II OZ 125/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/wa 670/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. odmówił Stowarzyszeniu F. w B. w likwidacji przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W ocenie Sądu I. instancji Stowarzyszenie nie wykazało spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie. Stowarzyszenie F. w B. w likwidacji złożyło zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziło swoje niezadowolenie z zajętego przez Sąd I. instancji stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią postanowienie Sądu I instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja zaistniała niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie postępowania sądowoadministracyjnego, a więc podmiotowi mającemu zdolność do występowania przed sądem administracyjnym. Podmiot nieposiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może także skutecznie ubiegać się o przyznanie mu w tym postępowaniu prawa pomocy. Zwrócić należy uwagę, że prawomocnym postanowieniem [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...] KRS [...], Stowarzyszenie F. w B. zostało rozwiązane na podstawie art. 31 pkt 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd I. instancji pominął okoliczność, że rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza w istocie zakończenie wszelkiej jego działalności statutowej. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Podkreślić należy, że działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia, albowiem stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 kwietna 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 Nr 79, poz. 855 ze zm. oraz P. Suski, "Stowarzyszenia i fundacje" wydanie 4, Biblioteka Prawnika, wydawnictwo LexsisNexis, Warszawa 2011 r., s. 302). Należy więc przyjąć, że w okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (por. P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II OZ 1067/12). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację, nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Zgodnie z art. 25 § 4 p.p.s.a., zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W związku z powyższym oraz faktem, iż niniejsza sprawa nie dotyczy majątku likwidowanego Stowarzyszenia i nie jest związana z procesem jego likwidacji, przyjąć należy, że wnioskodawca nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe stanowisko zgodne jest z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym z postanowieniami: z dnia 11 grudnia 2015 r. sygn. akt II OZ 1201/15, z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt I OZ 167/15 oraz z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt II OZ 542/13. W konsekwencji uznać należy, iż skoro wnioskujące o prawo pomocy Stowarzyszenie nie posiada obecnie zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc nie może być stroną w tym postępowaniu, brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.