II OSK 403/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1148/15 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 października 2015 r. sygn. II SA/Kr 1148/15 oddalił skargę M. S. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydent Miasta Krakowa z [...] lutego 2015 nr [...] orzekającej o ustaleniu jednorazowej opłaty w stosunku do skarżącego - zbywcy części nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] ha obr. [...] jedn. ewid. [...], jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tzw. renty planistycznej) w wysokości 10965,90 zł Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości, W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 36 ust. 4 upzp poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że prawidłowa wykładnia ww. przepisu, dokonana przez organy obu instancji, polegając na przyjęciu, że dla określenia wzrostu wartości nieruchomości będącej przedmiotem umowy sprzedaży z 27 listopada 2009r., należy przyjąć stan nieruchomości z dnia wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - [...] w [...], tj. z dnia [...] lutego 2006r. Podczas gdy przedmiotem transakcji była działka nr [...] wydzielona geodezyjnie po wejściu w życie powołanego planu miejscowego z działki nr [...]. Z chwilą zbycia jej przez skarżącego, działka nr [...] stała się odrębną nieruchomością, o odmiennych cechach rynkowych, tj. położenie, powierzchnia, sąsiedztwo, dostępność komunikacyjna, możliwość zagospodarowania i kształt. Brak przesłanek by przyjąć, iż przedmiotem wyceny może być nieruchomość istniejąca w dniu wejścia w życie planu miejscowego, szczególnie w sytuacji, kiedy nie została ona zbyta w całości. Jest to bowiem inna nieruchomość niż ta której wzrost wartości jest oceniany w niniejszej sprawie i której sprzedaż stała się podstawą do naliczenia opłaty planistycznej. "Nieruchomością" na potrzeby wyceny w rozumieniu art. 36 ust. 4 upzp jest więc również wyodrębniona geodezyjnie część nieruchomości, będąca przedmiotem zbycia. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit.. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1136; dalej Ppsa) w zw. z art. 135 Ppsa polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ppsa, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji i decyzja organu II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i § 2 i art. 80 Kpa, poprzez niewłaściwą realizację przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej, w konsekwencji zaś nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa procesowego, a mianowicie - art. 77 § 1 i 2 i art. 80 Kpa., poprzez niedokonanie przez organ prawidłowej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego, sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego Ł. G. Organy nie dostrzegły bowiem, że biegły dokonał wyceny nieruchomości po podziale (działka nr [...]), na podstawie cen transakcyjnych za nieruchomości nie będących nieruchomościami podobnymi do nieruchomości wycenianej; - art. 7 w zw. z art. 80 Kpa, poprzez błędne przyjęcie, że każdy podział geodezyjny nieruchomości powoduje wzrost jej wartości, a w konsekwencji zaniechanie przez organ czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy fakt wyodrębnienia działki nr [...] z istniejącej w dacie wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr [...], faktycznie skutkował wzrostem wartości wycenianych nieruchomości. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej powyższe zarzuty zostały szczegółowo uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia prawa art. 36 ust. 4 upzp jest niezasadny. Uregulowana w tym przepisie a opłata jest formą przejęcia przez wspólnotę samorządową skutków przysporzenia w postaci wzrostu wartości nieruchomości wywołanego skutkiem uchwalenia planu miejscowego albo jego zmiany (tzw. ulepszenie planistyczne). Wzrost wartości musi zatem dotyczyć nieruchomości według jej stanu i cech na dzień wejścia w życie planu. W świetle art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1 upzp niedopuszczalne jest uwzględnianie przy określaniu wartości nieruchomości jakichkolwiek czynników, które miały miejsce po dacie uchwalenia lub zmiany planu jak nakłady na nieruchomości, dokonanie jej podziału lub scalenia. Skoro uwzględnieniu mają podlegać tylko skutki uchwalenia planu miejscowego albo jego zmiany, to wyłączną datą stanu zgodnie z którym należy dokonać oszacowania nieruchomości jest data wejścia w życie planu, który wywołał wzrost wartości nieruchomości. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. II OSK 1316/07,; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 3390/14,; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2631/15). Na marginesie należy dodać, że podział geodezyjny, który jest dokonywany po wejściu w życie planu miejscowego, może doprowadzić do zmiany wartości nieruchomości, co nie ma jednak jakiegokolwiek związku z ulepszeniem planistycznym i może być w oparciu o art.98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) podstawą naliczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości właśnie wywołanego takim podziałem obliczanej jako suma wartości wydzielonych działek. W przedmiotowej sprawie podstawą ustalenia opłaty w świetle art. 36 ust. 4 upzpz prawidłowo był stan nieruchomości z dnia wejścia w życie planu miejscowego tj. z 6 lutego 2006r., a w tej dacie działka nr [...] jeszcze nie istniała. W świetle powyższego niezasadne są również wszystkie zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 135 Ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i § 2 i art. 80 Kpa. Skarżący wiąże bowiem te zarzuty z zarzutem naruszenia prawa materialnego, który jest całkowicie nieusprawiedliwiony. Kwestia braku uwzględnienia nowej struktury działek ewidencyjnych jest właśnie konsekwencją prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego tj. art. 36 ust. 4 i i art. 37 ust. upzp. Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.