II SA/Gl 532/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-11-10

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, a następnie zagospodarowana jako teren zielony (park) stanowiący izolację szpitala miejskiego, może zostać zwrócona spadkobiercy poprzedniego właściciela, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed datą wskazaną przez Trybunał Konstytucyjny?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, która została zagospodarowana jako ogólnodostępny teren zielony (park) stanowiący izolację szpitala miejskiego, nie podlega zwrotowi na rzecz spadkobiercy poprzedniego właściciela, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed datą wskazaną przez Trybunał Konstytucyjny. W przypadku wywłaszczeń dokonanych przed 27 maja 1990 r., ocena realizacji celu wywłaszczenia powinna być dokonana na dzień złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, a zagospodarowanie terenu jako parku miejskiego, nawet jeśli nie było pierwotnie precyzyjnie określone w decyzji wywłaszczeniowej, może stanowić realizację szeroko pojętej budowy miasta i jego infrastruktury.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku G. C. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie decyzji Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] r. na cele realizacji narodowych planów gospodarczych. Organ I instancji (Starosta) odmówił zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez zagospodarowanie terenu jako ogólnodostępnego terenu zielonego stanowiącego izolację szpitala miejskiego. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz k.p.a., podnosząc m.in. brak precyzji celu wywłaszczenia i niezrealizowanie go w wymaganym terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewodę [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Orzeczeniem Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] r. nr [...] dokonano wywłaszczenia na rzecz Państwa - Dyrekcji Budowy Miasta T. nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...], stanowiącej własność J. C. W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M. z [...] r. sygn. [...] spadek po J. C., zmarłym [...] r. nabył w całości syn – G. C. Wnioskiem z 17 stycznia 2007 r. G. C. zwrócił się do Prezydenta Miasta T. o zwrot ww. nieruchomości, a następnie, odpowiadając na wezwanie do skonkretyzowania swojego roszczenia, załączył do pisma z 27 lutego 2007 r. mapę z zaznaczeniem terenu, którego zwrotem jest zainteresowany. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej jako organ właściwy do rozpoznania sprawy zwrotu w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...], będących własnością Gminy T. Na wniosek G. C. sprawa zwrotu części działki nr [...] pochodzącej z dawnej działki nr [...], oznaczonej (zgodnie z przedstawionym projektem podziału geodezyjnego) jako działka nr [...] została wyłączona do odrębnego postępowania, które zakończyło się decyzją Starosty [...] z [...] r. nr [...] o zwrocie na rzecz spadkobiercy J. C. działki nr [...]. Powyższą decyzją zatwierdzony został jednocześnie podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] odmówił natomiast zwrotu na rzecz G. C. wywłaszczonej nieruchomości położonej w T., oznaczonej dawniej jako działki nr [...] i nr [...], stanowiącej w chwili orzekania część działki nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż wobec jej wykorzystania na cel wywłaszczenia nie zostały spełnione przesłanki z art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie tekst jednolity: Dz. U. 2014, poz. 518 z późn. zm. zwanej dalej u.g.n.). Na skutek odwołania wniesionego przez G. C., rozstrzygniecie to zostało uchylone przez Wojewodę [...] decyzją z [...] r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano na konieczność dokładnego ustalenia zakresu żądania wnioskodawcy, uzupełnienia materiałów postępowania o dokumenty obrazujące zmiany geodezyjne wywłaszczonej nieruchomości, zbadania stanu prawnego nieruchomości powstałych w wyniku tych zmian oraz na konieczność odrębnego prowadzenia postępowania o zwrot każdej z nich. W toku ponownego przeprowadzenia postępowania, odpowiadając na wezwanie organu I instancji, G. C. sprecyzował swoje żądanie wskazując, iż domaga się zwrotu niezabudowanych części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Mając na względzie powyższe, decyzjami z [...] r. nr [...], z [...] r. nr [...], nr [...] i nr [...] oraz z [...] r. nr [...] Starosta [...] umorzył postępowania w przedmiocie zwrotu działek wskazanych przez wnioskodawcę, lecz niewymienionych w postanowieniu Wojewody [...] z [...] r. nr [...], uznając się za organ niewłaściwy do ich prowadzenia. Decyzją natomiast z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w T., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]), stanowiącej własność Gminy T. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż cel wywłaszczenia został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany. Obszar ten wykorzystany został bowiem zgodnie z ustaleniami wynikającymi z planu rozbudowy miasta T. tj. jako ogólnodostępny teren zielony stanowiący izolację szpitala miejskiego. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie w przewidzianym prawem terminie złożył G. C. podnosząc, iż w decyzji Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] r. nr [...] nie sprecyzowano celu wywłaszczenia a nadto, że wywłaszczony teren nie został zagospodarowany w wymaganym prawem terminie. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, przytoczył przepisy dot. zwrotu nieruchomości, a następnie wskazał, iż z pisma Archiwum Wydziału Architektury Urzędu Miasta T. z [...] r. nr [...] wynika, iż nie posiada ono w swoich zasobach planu miejscowego z okresu, w którym została wydana ww. decyzja. Zgodnie jednak z ustaleniami realizacyjnymi ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta N. z [...] r., stanowiącymi integralną część planu etapowego zatwierdzonego uchwałą Prezydium WRN w K. z [...] r., powstała w wyniku szeregu zmian geodezyjnych wywłaszczonej nieruchomości, działka nr [...], (z której podziału powstała z kolei działka nr [...]) znajdowała się na terenie opisanym symbolem J15ZP oznaczającym pasmo parkowe stanowiące izolację szpitala miejskiego oraz symbolem J16UZ - szpital miejski w realizacji. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta T. z [...] r. nr [...] działka nr [...] w całości oznaczona była jako tereny zieleni urządzonej. Zaś z pisma tegoż Wydziału z 26 maja 2011 r. wynika, iż działka nr [...] (w części objętej wnioskiem o zwrot) znajduje się na terenie, dla którego uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego [...] w T. (uchwała Rady Miasta T. z [...] r. nr [...]). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż także obecnie działka nr [...] w części pochodzącej z wywłaszczonej nieruchomości stanowi teren zieleni urządzonej - fragment [...], z alejkami spacerowymi, zadrzewieniami, zakrzewieniami, ławkami i stawem. Koszty bieżącego utrzymania terenu oraz koniecznych remontów ponosi Gmina T.. Teren ten oddziela (od strony południowej) znajdujący się w pobliżu Wojewódzki Szpital Specjalistyczny od ruchliwej Alei [...]. W toku postępowania wyjaśniającego nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić daty powstania parku, jednak zarówno z powołanych wyżej planów, jak i z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zagospodarowany, ogólnodostępny teren zielony, służący rekreacji istniał na tym obszarze na wiele lat przed złożeniem przez G. C. wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W konsekwencji, zdaniem organu, cel wywłaszczenia został zrealizowany. Organ podkreślił bowiem, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014r. sygn. P 38/11 oceny dotychczasowego wykorzystania nieruchomości skomunalizowanych, wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), na których cel wywłaszczenia zrealizowano przed 22 września 2004 r., należy dokonywać na dzień złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (w tym przypadku na 17 stycznia 2007 r.). Skargę na decyzję Wojewody [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach reprezentowany przez r. pr. K. S. G. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił: naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. przez wadliwie zastosowanie i odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pomimo spełnienia przesłanek zbędności celu wywłaszczenia naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie okoliczności faktycznych z których wynika, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W uzasadnieniu wskazano m.in., że w decyzji wywłaszczeniowej będącej przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia nieruchomości został określony jako "niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych". W ocenie skarżącego tak określony cel wywłaszczenia nie spełnia wymogów w zakresie konkretności celu dokonywanego wywłaszczenia. Nadto protokół z rozprawy z [...] r. nie wspomina nic o celu wywłaszczenia. Z pisma Prezydium WRN z dnia [...] r. stanowiącego ogólne zestawienie nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia też nie wynika żaden cel wywłaszczenia. Z zaświadczenia lokalizacyjnego Nr [...] z dnia [...] r. wynika jednak, iż Prezydium WRN wyraziło zgodę na lokalizację budownictwa mieszkaniowego i usługowego Związku Odbudowy Rzeczpospolitej, co zdaniem skarżącego wprost stanowi wskazanie celu wywłaszczenia. Ponadto z pisma Dyrekcji Budowy Miasta T. z dnia 4 czerwca 1956 r. wynika, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało w celu budowy Miasta Nowe T., osiedla [...], drogi nr [...]. Organ pominął zapisy wynikające z ww. dokumentów, ograniczając się wyłącznie do wskazania ogólnego celu realizacji narodowych planów gospodarczych budowy miasta T., wywodząc to z nazwy organu wnioskującego o wywłaszczenie. Zdaniem skarżącego skoro w aktach sprawy brak dowodów jednoznacznie wskazujących na jaki konkretnie cel w ramach budowy miasta T. przeznaczona została działka to w tej sytuacji orzeczenie o odmowie jej zwrotu należy uznać za co najmniej przedwczesne, Organ nie uzyskał bowiem żadnych wiążących dowodów dotyczących kwestii urządzenia i zagospodarowania działki nr [...]. Zgodnie z dokumentami zebranymi w sprawie, nieruchomość J. C. w dniu wywłaszczenia obejmowała już istniejąc staw rybny o dawnej nazwie "[...] ", część rolną oraz pozostałą część działki w postaci łąki obsianej dziko zlokalizowanymi drzewami, głównie olchami. Opis ten nie odbiega znacząco od obecnego stanu zagospodarowania nieruchomości dz. [...]. Realizacja zaś inwestycji parku wymaga przecież uzyskania decyzji lokalizacyjnej, sporządzenia projektu przestrzeni parkowej, poczynienia faktycznych prac związanych z urządzeniem parku, ustalenia ilości i jakości nasadzeń roślinności, wyznaczenia stref korzystania z parku przez jego użytkowników, budową obiektów małej infrastruktury. Miasto T. nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym takie czynności, nie jest nawet w stanie określić kiedy rzekome czynności zostały poczynione. Na działce [...] nie wybudowano nadto szpitala miejskiego (oznaczenie J 16UZ), nie stanowi ona też pasma parkowego będącego izolacją szpitala miejskiego a to z uwagi na swoją wielkość (kilka hektarów) a także na formalne i faktyczne odgrodzeniem płotem działki od szpitala. Świadczy to o tym, iż nawet w 1964 r. wywłaszczona nieruchomość nie była planowana jako ogólnodostępny park dla mieszkańców T. Skarżący wielokrotnie podnosił, iż po wywłaszczeniu nieruchomość przez długie lata w ogóle nie była wykorzystywana przez Skarb Państwa. Część rolna dalej była uprawiana przez rodzinę C. na zasadzie umowy dzierżawy, staw pozostawał w użytkowaniu lokalnego koła wędkarskiego a okresowo korzystali z niego strażacy z pobliskiej jednostki. Organ nie przesłuchał jednak skarżącego ani żadnych świadków, którzy mogliby potwierdzić lub zaprzeczyć konkretnym faktom. Wywłaszczona nieruchomość nie służyła więc celowi publicznemu, nie zaspokajała celu lokalnej społeczności. Nowy właściciel Skarb Państwa nie miał pomysłu, chęci ani pieniędzy aby wykorzystywać nieruchomość na cele zgodne z wywłaszczeniem. Wreszcie skarżący podnosi, iż organ pominął kwestię badania okresów, w których rzekoma inwestycja została rozpoczęta i zakończona, ograniczając się wyłącznie do przytoczenia wyroku TK z dnia 13 marca 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo wskazał, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2874/12 wymóg ścisłej interpretacji celu wywłaszczenia, nie jest adekwatny do praktyki wywłaszczeń w końcu lat 50. i początku lat 60. XX wieku (na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny - wyrok NSA z 12 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 702/11, z 6 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1101/10). Decyzje te były bowiem wydawane zgodnie z realiami prawnymi i standardami całkowicie odmiennymi od obecnie obowiązujących. Organ podkreślił, iż zarówno postępowanie wywłaszczeniowe, jak również zaświadczenie lokalizacyjne z [...] r., dotyczyło szeregu nieruchomości o znacznym obszarze (ponad 20 ha), położonych w T. - [...] i T. - [...]. Cały teren przeznaczono na realizację narodowych planów gospodarczych, natomiast (jak wynika z treści powołanego zaświadczenia) szczegółowe uzgodnienia planu zagospodarowania tych terenów z Wojewódzkim Zarządem Architektoniczno-Budowlanym w S. miały dopiero nastąpić. W aktach wywłaszczeniowych brak dokumentów zawierających takie ustalenia. Orzekając w sprawie oparto się zatem na dowodach z nieco późniejszego okresu, wskazujących jednak pośrednio na przyjęte założenia, dotyczące zagospodarowania wywłaszczonych nieruchomości tj. na ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta Nowe T. z [...] r., stanowiącym część planu etapowego zatwierdzonego uchwałą Prezydium WRN w K. z [...] r. oraz kolejnych dokumentach planistycznych, konsekwentnie zachowujących przeznaczenia terenu odpowiadającego działce nr [...], najpierw pod pasmo parkowe (pierwotnie określone jako izolacja szpitala, który znajduje się w jej bezpośrednim sąsiedztwie), a następnie pod teren zieleni urządzonej. W ocenie organu, wobec opisanych wyżej okoliczności tj. wobec objęcia postępowaniem wywłaszczeniowym znacznego obszaru, zapisów zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...], dotyczących obowiązku uzgodnienia w przyszłości szczegółowego planu zagospodarowania wywłaszczonych terenów oraz zapisów powołanych wyżej dokumentów planistycznych, wzmianka w piśmie Dyrekcji Budowy Miasta T. do PWRN w S., dotycząca planowanej budowy osiedla i drogi, nie stanowi wystarczającej podstawy dla przyjęcia, iż taki był istotnie cel jej wywłaszczenia. Budowa miasta stanowiła ogromne przedsięwzięcie, zaś szczegółowe ustalenia w zakresie realizacji poszczególnych jego elementów miały dopiero zapaść. W ocenie organu odwoławczego ich odzwierciedleniem są zapisy planów zagospodarowania przestrzennego. Na marginesie zaś dodać można, iż osiedle [...] zostało wybudowane w niedalekim sąsiedztwie działki nr [...] - po drugiej stronie ul. [...]. Za nieuzasadniony uznać również należy zarzut bezpodstawnego przyjęcia, iż na przedmiotowej działce zrealizowano cel wywłaszczenia w postaci budowy miasta T., mimo że "opis nieruchomości z dnia wywłaszczenia nie odbiega znacząco od obecnego stanu jej zagospodarowania". Zauważyć bowiem należy, iż wywłaszczeniu podlegała nieruchomość o charakterze rolnym, obejmująca staw, łąkę oraz drzewa. Skoro jej przeznaczeniem było pełnić funkcję pasa zieleni, trudno z pozostawienia istniejących już nasadzeń roślinnych, a tym bardziej istniejącego stawu, czynić zarzut mający uzasadniać brak realizacji celu wywłaszczenia. Z dokumentacji zdjęciowej zaś wynika, iż nieruchomość nie stanowi niezagospodarowanego nieużytku, lecz przeciwnie, na jej terenie powstały alejki spacerowe wraz z ławkami, a zieleń (trawniki, drzewa) jest utrzymywana w odpowiednim stanie (koszenie, przycinanie) przez obecnego właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga musiała zostać oddalona. Podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności, że zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Nieruchomość natomiast uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia gdy pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stałą się ostateczna, cele ten nie został zrealizowany (art. 137 ww. ustawy). Co do zasady zatem, w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie celu na jaki została ona wywłaszczona, a następnie przesłanek wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od tych ustaleń bowiem zależeć będzie czy wywłaszczona nieruchomość może być zwrócona jako zbędna na cel wywłaszczenia, czy też przesłanek zbędności nie spełnia i o jej zwrocie nie może być mowy. W myśl art. 216 ust. 2 ww. ustawy przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio także do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie m.in. art. 9 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Niezależnie zaś od powyższego, podkreślenia wymaga, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014r. sygn. akt P 38/11 oceny dotychczasowego wykorzystania nieruchomości skomunalizowanych, wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), na których cel wywłaszczenia zrealizowano przed 22 września 2004 r., należy dokonywać na dzień złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (w tym przypadku na 17 stycznia 2007 r.). W konsekwencji aby odmówić zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organ musi wskazać jaki był cel wywłaszczenia, a następnie czy i kiedy cel ten został zrealizowany. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, ustosunkowując się jednocześnie do sformułowanego w skardze zasadniczego zarzutu braku precyzji celu wywłaszczenia w decyzji orzekającej o przejęciu nieruchomości, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, nie zaś decyzja w przedmiocie wywłaszczenia, w stosunku do której możliwe było w przeszłości zaskarżenie w odrębnym trybie. W konsekwencji Sąd w niniejszym postępowaniu nie może kwestionować prawidłowości decyzji wywłaszczeniowej, w tym sposobu redakcji celu wywłaszczenia. Wskazać zatem należy, że przejęcia nieruchomości J. C. położonej w T., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] dokonano orzeczeniem Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] r. nr [...], w którym cel wywłaszczenia określono bardzo ogólnie, poprzez wskazanie, iż nieruchomość ta jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Zarówno z treści samej decyzji z [...] r., jak również z pozostałych akt archiwalnych zakończonego nią postępowania wynika, iż wywłaszczenia ww. nieruchomości dokonano na wniosek i na rzecz Państwa - Dyrekcji Budowy Miasta T. tj. jednostki powołanej do budowy "Miasta Nowe T.". W konsekwencji oczywisty i trafny wydaje się, zdaniem Sądu, wniosek wyprowadzony przez orzekające w sprawie organy, iż w istocie celem wywłaszczenia była prowadzona w kolejnych latach szeroko pojęta budowa miasta. Wnioskowi temu nie przeczą przywoływane przez skarżącego w skardze dokumenty w postaci zaświadczenia lokalizacyjnego i pisma Dyrekcji Budowy Miasta T. wskazujące zamiar realizacji budownictwa mieszkaniowego i usługowego. Słusznie bowiem Wojewoda [...] podkreśla, że przez realizację takiego celu rozumieć należy nie tylko budowę nowych budynków mieszkalnych bądź obiektów usługowych lecz, jak wielokrotnie podkreślały sądy administracyjne, także całej infrastruktury w postaci dróg, chodników, placów zabaw, skwerów, parków i innych terenów rekreacyjnych czy też pasów zieleni stanowiących pasy ochronne. W konsekwencji poprawnie, zdaniem Sądu, organy uznały, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany i to przed datą wskazaną przez Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyżej wyroku. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a także zawartych w aktach administracyjnych dokumentów, wprawdzie Urząd Miasta T. nie posiada w swoich zasobach planu miejscowego z okresu, w którym została wydana decyzja wywłaszczeniowa to jednak zgodnie z ustaleniami realizacyjnymi ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Nowe T. z [...] r., stanowiącymi integralną część planu etapowego zatwierdzonego uchwałą Prezydium WRN w K. z [...] r., powstała w wyniku szeregu zmian geodezyjnych wywłaszczonej nieruchomości działka nr [...], (z której podziału powstała z kolei działka nr [...]) znajdowała się na terenie opisanym symbolem J15ZP oznaczającym pasmo parkowe stanowiące izolację szpitala miejskiego oraz symbolem J16UZ - szpital miejski w realizacji. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta T. z [...] r. nr [...] działka nr [...] w całości oznaczona była jako tereny zieleni urządzonej (pismo Urzędu Miasta T. Wydziału Architektury z 29 czerwca 2007 r.). Zaś z pisma tegoż Wydziału z 26 maja 2011 r. wynika, iż działka nr [...] w części objętej wnioskiem o zwrot znajduje się na terenie, dla którego uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego [...] w T. (uchwała Rady Miasta T. z [...] r. nr [...]). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż także obecnie działka nr [...] w części pochodzącej z wywłaszczonej nieruchomości stanowi teren zieleni urządzonej - fragment [...], na terenie którego znajdują się, jak wskazuje Wojewoda [...] a twierdzenia te potwierdzają znajdujące się w aktach zdjęcia, alejki spacerowe, zadrzewienia, zakrzewienia, ławki i staw. Teren ten oddziela (od strony południowej) znajdujący się w pobliżu Wojewódzki Szpital Specjalistyczny od ruchliwej Alei [...]. Jak nadto podkreślił Wojewoda [...], a skarżący twierdzenia tego skutecznie nie zakwestionował, wprawdzie organom nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić daty powstania parku, jednak zarówno z powołanych wyżej planów, jak i z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zagospodarowany, ogólnodostępny teren zielony, służący rekreacji istniał na tym obszarze na wiele lat przed złożeniem przez G. C. wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W świetle powyższego, uwzględniając zarówno okoliczności faktyczne i prawne, a także przywołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, podzielić należy wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd,, iż cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w postaci realizacji narodowych planów gospodarczych, rozumiany jako budowa miasta T., został na niej zrealizowany, a tym samym wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędną w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie podlega zwrotowi. Sąd nie dopatrzył się nadto zarzucanego przez skarżącego naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Postępowanie administracyjne, zdaniem Sądu, prowadzone było bowiem wszechstronnie, poprawnie wyjaśniając, pomimo związanych z upływem czasu trudności, wszystkie możliwe po latach do ustalenia okoliczności sprawy, niezbędne do wydania ostatecznej decyzji. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło