II SA/Bk 463/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-10-08
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie wykonał wyroku sądu administracyjnego uchylającego wcześniejsze decyzje, pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 PPSA, uzasadniającej wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli organ administracji podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, nawet jeśli nie zakończyły się one jeszcze wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia. Bezczynność w rozumieniu art. 154 § 1 PPSA oznacza brak podjęcia działań przez organ po wyroku sądu, a nie samo niezakończenie postępowania dowodowego zgodnie z oczekiwaniami strony skarżącej.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na niewykonanie przez Starostę K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r., który uchylił decyzje dotyczące odmowy zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie rodzaju użytku gruntowego. Skarżący domagali się przywrócenia zapisu o użytku rolnym i wymierzenia Staroście grzywny. Starosta K. argumentował, że podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, w tym przeprowadził oględziny i przesłuchał świadków, a sprawa wymaga dalszego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi A. Ż. i P. Ż. na niewykonanie przez Starostę K. wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 1046/14 ze skargi na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany zapisu w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie rodzaju użytku gruntowego oddala skargę
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1046/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A. Ż. i P. Ż. uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2014 r. numer [...]
w przedmiocie odmowy zmiany zapisu w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie rodzaju użytku gruntowego.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 24 lutego 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz zwrotem akt administracyjnych został przesłany organowi – P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego w B. w dniu [...] maja 2015 r. W dniu 12 maja 2015 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przesłał powyższe orzeczenie wraz z aktami Staroście Powiatowemu w K.
Pismem z dnia 31 marca 2015 r. Skarżący, powołując się na powyższy wyrok, wezwali Starostę K. do przywrócenia zapisu rodzaju użytków gruntowych w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S. w stosunku do działki nr [...].
W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ I instancji pismem z 14 kwietnia 2015 r. poinformował Skarżących, że przedmiotowa sprawa będzie załatwiona zgodnie z art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego, po przesłaniu przez Sąd wyroku z dnia 24 lutego 2015 r.
W dniu 2 czerwca 2015 r. Skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt: II SA/Bk 1046/14, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie Starosty K. do przywrócenia zapisu dotyczącego użytku gruntowego działki gruntu o nr [...] przez usunięcie zapisu, zgodnie z którym teren ten stanowi obszary przemysłowe - Ba i przywrócenie zapisu, zgodnie z którym teren ten stanowi użytek rolny, oraz wymierzenie Staroście K. grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że akta wraz z prawomocnym orzeczeniem Sądu wpłynęły do Starosty
w dniu 14 maja 2015 r., a już 26 maja 2015 r. zgodnie z zaleceniami Sądu zawartymi we wspomnianym wyroku, organ wysłał zawiadomienie o wyznaczonym terminie oględzin nieruchomości oraz wezwania do stawienia się na gruncie w dniu oględzin w charakterze świadków oraz wniosek do Urzędu Miejskiego w S.
o udostępnienie dokumentów z postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na hodowli drobiu, a także zapytanie na jakim etapie znajduje się postępowanie sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki. W dniu zaś 11 czerwca 2015 r. wykonano czynności z oględzin nieruchomości oraz przesłuchano charakterze świadków Pana L.
i Panią P. (trzecia wezwana osoba nie stawiła ze względu na inne ważne dla niej zajęcia). Konkludując organ podkreślił, że jego zadaniem jest ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z zaleceniami Sądu, a nie automatyczne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, czego domaga się Skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi.
W przedmiotowej sprawie ocenie Sądu poddana jest skarga, która została wniesiona jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), co oznacza, iż należało zastosować do niej art. 154 § 1 p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu, tj. z przed nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z § 3 tego przepisu wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Jak wynika z brzmienia powołanego przepisu dla skuteczności wniesienia środka określonego powyższym artykułem konieczne jest spełnienie dwóch niezależnych przesłanek. Po pierwsze, strona przed wniesieniem skargi zobowiązana jest pisemnie wezwać organ do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Instytucja przedmiotowego wezwania związana jest z zobowiązaniem organu do zastosowania się do treści wyroku przed interwencją sądu administracyjnego. Wezwanie takie można skierować do organu w każdym czasie po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarga niepoprzedzona przez stronę takim wezwaniem podlega odrzuceniu (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1920/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Po drugie, organ administracji publicznej, który został zobowiązany wyrokiem sądu administracyjnego do podjęcia określonych działań musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie. Bezczynność lub przewlekle prowadzenie przez organ postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności o których mowa
w art. 154 § 1 p.p.s.a. oznacza sytuację, gdy organ w ponownym postępowaniu, prowadzonym na skutek wydanego uprzednio wyroku w sprawie sądowo-administracyjnej, pomimo upływu stosownych terminów nie załatwił sprawy, to znaczy nie wydał nowego rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną.
Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA
w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Przy czym nie może być przewlekłością postępowania działanie uwzględniające przeprowadzenie określonych "nakazanych" przez sąd dowodów oraz przeprowadzenie innych dowodów związanych z koniecznością wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., I FSK 944/12, Lex nr 1233082). Stan bezczynności w rozumieniu powołanego przepisu ma miejsce wówczas, gdy organ
w powtórnym postępowaniu prowadzonym po wyroku sądu administracyjnego, mimo upływu terminu określonego w art. 35 k.p.a., nie rozpoznaje sprawy. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, w przypadku wyroku uchylającego rozstrzygnięcie organu terminy określone w art. 35 k.p.a. zaczynają swój bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych, stosownie do treści art. 286 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1), nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nie później niż w ciągu dwóch miesięcy (§ 3), przy czym termin ten liczyć należy od dnia doręczenia akt organowi.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności zaistniałych w przedmiotowej sprawie trzeba stwierdzić, że pomimo, iż Skarżący spełnili formalny warunek dopuszczalności skargi, gdyż pismem z dnia 31 marca 2015 r. wezwali Starostę K. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r., to ich skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew bowiem wywodom Skarżących, w przedstawionych i niespornych okolicznościach sprawy nie można stwierdzić, aby Starosta K. nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1046/14. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2014 roku numer [...] w przedmiocie odmowy zmiany zapisu w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie rodzaju użytku gruntowego. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 21 kwietnia 2015 r. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz zwrotem akt administracyjnych został przesłany P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego w B. w dniu 4 maja 2015 r. Z kolei Starosta K., co wynika bezspornie w akta administracyjnych, otrzymał powyższe orzeczenie w dniu 14 maja 2015 r.
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w powyższym wyroku Sąd zobowiązał organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu do przeprowadzenia kolejnych oględzin celem ustalenia najbardziej aktualnego na datę orzekania stanu istniejącego na działce nr [...] w zakresie jej użytkowania, przy czym organ zobowiązany został rozważyć możliwość przesłuchania w trakcie tej czynności świadka S. K. i ewentualnie celem konfrontacji ze skarżącym – świadków E. P.
i M. L. Dodatkowo Sąd zalecił organowi dopuścić dowód
z monitoringu przedłożonego przez S. K. oraz z zeznań pozostałych świadków, którzy złożyli pisemne oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, na okoliczność wykorzystywania przez Skarżącego posiadanych przez niego gruntów do prowadzenia działalności rolniczej lub gospodarczej, oraz dowód z akt zebranych celem prowadzenia postępowania środowiskowego. Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji niezwłocznie po otrzymaniu odpisu w/w orzeczenia podjął czynności nakazane przez Sąd. W dniu 26 maja 2015 r. wysłano bowiem zawiadomienie o wyznaczonym terminie oględzin nieruchomości, wezwanie do stawienia się na gruncie w dniu oględzin w charakterze świadków oraz wniosek do Urzędu Miejskiego w S. o udostępnienie dokumentów z postępowania
o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na hodowli drobiu, a także zapytanie na jakim etapie znajduje się postępowanie sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki. W dniu zaś 11 czerwca 2015 r. organ wykonał czynności z oględzin nieruchomości oraz przesłuchał charakterze świadków Pana L. i Panią P. W wyniku skierowanego wniosku od Urzędu Miejskiego w S. organ pozyskał też dokumenty z postępowania środowiskowego oraz nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy na przedmiotową działkę. Jak wynika z powołanego stanu faktycznego sprawy organ prowadzi postępowanie zgodnie z zaleceniami Sądu i dopiero po wykonaniu tychże zaleceń w całości możliwe będzie wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. W tym miejscu należy też wyraźnie podkreślić, że Sąd w wyroku
z dnia 24 lutego 2015 r. nie przesądził, wbrew temu co wywodzi się w skardze, że żądanie Skarżących zmiany zapisu dotyczącego użytku gruntowego działki gruntu o nr [...] jest zasadne. Stąd też wymaganie na tym etapie postępowania, aby organ I instancji niejako "automatycznie", bez przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, uwzględnił to żądanie, jest z punktu widzenia Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę – bezpodstawne.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło