I SA/Gd 1209/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A.M., uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy z dnia 26 stycznia 2015 r., w przedmiocie określenia wysokości podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2015 rok i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że A.M. w grudniu 2012 r. złożyła deklaracje podatkowe, w których wykazała do opodatkowania: - grunt letniskowy o pow. 2580 m2, - budynek rekreacyjny o pow. 283, 15 m2 - grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym W aktach podatkowych znajduje się potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia o zakończeniu budowy budynku letniskowego zlokalizowanego na działce nr [...] i [...]. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że A.M. jest właścicielką: - gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...] o pow. 1171 m2 (klasy RVI), - gruntu stanowiącego działki nr [...] i [...] o pow. łącznej 2580m2 (klasa Bi), - budynku oznaczonego w ewidencji jako posiadający funkcję "pozostałe budynki niemieszkalne". Wójt Gminy decyzją z dnia 26 stycznia 2015 r. ustalił A.M. wysokość podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2015 rok. Budynek został opodatkowany zgodnie ze stawką jak za budynki letniskowe, grunt o pow. 2580 m2 - stawką jak za grunty pozostałe, grunt o pow. 1171 m2 podatkiem rolnym. W złożonym odwołaniu A.M. zarzuciła organowi I instancji nieprawidłowe opodatkowanie budynku. Wyjaśniła, że jest on wykorzystywany całorocznie na potrzeby mieszkaniowe, a zgodnie z orzeczeniem o sygn. akt I SA/Sz 278/10 budynek ten powinien zostać opodatkowany jako budynek mieszkalny. Wójt Gminy wyjaśnił w toku postępowania odwoławczego, że działki nr [...] i [...] nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani decyzją o warunkach zabudowy. W dalszych wywodach organ odwoławczy zauważył, że w przypadku ustalania wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości ewidencja gruntów i budynków jest podstawą do wymiaru tych podatków, a na konieczność ustalania charakteru gruntu i budynku na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane z ewidencji gruntów wskazują obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. bezpośrednio art. 1 a ust. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej u.p.o.l.). Ponadto, art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), przewiduje, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podatek od nieruchomości ustalany jest zatem w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do ich kwalifikacji, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. W przedmiotowej sprawie, sporny budynek oznaczony został w ewidencji jako "pozostałe budynki niemieszkalne". W ocenie Kolegium, opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych będzie możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek oznaczony zostanie jako posiadający funkcję "mieszkalny". Jeżeli z ewidencji gruntów i budynków wynika istnienie budynku, którego funkcję określono jako "pozostałe budynki niemieszkalne", to budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2012 r.; I SA/Gd 1164/11, LEX nr 1118294,1 SA/Gd 1244/11, LEX nr 1122842), a więc nie można w stosunku do takiego budynku zastosować stawem podatkowych dla budynków mieszkalnych, o co wnosi podatnik. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że prowadzenie w toku postępowania podatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy budynek jest wykorzystywany do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właścicieli - w świetle zaprezentowanych powyżej rozważań - byłoby niedopuszczalne. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, uznać należy, że budynek ten nie może zostać opodatkowany jako budynek mieszkalny, a powinien zostać opodatkowany według stawek dla budynków pozostałych, gdyż budynek nie został wybudowany na terenie dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę letniskową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2010 r., I SA/Gd 856/09, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 577704 wraz z glosą aprobującą do tego wyroku B. Pahla). Kolegium stwierdziło jednocześnie, że wysokość podatku od nieruchomości za budynek została wyliczona w zakwestionowanej decyzji w nieprawidłowej wysokości. W odniesieniu do opodatkowania gruntu Kolegium stwierdziło natomiast, że będący przedmiotem opodatkowania grunt został opodatkowany prawidłowo. Grunt oznaczony jako Bi podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Grunt ten nie został sklasyfikowany w ewidencji jako "letniskowy lub rekreacyjny" oraz nie został objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc organ nie wykazał, że zasadność opodatkowania go stawkami jak dla gruntów letniskowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.M. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako naruszającej prawo i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w przedmiotowym budynku zamieszkuje całorocznie, jest w nim zameldowana na stałe, powinien on zatem zostać zaklasyfikowany do kategorii budynków mieszkalnych i opodatkowany stawka właściwą dla tych budynków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, prezentując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, z innych jednak przyczyn aniżeli w niej wskazanych. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego podjęta na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową". Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z powyższej regulacji prawnej decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, może być podjęta, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przypadkach wskazanych w tym przepisie tj. gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, lub gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 229 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie uzasadniło istnienia przesłanki uprawniającej organ do wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy nie wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. Zauważył jedynie, że wysokość podatku od nieruchomości od budynku została wyliczona w nieprawidłowej wysokości, co nie uzasadniało wydania decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Decyzja kasacyjna może być podejmowana wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy (art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Naruszeniem przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej było także zajęcie przez organ odwoławczy stanowiska w zakresie opodatkowania spornego budynku oraz gruntu. Organ odwoławczy, de facto przesądził bowiem o merytorycznej treści decyzji Wójta Gminy, która miała być podjęta po ponownym rozpoznaniu sprawy. Wskazówki zawarte w decyzji kasacyjnej nie mogą przesądzać o treści decyzji, gdyż uczyniłoby to iluzorycznym gwarancje procesowe stron. Wyrażenie przez SKO poglądu prawnego w przedmiocie prawa materialnego w sposób oczywisty wykracza poza treść, dyspozycję i możliwości uzasadnionego stosowania przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i stanowi jego naruszenie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 95/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 343/10). Podobnie w wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 184/08, w którym NSA stwierdził cyt.: "w obszarze podstaw i uzasadnień możliwości stosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie mieści się wyrażanie poglądów prawnych w przedmiocie prawa materialnego, których uwzględnienie przesądziłoby o określonym sposobie merytorycznego załatwienia sprawy (...)". Z tych przyczyn, a nie z powodów wskazanych w skardze na co zezwala Sądowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. W konsekwencji powyższego przedmiotem oceny Sądu nie mogła być zasadność stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawionego w uzasadnieniu badanej decyzji w kwestii sposobu opodatkowania stanowiącego własność skarżącej budynku oraz gruntu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy stosownie do art. 153 p.p.s.a., zobowiązany jest do uwzględnienia przy orzekaniu przedstawionej w niniejszym uzasadnieniu oceny prawnej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.