienia zatem domagał się on więc udostępnienia danych publicznych. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że dokumenty związane z procesami inwestycyjnymi (decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje udip, jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. II SAB/Kr 184/12 oraz z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. II SAB/Kr 212/12; wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 29 maja 2008 r., sygn. IV SA/Po 545/07 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. IV SA/Po 652/07). Katalog informacji zawarty w art. 6 udip ma charakter wyliczenia przykładowego (poprzez użycie przez ustawodawcę zwrotu: "w szczególności"). Nie ma więc podstaw do odmowy udostępnienia protokołów odbioru lub uruchomienia linii elektroenergetycznej, czy też treści uzgodnień dotyczących kolizji przedmiotowej linii z torami kolejowymi, skoro dokumenty te dotyczą realizowanego przez Spółkę zadania publicznego. Załącznik graficzny do decyzji z dnia 16 października 1975 r., jako integralna część tej decyzji, a także decyzje administracyjne dotyczące lokalizacji i uruchomienia linii elektroenergetycznej mieszczą się zaś bez wątpienia w pojęciu "treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć". W tym zakresie wniosek bezspornie dotyczył więc "dokumentów urzędowych", w tym przede wszystkim "treści aktów administracyjnych", o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a udip. W szczególności nie można zgodzić, się ze stanowiskiem Spółki, jakoby żądanie skarżącego nie mogło być oceniane w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem przedmiotowe dokumenty wiążą się z dochodzeniem przez niego od Spółki roszczeń cywilnoprawnych. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej). Wskazana regulacja winna także być adekwatna do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca (np. ochrona prywatności), który to cel musi być również kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 2022/12). Przyjęcie, że dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i eksploatacji linii energetycznej będące w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego "tracą" charakter informacji publicznej w przypadku, gdy ich udzielenia domaga się osoba fizyczna pozostająca w sporze cywilnoprawnym z tym przedsiębiorstwem, jest sprzeczne z duchem regulacji ustawowych i konstytucyjnych dotyczących dostępu do informacji publicznej. Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest zresztą upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 udip). Jeżeli zatem konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy zdaniem przedsiębiorstwa jego udostępnienie mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla tego podmiotu w ewentualnym przyszłym procesie cywilnym. Odmienna wykładnia powołanych wyżej przepisów naruszałaby istotę prawa podmiotowego do informacji publicznej, a także godziłaby w zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd nie podziela również wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska, jakoby żądane przez skarżącego informacje stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa. Prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W szczególności prawo to ograniczone jest ze względu na ochronę "tajemnicy przedsiębiorcy" (art. 5 ust. 1 i ust. 2 udip). Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Definicję legalną zbliżonego terminu "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawierają natomiast przepisy Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 ze zm.). Stosownie do treści art. 11 ust. 4 tej ustawy, tajemnica przedsiębiorstwa oznacza nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 ww. ustawy). W doktrynie podnosi się, że wskazane pojęcia w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 udip terminu "tajemnica przedsiębiorcy", należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78). W konsekwencji, z uwagi na przedmiot informacji, których udostępnienia domagał się skarżący, nie można uznać, by informacje te miały charakter poufny, uzasadniający ich ochronę na podstawie art. 5 ust. 2 udip, jako objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości to, że co do zasady decyzje organów administracyjnych wydawane w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej nie podlegają ze swej istoty utajnieniu (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2013 r., sygn. I OSK 1482/13, dostępny w CBOSA). Co do pozostałych dokumentów, to nie można przyjąć, by informacje w nich zawarte miały dla Spółki wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w doktrynie utożsamiana jest nie z subiektywnym przekonaniem przedsiębiorcy o wartości posiadanej informacji, lecz z możliwością wykorzystania danej informacji przez innego przedsiębiorcę w sposób, który pozwoli mu na zaoszczędzenie wydatków lub zwiększenie zysków (por. A. Michalak: Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, LEX 2011). W niniejszej sprawie skarżący trafnie wskazał, że Spółka w żaden sposób nie wykazała aby żądane informacje miały dla niej wartość gospodarczą w przedstawionym wyżej rozumieniu. Jedynych negatywnych konsekwencji upatruje bowiem w wykorzystaniu żądanych informacji przez skarżącego w sporze cywilnoprawnym. Skarżący trafnie również zauważył, że umieszczenie dokumentów w archiwum nie jest przejawem podejmowania przez Spółkę działań w celu zachowania poufności w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, lecz jedynie naturalną konsekwencją przyjęcia takiej, a nie innej organizacji pracy w Spółce. Warunkiem istnienia obowiązku udostepnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej lub inny podmiot wykonujący zadania publiczne, jest jej posiadanie (art. 4 ust. 3 udip). Jednak aby nie pozostawać w bezczynności, adresat wniosku ma obowiązek powiadomić wnioskodawcę o nieposiadaniu żądanych informacji, a przy tym wyjaśnić dlaczego ich nie posiada. W niniejsze sprawie Spółka wskazała w swojej pierwszej decyzji, że nie posiada w swych zasobach oryginałów żądanych przez skarżącego decyzji administracyjnych. W tym kontekście należy jednak mieć na uwadze, że informacją publiczną jest jedynie treść określonego dokumentu urzędowego, a nie jego nośnik (oryginał dokumentu). Jeżeli zatem Spółka dysponuje chociażby nieuwierzytelnionymi kserokopiami żądanych dokumentów oznacza to, że dysponuje ich treścią w sposób wystarczający, by uczynić zadość wnioskowi skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa. Rozpoznając sprawę ponownie Spółka uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi, a zwłaszcza dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obowiązkiem Spółki będzie rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2015 r. w trybie określonym w tej ustawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło