I SA/Sz 808/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-11-04

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zabezpieczenie na majątku spółki zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę jest uzasadnione w sytuacji, gdy spółka posługuje się nierzetelnymi fakturami, nie uiszcza terminowo zobowiązań publicznoprawnych, a jej sytuacja majątkowa budzi obawy co do możliwości wykonania przyszłego zobowiązania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zabezpieczenie na majątku spółki zobowiązań podatkowych jest uzasadnione, gdy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania. W analizowanej sprawie, posługiwanie się nierzetelnymi fakturami, nieuiszczanie terminowo zobowiązań publicznoprawnych oraz trudna sytuacja majątkowa spółki, w tym dochody wielokrotnie niższe od zobowiązań i obciążona hipotecznie nieruchomość, stanowiły wystarczające podstawy do zastosowania instytucji zabezpieczenia na podstawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu na majątku spółki zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za marzec, kwiecień i czerwiec 2013 r. Organy podatkowe ustaliły, że spółka posługiwała się "pustymi fakturami", nie odzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co skutkowało nieprawidłowym odliczeniem podatku naliczonego. Dodatkowo, spółka miała problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych, a jej sytuacja majątkowa (niski dochód, obciążona nieruchomość, kapitał zakładowy niższy od zobowiązania) budziła obawy co do możliwości wykonania przyszłych zobowiązań. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak przesłanek do zabezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku spółki zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę za marzec, kwiecień i czerwiec 2013 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia 26 maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie określenia [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na jej majątku ww. zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczania się Spółki z podatku od towarów i usług w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Przeprowadzona kontrola dała organowi podatkowemu I instancji podstawę do wydania w dniu 25 listopada 2014 r. decyzji określającej Spółce przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł, kwiecień 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł i czerwiec 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł oraz zabezpieczającej na jej majątku przedmiotowych kwot zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w wyniku postępowania odwoławczego rozstrzygnięciem z dnia 27 lutego 2015 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując jednocześnie powody podjętego rozstrzygnięcia oraz czynności jakie organ winien podjąć celem wydania stosownej decyzji. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu 16 marca 2015 r. decyzję w sprawie określenia Spółce przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. w wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł, kwiecień 2013 r. w wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł, czerwiec 2013 r. w wysokości [...]zł z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł oraz zabezpieczającej na jej majątku następujące kwoty zobowiązań za marzec 2013 r. - [...]zł i odsetki za zwłokę [...]zł, kwiecień 2013 r. - [...]zł i odsetki za zwłokę [...]zł, czerwiec 2013 r. - [...]zł i odsetki za zwłokę [...]zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że w toku kontroli ustalono, iż Spółka ujęła w ewidencji zakupów za 2013 r. faktury VAT na łączną kwotę [...]zł i podatek VAT [...]zł wystawione przez [...] [...] [...] [...], w oparciu o które Spółka złożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2013 r. Faktury te, w ocenie kontrolujących, nie odzwierciedlały jednak dokonanych rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy stroną a [...] [...] [...] [...] lecz dokumentowały czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane, a tym samym stanowiły tzw. "puste faktury". Podatek naliczony wynikający z przedmiotowych faktur VAT został zatem nieprawidłowo odliczony od podatku należnego w deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług, złożonych przez podatnika do organu podatkowego za kontrolowane okresy. Do powyższej oceny doprowadziły organ okoliczności ustalone w trakcie postępowania, takie jak: a) sposób wyszukania i nawiązania współpracy z firmą [...] [...] [...] [...], b) zlecenie realizacji inwestycji przy ul. [...]w [...], bez jakiejkolwiek wiedzy na temat posiadanych rekomendacji, doświadczenia w realizacji prac budowlanych, inwestycji przez ww. firmę, c) brak wiedzy na temat adresu siedziby głównego wykonawcy ww. inwestycji, d) brak kontaktu telefonicznego, mailowego z firmą [...] [...] [...] [...], e) niespójne i niejednoznaczne zeznania osób przesłuchanych w zakresie: - sposobu i terminów realizacji inwestycji przy ul. [...]w [...], - osób, firm bezpośrednio wykonujących prace związane z przebudową nieruchomości przy ul. [...]w [...], - dostarczanych materiałów, maszyn i urządzeń, niezbędnych do realizacji ww. inwestycji, - sposobu regulowania płatności tytułem przedmiotowych prac. Ustalając stan majątkowy podatnika organ pierwszej instancji poddał analizie złożone przez Spółkę oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych, z którego wynika, że Spółka wskazała wartość nieruchomości i ruchomości mogących być objętymi hipoteką i zastawem skarbowym na łączną kwotę [...] zł, co odbiegał od kwoty przewidywanego zobowiązania podatkowego – [...] zł. Jednocześnie organ wskazał, że nieruchomość jest już obciążona hipoteką w wysokości [...] zł. Organ także wskazał na dochód Spółki wykazywany w zeznaniu CIT – 8 , za lata 2010-2014, który kształtował się na poziomie [...] zł. W tych okolicznościach zdaniem organu powstają uzasadnione obawy co do możliwości uregulowania przez Spółkę zobowiązań podatkowych w wysokości ponad [...] zł. Zadaniem organu przesłankę dokonania zabezpieczenia stanowi także nieregulowanie przez podatniczkę wymagalnych zobowiązań podatkowych w terminie – podatku dochodowego za lata 2011 i 2012. W ocenie organu także zestawienie wysokości kapitału zakładowego Spółki – [...] zł z wysokością zabezpieczanego zobowiązania podatkowego –[...] zł przemawia za dokonaniem zabezpieczenia. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613): - przepisu art. 33 § 1 i § 2 poprzez błędną jego interpretację, a w konsekwencji dokonanie zabezpieczenia na majątku Spółki w sytuacji braku przesłanek do dokonania zabezpieczenia, - przepisu art. 210 § 1 pkt 6 poprzez wskazanie nieprawidłowego uzasadnienia faktycznego, - przepisu art. 122 w związku z art. 187 § 1 poprzez podejmowanie decyzji w sposób łamiący istniejące w tym zakresie zasady postępowania podatkowego - w szczególności podjęcie decyzji w oparciu o szczątkowy, niekompletny materiał dowodowy, - przepisu art. 121 § 1 poprzez prowadzenie postępowania podatkowego z góry powziętym celem, tj. zmierzającym do udowodnienia teorii organu w oparciu o sprzyjające jej argumenty. Strona twierdziła, że nie ziściły się w sprawie przesłanki uzasadniające dokonanie przedmiotowego zabezpieczenia i przedstawiając własną interpretację przepisu art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej polemizowała z fragmentami uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W ocenie odwołującej organ podatkowy wydając decyzję oparł się na niekompletnym materiale dowodowym, który wymaga uzupełnienia, nadto wybiórczo i fragmentarycznie go wykorzystał następnie zinterpretował stronniczo, co w rezultacie doprowadziło do niedostatecznego uzasadnienia decyzji. Twierdziła, że brak jest dostatecznych dowodów pozwalających uznać, że zakwestionowane przez kontrolujących faktury nie odzwierciedlają faktycznych zdarzeń i nie aprobuje dokonanych przez organ kontroli ustaleń w sprawie. Przytoczone przez organ podatkowy I instancji argumenty uzasadniające obawę niewykonania przybliżonej kwoty zobowiązania nie są zdaniem strony wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji. W związku z tym uważała, że uzasadnienie faktyczne decyzji narusza przepis art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 22 maja 2015 r. strona dodatkowo poinformowała, że nie wyzbywa się majątku lecz go powiększa o kolejne środki trwałe tj. koparko-ładowarkę i spulchniacz. Po rozpatrzeniu argumentów odwołania oraz ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i decyzją z dnia 26 maja 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy I instancji prawidłowo - stosownie do wcześniejszych zaleceń organu odwoławczego - określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2013 r. oraz odsetek za zwłokę, a także prawidłowo wskazał na właściwe kwoty zobowiązania podlegającego zabezpieczeniu. Przedmiotowe kwoty zostały wyliczone przez organ z uwzględnieniem danych zebranych w toku postępowania kontrolnego zgodnie z wcześniejszą dyspozycją organu odwoławczego a sposób wyliczenia wyjaśniony został w uzasadnieniu decyzji. Również prawidłowo w zaskarżonej decyzji uprawdopodobnione zostały okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w sprawie zabezpieczenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2013 r. na majątku Spółki. Przede wszystkim organ wskazał, że Spółka posługiwała się nierzetelnymi fakturami, które nie odzwierciedlały stanu faktycznego, co stanowiło przesłankę dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądowe, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 lutego 2013 r. sygnatura akt I SA/Gd 20/13, w którym sąd wskazał, że obawa niewykonania zobowiązania może mieć związek z postępowaniem polegającym na uwzględnieniu w rozliczeniu należnego podatku VAT z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Takie działanie niewątpliwie było ukierunkowane na ograniczenie ciężarów podatkowych poprzez zaniżenie zobowiązania podatku od towarów. Podejmowanie działań, których celem było unikanie płacenia podatków, wpływa dodatkowo na pozytywną ocenę stanowiska organu o wyczerpaniu przesłanki, o jakiej mowa art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Obawę niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego potwierdzał również fakt nieuiszczania przez Spółkę terminowo zobowiązań publicznoprawnych bowiem zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w wysokości [...] zł Spółka uiściła 30 lipca 2012 r., na skutek upomnienia doręczonego spółce w dniu 16 lipca 2012 r. Natomiast podatek do zapłaty wynikający z zeznania [...] za 2012 r. w kwocie [...] zł został pobrany w wyniku prowadzonego przez organ postępowania egzekucyjnego w dniu 26 sierpnia 2013 r. Spółka również nie uregulowała w terminie zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. zadeklarowanego w wysokości [...] zł oraz kwiecień 2013 r. zadeklarowanego w wysokości [...] zł. Zobowiązania te ostatecznie wygasły wskutek zaliczenia z urzędu zwrotu podatku VAT za czerwiec i lipiec 2013 r. Ponadto, w ocenie organu II instancji, sytuacja majątkowa Spółki budziła obawę, co do możliwości wykonania przyszłego zobowiązania, ponieważ dochody uzyskiwane przez Spółkę wykazywane w zeznaniach podatkowych [...] za 2011 r. – [....] zł, za 2012 r. – [...] zł były wielokrotnie niższe od kwoty określonego przybliżonego zobowiązania podatkowego – [....] zł (łącznie z odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania decyzji). Nadto też wysokość kapitału zakładowego Spółki, tj. [...] zł była niższa niż podlegające zabezpieczeniu przybliżone zobowiązanie podatkowe. Przeszkodę do wykonania przyszłego zobowiązania potwierdzała też wartość nieruchomości i ruchomości Spółki, które mogły być objęte hipoteką i zastawem skarbowym a opiewały według złożonego przez Spółkę oświadczenia na formularzu [...] na kwotę [....] zł. Istotne było również, że wskazana w przedmiotowym formularzu nieruchomość mogąca być przedmiotem hipoteki przymusowej obciążona była już hipoteką umowną w wysokości [....] zł (zgodnie z informacją z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych -w elektronicznej przeglądarce ksiąg wieczystych) co mogło oznaczać, że majątek ten jest trudno zbywalny. Odnosząc się do pisma strony z dnia 22 maja 2015 r. organ odwoławczy zauważył, że wskazując na nabyte środki trwałe, Spółka nie tylko nie podała ich wartości, ale też na jakich zasadach je nabyła (czy skorzystała z leasingu, kredytu bankowego, gotówka, itp.) oraz danych pozwalających na bliższe zidentyfikowanie tych środków przez organ, pozwalających na ustalenie ich wartości, zatem nie miały one wpływu na ocenę przesłanek uzasadniających dokonanie zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych na majątku spółki zgodnie z oczekiwaniem strony. W tym stanie faktycznym, w ocenie organu odwoławczego, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2013 r. było uzasadnione w świetle przepisu art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zaś zarzuty odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skarżąca zasadniczo powieliła zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez zastosowanie instytucji zabezpieczenia, pomimo braku przesłanek do dokonania zabezpieczenia; - art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia; - art. 121, art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony organy podatkowe obu instancji błędnie pojmują instytucję zabezpieczenia przez co nie dokonały prawidłowego uzasadnienia wystąpienia przesłanek orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku Spółki należności budżetowych z tytułu podatku od towarów i usług, więc decyzje wydane w sprawie stoją w sprzeczności z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Jak wyjaśniła skarżąca, zabezpieczenia nie można stosować automatycznie w przypadku wszczęcia wymiarowego postępowania podatkowego lub kontroli lecz w sytuacji gdy wystąpi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. O "uzasadnionej obawie" winna decydować sytuacja ekonomiczna podatnika, co powoduje, że organ podatkowy ma obowiązek przeprowadzić stosowne postępowanie w tym zakresie, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Tym samym organ podatkowy zobowiązany jest zgromadzić wyczerpujący materiał dowodowy (art. 122 Ordynacji podatkowej), który winien rozpatrzyć zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji wydanej na mocy art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej musi zawierać jednoznaczne przedstawienie przyczyn zastosowania zabezpieczenia i wskazywać konkretne dowody uprawdopodobniające wystąpienie obawy niewykonania zobowiązania. Zdaniem strony w sprawie nie zebrano żadnego dowodu, ani nie dokonano żadnego ustalenia mogącego potwierdzić, iż sytuacja ekonomiczna spółki uzasadnia wystąpienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Dokonane uzasadnienie nie zostało poparte żadnymi dowodami, a jedynie własnymi ocenami organów podatkowych. Strona podniosła, iż ustawodawca w przepisie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zawarł przesłanki przykładowe przesłania warunkujące dopuszczalność wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. Zaistnienie którejkolwiek z okoliczności określonych w art. 33 § Ordynacji podatkowej pozwala na kwalifikację stanu faktycznego jako spełniającego wymogi art. 33 § 1 powołanej ustawy. Wobec przyjęcia przez ustawodawcę otwartego katalogu przesłanek nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ podatkowy wskazał inne okoliczności, które tę obawę także uzasadniają. O zaistnieniu przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia, decyduje organ podatkowy i ocena ta winna być swobodna ale nie dowolna poprzedzona wszechstronną analizą sytuacji i zachowania się podatnika pod kątem tego, czy wykonywane przez niego czynności mogą doprowadzić do niewykonania zobowiązania. Następnie strona powołując się na wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt I FSK 1383/08 zauważyła, że organ podatkowy winien uprawdopodobnić, że istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, co w sprawie nie nastąpiło. Brak jest bowiem w ocenie strony związku pomiędzy obawą niewykonania zobowiązania a przykładowo wymienionymi w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej okolicznościami, w tym stanem majątkowym dłużnika i jego możliwościami finansowymi, czy trwałym zaprzestaniem uiszczania wymagalnych zobowiązań lub podejmowaniem czynności polegających na zbywaniu majątku. Niesłusznie organ podatkowy jako okoliczności potwierdzające istnienie uzasadnionej obawy, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie uiszczone wskazał na fikcyjność transakcji dokumentowanych zakwestionowanymi fakturami, co rodzi obawę, iż działania strony stwarzają uzasadnioną obawę, że może dobrowolnie nie wykonać przyszłego zobowiązania podatkowego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie stanowił bowiem podstawy do stwierdzenia, że strona posiada zaległości podatkowe, jak również, że zagrożone jest zaspokojenie potencjalnych należności podatkowych wynikających z prowadzonego przez organ podatkowy postępowania. Przyjęcie argumentacji organu podatkowego, wskazującej, że stwierdzone w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego nieprawidłowości skutkujące uszczupleniem zobowiązań podatkowych stwarzają automatycznie uzasadnioną obawę, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, doprowadziłoby w istocie do wydawania decyzji zabezpieczającej w trakcie każdej kontroli podatkowej, każdego postępowania podatkowego, w których stwierdzone zostaną tego rodzaju nieprawidłowości. Zatem, zdaniem strony wskazane przez organ podatkowy nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, polegające na zaniżaniu zobowiązań podatkowych nie są w żaden sposób równoznaczne z uzasadnioną obawą, że podatnik nie wykona określonych w następstwie wydanej decyzji zobowiązań, które notabene nie są poparte na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu wartościowymi dowodami, są jedynie teorią organu podatkowego, która dla swej prawidłowości musi zostać udowodniona. Tym bardziej, że zebrany materiał dowodowy, jest materiałem niekompletnym, nieodzwierciedlającym rzeczywistego stanu faktycznego, a tym samym bezwzględnie wymagającym uzupełnienia. Podniosła też, że niekompletny materiał dowodowy jest wykorzystywany przez organ podatkowy w sposób wybiórczy i fragmentaryczny. Na poparcie zaprezentowanej argumentacji strona przestawiła niektóre wypowiedzi świadków, które w jej ocenie podważają zasadność dokonanego zabezpieczenia, gdyż rzetelność dokonywanych transakcji udokumentowanych fakturami nie została należycie udowodniona. Sam fakt, iż sprawa dotyczy zaległości powstających z mocy prawa o znacznej wysokości nie przesądza o możliwości dokonania zabezpieczenia w trybie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. O istnieniu obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, powinny przemawiać zebrane w sprawie dowody, a nie sam upływ terminu, w którym zobowiązanie powinno zostać wykonane. Ponadto wskazała, że instytucja zabezpieczenia nie znajduje automatycznego zastosowania w każdym postępowaniu, w którym organ podatkowy przewiduje zwiększoną wysokość zobowiązania podatkowego względem zadeklarowanej przez podatnika zaś zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sama okoliczność prowadzenia postępowania kontrolnego wobec podatnika nawet wysoka kwota przewidywanej zaległości, żądanie zwrotu podatku, uchylanie się od podatnika od odbioru korespondencji nie może stanowić podstawy do dokonania zabezpieczenia w oparciu o art. 33 Ordynacji podatkowej. Zaprezentowaną argumentację strona poparła wyrokami sądów administracyjnych. W ocenie strony przytoczone przez organ podatkowy argumenty dowodzące zasadności zabezpieczenia nie spełniają warunków art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ nierzetelność prowadzenia ksiąg podatnika nie została poparta konkretnymi dowodami, niezasadne jest powoływanie się na wartość zobowiązania, która przekracza posiadany przez Spółkę majątek, uzyskiwany przez nią dochód oraz dokonywanie płatności po terminie, czy fakt, że kwota zobowiązań podatkowych łącznie z odsetkami za zwłokę przewyższa wysokość kapitału zakładowego są bez znaczenia. Ponadto organ drugiej instancji na informację strony o nabyciu nowego majątku nie wykazał się zainteresowaniem w zakresie ustalenia szczegółów tej transakcji. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: |Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. | |Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze | |zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. | |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy | |administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ | |administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania| |w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że | |decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a) – c) P.p.s.a.). | |Sąd, oceniając zarzuty skargi, jak też nie będąc związany tymi zarzutami oceniając w granicach skargi zgodność z prawem zaskarżonej | |decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania, nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ| |na wynik sprawy. Nie dopatrzył się również uchybień mogących powodować nieważność decyzji lub naruszeń prawa dających podstawę do | |wznowienia postępowania. | |Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i postępowania należy w pierwszej kolejności określić zasadnicze ramy prawne sprawy | |wyznaczone przez przepisy art. 33 Ordynacji podatkowej. | |W sprawie został zebrany istotny dla merytorycznego rozstrzygnięcia materiał dowodowy umożliwiający ocenę pozwalającą na określenie | |przybliżonej kwoty podatku od towarów i usług (dalej zwany "podatek VAT") oraz odsetek za zwłokę. | |W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i te ustalenia Sąd przyjmuje jako podstawę faktyczną | |rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy prowadził postępowanie zgodnie z zasadą zaufania przewidzianą w | |art. 121 Ordynacji podatkowej, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o dowody mające istotne znaczenie dla merytorycznego | |rozstrzygnięcia sprawy, stosownie do art. 122 art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wnioskowanie organów nie wykroczyło poza granicę | |swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), co znalazło wyraz w sformułowanym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 | |Ordynacji podatkowej, zawierającym szeroką argumentację wykazującą wystąpienie w rozpoznawanej sprawie przesłanek ustawowych wymaganych | |art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej koniecznych dla dokonania zabezpieczenia na majątku skarżącej Spółki, a mianowicie, że istnieje | |uzasadniona obawa, że przybliżona kwota zobowiązania podatkowego w podatku VAT w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w | |łącznej kwocie [...] zł określona w zaskarżonej decyzji nie zostanie wykonana. | |Zgodnie z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, | |jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań| |o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. | |Zabezpieczenia w okolicznościach wskazanych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed | |wydaniem decyzji: ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego bądź określającej | |wysokość zwrotu podatku (§ 2). W takim przypadku organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania | |określa w decyzji o zabezpieczeniu: przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji | |ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; albo przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od | |tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość| |zobowiązania podatkowego bądź określającej wysokość zwrotu podatku (§ 4). | |W orzecznictwie podkreśla się, że obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie istnienia | |przesłanek zabezpieczenia wskazanych w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej wynika z treści przepisów art. art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i 191 | |Ordynacji podatkowej, tj. przepisów kształtujących zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym (por. wyrok NSA z 21 lutego 2006 | |r. sygn. akt II FSK 373/05 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). Zabezpieczenie wykonania zobowiązań | |podatkowych dokonywane jest na podstawie przesłanki definiowanej jako "uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane". | |Określenia tego, ze względu na jego szeroki zakres, trudny do przewidzenia w praktyce, ustawodawca nie zdefiniował, ale przybliżył to | |nieostre określenia dwoma sytuacjami przykładowymi, a mianowicie, wskazał, że są to: "trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o | |charakterze publicznoprawnym" lub "dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". | |W wyroku z dnia 11 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1423/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "(...) katalog | |okoliczności, które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania, jest katalogiem otwartym, na co wskazuje użyty w art. 33 § 1 O.p. zwrot | |"w szczególności". Wystąpienie przesłanki uzasadniającej dokonanie zabezpieczenia można dowieść poprzez wskazanie na wystąpienie innych | |okoliczności niż te, które zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Stąd też organy podatkowe mogą sięgać po wszelkie dowody, czy ustalenia| |faktyczne, uzasadniające zaistnienie "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego, o której mowa w analizowanym | |przepisie.". | |A zatem, uzasadniona obawa to taka, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jednakże ocena, czy | |zaistniała ona w konkretnym przypadku pozostawiona została uznaniu organu podatkowego. Uznanie to nie oznacza jednak dowolności działania| |organu, gdyż zawsze musi mieć swoje oparcie w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, i w sposób czytelny uprawdopodobnione | |podatnikowi w uzasadnieniu decyzji. Wystąpienie chociażby jednej z przykładowej okoliczności ustawowej już pozwala na przyjęcie, że | |zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, a wskazuje na to użyty w § 1 art. 33 Ordynacji podatkowej zwrot "w | |szczególności". Taka sytuacja ma miejsce w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, skoro z ustaleń postępowania kontrolnego wynika, że | |Spółka ujęła w ewidencji zakupów za 2013 r. faktury VAT na łączną kwotę [...]zł i podatek VAT [...] zł wystawione przez [...] [...] [...] | |[...], nie odzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy stroną a [...] [...] [...] [...] lecz stanowiły tzw. "puste | |faktury". Podatek naliczony wynikający z przedmiotowych faktur VAT został w konsekwencji nieprawidłowo odliczony od podatku należnego w | |deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług, złożonych przez podatnika. Powyższą ocenę organ uzasadnił: sposobem wyszukania i| |nawiązania współpracy z firmą [...] [...] [...] [...]; zleceniem realizacji inwestycji przy ul. [...]w [...], bez jakiejkolwiek wiedzy na| |temat posiadanych rekomendacji, doświadczenia w realizacji prac budowlanych, inwestycji przez tę. firmę; brakiem wiedzy na temat adresu | |siedziby głównego wykonawcy inwestycji; brakiem kontaktu telefonicznego, mailowego z firmą mającą być kontrahentem oraz niespójne i | |niejednoznaczne zeznania przesłuchanych osób w zakresie: sposobu i terminów realizacji inwestycji, osób, firm bezpośrednio wykonujących | |prace związane z przebudową nieruchomości przy ul. [...]w [...], dostarczanych materiałów, maszyn i urządzeń, niezbędnych do realizacji | |tej inwestycji i sposób regulowania płatności tytułem przedmiotowych prac. W związku z powyższymi ustaleniami skarżącej Spółce określono | |przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku VAT za miesiące od marca do czerwca 2013 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w | |wysokości [...] zł. | |Wbrew wywodom zawartym w skardze powyższe ustalenia same w sobie nie stanowiły podstawy do dokonania zabezpieczenia, organ wskazał | |jedynie na sposób prowadzenia działalności – posługiwanie się fakturami niedokumentujacymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych celem | |dokonania odliczenia podatku naliczonego i w konsekwencji unikanie opodatkowania jako jedną z przesłanek zabezpieczenia. W świetle bowiem| |użytego w przepisie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zwrotu "w szczególności" nic nie stoi na przeszkodzie, by organ podatkowy | |dokonujący zabezpieczenia wskazał także na inne okoliczności, które tę obawę też uzasadniają, w tym posługiwanie się nierzetelnymi | |fakturami w prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak jak już wskazano powyżej nie była to w rozpoznawanej sprawie jedyna przesłanka,| |która spowodowała wydanie zaskarżonej decyzji. Zasadniczo przy ocenie istnienia przesłanek zabezpieczenia chodzi o takie działania | |podatnika lub sytuacje z nim związane, które mają lub mogą mieć wpływ na stan majątkowy podatnika, tutaj skarżącej Spółki, w kontekście | |przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Z uzasadnioną obawą niewykonania zobowiązania mamy więc do | |czynienia przede wszystkim w razie trudnej sytuacji finansowej podmiotu zobowiązanego, ewentualnie w przypadku działań skierowanych na | |wyzbywanie się majątku (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1011/11, LEX nr 1110749). | |W literaturze wskazuje się także, że dla uzasadnienia obawy niewykonania zobowiązania podatkowego wystarczy samo stwierdzenie, że | |podatnik z uwagi na stan majątkowy, nawet przy dołożeniu maksimum dobrej woli, nie będzie w stanie uiścić należnego podatku (tak: W. | |Stachurski (w:) J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, P. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja | |podatkowa. Komentarz, LEX . 2013). Powtarzająca się i zawiniona nierzetelność podatnika w wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych może | |również wpływać na ocenę istnienia tej przesłanki. Organy podatkowe mają przy tym uprawdopodobnić brak zapłaty podatku w przyszłości | |(por. D. Strzelec, Udowodnienie a uprawdopodobnienie w sprawach podatkowych, Monitor Podatkowy 2012/6/16-23). Stąd też organy podatkowe | |nie były zobowiązane do udowodnienia faktu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, lecz jego uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie nie | |prowadzi do pewności, lecz jedynie daje lub wskazuje na prawdopodobieństwo istnienia lub nieistnienia faktu. Niemniej jednak obowiązek | |uprawdopodobnienia występuje z reguły wówczas, gdy dokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, a więc dającego pewność co do | |istnienia faktów prawotwórczych, nie jest praktycznie możliwe lub celowe (por. A. Hanusz, Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy | |dowodu, Przegląd Podatkowy 2004/3/47-49), co ma miejsce w przypadku instytucji zabezpieczenia przewidzianej w art. 33 Ordynacji | |podatkowej. W decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy (organ kontroli skarbowej) określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, | |obliczoną według posiadanych (w momencie wydawania decyzji) danych, oraz wysokość odsetek za zwłokę należnych od zaległości podatkowej | |(art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej). | |Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "Obowiązek określenia w decyzji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nałożony na organy | |podatkowe w przepisie art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej powinien być zrealizowany w taki sposób, by fakt ziszczenia się tej przesłanki | |mógł podlegać kontroli sądowej. Wprawdzie postępowanie to nie ma charakteru zastępczego do postępowania wymiarowego, to jednak | |ustawodawca nałożył w tym przypadku przynajmniej obowiązek uprawdopodobnienia, że zaległość w określonej w sposób przybliżony wysokości | |istnieje" (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2000 r., I SA/Gd 1780/99, Temida (CD), Sopot 2003). Tak więc wykazanie przez organ tego, że w | |wyniku postępowania podatkowego mogą zostać określone zobowiązania podatkowe w wysokości wyższej, niż dotychczas deklarowane przez | |podatnika ma charakter poddającego się weryfikacji uprawdopodobnienia, nie zastępuje bowiem decyzji wymiarowych. | |W ocenie Sądu, organy podatkowe w sprawie niniejszej dokonały właściwej wykładni wskazanych przepisów prawa. Prawidłowo też dokonały | |ustaleń faktycznych i ich oceny w zakresie koniecznym do dokonania subsumpcji do wyżej przedstawionych norm prawa. W dokonaniu tych | |ustaleń Sąd nie dopatrzył się uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy. | |Mając na uwadze okoliczności podnoszone przez Organ, takie jak: wprowadzanie przez Spółkę do obiegu faktur nie mających potwierdzenia w | |rzeczywistości oraz jej sytuację ekonomiczną – brak majątku pozwalającego na zapłatę zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji, | |nieterminowe regulowanie należności z tytułu podatku dochodowego, wykazywany dochód ponad dwudziestokrotnie mniejszy od nałożonych | |zobowiązań, brak zapłaty podatku VAT za czerwiec i lipiec 2013 roku, uznać należało, że trafnie organy obu instancji przyjęły w granicach| |dopuszczalnego uznania, że istnieje realne niebezpieczeństwo niezaspokojenia przedmiotowych zobowiązań podatkowych w podatku VAT. | |Sąd w pełni podziela stanowisko organu drugiej instancji co do podniesionej przez skarżącą kwestii nabywania majątku trwałego, bowiem | |Spółka nie wskazała ani wartości nabytej koparkoładowarki ani też nie wskazała w jaki sposób został sfinansowany zakup tego środka. | |Nie zasługują zatem na uwzględnienie stawiane przez Skarżącą zarzuty błędnej wykładni art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd nie | |dopatrzył się również naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie sposobu prowadzenia postępowania (art. 121), dokonania ustaleń| |faktycznych, w tym gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 122 w związku z art. 187 § 1). Zdaniem Sądu, organy podatkowe | |przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący, adekwatnie do meritum sprawy w kontekście wymogów przewidzianych | |ww. art. 33, a uzyskane dowody zostały poddane wnikliwej i poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera | |zarówno pełne uzasadnienie faktyczne jak i prane zawierające wbrew odmiennym twierdzeniom skargi także analizę sytuacji majątkowej | |skarżącej. W swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich| |zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, nie naruszając tym samym | |art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. | |A zatem - wbrew stanowisku skarżącej - zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa, które| |zostały prawidłowo zastosowane i zinterpretowane adekwatnie do dokonanych przez organ ustaleń faktycznych i właściwie przez niego | |ocenionych. Decyzja ta nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, | |skarżąca natomiast nie sprecyzowała w skardze, na czym podniesione w skardze naruszenia przepisów postępowania (ustawy – Ordynacja | |podatkowa) polegają i jaki mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. | |Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło