II GZ 48/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2581/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2581/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił D. Spółce z o.o. z siedzibą w [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]), cofającą udzielone skarżącej spółce zezwolenie z dnia [...] września 2011 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka [...]" położonej w [...] przy ul. T. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w skardze spółka (reprezentowana przez adwokata) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wskazała, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczne bowiem stanie się zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem, zwolnienie z pracy pracowników, wykonanie szeregu kosztownych czynności (m.in. utylizacja leków) oraz utrudnione będzie ponowne otwarcie tej apteki ze względu na konieczność ponownego jej zaopatrzenia w niezbędne medykamenty. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, spółka nie wykazała, w jaki sposób szkoda w postaci wartości utraconej sprzedaży prowadzonej w omawianej aptece wpłynie negatywnie na kondycję finansową spółki, a także nie przedstawiła, jaki jest rzeczywisty udział utraconych przychodów z tytułu prowadzonej działalności w zamkniętej aptece w stosunku do ogólnych przychodów. Sąd zwrócił uwagę, że z przedłożonego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień 19 października 2015 r. wynika, iż działalność skarżącej spółki nie ogranicza się jedynie do sprzedaży wyrobów farmaceutycznych i medycznych. Sąd uznał ponadto, że strona nie uprawdopodobniła, iż przedmiotowa apteka jest jedyną apteką, w której skarżąca prowadzi działalność. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji nie można stwierdzić w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację ekonomiczną skarżącej, a zatem czy sytuacja spółki uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożyła D. Spółka z o.o. (zastępowana przez adwokata). Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie "zaskarżonej decyzji" w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Strona wnosząca zażalenie zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, iż nie zachodzi przesłanka trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy zamknięcie działalności apteki wiąże się z utratą klientów na rynku, powiązań gospodarczych z hurtowniami, a także koniecznością utylizacji leków i ich ponownego zakupu, co generuje duże koszty, 2. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewezwanie skarżącej do przedłożenia określonych dokumentów lub oświadczeń, na podstawie których Sąd mógłby dokonać oceny wskazanych we wniosku faktów tj. poniesienia przez spółkę szkody majątkowej. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w przypadku skarżącej zamknięcie apteki spowoduje szereg czynności, których odwrócenie wymagać będzie wielu zabiegów i jednocześnie kosztów dla skarżącej. Zamknięcie apteki spowoduje zwolnienie osób w niej zatrudnionych, ale także obowiązkową utylizację leków, które pozostały w aptece. Poza wskazanymi - koniecznymi do poniesienia kosztami - apteka utraci kontakty handlowe z hurtowniami, a jej odbudowanie będzie wymagało wielu miesięcy. Zdaniem strony wnoszącej zażalenie, w przypadku powzięcia przez Sąd wątpliwości co do uprawdopodobnienia wskazanych przez stronę przesłanek należy wystąpić do skarżącej na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w celu przedłożenia przez nią stosownych dokumentów lub wyjaśnień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie w jej przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem takiej oceny był brak przedstawienia przez skarżącą jej kondycji finansowej, a także brak wskazania, czy strona prowadzi działalność również w innych aptekach - przez co nie była możliwa ocena wpływu wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie konkretnej apteki na sytuację spółki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. W aktach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. uniemożliwienie spółce prowadzenia działalności gospodarczej w aptece mieszczącej się w [...] przy ul. T. [...]) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do powstania u skarżącej szkody, która byłaby dla niej znaczna lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podkreślić należy, że określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania decyzji muszą być odnoszone do sytuacji konkretnego podmiotu, nie zaś oceniane niejako w oderwaniu od tej sytuacji. W niniejszej sprawie ocena, czy cofnięcie zezwolenia sprawia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, wymagało uprawdopodobnienia, iż - w aktualnej sytuacji finansowej spółki - pozbawienie jej możliwości uzyskiwania dochodu w przedmiotowej aptece i konieczność poniesienia kosztów związanych z zamknięciem apteki będzie wyjątkowo dotkliwe finansowo dla strony. Tymczasem we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona nie przedstawia żadnych informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Okoliczności tych nie można również wywieść z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Podobnie sytuacja ma się z drugą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, to jest niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie wskazała bowiem, czy prowadzi działalność wyłącznie w aptece zlokalizowanej przy ul. T. [...] w [...], czy również w innych - funkcjonujących na rynku - aptekach ogólnodostępnych. Okoliczność ta może natomiast mieć znaczenie w kontekście podnoszonych przez stronę argumentów odnośnie do utraty kontaktów handlowych z hurtowniami farmaceutycznymi, czy konieczności utylizacji leków. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega przy tym, że w aktach administracyjnych znajdują się kopie faktur wystawionych przez skarżącą spółkę, w których - poza wspomnianą apteką przy ul. T. [...] w [...] - wskazana została także "Apteka [...]". Okoliczność ta tylko pogłębia wskazane wyżej wątpliwości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nietrafny jest zarzut podniesiony w zażaleniu, że Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać stronę na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do przedłożenia określonych dokumentów lub oświadczeń, na podstawie których możliwa byłaby ocena faktów wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wskazany przepis dotyczy jedynie sytuacji, w której pismo ze względu na niezachowanie warunków formalnych nie może otrzymać prawidłowego biegu. Tryb naprawczy określony w art. 49 § 1 p.p.s.a. nie dotyczy natomiast pobieżnego uzasadnienia wniosku czy niezałączenia dowodów na poparcie twierdzeń autora pisma (zob. m.in. postanowienia NSA: z 28 września 2015 r. o sygn. akt II FZ 721/15 oraz z 3 listopada 2015 r. o sygn. akt II FZ 815/15 - treść tych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podkreślenia przy tym wymaga, że w niniejszej sprawie skarżąca spółka jest reprezentowana przez adwokata, który powinien wiedzieć, jak należy sporządzić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył - wbrew zarzutowi zażalenia - art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro bowiem strona nie uprawdopodobniła ziszczenia się w niniejszej sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, to WSA zgodnie z prawem odmówił zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. PG