I OSK 2914/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2276/14 o odrzuceniu skarg B.W. na uchwały Zarządu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi B. W. na uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] oraz orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż uchwałą z dnia [...] marca 2014 r. Zarząd nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu znajdującego się w zasobie [...]. W dniu 10 kwietnia 2014 r. strona wniosła pismo zatytułowane "Pismo o ponowne rozpatrzenie sprawy", po rozpoznaniu którego w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zarząd wydał uchwałę podtrzymującą swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Uchwała z [...] sierpnia 2014 r. doręczona była skarżącej w dniu 13 września 2014 r. Pismem z dnia 25 września 2014 r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, na które to wezwanie Zarząd udzielił odpowiedzi pismem z dnia 24 października 2014 r., doręczonym w dniu 28 października 2014 r. Następnie w dniu 27 listopada 2014 r. skarżąca wniosła skargę na uchwały z dnia [...] marca i [...] sierpnia 2014 r. Odrzucając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż wniesiona została ona po upływie ustawowego terminu. Sąd przywołał treść art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." i wskazał, iż w niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła w istocie z dwoma wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa, bowiem za taki środek należało – zdaniem Sądu – uznać pismo skarżącej z dnia 10 kwietnia 2014 r., którym wprawdzie domagała się ona ponownego rozpatrzenia sprawy, jednak jego treść jak i przedmiot żądania wskazywały na to, że było to wezwanie wystosowane w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.). W odpowiedzi na to wezwanie Zarząd wydał uchwałę z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wydana ona została po upływie 60 dni od dnia wezwania, jednak pozostała bez wpływu na termin do wniesienia skargi, bowiem upłynął on z dniem 9 czerwca 2014 r. Bez wpływu na ten termin pozostawało także drugie wezwanie skarżącej, z dnia 29 września 2014 r., gdyż ze środkiem z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym można wystąpić tylko raz. Niedopuszczalna była także skarga na uchwałę z dnia [...] sierpnia 2014 r., bowiem stanowiła ona jedynie odpowiedź na wezwanie skarżącej z dnia 10 kwietnia 2014 r. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia B. W., prawidłowo reprezentowana, domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając Sądowi naruszenie: 1. art. 53 § 2 w zw. z art. 52 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że złożone przez skarżącą w dniu 10.04.2014 r. pismo zatytułowane "pismo o ponowne rozpatrzenie sprawy" było w rzeczywistości pierwszym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co doprowadziło do bezprawnego ustalenia, że skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po upływie terminu do jej wniesienia; 2. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga B.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].03.2014 r. nr [...] oraz z dnia [...].08.20J4 r. nr [...] została wniesiona po upływie terminu i w konsekwencji bezpodstawne jej odrzucenie; 3. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że skarga na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].08.2014 r. nr [...] jest niedopuszczalna i w konsekwencji jej odrzucenie na skutek błędnego założenia, że uchwała ta stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i jako taka nie należy do kategorii rozstrzygnięć organów samorządu terytorialnego podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, co następuje: wniesiony w przedmiotowej sprawie środek zaskarżenia pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Art. 53 § 2 P.p.s.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 tej ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zagadnienie zachowania terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego we wskazanym wyżej trybie było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60). W uchwale tej zaprezentowano pogląd, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Z przepisu tego wynika zatem, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Należy przy tym podkreślić, iż skargę wnosi się na uchwałę (zarządzenie) organu gminy, a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie organowi gminy załatwienia sprawy we własnym zakresie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione w dniu 10 kwietnia 2014 r. i przed upływem 60 dni od jego wniesienia organ nie udzielił na nie odpowiedzi. Jak zauważył Sąd, pismo to wprawdzie zatytułowano jako "Pismo o ponowne rozpatrzenie sprawy", jednakże jego treść i przedmiot żądania wyraźnie wskazywały na to, iż w istocie było ono wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, złożonym w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym uznać należało, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r. Zasadne było także stanowisko Sądu, iż bez wpływu na upływ tego terminu pozostawało kolejne wezwanie, zawarte w piśmie z dnia 25 września 2014 r. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W tej sytuacji uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie uznał, iż skarga na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2014 r. została wniesiona po upływie ustawowego terminu, a jej odrzucenie – jako spóźnionej – było zgodne z prawem. Prawidłowo ustalił także Sąd I instancji, że uchwała z dnia [...] sierpnia 2014 r. była w istocie uchwałą rozpatrującą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z [...] marca 2014 r. i stanowiła jedynie odpowiedź na to wezwanie. Słuszną była także ocena Sądu, że skarga na uchwałę rozpatrującą wezwanie jest niedopuszczalna. Uchwała będąca odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie należy bowiem do kategorii rozstrzygnięć organów samorządu terytorialnego podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Dlatego też prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił o odrzuceniu skargi także na uchwałę z dnia [...] sierpnia 2014 r. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.